Markelo 4 December 2018 : Witkopstaartmezen op onze eigen ringbaan !!!

Ik ging in November al naar Schiermonnikoog met een voorgevoel dat er op mijn eigen ringbaan bovengemiddelde aantallen Staartmezen zaten. Ik merkte dat bij het ophangen van de vetbollen voor de winter-ringsessies die er alweer zitten aan te komen. Die hoge aantallen Staartmezen vingen vooral op omdat ik er sinds de extreme koude in Maart totaal geen meer heb waargenomen, laat staan, geringd.
Vandaag was het zo ver; na een paar regenachtige dagen werd er nu een droge dag verwacht. Hoogste tijd om dan de eerste wintervangdag maar te houden.
In het donker merkte ik tijdens het opzetten van de netten al dat alle vet in de speciale 'Eekhoornproof' gazen korfjes op een klein restje na al volledig opgesnoept waren. Sodemieters... dat is dus 8 x 2 kg vet met aftrek van dat kleine restje bijna 16 kilo in 3 weken.... Dan moet de honger groot zijn geweest, en het aantal vogels dan ook.

In de schemer waren er meteen al Staartmezen te horen. Daarmee werd het wel duidelijk dat ze hier in de dichte struiken hadden zitten slapen. Verder hoorde ik ook meteen Goudvinken roepen. Nog zo'n soort die in het broedseizoen hier totaal weggevaagd leek te zijn. Verder de haast onvermijdelijke Roodborsten die het hier net als de Heggenmussen prima naar hun zin hebben met de rondom de vangopstelling opgebouwde takkenrillen van het vrijgekomen snoeihout.

Naast deze genoemde soorten leverde de eerste ronde ook 2 Groenlingen op. Niet zo'n bijzondere soort, maar ik denk dat ik wel zeker tien jaar terug in de tijd moet voor de laatste vangsten van die soort op deze locatie. Bij één van de netsecties zag ik een Sperwer-vrouw uit het net ontsnappen. In een grote krans van veren trof ik een bebloede Merel. De vogel had een wondje aan de hals en bij het bovenbeen en op de borst. De klassieke nagelafdrukken van een roofvogel die we op de eilanden wel eens aantreffen bij vogels die zo'n aanval overleven en bijvoorbeeld door het massaal uitwerpen van lichaamsveren weten te ontsnappen en dan toch nog kunnen herstellen. Ik heb deze vogel even een paar rondes rust gegeven in een donkere doos en daarna kon deze dame geringd de vrijheid weer tegemoet zien. Ik ben benieuwd of ik haar in de toekomst nog weer eens zal terugzien/vangen.

In de ronde daarna waren de mezen inmiddels wakker geworden en werd het druk. Opmerkelijk genoeg zou het vandaag tot na 3 uur in de middag duren dat tussen die mezen ook Glanskoppen zaten, maar dat terzijde. Tussen de mezen echter wel ineens een groepje Staartmezen met daarbij op afstand zichtbaar een overduidelijke WITKOPSTAARTMEES. Gelukt ! Ik wist dat die mogelijkheid er nu in moest zitten. Later hoorde ik van mn broer, Han, dat ie ook veel Staartmezen had gezien in de struiken op de oever van het nabijgelegen Twentekanaal. Maar jeetje... Witkoppen... zo heb je in September de enorm indrukwekkende aantallen voorbij zien komen in Estland en Letland, heb je er in November op Schiermonnikoog nog enkele tientallen teruggevangen van de 60 die je voorgangers daar geringd hadden, en nu sta je er thuis op je eigen ringbaan in Twente mee in de hand. De rest van het groepje bleken 'gewone' Staartmezen te zijn, maar er zat er nog eentje bij die in vogelaarskringen witkoppige Staartmees genoemd wordt. Deze exemplaren lijken met delen van het verenkleed kenmerken van Witkoppen te hebben, maar missen de scherpe overgang van wit naar zwart in de nekpartij maar hebben wel meer roze veren op de borst en buik. Ik noem deze variant inmiddels roetveeg-witkoppen......






Foto's: Witkopstaartmees (Aegithalos caudatus caudatus).


Foto: Staartmees (Aegithalos caudatus europaeus). Oftewel Roetveegstaartmees. Duidelijk nog teveel vuilige vlekkerige asgrijze zwemen op de kop en op de rest van het lichaam ook kenmerken van gewone Staartmees.


Foto: Staartmees (Aegithalos caudatus europaeus).


Nu ik zeker wist dat er beweging was van deze soort heb ik als de wiedeweerga ook een lang net op het voormalige zandstortterrein gezet omdat die plek op papier al meermalen bewezen heeft een betere Staartmezenlocatie te zijn. Dat was geen verkeerde keuze, want na eerst een rondje met 2 Koolmezen en een Pimpel hing er een groepje Staartmezen. Daar zag ik meteen meerdere Witkoppen tussen, maar ook een geringde. Meteen schiet dan door je hoofd dat dat een buitenlandse ring kan zijn.... Maar nee, het bleek de Witkop van eerder vandaag te zijn die in gezelschap van de roetveeg de heel familie had meegenomen om ook een ring te kunnen ontvangen. Het bleken 4 andere Witkopstaartmezen te zijn met verder weer een aantal staartmezen die ik hier in Oktober al geringd had.

