Vlieland 18 en 19 Oktober 2018 : omslag gevolgd door soortenkermis.

Donderdag 18 Oktober : Omslag.
\Het was aangekondigd. We zouden een omslag in het weerbeeld krijgen. En we waren al bijna een week verwend met continuering van behoorlijk ideale vangomstandigheden. En dan bedoel ik vooral het feit dat er zo goed als geen wind stond. Zonnig daarbij bovenop is prettig voor de ringers maar de vangsten en activiteiten van vogels worden er alleen maar negatiever door beïnvloed.
De BIRDTAM vogeltrekradar gaf vanochtend zware trek aan, maar daar hebben we in het terrein totaal niets van gemerkt. Sterker nog, de vangsten waren vandaag alleen maar ronduit minder van alle soorten. Later op de dag hebben we niet anders kunnen concluderen dan dat de zware geregistreerde trek van de vele ganzen en houtduiven moet zijn geweest die op deze dag het land kwamen binnenvallen. Meest opvallendst en afwijkend was vandaag de vangst van een late kleine Karekiet. Als je daar in deze tijd van het seizoen mee in de hand staat kijk je toch meteen heel goed hoe de vleugel van zo'n vogel er uitziet... Maar goed, het bleek toch echt een heel gewone kleine Karekiet te zijn. Zeker ook heel leuk en de vogel verkeerde ook nog in puike conditie. Vindt je het gek met nu nog zoveel beschikbare insecten...


Foto: kleine Karekiet (Acrocephalus scirpaceus).

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
---------------------------------------------
Waterral 2 / -
Merel 23 / 3
Pimpelmees - / 1
Kramsvogel 1 / -
Koolmees 4 / 1
Koperwiek 15 / -
Tjiftjaf 4 / -
Zanglijster 12 / -
Kleine Karekiet 1 / -
Roodborst 19 / 4
Zwartkop 16 / -
Heggenmus 1 / 1
Goudhaan 8 / -
Rietgors - / 1
--------------------------------------------
Totaal: 106 nieuw geringd, 11 teruggevangen,
14 soorten, 16:29 uren


Foto: Vlieland, dorpsgezicht in Oktoberlicht.


Foto: Sinterklaas heeft het eiland al bezocht......


Vrijdag 19 Oktober 2018 : soortenkermis !
Afgelopen nacht zijn er weer een aantal uren in de waterrallenvangst gestoken, maar dat viel in tegenstelling tot voorgaande dagen behoorlijk tegen. Het was met een heldere sterrenhemel en wassende maan ook al steeds beter zicht voor de rallen, dus dat zal zeker negatief van invloed zijn geweest.
Bij aankomst op de baan was het meteen jakkeren om alles op tijd vangklaar te krijgen want onderweg hoorden we in het donker al fietsend al dat er vogels boven het eiland vlogen en bij de eerste schemer wellicht aan het invallen zouden gaan.
En zo bleek ! In korte tijd was het Merel wat de klok sloeg. Overal zag je Merels en Zanglijsters de struiken in duiken. Werk aan de winkel.... om te beginnen met het slaan van de eerste klap met het slagnet. Daarna begonnen we met lopen van stevige rondes met overwegend lijster-achtigen maar dan op een dusdanige manier dat het met z'n vieren goed bij te houden was. Met de aandacht volledig gericht op de vogels kom je dan in een cadans waarbij je je op sommige momenten ineens realiseert hoe laat het is. Zo'n tijdstip is bijvoorbeeld 11 uur, de tijd waarop je heel vreemd kijkt dat er ineens mensen bij de hut staan. Oh ja... excursietijd ! Vandaag slechts 2 personen en dan ook nog mensen die hier eigenlijk helemaal niet hadden willen zijn want ze kwamen op de fiets en gaven ons te kennen dat ze van plan waren om het pad te vervolgen richting het Posthuis. Dat ging dus even niet door... Maar goed, enkele minuten later hadden we 2 serieuze toehoorders waar een compleet nieuwe wereld voor open ging.
Tijdens de excursie hebben we deze mensen verschillende leuke soorten kunnen laten zien, maar nog steeds zullen zij niet begrijpen waarom wij zo opgewonden raakten van zo'n eenvoudig klein vogeltje in diverse bruin- en geeltinten als de Radde's Boszanger. Radde's Boszanger???? Jawel, de Radde's die we eergisteren hadden geringd werd nu teruggevangen. En de conditie van de vogel was zienderogen verbeterd. Een duidelijk voorbeeld van een vogel die op het eiland is aangekomen met alle reserves inclusief de vliegspier flink opgebruikt, meteen daarna stevig op zoek naar voedsel in combinatie met het nemen van rust, om vervolgens een stuk fitter de reis te kunnen hervatten. Illustrerend hoe belangrijk de voedsel- en rustfunctie van de Waddeneilanden zijn en binnen het eiland Vlieland de Kroonspolders in het bijzonder. En dat laat ons vervolgens weer realiseren hoe dankbaar we terecht mogen zijn dat we dit onderzoekswerk hier mogen doen.

Terug naar de andere vangsten : tussen de vele Merels die de ringtafel bezochten zat ook een Merel-vrouw met een Zweedse ring. Dan weet je dus meteen weer war deze dame vandaan komt. Dat wil echter niet zeggen dat alles uit die hoek komt want de trekbewegingen van deze soort hebben een karakter van een enorm breed front dat tegelijkertijd uit Noord- en Oost-europa kan vertrekken. Na de middag was het binnen komen van lijsters veranderd in een beeld van op het eiland pleisterende en foeragerende lijsters. Op het gemaaide veld van de polder zaten er een stuk of 200. Daartussen zat een groter exemplaar dat fier met de kop naar boven stekend aan het zichtjagen was. Een prachtige adulte man Beflijster. Enige tijd later vingen we een ... adulte man Beflijster ! Prachtvogels zijn het toch... maar ja, ik heb iets met lijsters.

