woensdag 18 juli 2018

Schiermonnikoog 18 Juli 2018 : CES-periode 10.

Eergisteren afgereisd naar Schiermonnikoog in het koele Noorden... Dat was heerlijk, al was het maar een paar graden koeler dan in het hete Oosten, de zilte zeelucht over je luchtwegen doet ook al veel.

Gisteravond het opnieuw opzetten van de CES-netten afgerond en vanmorgen vol goede verwachtingen vroeg opgestaan. Enkele Zanglijsters & Merels zingen nog en ook de Spotvogels laten zich horen. Op enkele kleine natte plekjes na staat de glopsloot kurkdroog. Op het pad in het bos knispert het onder mn voeten van verdorde Elzen- en Berkenblaadjes. Nederland gaat gebukt onder droogte en dat heeft inmiddels Schiermonnikoog ook bereikt.

Naast sectie 1 hangt een kadavergeur & dat kom ik verderop achter in het terrein ook tegen. Het blijkt afkomstig te zijn van 3 Egels die waarschijnlijk al de hongerdood zijn gestorven; voor hen zal het net als voor Lijsters erg lastig zijn om nu nog voldoende voedsel te vinden. Bij sectie 4 tref ik een levende Egel, maar die heeft ook al niet zo veel pit meer om zich uit de voeten te maken.


Foto: Egel, dood langs het pad. Let op de doodgraver.


Foto: Egel, broodmager.

Het is om 05:15 uur nog rustig in het glop, de 1e ronde brengt dan ook slechts 7 vogels. De 2e ronde is een ander verhaal, 41 vogels en die hangen verdeeld door de hele CES-opstelling. Het is een mooie rustige ochtend zonder dauw en de warmte zoekt al snel de stijgende lijn op. Er is veel minder wind dan gisteren, onder een halfbewolkte hemel staat er slechts een Beaufortje of 2, nu uit Oostelijke richting. De 3e ronde levert 55 vogels op, maar 1 Pimpel uit die groep vond het nog te vroeg om geringd te worden en nam bij de ringtafel voortijdig de benen, excuus, de vleugels.


Foto: Het was lekker aanpoten met de vangsten. Goed dat ik krentenbollen had gekocht....

In de laatste ronde een heel merkwaardige Koolmees… het betreft een adulte vrouw die zeer zwaar gesleten slagpennen heeft en op het hele lichaam resteren nog slechts ongeveer 20 % van de lichaamsveren. De rug is zelfs geheel kaal en er is nergens op de huid te zien dat er sprake is van actieve rui. De vogel mist aan de linkervoet tevens de topjes van alle tenen en heeft een bijna stijf enkelgewricht. De achterkant van de schedel is gescalpeerd, de wond daarvan is goed hersteld. Het komt wel eens voor dat dit effect wordt veroorzaakt door een trauma zoals tegen een raam vliegen of ontsnappen uit de bek of klauwen van een predator. Ik vermoed dat in dit geval het laatste het geval is geweest. Ik ben zeer benieuwd of we deze vogel dit seizoen vaker gaan terugvangen en hoe ze er dan aan toe is. Conditioneel was er niks mis met deze vogel want ze verzette zich in de hand zoals het mezen betaamd.


Foto: Koolmees. Koolmees? Wat een bijzonder geval !!!!

De gehele sessie worden de vogels gevangen met pieken in secties 8, 7 en 2, maar gedurende het verstrijken van de tijd komt meer en meer het accent op sectie 2 te liggen. Dat levert in de laatste ronde nog een uitbreiding van het soortenpakket op met een Grasmus en een Braamsluiper. Tussen de vangsten de volgende vermeldenswaardige terugvangsten : een pimpel die in 2016 door Holmer Vonk als nestjong is geringd in 1 van de nestkasten, nu voor het eerst terug, een Vink door ondergetekende in 2016 geringd en nu voor het eerst terug, hetzelfde voor een koolmees en een Roodborst in 2016 geringd door Joop van Ardenne en beide nu ook voor het eerst terug, een Tuinfluiter uit 2015 nu voor de derde maal gevangen.