In de laatste ronde hingen er ook weer zo onverwachts ineens een stuk of 10 Vinken in 1 van de netsecties. Samen met een flink aantal mezen werd het dus toch nog even doorwerken. Maar dat heb je er op zo'n succesvolle dag wel weer voor over.... Ik kan tevreden weer terug naar huis fietsen.


Foto: Groenling (Carduelus spinus). Adulte man.

Dagtotalen (Nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------
Grote Bonte Specht 3 / 2
Boomklever 1 / -
Glanskop - / 3
Merel 2 / 1
Pimpelmees 24 / 17
Roodborst 2 / 3
Koolmees 33 / 29
Heggenmus 3 / -
Witkopstaartmees 5 / -
Vink 14 / 1
Staartmees 5 / 9
Goudvink 4 / -
Goudhaan 1 / 2
Groenling 2 / -
Winterkoning 4 / 1
-------------------------------------------
Totaal: 103 nieuw geringd, 68 terug-
gevangen, 15 soorten, 10:00 uren.

Schiermonnikoog 24 November 2018 : Sperwerdagje !

Opgestaan met uitzicht op een lichtjes aangevroren grasveldje naast het veldlab. Rondom het gebouw is het totaal windstil, maar achter in de opstelling in het open veld voel je de koude Oostenwind toch wel goed, al is ie ook daar nog maar slechts iets van 2 bft. De eerste ronde levert in de netten van sectie 1 en 7 toch nog een terugvangst van een Vuurgoudhaan, een verse Vink en jawel, terugvangst van de IJslandse Koperwiek op. De 2e ronde is een nulronde, maar in de ronde van 10:15 uur hangt er achter het veldlab een in 2017 geringde Koolmees en heb ik in het langste grofmazige net een eerstejaars Sperwer-vrouw te pakken. Zoals we gewend zijn van Sperwervrouwen een felle tante die iedere gelegenheid aangrijpt om bij een moment van zwakte van de ringer haar poten uit je vingers los te trekken en ze meteen terug te planten in je huid, waar dan ook op je lichaam.
Geen zorgen lezer dezes…. Zo ver kwam het nu niet.


Foto: Sperwer (Accipiter nisus), vrouw, 1e Kalenderjaar.

Vervolgens werden de gedroogde netten kastklaar gemaakt en opgeborgen, nieuwe netten gelabeld en zijn er weer 2 ontpropte netten van sectie 2 naar binnen gehaald en hebben we sectie 7 opgeruimd.
Na de middag hangt er, zoals we inmiddels al een paar dagen gewend zijn, ineens een groepje vogels tegelijkertijd in 1 net halverwege sectie 1. Waarschijnlijk weer Sperwerwerk.
Aan het eind van de middag zagen we een Sijsje in de Meidoornstruik voor de ringtafel minutenlang roerloos stilzitten. Dat duidt vaak op de aanwezigheid van een Sperwer. Die hebben we niet gezien, maar het eerste rondje daarna leverde wel weer een Sperwer op….. Ditmaal wederom een eerstejaars vogel, maar nu een mannetje. We hebben iets met Sperwers deze week, net zoals onze voorgangers iets met Buizerden hadden. Deze laatste Sperwer is de vierde van onze November-periode en is de zesde Sperwer van het hele jaar !


Foto: Sperwer (Accipiter nisus), man, 1e Kalenderjaar.

Morgen gaan we maar beginnen met het opruimen van de rallenkooien want het lijkt voor dit moment helemaal over te zijn met die soort. Voor het eerst deze periode helemaal geen vangst van een Waterral, al hoorde ik er tijdens het proppenpeuteren wel eentje minutenlang alarmerend in het veld rondlopen. Wellicht vangen we er morgenochtend nog wat.


Foto: Brandganzen, 1 van 2 groepen, opgejaagd in de schemer.

Dagtotalen (Nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------
Boomkruiper 0 / 1
Goudhaan 0 / 1
Heggenmus 0 / 2
Koolmees 0 / 1
IJslandse Koperwiek 0 / 1
Merel 1 / 0
Pimpel 0 / 1
Sijs 1 / 0
Sperwer 2 / 0
Staartmees 0 / 2
Vink 1 / 0
Vuurgoudhaan 0 / 2
Witkopstaartmees 0 / 1
-------------------------------------------
Totaal 5 vogels nieuw geringd en 12 terug-
gevangen is 17 vogels.

Schiermonnikoog 23 November 2018 : met minder netten vang je meer vogels....

Eindelijk echt lekker rustig weer. De wind is zo goed als gaan liggen en we beleven een mooie zonsopkomst. In de eerste ronde slechts een Merel en een Vink en om de hoek in één van de grofmazige netten van sectie 6 een reeds geringde Sperwer-vrouw. Een heel mooi adult dier van minimaal 3e kalenderjaar met zelfs al lichtelijk naar oranje verkleurende ogen hetgeen alleen bij Sperwers op leeftijd optreedt. Bij het verwerken van de gegevens van de ring blijkt het een ring van ons zelf te zijn, maar lopen we tegen een invoerprobleempje aan. Iets om later nog even goed voor te gaan zitten, maar voor nu komen we er goed uit want de ring klopt.


Foto: Sperwer-vrouw (Accipiter nisus).