Verder zag ik tijdens het ringen van Lijsters op de plank door het kijkgat van de ringhut zo ineens een Geelgors vanaf de zijkant van het slag naar het voer op het slag lopen. Dat betekende meteen de Merel afgeven aan een ander en een flinke ruk aan de staalkabel geven. Raak ! De eerste Geelgors die ik ooit op het slag heb gevangen. Leuke slagsoort na in September ook al een Draaihals te hebben kunnen slaan...


Foto: Geelgors (Emberiza citrinella), vrouw.

Tussen de drukte van de vele lijsters door vingen we ook nog eens de Raddes Boszanger van eerder deze week terug. De vogel was duidelijk in conditie vooruit gegaan, had vet aangelegd en de vliegspier had zich al weer een stapje hersteld. Omdat de vangst vlak voor het eind van de dagelijkse excursie plaatsvond werd er speciaal voro de op het eiland aanwezige twitchers een korte mogelijkheid tot bekijken en fotograferen van de vogel georganiseerd bij het hek naar de Vinkenbaan.



Tot in het donker bleven we goed doorvangen met iedere ronde weer leuke aantallen, al zijn die aantallen in de middaguren altijd een iets minder tengevolge van de vogelsiësta. Echt heel opvallend vertrek bleef echter uit. We hadden de indruk dat aan het eind van de middag alles heel stilletjes was weggegaan, maar 's avonds zien we berichten waarin enorm vertrek wordt beschreven, onder andere vanuit het Bomenland hier op Vlieland, maar een goed ook vanaf Schiermonnikoog waar het deze dag ook voor het eerst dit seizoen echt zwart heeft gezien van de Merels. Afwachten wat de dag van morgen gaat brengen. Met het enorm rustige weer van deze dagen zou het maar zo kunnen zijn dat deze rush morgen alweer over is en we overwegend mindere goeden vangen die het rustigjes aan moeten doen.


Foto: Bokje (Lymnocrcryptes minimus).




Foto's: Appeltaarttraditie voor een nieuwe baansoort en een nieuwe handsoort.... en tja, als je denkt daar aandacht aan te moeten besteden op de tot nu toe drukste dag van dit seizoen dan weet je wel hoe dat afloopt......


Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
---------------------------------------------
Waterral 3 / -
Spreeuw 40 / -
Bokje 1 / -
Beflijster 1 / -
Pimpelmees 1 / 1
Merel 251 / 2
Koolmees - / 1
Kramsvogel 5 / -
Tjiftjaf 7 / -
Koperwiek 79 / -
Raddes Boszanger - / 1
Zanglijster 30 / -
Bladkoning 1 / -
Roodborst 37 / 4
Zwartkop 35 / 2
Zwarte Roodstaart 1 / -
Tuinfluiter 1 / -
Vink 1 / -
Goudhaan 22 / -
Geelgors 1 / -
Winterkoning 6 / 1
--------------------------------------------
Totaal: 523 nieuw geringd, 12 teruggevangen,
21 soorten, 13:00 uren

Schiermonnikoog 14 November 2017 : we zitten er weer Barmpjes bij...

In tegenstelling tot gisteren was de eerste ronde een rustige, maar hadden we toch nog 7 merels ten gevolge van nieuwe aankomst. Achterin de bocht van 4 naar 5 hingen ook nog 2 spreeuwen van het slaapplaatsje en hadden de kooien nog 1 waterral. Boven het Elzenbos zagen we een wolk van zeker 100 barmsijzen de boomtoppen inschieten en verderop in de Berkenrij terhoogte van het voormalige meteoveld ook nog een wat kleinere groep. Er stond meteen al meer wind dan verwacht en inmiddels uit de Zuidwest-hoek. Dat had ik dus verkeerd ingeschat want dat is de eikenblaadjes-windhoek… dus werd het gedurende meerdere rondjes peuteren geblazen in de ponyweide.
Meerdere rondjes omdat er best wel vaak moest worden gelopen ivm de motregen die ook nog eens op kwam zetten. In de tweede ronde ontsnapte er een sperwervrouw uit het tweede net na de Ebelbrug nog voordat mn sprint goed en wel op gang was.

Gelukkig hadden we voor het blaadjes peuteren inmiddels assistentie gekregen van onze jaarlijks getrouwe vaste bezoekster Barbara Bezemer die ons natuurlijk nog reisverslag moest uitbrengen van haar jaarlijkse vogelreizen, ditmaal naar Madeira en de Azoren. Indrukwekkend wat ze op die reizoen allemaal ziet en beleefd, maar ook even indrukwekkend hoe weinig ze hier altijd ziet. Nou ja, die ene Dwerggors wa dan wel weer leuk… Ook vandaag was ze weer behoorlijk teleurgesteld dat ze de dag met leuke aantallen grote Barmsijzen van gisteren gemist had en dat het nu ook vandaag weer niks werd want het motregende maar de hele tijd en we vingen maar niks. Ze ging dus maar even op andere plekken op het eiland kijken. Daar deed ze even verstandig aan want net op het moment dat ze daar van terug kwam kwam ik uit het bos terug lopen om bewaarbunnetjes te halen want het hing vol met Barmsijzen rond de Ebelbrug…. Het moest ditmaal weer zo zijn. Er hingen uiteindelijk in totaal 38 Barmsijzen bij elkaar met daartussen nog 2 Vinken. 10 Barmpjes waren terugvangsten van gisteren en eergisteren.


Foto: Grote Barmsijs (Carduelis Flammea flammea). Adulte man.

In de voorlaatste ronde voor het donker hingen er plots weer een paar Merels in sectie 6 waarvan op dat moment alleen nog het lange grofmazige net open stond. Die waren duidelijk van plan om te vertrekken want waren lekker volvet. In de eerste zaklampronde was er ineens overal activiteit van Waterrallen , eentje zat op een bovenste spanlijn, eentje sprong voor me in het net bij sectie 7, rond de kooi van sectie 4 zaten er diverse die wegsprongen en tenslotte zaten er ineens maar liefst 5 tegelijk in de kooi van sectie 5. dat heb ik deze week nog niet eerder meegemaakt.


