Markelo 4 December 2018 : Witkopstaartmezen op onze eigen ringbaan !!!

Ik ging in November al naar Schiermonnikoog met een voorgevoel dat er op mijn eigen ringbaan bovengemiddelde aantallen Staartmezen zaten. Ik merkte dat bij het ophangen van de vetbollen voor de winter-ringsessies die er alweer zitten aan te komen. Die hoge aantallen Staartmezen vingen vooral op omdat ik er sinds de extreme koude in Maart totaal geen meer heb waargenomen, laat staan, geringd.
Vandaag was het zo ver; na een paar regenachtige dagen werd er nu een droge dag verwacht. Hoogste tijd om dan de eerste wintervangdag maar te houden.
In het donker merkte ik tijdens het opzetten van de netten al dat alle vet in de speciale 'Eekhoornproof' gazen korfjes op een klein restje na al volledig opgesnoept waren. Sodemieters... dat is dus 8 x 2 kg vet met aftrek van dat kleine restje bijna 16 kilo in 3 weken.... Dan moet de honger groot zijn geweest, en het aantal vogels dan ook.

In de schemer waren er meteen al Staartmezen te horen. Daarmee werd het wel duidelijk dat ze hier in de dichte struiken hadden zitten slapen. Verder hoorde ik ook meteen Goudvinken roepen. Nog zo'n soort die in het broedseizoen hier totaal weggevaagd leek te zijn. Verder de haast onvermijdelijke Roodborsten die het hier net als de Heggenmussen prima naar hun zin hebben met de rondom de vangopstelling opgebouwde takkenrillen van het vrijgekomen snoeihout.

Naast deze genoemde soorten leverde de eerste ronde ook 2 Groenlingen op. Niet zo'n bijzondere soort, maar ik denk dat ik wel zeker tien jaar terug in de tijd moet voor de laatste vangsten van die soort op deze locatie. Bij één van de netsecties zag ik een Sperwer-vrouw uit het net ontsnappen. In een grote krans van veren trof ik een bebloede Merel. De vogel had een wondje aan de hals en bij het bovenbeen en op de borst. De klassieke nagelafdrukken van een roofvogel die we op de eilanden wel eens aantreffen bij vogels die zo'n aanval overleven en bijvoorbeeld door het massaal uitwerpen van lichaamsveren weten te ontsnappen en dan toch nog kunnen herstellen. Ik heb deze vogel even een paar rondes rust gegeven in een donkere doos en daarna kon deze dame geringd de vrijheid weer tegemoet zien. Ik ben benieuwd of ik haar in de toekomst nog weer eens zal terugzien/vangen.

In de ronde daarna waren de mezen inmiddels wakker geworden en werd het druk. Opmerkelijk genoeg zou het vandaag tot na 3 uur in de middag duren dat tussen die mezen ook Glanskoppen zaten, maar dat terzijde. Tussen de mezen echter wel ineens een groepje Staartmezen met daarbij op afstand zichtbaar een overduidelijke WITKOPSTAARTMEES. Gelukt ! Ik wist dat die mogelijkheid er nu in moest zitten. Later hoorde ik van mn broer, Han, dat ie ook veel Staartmezen had gezien in de struiken op de oever van het nabijgelegen Twentekanaal. Maar jeetje... Witkoppen... zo heb je in September de enorm indrukwekkende aantallen voorbij zien komen in Estland en Letland, heb je er in November op Schiermonnikoog nog enkele tientallen teruggevangen van de 60 die je voorgangers daar geringd hadden, en nu sta je er thuis op je eigen ringbaan in Twente mee in de hand. De rest van het groepje bleken 'gewone' Staartmezen te zijn, maar er zat er nog eentje bij die in vogelaarskringen witkoppige Staartmees genoemd wordt. Deze exemplaren lijken met delen van het verenkleed kenmerken van Witkoppen te hebben, maar missen de scherpe overgang van wit naar zwart in de nekpartij maar hebben wel meer roze veren op de borst en buik. Ik noem deze variant inmiddels roetveeg-witkoppen......






Foto's: Witkopstaartmees (Aegithalos caudatus caudatus).


Foto: Staartmees (Aegithalos caudatus europaeus). Oftewel Roetveegstaartmees. Duidelijk nog teveel vuilige vlekkerige asgrijze zwemen op de kop en op de rest van het lichaam ook kenmerken van gewone Staartmees.


Foto: Staartmees (Aegithalos caudatus europaeus).