De rest van de ochtend verloopt weer rustig en wij vervolgen onze opruimwerkzaamheden en elzen-ontpropping van de resterende netten van sectie 2. Om 11:30 willen we weer een paar netten gaan binnenhalen, maar dan blijkt er ineens een clubje van 19 vogels in een paar netten van sectie 2 te hangen, Vinken, Sijzen, een geringde Vuurgoudhaan en Staartmees en…. Jawel, een kleine Barmsijs ! Ze bestaan nog….. Bij 1 van de Sijzen treffen we nog zware lichaamsrui aan. Toch wel merkwaardig in November. Eerder deze week hadden we nog 2 keer een vogel met resterende handpenrui. Wellicht aangestuurd door de weersomstandigheden een laat jaar voor veel soorten...

In de middag wordt het weer erg rustig, maar wel is duidelijk merkbaar dat e vandaag meer Vinken in het bos zitten. Nadat 4 netten van sectie 2 zijn weggehaald vliegt er precies op die plek een grote adulte Havik-vrouw uit de sloot weg, laag over het pad waar een uur eerder de netten nog stonden….

Wel wonderlijk hoe je tijdens het afbreken van de opstelling met zoveel minder netten toch nog zo'n goed dagtotaal kunt bereiken. Je gaat dan wel denken : wat als alle netten….

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------
Goudhaan 0 / 1
kleine Barmsijs 1 / 0
Koolmees 0 / 1
Koperwiek 1 / 0
Merel 2 / 0
Pimpel 1 / 0
Roodborst 0 / 1
Sijs 4 / 3
Sperwer 0 / 1
Staartmees 0 / 3
Vink 10 / 1
Vuurgoudhaan 0 / 1
Waterral 1 / 0
Winterkoning 0 / 2
--------------------------------------------
Totaal 20 vogels nieuw geringd en 14 terug-
gevangen is 34 vogels.

Schiermonnikoog 20 November 2018 : IJslandse Koperwiek !

Herhaling van zetten wat het weer betreft. Nog steeds een hard doorstaande Oostelijk georiënteerde doorstaande wind die enige tijd na zonsopkomst weer aanhaalt tot 7 bft. We zijn meteen na de eerste ronde verder gegaan met sluiten van meer netten en met het peuteren van blaadjes natuurlijk…..
In de kooien vingen we in die ronde slechts 1 Waterral en in de netten 2 Merels, een Vink en een Koperwiek. De vangsten bleven vanzelfsprekend aan de magere kant, maar het werd wel duidelijk dat de vogels het bos begonnen op te zoeken. Dat waren de best vangende netten vandaag. Logisch, vooral als je naar de soorten kijkt, vooral zaadeters. Die beginnen nu dan toch het gedrag te vertonen waar we van kunnen profiteren, zoeken naar gevallen zaadjes op het pad. Opvallend is dan nog extra dat tot 2 x toe een gemengd groepje van Sijzen, Putters en Vinken halverwege sectie 1. Ik denk dat het daar nog het meest windluw is. Er zit een geringde Putter tussen die alhier vorig jaar als jonge vogel is geringd met een nog niet eens volgroeide vleugel. Sedertdien is dit de eerste terugvangst van die vogel. Verder ook nog een paar Sijzen terug uit Oktober en wederom een paar Witkopstaartmezen en witkoppige Staartmezen van alweer ruim 2 weken geleden. Een klein deel van de destijds geringde groep heeft het naar hun zin in het Glop dus…

In de laatste ronde vangen we er eentje die toch wel behoorlijk donker is op alle onderdelen, een IJslandse ! De eerste voor het VRS want de soort zit nog niet in de database, leuk in een jaar waarin er meer zijn gevangen in ons land. In de avonduren motregent het enige tijd. Er passeert een regengebied vanuit Duitsland waarvan men aanvankelijk verwachtte dat deze neerslag zou vallen in de vorm van winterse neerslag, maar dat is weer afgezwakt.Morgen zal de wind weer wat afzakken, we wachten dat hoopvol af want dan kan een ander beeld gaan ontstaan wat de aanwezigheid van kleine zangertjes betreft…







Foto's: IJslandse Koperwiek, Turdus Iliacus Coburni Een groot exemplaar, donkere onderstaart en poten, donkere kop en zijkant kop en op de flanken zware spots die ver doorlopen op de buik resulterend in slechts hagelwit centrum van ongeveer een duivenei groot.

De Vinken die we vandaag vingen zijn zonder uitzondering allemaal mannen…. Eerdere dagen viel het hoog mannelijke gehalte in de vangsten ook al op maar nu is het extreem dus. Er zijn in de loop van de dag wat meer Koperwieken te zien en te horen in het terrein.



Dagtotaal (Nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------
Goudhaan 2 / -
Keep 1 / 0
Koperwiek 6 / 0
IJslandse Koperwiek 1 / 0
Merel 2 / 1
Putter 2 / 1
Roodborst 0 / 1
Sijs 3 / 4
Staartmees 0 / 2
Vink 7 / 0
Waterral 4 / 0
Winterkoning 0 / 1
Witkopstaartmees 0 / 2
-------------------------------------------
Totaal 28 vogels nieuw geringd en 12 terug-
gevangen is 42 vogels.

Schiermonnikoog 17 November 2018 : aankomst van Koperwieken en Waterrallen !

De mist is gisteravond bij het vallen van de duisternis opgetrokken en niet meer teruggekeerd. We hadden een heldere nacht waarin om 00:30 uur nog 2 Waterrallen werden gevangen en er ook geluidjes van rallen in het riet hoorbaar waren. Een goede vangdag van Waterrallen leek dus in het verschiet te liggen. Een superdag werd het zeker niet, maar de vogels gaven zeker blijk van aanwezigheid.