Foto : Fitis (Phylloscopus trochilus) Een nog wel erg laat exemplaar.


Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen) :
-----------------------------------------------
Fitis 1 / 0
Grote Barmsijs 38 / 10
Keep 1 / 0
Kleine Barmsijs 4 / 0
Koperwiek 2 / 0
Merel 18 / 0
Roodborst 1 / 0
Spreeuw 2 / 0
Staartmees 0 / 1
Vink 3 / 0
Waterral 15 / 0
Winterkoning 0 / 1
---------------------------------------------
Totaal: 96 exemplaren, 11 soorten, 15:00 uren

Vlieland 7 September 2017 : Minder, maar ook meer.

Met frisse tegenwind fietsten we vanmorgen vroeg om 05:15 uur naar de Vinkenbaan. De wind draait verder door naar het westen, de luchtdruk zet een stevige daling in en als de bewolking breekt verschijnen windveren aan het hemelzwerk. Aan alles is dus te merken dat er verandering op til is. Langzaam aan lopen de dagtotalen terug en nadat we de afgelopen dagen vrijwel alleen maar vogels met veel trekvet vingen is het nu zo dat we van soorten als Zwartkop en Tuinfluiter flink minder vangen, en dat de exemplaren van vandaag minder of geen vet hebben. De conclusie is snel getrokken...

In de middaguren liep er ineens een grote loopkever op de drempel van de ringhut. Het bleek de derde waarneming van de getraliede Schallebijter die ik hier op de ringbaan in de laatste pakweg 10 jaar heb gedaan. Een heel mooie en heel snelle loopkever.




Foto : getraliede Schallebijter (Carabus clatratus).

Tegen verwachting in vingen we vandaag ineens wel weer meer Fitissen en Rietzangers dan we deze hele periode tot nu toe hadden gevangen... Vooral de fitissen verkeerden ook nog eens in goede conditie qua vet-aanleg.

De groepen Spreeuwen in de polder waren vandaag weer flink bezig met hun voorbereidingen voor het kampioenschap synchroonvliegen. Iedere dag komen ze iets dichter bij onze netten en vandaag bleven er uit een groep van circa 300 stuks 2 in het net hangen terwijl er tientallen tegenaan vlogen. Hoeveel zullen er uiteindelijk dit jaar op de ringtafel belanden?




Foto's: Braamsluiper, adult.


Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
--------------------------------------------
Pimpelmees - / 1
Tuinfluiter - / 2
Fitis 9 / 2
Braamsluiper 1 / -
Tjiftjaf 1 / -
Goudhaan 1 / -
Rietzanger 8 / -
Spreeuw 2 / -
Kleine Karekiet - / 1
Roodborst 1 / -
Zwartkop 11 / 2
Rietgors 2 / -
---------------------------------------------
Totaal: 44 exemplaren, 12 soorten, 10:30 uren

1 December 2015 : Schiermonnikoog, verder met afbouwen.

Vandaag zijn in de loop van de ochtend de laatste netten binnengehaald en zijn we daarna meteen verder gegaan met opruimen van alle stokken, spanlijnen, sectiebordjes en mantelbuisjes. Dit laatste omdat er t.g.v. de werkzaamheden komend winter een pak zand over het pad heen komt.
Ondertussen vlogen er weer diverse vinken en sijzen boven het bos, zaten er mezen in het vangterrein en vloog de onvermijdelijke oeverpieper weer z'n dagelijkse rondjes en liet de groep van circa 30 houtduiven zich weer tussen de eiken vallen in de schapenweide. Ook de tjiftjaf met een iets eentonig klinkend roepje die we gisteren ook hoorden was er weer en een enkele keer stak er een rietgors het pad bij sectie 4 over. Kortom, de gebruikelijke taferelen als je de netten eenmaal hebt weggehaald.

In het allerlaatste net dat we op de scheiding van sectie 7 naar 6 weghaalden hing nog 1 vogel. Dat bleek de taigaboomkruiper te zijn die Joop van Ardenne op 7 November hier heeft geringd. Nog steeds aanwezig dus.
In de rallenkooien was er meer activiteit, maar daar ook overwegend terugvangsten. Daarbij een ral die vandaag exact een maand hier rondbanjert. De vogel woog op 1 November 93,0 gram, 3 weken later zat ie op 126,7 gram (!!) en nu 120,9 gram. Heel interessante gegevens. We gaan nu met heel rustig weer de nacht in dus wie weet wat we morgen op de laatste vangdag nog in de kooien krijgen.



Foto : Taigaboomkruiper (Certhia familiaris).

Ondertussen heb ik de ringgegevens van de Litouwen-spreeuw weten te achterhalen. Op de gok heb ik contact opgenomen met het ringstation in Ventes Ragas en dat was een schot in de roos. De Spreeuw is daar inderdaad geringd en wel op 2 Augustus jongstleden. Weet die vogel nu ook wat een mistnet is in plaats van een Helgolandkooi.




Foto's : De Helgolandkooi in Ventes Ragas Litouwen vol met spreeuwen. wie ziet de onze..... Pictures made by Vytautas Jusys. Thanks very much Vytautas !!!

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen) :
-----------------------------------------------
Taigaboomkruiper - / 1
Waterral 2 / 5
--------------------------------------------
totaal 8 vogels in 16 uren.