Na de ronde van 11:30 uur gaan de netten dicht, tijd voor administratie en rust, om vanavond als het wat zal afkoelen verder te gaan met snoeien van de vangbanen buiten de CES-opstelling.


Foto: De Sayaguesa's doen het ook rustig aan met het warme en gortdroge zomerweer.


Dagtotaal ( nieuw geringd / teruggevangen) :
-------------------------------------------------


Blauwborst 1 / 0
Braamsluiper 1 / 0
Fitis 33 / 5
Grasmus 1 / 0
Grauwe vliegenvanger 2 / 0
Heggemus 2 / 1
Kleine karekiet 4 / 2
Koolmees 9 / 1
Merel 1 / 2
Pimpelmees 17 / 5
Roodborst 3 / 7
Spotvogel 8 / 0
Tjiftjaf 6 / 0
Tuinfluiter 2 / 1
Vink 6 / 3
Winterkoning 7 / 2
Zanglijster 1 / 0
Zwartkop 9 / 2
-----------------------------------------------
Totaal: 113 nieuw geringd en 31 teruggevangen =
144 vogels gevangen.

dinsdag 17 juli 2018

Broedseizoen 2018 : Hoge Veluwe en.... Vlieland !

Het was weer een stervensdruk broedseizoen met vele merkwaardigheden die het toch altijd wel weer enerverend en afwisselend maken en houden.

donderdag 15 maart 2018

Schiermonnikoog : gecombineerd ringen en snoeien.

Aan het staartje van de winter toch nog even tijd gevonden om aan het snoeiwerk op Schiermonnikoog bij te dragen, de te plannen Helgoland-kooi in te meten en een winters CES-vangdag uit te voeren.
Gistermiddag op het eiland aangekomen en meteen begonnen met opzetten van de netten want slechts vandaag en morgen blijken vangbare dagen te worden.
Tijdens het opbouwen zaten er naar schatting ongeveer 8 paartjes Wilde Eenden in het zeer natte vangterrein. Helemaal in de bocht van 5 zaten meerdere lijsters en in de hoog opgaande Elzen nog kleine aantallen Sijzen en Barmsijzen. Naast het opzetten van de netten werd er nog wat snoeiwerk verricht langs sectie 1 waar de overzijde van de slootoever weer wat meer vrijgezet werd. Vandaag dus meteen maar de daad bij het woord gevoegd en een vangdag gehouden. In de eerste ronde 9 vogels waaronder zo'n mooie grijsbuikige adulte Merel-vrouw met een ring van vorig voorjaar. Toen alleen in het CES-seizoen gevangen, dus wellicht nu weer terug op haar broedlocatie. In de paar netten die we in sectie 4 hebben staan hangt een Spreeuw. Precies op de plek waar ze nog wel eens willen zitten te slapen. Direct in die ronde heeft het er al alles van dat we een heerlijke buitendag gaan beleven. Zo goed als windstil en een halfbedekte wolkenlucht die later in de dag zou oplossen naar volledig onbewolkt. De tweede ronde leverde tegen verwachting in nog een Houtsnip op; meestal heb je die in de eerste of laatste ronde van de dag hangen. Zoals Joop het verwoordde, het was een goed volle Houtsnip. In die ronde hangt in de onderste baan van 1 van de netten van sectie 8 ook de eerste Tjiftjaf van het jaar. Daarna wordt het meteen een stuk rustiger met de vangsten, en lopen we zelfs een rondje nul. Tijdens die ronde komen er bij het voormalige meteoveld vlak voor onze neus ineens 2 Kauwen het paadje overvliegen gevolgd door een Sperwervrouw. Ze is weer vertrokken voor we er erg in hebben.
Rond het middaguur komt Cees Soepboer van Natuurmonumenten voor een praatje. Het ging lettelijk over koetjes en kalfjes. Morgen gaan ze met de Sayaguesa's aan het opvangen. In de eerstvolgende ronde daarna ineens een 5-tal Merels in de netten aan het eind van sectie 2 en begin van sectie 3. Meest mannen met ook flinke vleugelmaten. Daarna wordt het steeds zonniger en komt er ook een beetje wind opzetten. Meteen horen we Veldleeuwerikken overkomen en beginnen zich ook wat Sijzen en Barmsijzen te roeren. Vangen van die soorten is er vandaag echter niet bij. Wel hebben we nog een mooi uitgekleurde man Roodborsttapuit. Na bereidwillige medewerking middels het beschikbaar stellen van gereedschap leggen we in het 'Helgoland-bouwplan' nog een boom om. Helaas gaat halverwege de kettingzaag in staking en blijft dwarsliggen tot de schemer. Morgen hebben we dus nog wat ouderwets handwerk te doen. We kunnen terugkijken op een fantastische dag die in niets doen denken aan de Arctische omstandigheden van de eerste week van Maart die vanaf het naderende weekend nog in lichte mate schijnen terug te keren….