Bij vertrek voor de eerste ronde bleek het net weer iets sterker te hebben gevroren getuige het grotere oppervlak van het grasveldje dat naast het Veldlab wit uitgeslagen was.
Er bleek weer lichte aankomst van Merels te zijn, maar vooral weer nieuwe aankomst van Koperwieken. Met enige regelmaat kwamen er kleine groepjes over het Glop vliegen. Enkelen besloten zich te laten invallen en we vingen er een deel van. In de netten tevens een paar Zanglijsters, en getuige hun gewichten helemaal geen zwakke achterblijvertjes. Nee, dit waren gewoon weer atleetjes van de bovenste plank.

Na de tweede ronde is het met de lijsters grotendeels al weer gedaan maar de Waterrallen houden ons daarna nog wel even actief. Ook lopen we nog weer een rondje met verspreid door de netten in het bos toch weer een paar geringde witkoppige Roetveegstaartmezen en 1 echte Witkop. Van deze vangsten kwam echter maar weinig reuring….
Wederom waren het allemaal eigen terugvangsten uit de 1e week van Oktober. Onze bezoekers, assistent in opleiding Ruud de Koning en Mirjam Bak oet Twente kijken hun ogen uit. 's Middags heb ik nog 2 netten vervangen in sectie 7. De ene was gaar en had meerdere grote gaten en de andere was daar bovenop ook nog eens groen uitgeslagen van de algen.
In de avondschemering rekenden we nog even op een vertrek- en/of slaappiekje, maar dat zat er totaal niet in. Ik hoorde al wel op tijd een groepje Vinken in de struikjes aan de overkant van de rietsloot gaan zitten, maar kwam verder met slechts 1 Koperwiek terug. Vlak voor het wisselen van de Zaterdag in de Zondag kon ik nog een Waterral bemachtigen waarmee we vandaag dan de beste dag van het seizoen hebben gedraaid qua aantallen Waterral.
Een bescheiden aantal, maar ja, wat wil je in een droog jaar als dit….

Dagtotalen (Nieuw geringd / teruggevangen ):
--------------------------------------------
Goudhaan 1 / 0
Koolmees 0 / 1
Koperwiek 9 / 0
Merel 8 / 0
Pimpel 0 / 2
Roodborst 2 / 2
Staartmees 0 / 4
Vink 2 / 1
Waterral 22 / 0
Witkopstaartmees 0 / 1
Zanglijster 4 / 0
---------------------------------------------
Totaal 48 vogels nieuw geringd en 11 terug-
gevangen is 59 vogels in 11 soorten.

Schiermonnikoog 14 November 2018 : bladvrij en vogelvrij.

Dat waren de netten aan het eind van de middag en dat leek het vangterrein gedurende het grootste deel van de dag.

Bij het lopen van de eerste ronde was het doodstil in het terrein. Alleen de ganzen die nerveus een plekje in de polder aan het zoeken waren zorgden voor wat beweging in de lucht. De ronde leverde niet veel meer dan vele uit de netten te peuteren blaadjes en 2 Winterkoningen op. De optimist in mij zegt dan : "Nou ja, we hebben 2 Winterkoningen" , terwijl de pessimist in mij zegt : "Nou ja, we hebben 2 Winterkoningen" …..

De wind is vannacht verder gaan liggen, maar zorgt tijdens het lopen van de tweede ronde al weer voor beweging aan de boomtoppen. Het rallengeluid heeft vannacht weer gespeeld, net zoals voorgaande nachten deze week, maar ook vandaag levert dat niet echt indrukwekkende aantallen op. Sterker nog, het is de afgelopen dagen ook met de Waterrallen stiller en stiller geworden in het vangterrein. Op vele vogelring- en tel-locaties worden momenteel heel leuke aantallen Barmsijzen gezien en/of gevangen, wij zagen en hoorden er vandaag eentje….

Meest opvallend aanwezige soorten waren vandaag de Winterkoning en de Witkopstaartmees. De enige Merel die we vandaag opmerkten was er eentje die we uit een net zagen ontsnappen. Verder was het stil stil stil in het vangterrein.
Maar….vanmiddag was het eindelijk zo ver… het laatste en langste van de 3 grofmazige netten kon eindelijk bladvrij verklaard worden….. Ben benieuwd hoe lang dit nog zo mag blijven. De bladval-periode heeft nog lang te gaan als je kijkt hoe prachtig goudkleurig het eikenblad er in het avondzonnetje nog bijstaat.
De enigste beweging van vogels die ik vandaag boven het Glop heb kunnen waarnemen was het passeren van 1 groep van circa 50 Kramsvogels en een Sperwer-man die vanaf zijn zitpost boven het laatste net van sectie 8 wegvloog. Dat was een moment waarop je ineens merkt hoeveel Staartmezen er werkelijk nog in de struiken zitten terwijl je ze niet opmerkt…. Vanaf morgen schijnt het zonniger te gaan worden en zal de temperatuur aanmerkelijk te gaan dalen. We wachten maar af wat dat nog aan vogels zal gaan losmaken.