27 November 2015 : weer een buitenlandse ring !

Afgelopen nacht heb ik na middernacht nog een rallenronde gelopen. Het was een heel rustige nacht, slechts half-bewolkt en amper wind. De volle maan gaf zoveel licht dat ik amper de lamp nodig had en alles goed kon onderscheiden. Dat zijn de nachten waarin vogels in het donker nog invallen en op de takken gaan zitten. Zo was nu duidelijk gebeurd met spreeuwen en koperwieken. Op de rand van het bos sprong een koperwiek vlak voor me in het net en helemaal achter in de opstelling gebeurde dat met een klein groepje spreeuwen. Ik zag in het schijnsel van de maan minstens 5 spreeuwen tegen de mistnetten vliegen. Daarvan bleef er eentje hangen maar kon nog een heel eind met het net-materiaal opzij vliegen. Ik pakte de vogel snel en begon hem/haar te ontwarren. Als snel bleek de vogel een ring te hebben. Dan denk je in een flits: ' oh, deze heeft al een ring…' maar vervolgens ook: ja, maar.. Zoveel spreeuwen ringen wij hier zelf niet eens. Dat kon wel eens een interessante zijn. En ja hoor ! De ring bleek uit Litouwen afkomstig te zijn. YES ! Onze eerste buitenlands geringde spreeuw ! Wat een volledig onverwachtse vangst… De inloopkooien leverden nog 2 waterrallen op, maar dat terzijde….




Foto's : Spreeuw (Sturnus vulgaris) vrouw met ring uit Litouwen.

De eerste ronde van deze ochtend bleek ineens toch weer een merel-ronde te worden. Bij vertrek zaten er al 3 naast het gebouw dus dat was al een goed teken. In het oosten zat een prachtige ochtendrood maar in korte tijd liep het helemaal vol met bewolking en was het al over met de zonnestralen.
Maar uiteindelijk viel het met de merels enorm mee, of moet je zeggen tegen…. Ik kwam met 14 merels terug waarvan 2 terugvangsten van de afgelopen week. De tweede ronde was het alweer verbijsterend rustig… 1 nieuwe merel en 1 terugvangst. Het werd dus weer zo'n typische touch and go-aankomst. Even kijken of er hier nog wat te halen valt en dan meteen weer verder.
Maar die ronde was wel goed voor de waterrallen, 11 stuks kwamen er uit de inloopkooien ! Redelijk verspreid over de dag bleven de rallen doorvangen. In het bos zag je de vinken en kepen verwoede pogingen doen om vanaf schuin liggende takken en/of de voeten van de bomen bij de in het water drijvende zaadjes van els te komen. F en toe leverde dat een vink in het net op. De sijzen vertikten het weer om ook naar e grond te gaan. Er vliegen er wederom een stuk of 30. slecht 1 exemplaar werkt mee en meldt zich om een ring te krijgen. En zo kwakkelde het door. De laatste afsluitronde voor de mistnetten leverde slechts 1 vogel op. De kooien hadden ook slechts 2 rallen. Later op de avond in de ronde van 22 uur toch ineens weer 6 waterrallen waarvan 4 in de nieuwe 'rallenplein'-kooi. De wind is inmiddels naar overwegend zuidelijke richting gedraaid en aangewakkerd tot 6 bft. Dat betekent dus weer eikenblad in de netten. Ik spendeer dus een aanzienlijk deel van de avond in de peuterspeelzaal. Om blaadjes te peuteren wel te verstaan.

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------------
Waterral 17 / 4
Pimpelmees - / 1
Winterkoning 1 / -
Koolmees - / 1
Roodborst - / 2
Spreeuw - / 1
Merel 15 / 8
Vink - / 1
Koperwiek 3 / 1
Keep 3 / -
Zwartkop 1 / -
Sijs 1 / -
Tjiftjaf 1 / 1
------------------------------------------------
Totaal: 62 exemplaren, 13 soorten, 16:44 uren

25 Oktober 2015 : Vlieland : magere dag met vet toetje, 26 Oktober : het regent vogels....

Het wordt saai, wederom geen aankomst en dus kunnen we weer slechts putten uit al wat er al op het eiland aanwezig is. Uitzonderingen daargelaten natuurlijk.... Kortom, een nogal saaie dag die zo ineens toch wel werd opgefleurd door de vangst van een Cetti's zanger ! Dat is al weer lang geleden, de laatste was alweer in 2009. dit is het vijfde individu voor VRS Vlieland. De andere vangsten duidden duidelijk op een lokaal broedgeval, maar dit ene individu zo laat in het jaar...???
Na het middaguur zakte het al weer snel in met de vangsten, om 14 uur werd de terugreis naar 'De Zwaluw' weer ingezet. Om 17 uur zijn we toch nog even weer terug naar de baan geweest om nog wat te proberen met mogelijk invallende houtsnippen. Dat leverde geen houtsnip op , maar wel..... een bokje dat het net in stoof, meteen gevolgd door een uil. Het bleek een ransuil te zijn die Holmer na een flinke spurt te pakken wist te krijgen.... een NIEUWE SOORT voor de VRS-Vlieland ! En een uurtje later volgde er zowaar nog eentje, ditmaal een velduil ! Dat was dan de tweede voor de VRS, de eerste ving ik in 2009 met de blote hand, een moment dat ik nooit zal vergeten. Maar ja, dat geldt natuurlijk ook voor deze avond... Jeemig.






Foto's: Cetti's zanger (Certhia cetti) Het 5e exemplaar voor VRS Vlieland.




Foto's: Velduil (Asio flammeus).




Foto's: Ransuil (Asio Otus).


Foto: En zo zagen de radarbeelden op de BIRDTAM er aan het eind van de dag uit. In ons deel van Nederland in ieder geval lichter dan ten oosten en zuidoosten van ons. En op grote hoogte.....

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
------------------------------------------------
Waterral 2 / -
Zanglijster 1 / -
Waterhoen 1 / -
Koperwiek 1 / 1
Bokje 1 / -
Cettis Zanger 1 / -
Ransuil 1 / -
Zwartkop 2 / 1
Velduil 1 / -
Goudhaan 2 / 3
Winterkoning 3 / 2
Pimpelmees 2 / 3
Heggenmus 1 / -
Koolmees 1 / 3
Roodborst - / 7
Spreeuw 1 / -
Merel 7 / 10
Vink 1 / -
------------------------------------------------
Totaal: 59 exemplaren, 18 soorten, 9:15 uren


Maandag 26 Oktober 2015 : en het regent weer vogels....