Nu ik zeker wist dat er beweging was van deze soort heb ik als de wiedeweerga ook een lang net op het voormalige zandstortterrein gezet omdat die plek op papier al meermalen bewezen heeft een betere Staartmezenlocatie te zijn. Dat was geen verkeerde keuze, want na eerst een rondje met 2 Koolmezen en een Pimpel hing er een groepje Staartmezen. Daar zag ik meteen meerdere Witkoppen tussen, maar ook een geringde. Meteen schiet dan door je hoofd dat dat een buitenlandse ring kan zijn.... Maar nee, het bleek de Witkop van eerder vandaag te zijn die in gezelschap van de roetveeg de heel familie had meegenomen om ook een ring te kunnen ontvangen. Het bleken 4 andere Witkopstaartmezen te zijn met verder weer een aantal staartmezen die ik hier in Oktober al geringd had.

In de laatste ronde hingen er ook weer zo onverwachts ineens een stuk of 10 Vinken in 1 van de netsecties. Samen met een flink aantal mezen werd het dus toch nog even doorwerken. Maar dat heb je er op zo'n succesvolle dag wel weer voor over.... Ik kan tevreden weer terug naar huis fietsen.


Foto: Groenling (Carduelus spinus). Adulte man.

Dagtotalen (Nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------
Grote Bonte Specht 3 / 2
Boomklever 1 / -
Glanskop - / 3
Merel 2 / 1
Pimpelmees 24 / 17
Roodborst 2 / 3
Koolmees 33 / 29
Heggenmus 3 / -
Witkopstaartmees 5 / -
Vink 14 / 1
Staartmees 5 / 9
Goudvink 4 / -
Goudhaan 1 / 2
Groenling 2 / -
Winterkoning 4 / 1
-------------------------------------------
Totaal: 103 nieuw geringd, 68 terug-
gevangen, 15 soorten, 10:00 uren.

Schiermonnikoog 13 November 2018 : 55 meter blaadjes plukken....

In de eerste ronde bleek dat er een klein beetje aankomst van Merels was ondanks het feit dat we niet één Merel op het kleine veldje naast het veldlab hadden gezien. In het bos hing op dat moment al behoorlijk wat blad in de netten want voordat het licht werd was de wind al op komen zetten en blies uit het zuidwesten al het nodige blad uit de netten. Bij de Merels een alhier geringde vogel van Januari vorig jaar, kennelijk een lokale vogel want meerdere malen gedurende alle jaargetijden teruggevangen. Verder weer zo'n bont gekleurde man, ook wel Stockamsel-type genoemd en een grijze vrouw die aan de vermoedelijk regionale biometrische maten voldeed.

Naast de Merels ook nog een geringde Koolmees die ons al in 2013 met een eerste bezoek vereerde. Nu 6 jaar oud dus en een stuk of 20 maal gevangen waarvan 2 maal slapend in een nestkast aangetroffen. Verder bleek deze vogel tot vorige week nog een tijdlang de drager van een abuis 2e aangelegde ring te zijn geweest, wellicht wilde één van ons onderzoeken of een vogel met 2 ringen beter rechtop vliegt….
Na het verwerken van de vogels bleek de wind in korte tijd verder te hebben aangehaald en was in de grofmazige netten in de ponyweide het kwaad al geschied. Na een paar dagen met amper wind was het Eikenblad nu massaal uit de bomen gekomen en hingen de netten al vol. Zo ook verder verdeeld door het Glop, vooral bij het voormalige Meteoveld omdat daar inmiddels ook Eiken staan die body (lees: veel blad) beginnen te krijgen.

Net als gisteren echter amper vogels merkbaar in het veld. Wel passeerde af en toe een groepje Staartmezen, soms gemengd met wat Pimpeltjes. Bij het veldlab zat korte tijd een Tjiftjaf te roepen en ik heb zegge en schrijven 1 Barmsijs over horen komen en zien vliegen. Er mocht dag gedurende de hele dag een stevige 5 bft wind staan, dat weerhield in ieder geval 1 vrouw rode Heidelibel er niet van om nog een stukje te gaan vliegen en tegen een mistnet te gaan hangen.

Wel vingen we vandaag wat meer Waterrallen, dus daar was wel weer wat nachtelijke beweging van geweest. Daarbij 1 terugvangst van vorige week. Tijdens de lunch zagen we een groepje foeragerende Staartmezen en witkoppige Staartmezen samen met meerdere ongeringde Pimpels en een aantal Koolmezen in het Meidoornstruikje bij de ringtafel scharrelen. Zij hadden duidelijk interesse in het lege vetbol houdertje dat daar hangt. Hun aanwezigheid rond het gebouw resulteerde in de terugvangst van 2 Witkopstaartmezen in het 1e net achter het veldlab. Verderop in de opstelling hingen nog 2 witkoppigen en een Pimpel. De rode draad van de hele dag werd uiteindelijk toch echt wel het peuteren van blaadjes en blaadjes en blaadjes. Bij het verscheiden van de dag had ik in ieder geval 2 van de 3 grofmazige netten weer bladvrij en gesloten kunnen krijgen. De laatste dagronde leverde 2 Groenlingen en een Vink op die kennelijk in het Riet hadden willen slapen. In de avond zakt de wind terug naar slechts 1 tot 2 bft. We zullen zien wat er morgen gebeurt.