Foto: Ontvangstcommitee


Foto: Sayaguesa-koe met kalf.


Foto: De eerste Tjiftjaf van 2018.


Foto: Spreeuw-vrouw.


Foto: Roodborsttapuit, man, 2e kalenderjaar.


Foto: Houtsnip.


Foto: Sectie 7 met gesnoeid en ongesnoeid deel.

Dagtotalen ( Nieuw geringd / Teruggevangen ) :
----------------------------------------------

Houtsnip 1 / -
Koperwiek 2 / -
Pimpelmees 1 / 2
Zanglijster 1 / -
Koolmees - / 1
Roodborst 2 / -
Tjiftjaf 1 / -
Roodborsttapuit 1 / -
Winterkoning - / 2
Heggenmus - / 1
Spreeuw 1 / -
Vink 1 / -
Merel 8 / 3
----------------------------------------------
Totaal: 28 exemplaren, 13 soorten, 12:15 uren

dinsdag 27 februari 2018

Markelo, vogelringbaan De Bree, Stilte na de storm..

Weer veel te veel tijd is verstreken sinds ik een bericht heb kunnen posten op mijn weblog. Er is dan ook wel weer veel gebeurd. In Januari heeft er een storm flink huisgehouden over Nederland en hier in het oosten van het land hadden we de zwaarste windstoten. Op vele plaatsen raakten bomen ontworteld en/of braken takken uit. Er waren 3 vormen van hoofdoorzaken herkenbaar, verrotte wortelstelsels, uitgescheurde plakoksels en veel omgewaaide en uitgescheurde bomen in stukken bos waar recent of vorig winter bomen gezaagd waren.
Vooral die laatste variant trad ook op onze vogelringbaan op....

Inmiddels ben ik al met al een 2 werkweken aan het zagen en opruimen geweest en kunnen we concluderen dat we met de vogelwerkgroep en op de ringbaan op veel plekken door het oog van de naald zijn gegaan met diverse bomen die precies de ringhutten en nestkasten geschampt hebben. Hieronder enkele foto's :













maandag 27 november 2017

Schiermonnikoog 24 November 2017 : de staart is er af, het zit er op.