Nog steeds een beetje zwevend door de voor het eiland unieke uilenvangst van gisteravond fietsten we in alle vroegte (vaarwel zomertijd...) naar de baan. De piepjes van merels die we gisteravond vrijwel onafgebroken over ons heen hoorden komen waren vrijwel verdwenen. Slechts af en toe klonk een snerpende shriiiieee van een koperwiek of de korte tik van een zanglijster, maar merels hebben we onderweg eigenlijk hoegenaamd niet gehoord. Ook bij de met groene lampen verlichte poort van het schietkamp zat in de duisternis slechts 1 merel. Bij de vinkenbaan aangekomen is Holmer meteen met geluid bij de netten gaan zitten in de hoop dat er in de eerste schemer nog een houtsnip zou invallen die hij dan vervolgens uit het net kon vissen. Dat liep niet zoals verwacht.... hij ving er deze ochtend namelijk twee.
De eerste ronde toonde al aan dat het er waarschijnlijk naar ging uitzien dat we weer eens een dag in 'triple figures' zouden gaan krijgen. Tijdens de ronde van 9 uur ging er ergens in de lucht kennelijk een soort van luik open waardoor een gestage stroom vogels naar beneden kwam zeilen. We zagen binnen 5 minuten het hele beeld in de polder veranderen van hier en daar een vogel in het landschap naar overal vogels in de lucht, de struiken en op het grasveld. Vooral de enorme groepen kramsvogels van enkele honderden per groep waren indrukwekkend, maar er kwamen minimaal net zo veel koperwieken uit de lucht zeilen. Dat beeld kennen we weer... hele groepen die het vleugelroer uitzetten en al afremmend de polder in komen zakken. Bij kramsvogels en koperwieken is dat een beeld van allemaal individuen die ieders hun eigen landingsbeweging maken, maar bij de spreeuwen gaat dat zo synchroon als je maar kunt verzinnen...


Foto: Net na de slag van een klap spreeuwen. Sorry Marc....


Foto: Een hele groep spreeuwen uit een klap bewaren we in een zogenaamde roerkist, Holmer demonstreert hier de werking.

Naast al dit geweld zat er ook allerlei ander spul in de lucht. Tijdens de rondes hoorden en zagen we groepjes kepen en vinken, kneuen, oeverpiepers, een enkele geelgors, Heggenmussen, sijsjes en gaandeweg de ochtend steeds meer spreeuwen. In het hout van de vinkenbaan heeft nog enige tijd een Turkse Tortel gezeten.
De stroom aanvoer ging op hetzelfde niveau door tot zeker 10 uur. En met het verstrijken van de tijd verschenen er meer en meer groepen spreeuwen. Daarvan hebben we tussen de bedrijven door nog 2 maal een slag kunnen slaan op de vinkenbaan en haalden we er ook regelmatig enkele uit de mistnetten. De spreeuwen uit de eerst vangsten hadden nog een geur van stallen en guano bij zich, maar gaandeweg de dag veranderde die geur in een heel fruitige omdat de ene na de andere spreeuw zich in de duindoorns liet zakken die vlak voor de hut stonden. Het ging net als afgelopen week met de lijsterbessen, je zag ze minder worden aan de struiken. En zo werkten we zonder eigenlijk een rustig moment door tot het eind van de middag. Om vervolgens nog even te stoppen met een avondronde met een net waar 21 spreeuwen in hingen.... En zo werd het ondanks de wissel naar wintertijd toch gewoon weer 20 uur eer we de baan weer achter ons konden laten....


Foto: Spreeuwen in de hoofdvoedselbron van dit moment : Duindoorn.


Dagtotaal (nieuw geringd / teruggevangen):
---------------------------------------------------
Waterral 1 / -
Zwartkop 31 / 2
Waterhoen 2 / -
Tjiftjaf 1 / -
Houtsnip 2 / -
Goudhaan 29 / 4
Grote Bonte Specht 1 / -
Vuurgoudhaan 6 / 1
Winterkoning 5 / -
Staartmees 5 / -
Heggenmus 1 / -
Zwarte Mees 1 / -
Roodborst 18 / 7
Pimpelmees 1 / 1
Merel 77 / 4
Koolmees 1 / -
Kramsvogel 6 / -
Spreeuw 109 / -
Zanglijster 10 / -
Vink 2 / -
Koperwiek 134 / -
Keep 8 / -
Grote Lijster 1 / -
-----------------------------------------------------
Totaal: 471 exemplaren, 23 soorten, 12:00 uren

20 Oktober 2015 : Vlieland, merels en spreeuwen.

Gisteravond is er een enorme wegtrek geweest. De eilanden liepen behoorlijk leeg, wie fit was ging weg. Tja, en dan is het maar afwachten of er uit andere richtingen nog wat nieuw aangevuld wordt. Dat gebeurde dus wel en niet....

Al tijdens het fietsen naar de baan was te merken dat er veel minder koperwiekpiepjes in de lucht te horen waren. De lucht was zwaarbewolkt en de polderweg was al glanzend nat van de meest recente bui die nog maar pas opgehouden was. Aanvankelijk troffen we maar weinig invallende vogels, maar dat werd met de eerste ronde wel anders. De merels vlogen ons om de oren. Werken geblazen dus. Het was tijdens de eerste rondes ook wel meteen duidelijk dat de meeste roodborsten en goudhaantjes vertrokken waren en dat er kennelijk niet echt veel vanuit het Noorden of oosten was aangevoerd. De exemplaren die we wel vingen waren duidelijk in mindere conditie en dus klaarblijkelijk wijs genoeg om het eiland nog niet te verlaten. De merels daarentegen waren over het algemeen moddervet te noemen, gewichten van 115 gram of meer bleken heel gewoon. dan weet je hier op de Waddeneilanden eigenlijk meteen wel waar je aan toe bent, een snelle rush van aankomen en doorgaan. En zo geschiedde, hoewel pas om een uur of 12 de stroom vogels begon op te drogen.