Dagtotaal (Nieuw geringd / teruggevangen) :
-------------------------------------------
Goudhaan 3 / 0
Groenling 2 / 0
Koolmees 0 / 1
Koperwiek 1 / 0
Merel 5 / 1
Pimpel 0 / 1
Staartmees 0 / 3
Witkopstaartmees 0 / 2
Vink 2 / 0
Waterral 5 / 1
Winterkoning 1 / 0
--------------------------------------------
Totaal 19 vogels nieuw geringd en 10 terug-
gevangen is 29 vogels in 12 soorten.

Vlieland 6 t/m 8 September 2018 : terugval in weer en vangsten.

Zaterdag 8 September 2018 : een puist wind en geen vogels.

Bij het opstaan hoorde ik de wind al knagen aan de muren en kozijnen van het huis. Een half uur daarvoor werd ik nog wakker van regen tegen het raam. Daar wordt je dan meteen niet vrolijk van, vooral als dat aan de Westkant van ons verblijf, de Zwaluw, is. Na een extra pittige bak koffie heb ik dan toch maar de moed en energie samengeraapt en ben het stalen ros beklommen dat mij toch wel relaxed op den elektrieken motor naar de baan stuwde. Daar aangekomen meteen besloten welke netten wel en welke niet open te schuiven. Dat laatste betrof vanzelfsprekend de netten die het minst beschut waren door struiken en/of lage luwe stand achter het dijkje. In totaal stond uiteindelijk toch nog 200 meter open.

Angstige vermoedens dat het met deze weersomstandigheden wel eens erg rustig zou kunnen blijven werden al snel bevestigd. De eerste ronde leverde slechts 2 vogels op en daar zou per ronde niet zo heel veel in veranderen.

In de ronde van :15 uur hing er echter ineens een krent in het eerste net achter de ringhut, en wel recht voor de luidspreker die mij afgelopen week zo node in de steek heeft gelaten door terug te vallen naar slechts wat brabbelende geluiden. Het betrof een eerstejaars Roodmus. Een leuke soort en eigenlijk in alle jaren niet eens ieder seizoen aanwezig op de soortenlijst. Er werden dit voorjaar dan ook weer enkele waarnemingen van een zingende man op het eiland.





Foto's : Roodmus. (Erythrina erythrina) , eerste kalenderjaar.

Het werd en bleef gedurende de hele sessie een kwestie van sprokkelen met 1 of 2 of 3 vogels. Niet echt lonend, maar hiermee wel een vaststaand gegeven.

Ik heb de tijd dan ook vooral verder doorgebracht door verder te gaan met wat snoeiwerk in de wilgenstruiken, onderhoudswerk is immers ook werk. Om 13:30 uur vond ik het welletjes en ben ik de netten gaan sluiten. En zoals de laatste dagen te doen gebruikelijk... bij het sluiten Groenlingen in de netten. ditmaal een adulte man en vrouw met opmerkelijk genoeg nog niet eens gestartte handpenrui. Aan de armpendekveren kon ik nog vaststellen dat het beide vogels van het tweede kalenderjaar waren. Toch weer leuk en niet helemaal in de lijn der verwachting als je ziet dat zo goed als alle adulte vogels de rui al afgerond hebben of in de eindfase zitten.

Weing extra waarnemingen vandaag, hoogstens vermeldenswaard zijn echter een regelmatig boven de netopstelling rondjagende Sperwer-vrouw, een juveniele bruine Kiekendief, een Buizerd en bij vertrek een biddende Torenvalk die nog even een kleine prooi (salamander?) ving en in de lucht vanuit de poten oppeuzelde.

Bij het opruimen van de spullen na het sluiten van de netten trof ik in de ringhut nog een grote nachtvlinder rustend aan, een Rood Weeskind.





Foto: Rood Weeskind (Catocala nupta).

Dagtotalen (Nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------
Fitis 1 / -
Zanglijster 1 / -
Zwartkop 4 / 1
Gekraagde Roodstaart 1 / -
Tuinfluiter 1 / -
Roodmus 1 / -
Grasmus 1 / -
Groenling 3 / -
-------------------------------------------
Totaal: 13 nieuw geringd, 1 teruggevangen,
8 soorten, 7:00 uren

Vrijdag 7 September 2018 : geen nacht om te trekken.