Dagtotalen (Nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------
Goudhaan 1 / 0
Koolmees 0 / 1
Pimpel 1 / 1
Roodborst 0 / 2
Staartmees 0 / 2
Tjiftjaf 0 / 2
Vink 1 / 0
Vuurgoudhaan 1 / 1
Waterral 1 / 2
Winterkoning 3 / 3
Witkopstaartmees 0 / 4
-------------------------------------------
Totaal 8 nieuw geringd en 18 teruggevangen
is 26 vogels over 11 soorten.

Schiermonnikoog 13 November 2018 : 55 meter blaadjes plukken....

In de eerste ronde bleek dat er een klein beetje aankomst van Merels was ondanks het feit dat we niet één Merel op het kleine veldje naast het veldlab hadden gezien. In het bos hing op dat moment al behoorlijk wat blad in de netten want voordat het licht werd was de wind al op komen zetten en blies uit het zuidwesten al het nodige blad uit de netten. Bij de Merels een alhier geringde vogel van Januari vorig jaar, kennelijk een lokale vogel want meerdere malen gedurende alle jaargetijden teruggevangen. Verder weer zo'n bont gekleurde man, ook wel Stockamsel-type genoemd en een grijze vrouw die aan de vermoedelijk regionale biometrische maten voldeed.

Naast de Merels ook nog een geringde Koolmees die ons al in 2013 met een eerste bezoek vereerde. Nu 6 jaar oud dus en een stuk of 20 maal gevangen waarvan 2 maal slapend in een nestkast aangetroffen. Verder bleek deze vogel tot vorige week nog een tijdlang de drager van een abuis 2e aangelegde ring te zijn geweest, wellicht wilde één van ons onderzoeken of een vogel met 2 ringen beter rechtop vliegt….
Na het verwerken van de vogels bleek de wind in korte tijd verder te hebben aangehaald en was in de grofmazige netten in de ponyweide het kwaad al geschied. Na een paar dagen met amper wind was het Eikenblad nu massaal uit de bomen gekomen en hingen de netten al vol. Zo ook verder verdeeld door het Glop, vooral bij het voormalige Meteoveld omdat daar inmiddels ook Eiken staan die body (lees: veel blad) beginnen te krijgen.

Net als gisteren echter amper vogels merkbaar in het veld. Wel passeerde af en toe een groepje Staartmezen, soms gemengd met wat Pimpeltjes. Bij het veldlab zat korte tijd een Tjiftjaf te roepen en ik heb zegge en schrijven 1 Barmsijs over horen komen en zien vliegen. Er mocht dag gedurende de hele dag een stevige 5 bft wind staan, dat weerhield in ieder geval 1 vrouw rode Heidelibel er niet van om nog een stukje te gaan vliegen en tegen een mistnet te gaan hangen.

Wel vingen we vandaag wat meer Waterrallen, dus daar was wel weer wat nachtelijke beweging van geweest. Daarbij 1 terugvangst van vorige week. Tijdens de lunch zagen we een groepje foeragerende Staartmezen en witkoppige Staartmezen samen met meerdere ongeringde Pimpels en een aantal Koolmezen in het Meidoornstruikje bij de ringtafel scharrelen. Zij hadden duidelijk interesse in het lege vetbol houdertje dat daar hangt. Hun aanwezigheid rond het gebouw resulteerde in de terugvangst van 2 Witkopstaartmezen in het 1e net achter het veldlab. Verderop in de opstelling hingen nog 2 witkoppigen en een Pimpel. De rode draad van de hele dag werd uiteindelijk toch echt wel het peuteren van blaadjes en blaadjes en blaadjes. Bij het verscheiden van de dag had ik in ieder geval 2 van de 3 grofmazige netten weer bladvrij en gesloten kunnen krijgen. De laatste dagronde leverde 2 Groenlingen en een Vink op die kennelijk in het Riet hadden willen slapen. In de avond zakt de wind terug naar slechts 1 tot 2 bft. We zullen zien wat er morgen gebeurt.

Dagtotaal (Nieuw geringd / teruggevangen) :
-------------------------------------------
Goudhaan 3 / 0
Groenling 2 / 0
Koolmees 0 / 1
Koperwiek 1 / 0
Merel 5 / 1
Pimpel 0 / 1
Staartmees 0 / 3
Witkopstaartmees 0 / 2
Vink 2 / 0
Waterral 5 / 1
Winterkoning 1 / 0
--------------------------------------------
Totaal 19 vogels nieuw geringd en 10 terug-
gevangen is 29 vogels in 12 soorten.

1 December 2015 : Schiermonnikoog, verder met afbouwen.

Vandaag zijn in de loop van de ochtend de laatste netten binnengehaald en zijn we daarna meteen verder gegaan met opruimen van alle stokken, spanlijnen, sectiebordjes en mantelbuisjes. Dit laatste omdat er t.g.v. de werkzaamheden komend winter een pak zand over het pad heen komt.
Ondertussen vlogen er weer diverse vinken en sijzen boven het bos, zaten er mezen in het vangterrein en vloog de onvermijdelijke oeverpieper weer z'n dagelijkse rondjes en liet de groep van circa 30 houtduiven zich weer tussen de eiken vallen in de schapenweide. Ook de tjiftjaf met een iets eentonig klinkend roepje die we gisteren ook hoorden was er weer en een enkele keer stak er een rietgors het pad bij sectie 4 over. Kortom, de gebruikelijke taferelen als je de netten eenmaal hebt weggehaald.