Vandaag opvallend veel spreeuwen die ineens met vele duizenden het eiland waren komen opdonderen. De polder zat er vol mee en net voordat we om 11 uur de geïnteresseerden verwachtten zaten er ineens tientallen in het hout achter het slag en een paar duizend in de struiken tussen de netten. En in korte tijd kreeg je daarna door de inmiddels naar noordnoordoost gedraaide wind de zure geur van fermenterende duindoornbessen in je neus. dit was dus precies het moment waarop ze hadden zitten wachten... de duindoornbessen hadden nu hun maximale vruchtsuikergehalte en dus voedingswaarde. Ondanks het feit dat ze het voor ons nog enige tijd enorm spannend maakten lukte het niet om nog een klap spreeuwen op het slag te maken, hoewel op het maximum 9 spreeuwen het veld deelden met 6 merels. Te lang getwijfeld en gewacht met het slaan in de hoop dat de andere circa 40 spreeuwen uit het hout ook op het slag zouden springen. Dat gebeurde dus niet... integendeel, zonder dat het voor ons verklaarbaar was spoten ze ineens in paniek omhoog en vertrokken ze alsof ze ergens enorm van schrokken.


Foto: merels en spreeuwen op het slag.

Geen buitenlandse ringen vandaag, geen zeldzamere soortjes, maar ja, we hadden ons deel afgelopen dagen dan ook wel gehad... Toch werd het nog weer een lekkere dag met doorwerken en vooral een middagje om tussen de rondes door even een aantal klusjes uit te voeren. In de avondschemering was het wederom een prachtig schouwspel om vooral de merels te zien te vertrekken. Als vuurpijltjes klommen ze vanuit de polder omhoog om te wachten op één of ander centraal fluitsignaal dat aan zou geven om ineens over te gaan op een zijwaartse vliegbeweging en richting het zuidwesten te gaan.


Foto: kak op tak. Zo komen we dus aan al die besdragende struiken op de vinkenbaan......

In de avondschemer kortstondig opnieuw spektakel. out of the blue kwamen er ineens laag over de struiken langs het polderdijkje tientallen groepen van circa 100-150 spreeuwen op hoge snelheid voorbij vliegen in oostelijke richting. volledig haaks op de windrichting waarin je ze zou verwachten te vliegen en daar moest een reden voor zijn. Wij kwamen er niet achter, maar het leek erop alsof het nieuwkomesr op het eiland waren die zich dus niet voegden bij de groep die al enige tijd zit te slapen in de oevervegetatie van het duinmeertje langs de Polderweg. Af en toe bolde een groep van deze spreeuwen even op in reactie op ons afgespeelde spreeuwengeluid, maar dat leidde tot slechts enkele tientallen vangsten.
wellicht gaat het komende dagen beter...

dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen) :
-----------------------------------------------
Winterkoning 2 / 1
Vuurgoudhaan 1 / -
Roodborst 1 / 6
Pimpelmees 1 / 1
Merel 208 / 12
Koolmees - / 1
Zanglijster 9 / -
Spreeuw 23 / -
Koperwiek 50 / -
Vink 2 / -
Zwartkop 26 / 1
Keep 3 / 1
Tjiftjaf 25 / -
Groenling 1 / -
Goudhaan 52 / 18
Rietgors 3 / -
------------------------------------------------
Totaal: 466 exemplaren, 16 soorten, 11:45 uren

Vlieland 17 September 2015 : spreeuwen en graspiepers.

Bij het opstaan bleek het vanmorgen om 05 uur flink te regenen. Het tikte stevig tegen het slaapkamerraam. Raadplegen van de radarbeelden leerde snel dat het op dat moment niet echt verstandig was om naar de baan te gaan. Dus maar even het passeren van het regengebiedje afgewacht in de Zwaluw en daarna op pad gegaan.
De wind was flink geluwd naar 4 bft en dat was dus totaal anders dan de 7 bft die alle modellen hadden aangegeven. Volgens de radar was de vogeltrek gedurende de nacht nihil en dat bleek in het veld al snel bevestigd te kunnen worden. Totaal geen geritsel in de struiken en vangsten waren al helemaal tegenvallend.
Er viel echter wel volop te genieten van het schouwspel dat zich afspeelde in de polder. Na de meeuwen van gisteren waren het vandaag vooral spreeuwen en graspiepers die het vers gemaaide veld in de polder bezochten en hun kostje bij elkaar scharrelden. Daarnaast ook wel een groepje van circa 30 groenpootruiters, meerdere tureluurs, goudplevieren, zilverplevieren en bontbekpleviertjes. Opmerkelijk genoeg dat daar geen kieviten bijzaten. Tussen al die drukte zaten in steeds meer toenemende aantallen groepjes graspiepers. Van de bezoekers aan de excursie begreep ik later op de ochtend dat deze situatie op het hele eiland zo was. Dat sluit dus het effect tgv het maaien van de polder wel enigszins uit.

Er was vanmorgen een grote onrust onder de spreeuwen merkbaar en tijdens 1 van de rondes langs de netten bleek wel waarom. Ik verraste een sperwer-vrouw die net van plan was om een spreeuw te pakken die ze net daarvoor een net had in gepest. De spreeuw kwam evenals de sperwer met de schrik vrij, ik niet....
De volgende ronde gebeurde dit wederom.
ditmaal hing de sperwer even in het net maar wist zich al snel los te wurmen en ging er met een mooi lopje over de struiken vandoor. Die komt vast nog wel vaker hier kijken of er wat te halen valt.

In de ronde net voor aanvang van de excursie haal ik weer een ijsvogel uit het net. De vogel is al geringd en het blijkt de eerste die we vorige week ringden. Helaas kunnen maar 2 personen deze magnifieke vogel van dichtbij bewonderen.