Maar voorafgaand wel een avond om te vertrekken.... Bij aanvang van de ochtend stond er al windkracht 3 beaufort uit Westelijke richting en al snel na het lopen van de eerste ronde wakkerde de wind aan tot hard, kracht 5 met uitschieters naar 6 bft. Weinig vogels in het veld. Wel duidelijk meer gekraagde Roodstaarten dan voorgaande dagen, maar op de plekken waar die zich ophouden was de wind al behoorlijk snel te hard om ze echt in de netten te krijgen en te houden. Toch verschenen er wel een paar op de ringlijsten, daarbij een prachtige adulte man die nu al bijna weer in zn voorjaarsjas zat.




Foto's: Gekraagde Roodstaart (Phoenicurus phoenicurus) , man, adult.

In de loop van de ochtend vond ik op één van de looppaadjes tussen de netten een grote kever. Het bleek al snel dat het een getraliede Schallebijter betrof. Een zeldzame soort die ik hier op het eiland nu voor de vierde keer aantref.




Foto en tekening : Getraliede Schallebijter (Carabus clathratus).

Verder in het riet nog een zwaar afgevlogen Windepijlstaart gevonden. Het is ook aan de vlinders te zien dat die andere tijd van het jaar er toch echt wel een keer aankomt....


Foto: Windepijlstaart ( Agrius convolvuli ).


Foto: Paardenbijter (Aeshna mixta), man.

Dagtotalen (Nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------
Fitis 3 / -
Zanglijster 2 / -
Rietzanger 1 / -
Roodborst 3 / -
Kleine Karekiet 2 / 1
Bonte Vliegenvanger 1 / 1
Zwartkop 17 / 1
Gekraagde Roodstaart 3 / 1
Braamsluiper 1 / 1
Paapje 2 / -
Grasmus 2 / -
Heggenmus 3 / -
Winterkoning 1 / -
------------------------------------------
Totaal: 41 nieuw geringd, 5 teruggevangen,
13 soorten, 9:45 uren

Donderdag 6 September 2018 : bijna een nul-dag...

De wekker liep af en werd begeleid door serieuze regen tegen de ruiten. Radarbeelden bekeken en ingeschat en snel weer terug het bed in gekropen. Dit ging m niet worden voor vandaag. Dus later op de ochtend maar eens flink aan de afwas en administratie. Aan het eind van de middag was het weer aanvaardbaar opgeknapt zoals dat hier op Vlieland dan vaak kan gaan. En dus in de avonduren nog even 2 uurtjes vangen. Dat zal vast niet veel opleveren, maar dan is dan toch die onhandige NUL van de lijst af...
Tijdens één van de rondjes kwam een Havik - vrouw met veel bombarie van een luidspreker in de struiken afgevlogen (!) die was zeker op het geluid afgekomen en er bovenop gedoken....
Tussen de vangsten van deze avond Zanglijster met vetje 3. Die groep zit er dus echt aan te komen.

Dagtotalen (Nieuw geringd / teruggevangen) :
--------------------------------------------
Koolmees - / 1
Winterkoning - / 1
Kleine Karekiet 1 / -
Zanglijster 1 / -
Zwartkop 6 / -
Bonte Vliegenvanger 1 / -
Tuinfluiter 1 / -
Kneu 1 / -
------------------------------------------
Totaal: 11 nieuw geringd, 2 teruggevangen,
8 soorten, 2:00 uren


Foto: Brandganzen in je voortuin.... waar zijn die 500+ van dit voorjaar gebleven ?

Schiermonnikoog : een Novembers miezerdagje.

Na een vervroegd vertrek van Vlieland vorige week en een te drukke week thuis in Twente en Raalte liep vanmorgen om 6 uur de wekker af en mochten we weer op reis naar het Noorden. Ditmaal vertrokken we voor de laatste vangsessie van 2014 naar Schiermonnikoog alwaar we weer lekker gaan stoeien met waterrallen en hopelijk nog wat andere leuke soorten laat doortrekkende vogels.
In Lauwersoog aangekomen was het druilerige weer inmiddels overgegaan in meer gestage lichte regen. Vanuit de haven waren de contouren van het eiland amper nog te onderscheiden; het Wad was gehuld in nevelen die een mooie mystieke sfeer neerzetten. We hoefden hierdoor gelukkig dus niet geconfronteerd te worden met de nieuwe skyline die Schiermonnikoog vanuit lauwersoog heeft gekregen : bij helder weer met opstijgende warmte zie je nu boven het eiland uittorende windmolens op de Noordzee....
De polder op het eiland zat weer goed vol met rot- en brandganzen. Daartussen groepjes goudplevieren en af en toe een verdwaasd om zich heen kijkende kievit. Opvallende afwezigen tijdens de busrit over het eiland waren echter wel de zangvogels; slechts een enkele merel op de gazons in het dorp en later tijdens het boodschappen halen een klein troepje mezen waarbij wel een koolmees met het wie-wie-wie-roepje van de uit oost-europa langstrekkende koolmezen.