In tegenstelling tot de verwachtingen was het vanmorgen nog droog. Op het veldje naast het veldlab wederom 5 tot 8 merels en op het pad ook nog een aantal. Maar helaas pindakaas… daar kunnen we niks meer mee doen, de netten zijn weg. Wat we nog wel hebben staan… de Rallenkooien, en wel alle 5. In tegenstelling tot gisteren vangen we er nu wel meteen een paar in de ochtenduren, en wel om 10:15 uur als ik besluit om de eerste kooi te ontmantelen. Later op de dag als het aantal kooien gaandeweg minder wordt
hebben we er nog 2 en in het laatste schijnsel van het daglicht en het eerste schijnsel van de maan komt er nog eentje uit de één na laatste kooi die nog staat.
De allerlaatste kooi haal ik in het stikkedonker weg na een heerlijk door Hanneke bereid avondmaal bestaande uit een grote pan zuurkool en diverse restjes van eerder deze week uit vele windstreken der culinaire tradities. Gelukkig hoefden we deze intercontinentale rijsttafel niet met z'n tweetjes te verhappen, we hadden ondertussen twee tafelgenoten van de telploeg voor de integrale Wadvogeltelling, Holmer Vonk en Peter van Horssen. De laatste kooi had in die laatste ronde geen Ral meer in petto, en dus zit hiermee formeel ons najaarsseizoen inclusief CES-seizoen er op.

We kunnen vaststellen (of moeten vaststellen) dat het in aantallen een niet al te best jaar was. Sterker nog, we moeten terug naar onze beginjaren, om precies te zijn 1994 om een nog minder jaar te vinden als we onze CES-vangsten buiten beschouwing laten. En dan vingen we in dat jaar nog met veel minder meters net gedurende minder vangdagen…..
Opmerkelijke zaken van dit jaar : een heel goed jaar voor Grote Bonte Specht, 15 stuks maarl iefst. En een heel goed jaar met Grote Barmsijzen natuurlijk, 215 stuks…
Verder totaal geen soorten in opmerkelijk hoge aantallen. Sterker nog : in het door Sovon ingestelde jaar van de Koekoek vingen wij totaal geen Koekoek !!! Geen Sperwergrasmus dit jaar… geen Draaihals… en zo kunnen we nog wel even doorgaan. Op roofvogelgebied een bijna vergelijkbaar verhaal ; buizerd slechts 2 waar een jaartotaal van 5 of 6 gewoon is, Sperwer nog opvallender, 2 exemplaren…. Houtsnip slechts 3 exemplaren… Het is inmiddels bekend dat in het hele land een negatieve trend is vastgesteld op langdurig opererende ringstations, maar het tikt bij ons hard door. Persoonlijk ben ik bang dat de veranderingen in de waterhuishouding op het eiland nu toch negatieve invloed begint te krijgen. In de periode waarin wij onze beste vangsten moeten doen staat er nu gemiddeld genomen een behoorlijke hoeveelheid water. En dan hebben we hier op Schiermonnikoog in November bijvoorbeeld nog maar 12 mm meer neerslag gehad dan het langjarig gemiddelde, het water wordt simpelweg gewoon langer vastgehouden en dat heeft invloed op diverse soorten die geen natte benen willen hebben….


Foto: avondrood in het duin...


Foto: heksenbezems in Berken.

We zullen maar blijven uitkijken wat de toekomst ons in dezes zal brengen, maar dat zal een lage termijn verhaal worden om enige zekerheid over dit vermeende effect te krijgen. Morgen moeten er nog wat laatste spullen opgeruimd worden in het onderzoeksterrein en hopen we na de middag naar huis te kunnen vertrekken.

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------

Waterral 3 / 2
----------------------------------------
Totaal 5 vogels in 15 uur.

Schiermonnikoog 23 November 2017 : met de netten weg gaat vangen sleg....

Na gisteravond in een gierende wind toch de laatste 2 grofmazige netten verwijderd te hebben restte ons vanaf vandaag alleen de controle van de 5 rallenkooien en het opruimen van vooral nog veel mistnetstokken en schoorlijnen in de opstelling. Daar was tijd genoeg voor want de Waterrallen lieten het vandaag compleet afweten. Helemaal niets in de kooien. En toch waren er weer wat Merels op het eiland aangekomen. In de loop van de dag begon het pad in het bos steeds vaker bezocht te worden door Vinken, Sijzen, Merels en Barmsijzen. In het achterste vangterrein hoorde ik tussen het spullen halen door ook een Huismus en een Siberische Tjiftjaf; nu wel….