In het allerlaatste net dat we op de scheiding van sectie 7 naar 6 weghaalden hing nog 1 vogel. Dat bleek de taigaboomkruiper te zijn die Joop van Ardenne op 7 November hier heeft geringd. Nog steeds aanwezig dus.
In de rallenkooien was er meer activiteit, maar daar ook overwegend terugvangsten. Daarbij een ral die vandaag exact een maand hier rondbanjert. De vogel woog op 1 November 93,0 gram, 3 weken later zat ie op 126,7 gram (!!) en nu 120,9 gram. Heel interessante gegevens. We gaan nu met heel rustig weer de nacht in dus wie weet wat we morgen op de laatste vangdag nog in de kooien krijgen.



Foto : Taigaboomkruiper (Certhia familiaris).

Ondertussen heb ik de ringgegevens van de Litouwen-spreeuw weten te achterhalen. Op de gok heb ik contact opgenomen met het ringstation in Ventes Ragas en dat was een schot in de roos. De Spreeuw is daar inderdaad geringd en wel op 2 Augustus jongstleden. Weet die vogel nu ook wat een mistnet is in plaats van een Helgolandkooi.




Foto's : De Helgolandkooi in Ventes Ragas Litouwen vol met spreeuwen. wie ziet de onze..... Pictures made by Vytautas Jusys. Thanks very much Vytautas !!!

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen) :
-----------------------------------------------
Taigaboomkruiper - / 1
Waterral 2 / 5
--------------------------------------------
totaal 8 vogels in 16 uren.

Schiermonnikoog 21 November 2015 : wederom merels maar op een waterkoude dag.

Opgestaan met prachtig rustig najaarsweer. De wind was er vrijwel helemaal af en de lucht was halfbewolkt. Something for a change…. Een uurtje voor opstaan plenste het nog zo hard op het dak van het veldlab dat ik er wakker van werd. De neerslag van afgelopen nacht was 8 mm en daar zou vandaag middels frequente buien nog eens 6 mm bijkomen.
In het donker naar de netten vertrokken om de achterste netten en de grofmazige netten weer te openen en meteen vlogen me de merels al weer om de oren. In de rest van de 1e ronde komen er ook nog een paar keer kleine groepjes koperwieken over en vliegen er rond de Ebelbrug al weer circa 50 sijzen de boomtoppen in. De rallenkooien vangen gelukkig weer, in de 1e en 2e ronde in totaal 9 stuks waarbij 4 terugvangsten van eerder dit seizoen.


Foto: Waterral (Rallus Aquaticus), de grootste van vandaag, vleugel 127 mm en een gewicht van maar liefst 154,1 gram. De vogel had al behoorlijk strokleurig verkleurde poten, donkerrode ondersnavel, maar was toch een eerstejaarvogel.


foto: flankveer van waterral (Rallus Aquaticus). Hoe mooi kan een vogelveer zijn....


Foto: Detail flankveer van waterral (Rallus Aquaticus) een veer van een 1e kalenderjaar vogel want de baarden aan de schacht van de veer hebben baardjes, maar geen haakjes. Adulten hebben haakjes aan de baardjes van de baarden aan de schacht. Snapt u het nog? Zie de afbeelding hieronder voor een schets.


Detailtekening van de opbouw van een vogelveer.

Deze morgen geen houtsnip gezien, in de middag wel eentje opspringend vanuit de rand van de schapenweide. In de ochtend assistentie gehad van Hay Wijnhoven, auteur van een te verschijnen monografie over de merel. Valt die even met de neus in de… merels…. Hij komt al wild-enthousiast het pad naar het gebouw aflopen. "Er zitten overal merels op het eiland ! " Tot 12 uur blijft hij assisteren en is onder de indruk van al die merels en dan vooral de variatie in de kleden die we bij de vrouwtjes aantreffen. We hebben ook nog 2 bonte mannen met licht geschubde veren op borst en buik en lichte kin / keelvlek. Tegen 10 uur begint de bewolking snel toe te nemen en en vallen er enkele korte buitjes met hagel er bij in. Rond een uur of 11 passeert een langgerekt buienfront waaruit het uiteindelijk tot 12:15 uur blijft doorregenen. Blijven lopen is dan het devies want de radar registreert op de Noordzee nog steeds trek. En zo blijkt, want na de regen loop ik zomaar weer een heel leuke ronde met merels die dan gewoon weer opnieuw het eiland op komen denderen. Hay heeft het terrein dan inmiddels weer verlaten na nog even heel genereus 4 ringstrengen voor merelringen gesponsord te hebben, hopelijk krijgt ie daar nog een heel leuke terugmelding van…
Vandaag minder roofvogelactiviteit in het terrein, ze weten kennelijk dat we weer actief zijn. En toch hoor ik regelmatig uitgebreid alarmerende staartmezen. Aan het eind van de middag hangen er in de voorlaatste ronde ineens verspreid door het vangterrein ineens 10. Vanmiddag ook nog een pimpel teruggevangen uit 2010 ; was in dat jaar 6 x gevangen, daarna presteerde de vogel het om in ieder jaar daarna precies 3 x per jaar gevangen te worden en nu in 2015 doet ie het jaar 2010 nog eens over door nu dus weer voor de 6e x in een net te springen. Door de jaren heen toont de vogel amper schommelingen in gewicht, maar de vleugel is gemiddeld 3 mm gegroeid.
In de prachtige avondschemer vertrekken er aan alle kanten merels voor de volgende etappe, als raketjes klimmen ze uit de struiken en bomen omhoog. In die ronde vang ik er dan ook nog maar 2, samen met enkele koperwieken die juist besloten om maar in het hakhout te gaan slapen. Verstandig want de wind heeft inmiddels weer flink aangehaald en in het donker vallen er weer regelmatig hagelbuitjes.