In het Glop namen we vanaf 14:30 uur de ringtang over van Leo Oudejans en lieten hem tot het donker vrijwel ongebruikt.....
Zelfs de polonaise van waterrallen die Leo en Kees vanochtend nog beleefden kwam niet nog een keertje langs. Wel vingen we een in 2013 geringde waterral terug die aanvankelijk een demonstratie gaf in het parallel aan de netten vliegen langs de gehele sectie 4 en bijna de gehele sectie 5 ( toch bijna 100 meter) om vervolgens na 3 pogingen toch te slagen om in het net te blijven hangen. Deze ral had gehoord dat wij terug in het Glop waren want via de database liet hij/zij ons weten dat we oude bekenden waren ; hij/zij was in 2013 door Hanneke en mij geringd en in dat jaar nog 1 x teruggevangen. Voor dit jaar is dit de 2e vangst van deze vogel. De schemerronde die inmiddels met droog weer gelopen kon worden leverde nog een mooie knal-geelgroene groenling-man op, zowaar nog een nieuwe dagsoort. Bij het invallen van de duisternis viel ook de Zuidoostelijke wind weg die vanmiddag tot 3 bft was aangehaald. Meteen daarna hulde het eiland zich in nevelen en zo gingen we met een mystiek sfeertje de nacht in. Één van de avondrondes leverde nog een nieuwe waterral op die zich onderweg naar het gebouw al poogde te bevrijden door met z'n priemsnaveltje in een gaatje in het netzakje te peuren. Dat leverde een merkwaardig beeld op, zie de foto....
In het donker trokken er toch weer koperwieken en merels over, er is dus weer wat beweging….. En hoop voor de dag van morgen. Tegen alle verwachting in worden er in de laatste ronde voor de dagsluiting toch nog 3 waterrallen bijgevangen, 2 worden er met de hand van de bovenste spanlijnen van de mistnetten gepakt en 1 zit er nog in 1 van de inloopkooien.


Foto : waterral (Rallus aquaticus) probeert zich te bevrijden....

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen ) :
--------------------------------------------------
Waterral 17 / 3
Tjiftjaf 1 / -
Heggenmus - / 1
Goudhaantje 1 / 2
Roodborst 3 / 1
Pimpelmees - / 1
Merel 1 / 1
Koolmees - / 1
Zanglijster 1 / -
Groenling 1 / -
--------------------------------------------------
Totaal: 35 exemplaren, 10 soorten, 16:29 uren.

19 Januari 2013: project ringmus Goor en terugblik afgelopen periode.

En toen hadden we ineens toch een winter.... Na het nieuwe jaar te zijn begonnen met diverse zingende soorten viel een week geleden ineens koning winter Nederland binnen. Te beginnen met lichte maar aanhoudende vorst, gevolgd door sneeuwbuien die in Twente weliswaar een dun laagje vormden maar dat maakt voor vogels maar weinig verschil, voor diverse soorten wordt voedsel dan onbereikbaar.

Gisteren heb ik thuis weer een sessie voor het project ringmus gehouden. Weinig vogels, ondanks een klein sneeuwvrij gemaakt stukje op de voederplaats. De meeste vogels kiezen toch nog steeds voor de tuin van de buren waar ook gevoerd maar niet geringd wordt....
Vooral de merels waaren erg actief en vochten om de appels. Prachtig om te zien hoe de meest ervaren merels dan achter een indringer aan kunnen gaan en met vele capriolen over de netten heen en onder de netten door weten te draaien en stijgen en dalen daarbij de netten keurig te ontwijken. Deze vogels zijn alleen nog vangbaar als ze in een tuin van één van de buren ergens van schrikken. Twee van de vier gevangen merels, de reeds geringde exemplaren, waren flink vet en wogen beide meer dan 100 gram; de andere twee waren duidelijk indringers en met gewichten van 77 en 88,8 gram ver onder de gewichten van de andere twee. Wat ik wel erg opmerkelijk vindt is dat er totaal geen sprake is geweest van neeuwtrek van kramsvogels. Onder deze omstandigheden is dat altijd een opvallend fenomeen hier in Twente, als er zich een sneeuwdek vormt komen ze in beweging. Ik moet zeggen dat er dit winter toch ook al wel erg weinig groepen waren hoor, wellicht is deze situatie elders in het land beter.
In de loop van de middag vul ik de voerplaats even opnieuw aan met brood en kaaskorsten. Als ik 5 minuten daarna op m'n werkkamer aan de voorkant van het huis achter de pc zit zie ik ineens een stuk of 10 kokmeeuwen door de straat cirkelen. Met de herkenbare draaiende vlucht maken ze rondjes om het huis. toch maar even in de tuin kijken. En ja hoor, 1 kokmeeuw staat op de stoeptegels te schrokken in het voer en in het net hangt al een tweede exemplaar. De trap afgerend, naar buiten.... en hebbes ! Het is een mooie adulte kokmeeuw met knalrode snavel en poten en rond de oorstreek het kenmerkende winterse oorvlek oftewel 'koptelefoontje'.
Een nieuwe tuinsoort en dus meteen ook nieuwe project ringmussoort. En dat is best wel opmerkelijk, want m;n tuintje is maar zo klein en dan ook nog met grote eiken daarnaast, dat meeuwen echt niet snel m'n tuin in durven te duiken. Sneeuw en daardoor honger maakt alles anders....