Al redelijk vroeg in de ochtend trokken er buien over het eiland, maar net zo snel als ze kwamen was dat ook alweer voorbij. Daarna viel redelijk snel de wind weg naar een 2 tot 3 bft uit Zuidelijke richting. Kees Oosterbeek en Symen Deuzeman zijn nog op bezoek geweest en hebben de laatste spullen van de steltloper-ringgroep Calidris opgeruimd.
Voor zij vertrokken liepen zij nog een rondje door het vangterrein en bemerkten in de avondschemer dan toch 2 Waterrallen in de kooien. Nou ja zeg… de eerste rallenvangsten pas tegen 17 uur… dat heb ik hier werkelijk nog nooit meegemaakt.


Foto : ook de laatste mistnetstokken gaan naar binnen.

Tijdens de eerste ronde in het donker bleken er ook nog minimaal 3 Waterhoentjes in het vangterrein te zitten. 1 daarvan vloog rakelings over mijn hoofdlamp heen en ik kon hem/haar haast uit de lucht pakken, voelde echter slechts net de nagels van de vogel.


Foto: de zon liet zich in de middag toch nog even zien...

De laatste avondronde werd gelopen onder een prachtige donkere hemel gelardeerd talloze sterren en vrijwel volkomen windstilte. Het rallengeluid deed haar uiterste best maar had vanavond ook wederom totaal geen vangsten tot gevolg.....

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------

Waterral 2 / -
-------------------------------------------
Totaal: 2 exemplaren, 1 soorten, 15:00 uren

Schiermonnikoog 22 November 2017 : de laatste zetten met de laatste netten...


De Waterrallen-activiteit van gisteravond bleek kennelijk hoofdzakelijk wegtrek te zijn geweest. Er zitten beduidend minder rallen in het terrein dan voorgaande dagen en de kooien staan na de langdurige regenval van afgelopen dagen inmiddels ook nog eens weer een stuk natter. Er zaten wederom weer wat nieuwe Merels rondom het gebouw en in de ponyweide zag je ze weer op diverse plekken krabben in de kantjes langs de waterplassen onder de Eiken. De Westelijke (verrassend maar niet heus….) wind van gisteravond is vannacht alleen maar aangewakkerd en vandaag overdag waren de vangcondities wederom minimaal onder windkracht 6, maar we prezen ons rijk met na dagen weer eens een droge dag zonder neerslag in welke vorm dan ook.
Het werd dus weer Elzenproppen peuteren. En eigenlijk… eigenlijk is het veel makkelijker om een hele tak met Elzenproppen uit de netten te krijgen dan een paar losse propjes…


Foto: Een deel van onze vangopstelling gezien vanuit de boomtoppen.

De vangsten waren weer bedroevend, hoewel er toch wel weer nieuwe Sijzen en Grote Barmsijzen aangekomen leken te zijn. Dus zijn we om 09:30 uur met het sluiten van de laatste netten begonnen, om 12 uur waren ze allemaal binnen om te drogen. Alleen 2 van de grofmazige netten en de Rallenkooien zijn nog blijven staan, maar omdat de wind vanavond al is aangewakkerd tot 7 bft zijn die vanavond ook maar weggehaald en om 23:45 uur binnen. Die laatste ronde langs de rallenkooien was evenals gisteravond ook vruchteloos.
Vanaf morgen vangen we dus alleen nog met de rallenkooien.


Foto: Avondrood door het Berkenbos. Morgen beter weer?


Dagtotalen (nieuw gevangen / teruggevangen):
--------------------------------------------

Waterral 2 / -
Houtduif 1 / -
Grote Bonte specht - / 1
Koolmees - / 1
Merel 3 / 1
Roodborst - / 1
--------------------------------------------
Totaal: 10 exemplaren, 6 soorten, 15:30 uren