Foto: avondlicht over het Grienglop. het zou haast geschilderd kunnen zijn....

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen) :
------------------------------------------------
Waterral 8 / 4
Koperwiek 11 / -
Winterkoning 1 / 9
Tjiftjaf 1 / -
Heggenmus - / 1
Staartmees 3 / 9
Roodborst - / 2
Pimpelmees - / 2
Merel 81 / 3
Vink 1 / -
Zanglijster 2 / -
Keep 1 / -
------------------------------------------------
Totaal: 139 exemplaren, 12 soorten, 10:15 uren

31 Oktober 2015 : Vlieland, de laatste loodjes....

wegen het zwaarst zegt men dan altijd... Maar dat is in dit geval dan slechts het constateren dat het er al weer op zit. 14 dagen vervliegen onder deze omstandigheden als sneeuw voor de zon.
We zijn naar de baan getogen en merkten al snel dat er weer een flinke omslag in de vangsten precies op het moment van overname zou gaan plaatsvinden. Veel minder Merels namen bij het krieken van de dag hun posities in in het hout achter het slag en ook op het puinpad waren er maar een paar gaan zitten. Duidelijk dus....



Foto: na twee weken kwamen de bewaarzakjes eindelijk aan een schoonmaakbeurt toe.

En toch is zo'n moment het meest geschikt om de zaken over te dragen aan onze opvolgende ringers, Peter van Horsen en Michiel van der Weide. Wat ook nog erg leuk kan zijn op zo'n ochtend is dat er bijna altijd dan toch nog wel iets leuks gebeurt.... en dat was ditmaal dus ten eerste de vangst van weer een buitenlandse ring, weer bij een Merel.
Op het scheiden van de markt, ik wilde eigenlijk al op mijn fiets springen om naar de Zwaluw terug te fietsen, kwam Michiel met een aantal zakjes de hut binnen gestapt met de mededeling dat hij er een wat andere ring tussen had gezien.

En zo kwam uit dat vogelbewaarzakje dus een merel met een FINSE ring tevoorschijn. De eerste vogel met Finse ring die ik ooit in handen heb gehad.



Na het registreren van die vogel pak ik mijn lieslaarzen in om dan toch definitief weg te gaan, maar.....
ik hoor plotseling Staartmezen. Ik kijk door de kijkgaten richting het slag en zie allemaal Staartmezen hippend door het hout bewegen. Snel wissel ik het geluid op de luidspreker bij wat wij 'het blok' noemen en wacht af. Alsof er een lucifer aan een lont wordt gehouden ! Meteen duiken ze met z'n allen vanuit het hout het blok in. ik kijk nog even om het hoekje en zie er al een paar hangen. snel terug naar de ringhut om daar mededeling van te doen en Peter en Michiel succes te wensen en dan naar de Zwaluw.... ik had maar beter toch nog even iets langer kunnen blijven want er zaten dus wel echte witkopstaartmezen bij... die had ik graan nog eens een keer weer gezien.


Foto: detail van de culinaire genoegens in de ringhut... boterham onder de stoelpoot.

18 December 2012 ; Goor, Klikodag !

De hoogste tijd voor de volgende vangdag in het kader van project RING-mus.
De weersomstandigheden waren verre van goed te noemen, maar de planning liet mij geen keuze meer en dus heb ik er vanmorgen maar op gegokt dat de weersverwachtingen voor West-Twente goed zouden uitpakken. Dat viel mee, maar toch ook wel weer tegen...
Het zou in ieder geval droog blijven tot 10:30 uur, dus dat was verdiend. Aanvankelijk viel het met het vangen echter vies tegen. Tot 10 uur stonden er slechts 1 groenling en een koolmees op papier en bleef het verder helemaal stil. Wel ontsnapte er nog een kauw vlak voordat ik m in handen had. Wist ik in ieder geval dat die soort vandaag niet nog eens de tuin in zou komen...
Tegen 10 uur begon het snel donkerder te worden in de lucht en leek het er op dat het niet lang meer zou duren voordat het zou gaan regenen. Net voordat de regen begon doken er om half elf ineens tientallen vogels de tuin in. Het ging daarbij vooral om pimpels, koolmezen, meerdere vinken, in ieder geval 1 roodborst en enkele groenlingen. Ik had sterk de indruk dat ze ergens voor op de vlucht waren. Van dat hele spektakel was het uiteindelijk opmerkelijk hoe weinig vogels er niet in de netten beland waren. Er waren een stuk of 10 pimpels en een paar koolmezen en 1 groenling blijven hangen.
Daarna begon het dus toch heel lichtjes te motregenen en dat ging heel langzaam over in meer gestage regenval.
Rond 14 uur was het weer droog en meteen was er weer beweging in de hoge eiken naast de tuin. Een staartmees liet zich loodrecht naar beenden vallen en belandde meteen in het langste van beide netten. Dat werd dus even wachten want als er 1 valt dan volgen er meer... en zo geschiedde. De staartmezen kwwamen net als eerder vanmorgen niet alleen, er stortten zich in een paar minuten tijd weer allerlei soorten de tuin in. Ditmaal was de oorzaak duidelijker aan te wijzen... klikodag !
Het huisvuil werd vanmorgen opgehaald en meteen nadat het weer droog was geworden spoedde iedereen in de straat zich naar buiten om de geleegde kliko-containers op te halen. Dat pest dan altijd vogels op uit allerlei achtertuinen en die duiken dan die ene tuin in waar ze op dat moment geen rollende rammelbak horen. Bingo dus, al zaten er ook onder deze omstandigheden weer geen huismussen bij. De staartmezen werden er uiteindelijk 11 waarbij slechts 1 geringde, een in Februari dit jaar alhier geringde vogel. 1 geringde staartmees in een groep van 11 is hier al opmerkelijk genoeg de laatste jaren want sinds er een nieuwe woonwijk naast m'n huis is gebouwd is deze soort hier vrijwel nooit meer aanwezig. Bij het uithalen van deze laatste groep vogels trad er ook nog even zwaar alarm onder de vogels op, meteen gevolgd door een jawel... laag overvliegende sperwer-vrouw.