Foto's: kokmeeuw, adult, nieuwe tuinsoort.

Dagtotaal 19 Januari 2013
Nieuw geringd / teruggevangen:
------------------------------------
Kokmeeuw 1 / -
Merel 2 / 2
Pimpelmees - / 2
Koolmees 1 / 1
Vink 1 / -
Groenling 4 / -
------------------------------------
Totaal: 9 nieuw geringd en 5 terug =
14 exemplaren, 6 soorten, 9:00 uren

Afgelopen maandag hebben we een snoeidag op de vangbaan in het bos gehouden. Er is nog veel werk aan de winkel want de ringhut moet ook dringend een nieuw dak hebben. De vorst had inmiddels zijn intrede gedaan maar sneeuw haaden we nog niet. Het was in ieder geval koud genoeg voor een koffiepauze begeleidend kampvuurtje.

Tijdens het werk troffen we een slaapboom van één van de bosuilen. Daar verzamelden we zo'n 20 braakballen waar thuis bij het uitpluizen 2 vogelringen uitkwamen. De ene was van een goudvink van 2 jaar geleden en de andere van een vink van November jongstleden.

Op de 12e Januari hebben we ook nog een ringmussessie gehouden. Toen lag er net een klein laagje poedersneeuw en was het gedrag van de vogels al flink veranderd en werden ze al fel op het voer. De groenlingen waren na weken afwezigheid weer in grotere groepjes aanwezig, maar ze zullen de gemiddelde winteraantallen dit seizoen niet meer halen.

We vingen vandaag ook witte veder terug. Wie is Witte veder? Nou, dat is onze meest dominante merelvrouw die ten eerste alle andere merels de tuin uitjaagt en ten tweede ook nog eens een keer de mistnetten goed weet te ontwijken. We kunnen deze merel altijd goed individueel herkennen aan de witte armpen in de rechtervleugel. Ondanks dat we haar amper vangen is het dus onze meest teruggemelde merel. Vandaag waren de rollen eens omgedraaid want ze was zo druk met het wegjagen van 4 andere merels dat ze in alle opwinding vergat dat er netten stonden opgesteld.

Dagtotalen 12 Januari 2013
Nieuw geringd / teruggevangen :
----------------------------------------------
Houtduif * 1 -
Merel 3 2
Pimpelmees 1 3
Koolmees 2 2
Vink 2 -
Groenling 4 -
-------------------------------------------
Totaal: 13 nieuw geringd en 7 teruggevangen
= 20 exemplaren, 6 soorten, 8:00 uren

Verder zijn we deze week ook nog op bezoek geweest bij een oude bekende die met zijn bibliotheek aan het opschonen was. We hebben van hem ongeveer 200 kilo wetenschappelijke publicaties over kunnen nemen waarbij bijna volledige jaargangen vanaf het begin van ARDEA, de nederlandse ornithologische vereniging en British Birds. Eerder hadden we al eens Ringing and Migration bij hem opgehaald. Van de Ardea zat er een mooi gaaf ingebonden exemplaar van het allereerste nummer bij. Ik heb inmiddels al weer ettelijke uren leesplezier achter de rug, vooral in de eerste uitgaven waarin veel artikelen te vinden zijn die inmiddels in een heel ander licht zijn komen te staan of die voor ons nu niet meer zo bevreemdend zijn als voor de onderzoekers van 1912.... Prachtig om bijvoorbeeld te lezen dat er toen ook al een rubriekje was met opmerkelijke terugmeldingen van geringde vogels. Daar stond een terugmelding van een koolmees die een jaar na ringen op dezelfde plek dood was teruggevonden ! Destijds, een jaar na de start van het ringwerk in Nederland wel opmerkelijk ja... Gerrit, ontzettend bedankt voor deze genereuze gift, wij en ons archief zijn er blij mee !

Vorige week hebben we ook nog een geringde kerkuil langs de weg gevonden. Wederom een verkeersslachtoffer op de beruchte plek net buiten Goor aan de rondweg naar Rijssen.
Dezelfde avond hebben we de ringgegevens in het programma GRIEL ingeklopt waarna bleek dat de uil door collegaringer Anton Meenink uit Neede als nestjong was geringd in het broedseizoen van afgelopen jaar. De vindplaats was 10 km verwijderd van de vindplaats. Allemaal niet zo opmerkelijk natuurlijk, maar wat wel leuk was : Anton belde meteen na de melding gelezen te hebben en wist te vertellen dat hij nota bene zelf dezelfde middag langs die uil was komen rijden maar niet had kunnen stoppen....