Vanorgen ben ik er ook achter gekomen dat ik deze twee weken flink ben bedrogen. En dan bedoel ik echt bedrogen.... De hele periode hoorde ik regelmatig een witte kwikstaart op en rond de vinkenbaan en gooide in reactie daarop meteen het geluid van die soort op de MP3-speler. Reactie bleef iedere keer volledig uit en vandaag bleek waarom. Ik zag een koolmees op een topje van een vlierstruik zitten roepen.... perfect het roepje van een witte kwikstaart dus........

Vanavond heb ik in de duinvalleitjes nog even een portie Cranberry's geplukt om morgen mee te nemen naar huis. Toch wel een heel leuk tijdverdrijf met tegen de schemer een houtsnip boven je hoofd rondvliegend...

Voor het eerst sinds een week geeft de vogeltrekradar vanavond ineens toch nachttrek aan, zie de afbeelding hieronder. Spannend wat morgen de voor mij al weer laatste dag zal brengen...


Foto: de metingen van de vogeltrekradar in de afgelopen week. Vrijwel geen nachttrek, maar nu ineens....

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------------
IJsvogel 0 / 1
Tuinfluiter 0 / 1
Winterkoning 0 / 1
Zwartkop 6 / 2
Heggenmus 2 / 0
Spreeuw 7 / 0
Rietzanger 0 / 1
Rietgors 2 / 0
Kleine Karekiet 0 / 2
------------------------------------------------
Totaal: 25 exemplaren, 9 soorten, 7:30 uren

De rest van het broedseizoen van 2015.

Het werd uiteindelijk zoals in het vorige bericht al beschreven een behoorlijk slecht broedseizoen voor de meeste holenbroeders. Veel dode jongen in de nesten en jongen die wel in leven wisten te blijven vertoonden in de meeste gevallen een dusdanige achterstand in de groei dat het onmogelijk was om de leeftijden van die jongen te bepalen als je niet ook een exacte geboortedatum van die jongen wist.
Gelukkig knapten de weersomstandigheden in de loop van het seizoen op en kwam er met vertraging toch nog een iets beter aanbod van rupsen op gang. Het bleef echter magen en op een gegeven moment zag je koolmezen met langpootmuggen en hooiwagens aan komen slepen. iedere grotere rups die op dat moment te vinden was betekende een extra verdienste want dat scheelde de ouders een stuk in foerageertijd en dus tijdwinst om de jongen warm te houden. Het leidde er toe dat we aan het eind van het seizoen toch nog te maken kregen met een leuk aantal mezen dat nog weer opnieuw begon en / of toch nog voor een tweede broedsel koos. En dat bleek geheel in tegenstelling tot het langjarig gemiddelde en alle modellen over klimaatverandering logenstraffend de beste keuze te zijn... Kortom, de vroeg timende vogels zaten er dit jaar naast en de heel laat timende vogels hadden de beste keuze gemaakt, al dan niet min of meer verplicht door verlies van een eerste of soms zelfs vervolglegsel. Op de Veluwe zat ik op die manier nog bijna 40 nesten van koolmezen te volgen terwijl al mijn collega's al lang en breed terug waren op kantoor. Ik kwam diverse nesten met jongen tegen die op een leeftijd van 15 dagen zwaarder dan 17 gram waren en zelfs nesten met uitschieters van ver boven de 18 gram, dan heb je het over jongen die theoretisch al een heel goede kans op overleven hebben na het uitvliegen.

Voor het NIVON in Goor hebben we voor de diverse RAS-projecten van het vogeltrekstation ook weer veel adulte vogels kunnen vangen en ringen en of hebben we de al aanwezige ringen kunnen aflezen. Voor die projecten ringen we ook jongen, om kostentechnische redenen bij kool- en pimpelmees alleen bij maximaal 50 paren en bij bonte vliegenvanger en boomklever als het lukt alle jongen van alle broedparen. Dat levert nu aan het eind van het seizoen voor de geringde jongen de volgende totalen op :

Soort:
-------------------------------
koolmees : 140
pimpel : 52
zwarte mees : 23
spreeuw : 36
bonte vliegenvanger : 761
boomklever : 206
-------------------------------
Totaal 1218 nestjongen geringd.


Foto: spreeuw op jongen van 0 dagen oud.


Foto: en een kleine week oudere jongen.


Foto: jonge spreeuwen van 8 dagen oud.


Foto: spreeuwen ringen bij de Twentse golfclub.


Foto: U2 was er ook bij.....

Vlieland : flinke aankomst lijsters !

Maar ook wederom een touch and go van merels in de vroege ochtend.....
We fietsten onder een prachtige hemel met een knaloranje volle maan redelijk laag aan de hemel naar de baan en merkten dat de wind al iets had aangehaald. Net als in voorgaande dagen wisten we na het klaarzetten van alle spullen en het openschuiven van de netten heel wat merels tot een tussenstop in het hout te verleiden, maar meer nog dan voorgaande dagen sprongen ze net zo snel weer op van de takken om hun vlucht nog te continueren.... We wisten in het halfduister nog wel een slag te maken van 6 merels, maar daarna was de rek met het slagnet er al weer snel uit. Er vielen ook weer een paar houtsnippen in en na 2 exemplaren gemist te hebben kregen we nummer drie toch op tijd te pakken voordat ze er weer vandoor gingen.....

We zagen onszelf kansloos worden bij het aanschouwen van de ene na de andere merel die tak op tak af ging en verder vloog richting Texel. Toch leverden even later de rondes langs de mistnetten weer leuke aantallen merels op, maar tussen die zwarte en bruine individuen ook een flink tsekkende vogel die al snel opviel door zijn zwart-witte uiterlijk, een beflijster !
Een voor beflijster-begrippen best wel laat individu, vooral als je je realiseert dat het ook nog eens een adult exemplaar betreft. Wat een prachtvogel hebben we er hiermee weer bij... Het is me wel een kleurenpalet geworden deze weken...






Foto's : beflijster (Turdus Torquatis), man adult.