Bij de pimpels van vandaag weer veel variatie in ruipatronen in vooral staartpennen, maar ook enkele armpendekveren, hieronder enkele voorbeelden op foto's:

Pimpel 1e kalenderjaar met 2 juveniele armpendekveren.

Pimpel 1e kalenderjaar met sterke groeistreep in toppen van alle staartpennen.

Pimpel 1e kalenderjaar met alleen de middelste staartpennen postjuveniel.

Dagtotalen
Nieuw geringd / teruggevangen:
-------------------------------------
Groenling 2 / -
Koolmees 4 / 2
Pimpel 13 / 1
Staartmees 10 / 1
Merel 0 / 1
-----------------------------------------
totaal 34 vogels waarvan 29 nieuw geringd
en 5 teruggevangen.

13 November 2012: Schiermonnikoog, Litouwen koolmees !

Door het zwaar bewolkte weer was het vanochtend een stuk later licht dan we gewend waren. Daarom de eerste ronde iets later gelopen. Op het grasveldje naast het veldlab zaten op dat moment 5 merels, dus dat gaf enige hoop. Die hoop vervloog echter snel want in het bos hing totaal geen merel in de netten. Die vingen we later pas verderop in de opstelling, en dat waren er slchts 4. Verder bestond de ronde uit nog een roodborst, een late zwartkopman en een koolmees Arnhem niet van ons (op de 5e en 10e november hier ook al gevangen). De rest van deze ronde bestond uit 11 waterrallen. In de kooi van sectie 3 zat naast 3 waterrallen ook nog een grote adulte bruine rat.
Er was verder totaal geen trek in de lucht merkbaar, maar dat had de vogeltrekradar ook al aangegeven. Er werd alleen maar wegtrek geregistreerd van vogels die gedurende de nacht het radarbereik uitvlogen. Het bleef dus een rustige ochtend op zangvogelgebied, maar de waterrallen hielden ons nog lekker aan de gang. Bovendien waren er natuurlijk nog altijd wel massa's blaadjes uit de netten te plukken.
We zagen tijdens het ringen vandaag weer een gaai naast het gebouw. In de zeer korte waarnemingstijd hebben we echter niet kunnen zien of de vogel een ring droeg of niet….
Na de middag begonnen er rondom het gebouw ineens opvallende aantallen mezen te verschijnen; het aantal staartmezen viel daarbij op, maar vanaf de lunchtafel zagen we ook 3 pimpels zonder ring in de wilgenstruiken voor het gebouw. En Hanneke zag nadat er ineens alarm werd gegeven merels over het pad naar de slagboom wegspurten samen met minimaal 30 mezen. Dan begin je na te denken…..
De eerstvolgende ronde leverde inderdaad een paar mezen op, ook staartmezen, verspreid door de vangopstelling. De ronde daarna een paar meer gelijktijdig in sectie 9 met daarbij wederom een Nederlandse koolmees NVO en een buitenlandse koolmees, een LITOUWER ! De 10e buitenlandse ring voor dit jaar.
De laatste paar rondes bleven wederom beperkt tot enkele merels en waterrallen. Bij de merels een aantal terugvangsten van vogels die inmiddels heel goede gewichten hadden bereikt. Daarbij bijvoorbeeld een merel met een gewicht van maar liefst 126,2 gram. In de avond luwt de wind die de hele dag met 4 tot 5 bft uit het zuidzuidwesten stond te blazen enigszins en vangen we toch nog 2 waterrallen, 1 in het mistnet recht voor de luidspreker en 1 nog in een inloopkooi.

Foto: Geweizwammetjes / Xylaria Hypoxylon.


Dagtotalen
Nieuw geringd / teruggevangen:
------------------------------------------------------
Goudhaantje 1 / 1
Koolmees 3 / 6 (waarvan 2 x niet van ons en 1 x Litouwen)
Merel 8 / 10
Pimpel 3 / 2
Roodborst 1 / 2
Staartmees 0 / 5
Waterral 25 / 2
Zanglijster 1 / 0
Zwartkop 1 / 0
-----------------------------------------------------
Totaal 71 vogels waarvan 43 nieuw geringd
en 28 teruggevangen.