En zelf ontvingen we deze week ook nog een terugmelding van een kerkuil die we zelf als nestjong hadden geringd. Ook deze uil is aan het verkeer ten prooi gevallen en wel bij Vriezenveen op 19 km afstand van de ringplaats. Via de handige functie 'toon op kaart' op het terugmeldformulier dat je van het vogeltrekstation krijgt keek ik even op Google maps en streetview naar de vindplek. Dat bleek wederom een klassieke uilenkiller te zijn, een haaks op de weg liggende bomensingel naast een kanaal. Dat zijn linten in het landschap die door uilen al jagend gevolgd worden waarbij ze uiteindelijk de weg laagvliegend oversteken. Dat doen ze iedere avond opnieuw en dat kan vaak goed gaan, maar 1 keer fout is genoeg..... Wegbeheerders zouden juist opgaande bomen moeten planten die haaks op zo'n oversteekplaats staan en daarmee de uilen in ieder geval dwingen om hoog over te steken.

6 Januari 2013 : Raalte, een goede kick-off....

Vandaag een start gemaakt voor het nieuwe ringjaar. Op nieuwjaarsdag hebben we in de tuin in Raalte al een paar kleurcodes van huismussen af kunnen lezen, maar vandaag hebben we de eerste echte ringmus-sessie van het kakelverse nieuwe jaar uigevoerd.
Het was een bewolkte en zo goed als windstille dag, dus perfecte vangcondities, al is de maximum temperatuur natuurlijk niet echt ideaal voor deze tijd van het jaar. De eerste hyacinth staat al 7 cm boven de grond uit te koekeloeren en er staat al een polletje van narcissen met bladeren van ongeveer 20 cm lang. Ondanks flinke capriolen van een paar merels in de vroege schemer bleven vangsten daarvan uit. De roodborstman die ons al een paar weken uit volle borst om 05:45 uur uit de slaap haalt heeft wel zo z'n effect... In de eerste 2 rondes hangen er 2 ongeringde soortgenoten in de netten die kennelijk die schreeuwlelijk wel eens even zouden gaan uitleggen dat dit zachte weer nou niet echt tot geluidsoverlast hoefde te gaan leiden. Aan de andere kant: wie wil er nou niet lekker vroeg wakker worden bij zo'n superzuiver helder gezang...

Zoals het op de meeste vangdagen van het ringmus-project gaat vingen we ook nu de huismussen vrijwel allemaal in de eerste paar rondes. Als er tweemaal mussen de netten zijn ingevlogen weet de rest van de groep wel weer waar ze aan toe zijn en laten ze zich de rest van de dag niet meer zien.
De mezen deden het vandaag wederom voortreffelijk en we vragen ons af of het nu echt onze fabuleuze zelfgemaakte megavetbollen zijn of dat er nog steeds veel beweging onder de mezen plaatsvindt. Feit is wel dat we iedere vangdag nog steeds overwegend ongeringde koolmezen en pimpels vangen. Zo ook vandaag weer, slechts 3 koolmezen die reeds eerder geringd waren en de rest allemaal ongeringde vogels.

Foto: vleugel adulte man groenling. Twee exemplaren van vandaag hadden een opvallende brede grijze band op de toppen van de armpennen en de binnenste handpennen.

Verder hadden we een echte winterse verrassing in de netten hangen, een zwartkop!
Kennelijk een individu die hier probeert te overwinteren, en geef hem eens ongelijk met dit weer. We weten dat er de laatste jaren meer en meer zwartkoppen overwinteren in Nederland, maar zelf hebben we er niet eerder één midden in de winter gevangen.

Een andere leuke soort voor deze tuin is de groenling; in tegenstelling tot Goor is dit hier niet echt een talrijke soort. Drie exemplaren op een dag vangen is dan ook een heel goed resultaat.

Foto: de vangtuin met links 1 van de 2 netten, achter dit net de voerplaats (niet in beeld).

Dagtotalen
Nieuw geringd / teruggevangen:
------------------------------
huismus 3 / 4
vink 1 / 0
roodborst 2 / 0
pimpel 17 / 0
koolmees 28 / 3
zwartkop 1 / 0
staartmees 6 / 1
groenling 3 / 0
boomklever 1 / 0
merel 0 / 1
Turkse tortel 0 / 1
------------------------------------------------------
Totaal 72 vogels waarvan 62 nieuw en 10 teruggevangen.

Uitwaaien op de Wadden..