Groot verschil met de eerdere touch and go-ochtenden van deze periode was het fenomeen dat we in de loop van de ochtend ineens een heel goede 2e golf van uit zee binnenkomende vogels zag ontstaan... Er kwam weer van alles door elkaar laat aan, allemaal vogels die waarschijnlijk bij het eerste daglicht nog te ver op zee zaten en dus nog een paar uur langer moesten doorvliegen....


Foto : onze dagelijkse ekster (Pica pica) in het hout.


Foto : de derde Kroonspolder in de redelijk dichte ochtendmist.

Foto: vuurgoudhaan ocht natuurlijk ook weer niet ontbreken.

De gehele middag bleven we lekker doorvangen en zo schoven we voor het eerst deze periode langzaamaan de avond in waarbij we nog een paar rondes met op het gemaaide veld foeragerende spreeuwen wisten te vangen. In de allerlaatste ronde van vandaag vingen we ineens weer ongeringde merels, kennelijk vogels die we tijdelijk van een vertrereeks weerhoelden....

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
----------------------------------------------------
Waterral 7 / -
Zwartkop 12 / -
Waterhoen 1 / -
Tjiftjaf 1 / 1
Winterkoning 2 / -
Goudhaan 16 / 3
Heggenmus 1 / 1
Vuurgoudhaan 1 / 1
Roodborst 21 / 4
Baardman 1 / 1
Beflijster 1 / -
Pimpelmees 2 / -
Merel 142 / 1
Spreeuw 13 / -
Kramsvogel 4 / -
Vink 1 / -
Zanglijster 5 / -
Keep 3 / -
Koperwiek 26 / -

-----------------------------------------------------
Totaal: 272 exemplaren, 19 soorten, 11:15 uren.

Vlieland : In het jaar van de spreeuw... reprise !

Vanmorgen ben ik samen met slechts Marc naar de baan gefietst want we hadden sinds gisteravond en vanmorgen 50% van de medewerkers in de ziekenboeg. Holmer kroop vanmorgen terug in bed nadat hij het toilet ver voorovergebukt had gebruikt en Berry bleef in bed nadat hij gisteravond EN vannacht het toilet ook TE regelmatig had moten bezoeken....
De wind stond nog steeds met 4 bft te blazen en leek een net iets meer ZZW origine te hebben dan de pal zuidelijke richting van gisteren. Maar het was weer een mooie fietstocht onder de heldere sterrenrijke en bijna maanloze hemel.
Op de baan aangekomen valt meteen op dat er overal vogels in de struiken en op de paden zitten; ritselindex 100/100 dus.... het zijn vooral waterrallen en spreeuwen. Dat belooft wat zeg....
In de eerste ronde meteen 5 rallen in de kooien, alle spreeuwen zijn op een enkeling na vertrokken. Wat we er voor terug krijgen zijn echter wel merels, veel merels! Stevig aanpoten dus, maar met z'n tweeën halen we er toch nog heel wat vogels uit terwijl er nu met 4 handen minder natuurlijk heel wat merels ontsnappen. Deze grotere vogels raken immers niet zo vast in het net verward dan de kleinere zangertjes en daarom is het altijd flink doorwerken met lijsters.
Nu we op halve personele bezetting draaien dus helemaal. Om 09.30 uur arriveert Holmer die toch weer genoeg is opgeknapt, dat scheelt al een stuk. Niet lang daarna arriveert er een groep spreeuwen in het hout en net als gisteren laten die zich geheel volgens het boekje op het slag zakken. Op het moment dat er nog een stuk of tien in het hout zijn achtergebleven zie ik dat die zich beginnen te poetsen. Daar kun je dan dus wel op blijven wachten, maar die gaan echt niet bij de anderen op het slag zitten. Dichttrekken dus met dat net... Het levert 28 vogels op waarbij 1 adult exemplaar zit met een Poolse ring, zie foto.


Foto: Spreeuw met Gdansk-ring uit Polen (foto Marc van der Aa).

In alle drukte hebben we ook nog een bleke tjiftjaf gevangen die de boeken kan ingaan als siberische tjiftjf, Phylloscopus collibyta tristis). Een sterke en voor zijn/haar doen grote vogel met vetgraad 4 en een gewicht van 9,2 gram.






Foto's : Siberische Tjiftjaf (Phylloscopus Collybita tristis) (foto's Marc van der Aa).

Vanaf een uur of 9 is er ineens mist vanuit zee het eiland op gekropen en daardoor wordt het nog net weer een stuk kouder dan het al was. Om 11 uur melden zich ondanks de mist en koude wind toch nog 10 bezoekers voor de excursie. Ze luisteren aandachtig naar ons verhaal over het fenomeen vogeltrek.


Foto: excursiedag.


Foto: De excursie ging de mist in.....

Na de middag vallen de vangsten weer verder terug maar kunnen we nog wel weer een tweede klap met het slagnet maken. Ditmaal nog net weer iets meer dan de eerste slag, maar geen buitenlandse ring ditmaal.
Tegen drie uur fiets ik terug naar de zwaluw om nog wat administratief werk te verrichten (ringgegevens van thuis invoeren) en een belangrijk telefoontje te plegen. Holmer en Marc maken de dag vol tot in de duisternis en daarmee hebben we voor deze periode de eerste dag met meer dan 200 vogels te pakken.

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen) :
--------------------------------------------------
Waterral 18 / -
Siberische Tjiftjaf 1 / -
Winterkoning 1 / -
Goudhaantje 1 / -
Heggenmus 1 / -
Pimpelmees - / 1
Roodborst 10 / 1
Spreeuw 70 / 1
Zwarte Roodstaart 1 / -
Vink 2 / -
Merel 112 / 1
Keep 1 / -
Zanglijster 9 / -
Putter 1 / -
Koperwiek 5 / -
Rietgors 1 / -
Zwartkop 9 / -
---------------------------------------------------
Totaal: 247 exemplaren, 17 soorten, 12:00 uren