Daar zijn we weer: terug op de vinkenbaan van Vlieland. Frank Majoor is een uurtje vooruit gegaan om de netten in het donker open te schuiven en te genieten van zijn laatste vangochtendje van dit seizoen. Holmer Vonk en ik zijn na koffie te hebben gezet nagefietst en hoorden en zagen onderweg al een aantal koperwieken en merels in de berm van de Postweg. Ook kwamen er duidelijk een aantal smienten binnenvallen. Tijdens de fietstocht staat er al een stevige zuidwestenwind van 5 bft en kost het dus behoorlijk trappen om op de baan te komen. De eerste ronde leverde zoals verwacht vooral koperwieken en een paar zwartkoppen op. Er komen vooral merels en koperwieken binnen, maar ook zakken er kramsvogels in de struiken. Als we echter op de telresultaten van trektellen van de afgelopen dagen afgaan dan valt het aantal vogels van vandaag in het niet. Dat wordt ook al snel beaamd door Frank en Erik die een goede week achter de rug hebben. Bij de 1e ronde bestaat 70 % van de koperwieken uit adulte vogls, in de 2e ronde ligt die verhouding precies andersom. Als ik na de 2e ronde door het kijkgat over het slag heenkijk zie ik een klein groepje vogel in de rozenstruiken invallen waarbij opvalt dat er één tussen zit die heel erg licht van kleur is. Nadat de verrekijker tevoorschijn is gehaald blijkt al snel dat het om een groepje groenlingen gaat waarvan er één leucistisch is. Het is een exemplaar die in z'n geheel cremekleurig is en zelfs een oranjeroze bleke snavel heeft. De vogel zit ruim een kwartier te vreten van de laatste resten rozebottels, maar vliegt daarna zonder bezoek aan een mistnet in zuidwestelijke richtin weg om zich daarna de rest van de dag niet meer te laten zien. We vangen af en toe nog een enkele vogel op het slag, een merel, een pimpel en een zwartkop en gunnen de zwartkop die al een paar dagen met z'n laatste krachten van de appels op het slag zit te snoepen z'n laatste redmiddel om op krachten te komen; hij mag z'n gang gaan.
Om een uur of 11 zakken de vangsten snel in en lijkt de aankomst van nieuwe vogels te zijn stil gevallen. We sprokkelen tot in de middag nog verder met 5 -10 vogels per ronde. Holmer werpt zich op het aansluiten van de nieuw meegebrachte MP3-speler die de cassettespeler moet vervangen die eerder deze week de geest heeft gegeven. Daarmee lijkt er een voortijdig einde te zijn gekomen aan het ouderwetse analoge tijdperk van gebruik van lokgeluid op de vinkenbaan. De 2 MP3-spelers gebruiken ook veel minder stroom omdat ze geen bewegende onderdelen hoeven aan te drijven, zodat we dit ook wel zullen gaan merken in de frequentie van het sjouwen met de grote accu's achter op de fiets. Tussen de bedrijven door volgen nog een zwarte mees op het slag nadat er korte tijd een groepje van een stuk of 10 in het hout heeft gezeten.
Aan het eind van de middag komen er een paar vluchten van enkele honderden tot duizenden spreeuwen laag door de polder vliegen en gaan vrijwel allemaal door naar hun slaapplaats bij het kleine meertje ter hoogte van de strandovergang. Af en toe gaat er een klein groepje in de buurt van de netten zitten en laat er zich een groepje van ongeveer 25 spreeuwen vanuit het hout in de rozenbottels achter het slag vallen. Je kunt het dan wel vergeten dat je ze nog op het grasveldje weet te lokken. Toch halen we er nog een paar uit de netten. Verspreid over de dag worden er nog 2 slechtvalken gezien die samen in de 3e polder jagen, een vrouw blauwe kiekendief, een sperwer-vrouw, een havik-man en enkele buizerden gezien.
In de voorlaatste ronde zien we nog heel even een bosgors voor ons uitvliegen. Het is zeer aannemelijk dat het hetzelfde exemplaar betreft dat 3 weken geleden alhier door Gerrit Bochem is geringd. De laatste ronde in het donker levert nog 12 vogels op. Hierbij nog een magere vink. Het is maar afwachten wat e dag van morgen zal gaan brengen want er wordt nog sterkere wind van 7 bft voorspeld; we wachten af...

Dagtotalen: vers / terugvangst.
winterkoning 2 / 0
pimpel 2 / 1
roodborst 1 / 2
zwarte mees 1 / 0
tuinfluiter 1 / 0
zwartkop 8 / 1
keep 4 / 0
vink 2 / 0
groenling 1 / 0
rietgors 2 / 0
koperwiek 66 / 0
spreeuw 4 / 0
merel 25 / 3
kramsvogel 2 / 0
zanglijster 9 / 0
waterral 1 / 0
heggenmus 0 / 1
staartmees 0 / 1
Totaal 140 vogels; 131 nieuw en 9 terugvangsten