Goor: vangdag zandstort De Bree.

Vandaag voor het eerst deze zomer een vangochtend gehouden op het zanddepot. Na gisteren tot in de avond baantjes te hebben gesnoeid was het nu tijd om te ringen.Tegen 03 uur was ik ter plaatse en ben begonnen met de opbouw en het aanzetten van het lokgeluid. Dat karwei werd geklaard onder een heldere sterrenhemel met een zwoel aanvoelend temperatuurtje van 15 graden. En dat ook nog onder het genot van tientallen vallende sterren in de piek van de Perseïden-sterrenregen. Tegen 05 uur werd het snel licht en stierven de laatste sterren langzaam voor het menselijk oog weg en komt de samenleving weer tot leven; 05:20 u, de krantenbezorger begint aan z'n boerenbestellingen, 05:25 u de eerste melkwagen gaat op pad, 05:50 u fabriekspersoneel voor de ochtendploeg nadert Goor... Langs de spoordijk aan de overkant van het kanaal zit meteen bij het eerste licht een boomvalk te kekkeren.
De eerste ronde wordt in zwaar bedauwd riet en gras gelopen en levert 11 vogels op, zoals te verwachten vooral kleine karekieten en bosrietzangers, maar ook al een grasmus en een fitis. De tweede ronde is als zo vaak het meest vruchtbaarst van de hele dag, 40 vogels. Daarbij ook 2 juveniele putters uit de gezinnetjes die hier foerageren op de vele bloeiende distels.



Foto's ; putter, 1e kalenderjaar, jeugdkleed.

De derde ronde is zeer variabel met daarbij de inmiddels de soorten die meer dagactief zijn. Daarbij ook een boompieper, de eerste volgroeide vogel van die soort die ik hier in de Hof van Twente kan ringen.

Foto: boompieper, 1e kalenderjaar.

Tegen 11 uur valt het met het vangen helemaal stil, het is dan ook al flink zonnig en warm geworden. Er zijn inmiddels vlinders en libellen actief geworden. Daarbij bruine glazenmaker, gehakkelde Aurelia, atalanta, tweede generatie landkaartje en bont zandoogje. Ik ruim de netopstelling op en ga nog even verder met het toppen van boompjes op de opstelling. Het is een geslaagde ochtend geworden met een zeer variabel soortenpakket. Wie weet wat de volgende vangactie zal brengen....

Dagtotaal
Nieuw geringd / teruggevangen:
-----------------------------------------
zwartkop 10 / 0
fitis 4 / 0
kleine karekiet 36 / 0
bosrietzanger 8 / 0
tjiftjaf 13 / 0
grasmus 2 / 0
tuinfluiter 9 / 0
putter 2 / 0
pimpel 4 / 1
bonte vliegenvanger 1 / 0
boompieper 1 / 0
heggenmus 1 / 0
zanglijster 2 / 0
gekr. roodstaart 1 / 0
koolmees 1 / 0
rietzanger 1 / 0
winterkoning 2 / 0
boomklever 1 / 0
roodborst 1 / 0
------------------------------------------------------
totaal 100 vogels nieuw geringd en 1
teruggevangen = 101 vogels met 83 mtr net.

Goor : avondje boerenzwaluwen ringen.

Vanmiddag terug in Goor en meteen vanavond op pad geweest om langs het twentekanaal zwaluwen te vangen. Onderweg werd ik langs het kanaal opgeschrikt door luid geknal. Ja hoor, het was weer zover. Op een akker waar ik vanmiddag vanuit de trein hewt laatste stro opgehaald zag worden zaten in de rand van het naastgelegen maisveld j@gers met op het veld geprikte dummy's op duiven te schieten. Schadebestrijding heet dat dan.... NADAT de oogst van het land is !


Foto: vandaag geoogst, meteen daarna... schieten als oogstschadebestrijding. En de havikken hebben wegens gebrek aan houtduiven meer en meer honger en pakken noodgedwongen alles wat ze krijgen kunnen.

Op het zandstortterrein aangekomen bleek dat inmiddels voor de duizendste keer door de crossers weer een poging was gedaan om de poort van het hekwerk te slopen; in het hangslot was een spijker vastgeslagen in een poging het op die manier te ontgrendelen. op de vangplaats aangekomen snel nog even wat snoeiwerk uitgevoerd omdat er al heel wat riet weer voorover was gaan hangen. Daarna snel de netten erop en het geluid aangezet. Ik was nog niet klaar met het eerste net of ik hoorde een groepje mezen aankomen. Dan maar eerst even daarvan het geluid aangezet, met resultaat. In korte tijd hingen er 8 koolmezen en 6 pimpels in het net. Het ging bij beide soorten om 1 adult exemplaar in gezelschap van jonge vogels. De adulte koolmees was reeds geringd en afkomstig uit één van de nestkasten in de omgeving waar ze voor het RAS-project op 15 Mei is geringd.. Er vlogen ondertussen leuke aantallen boeren- en huiszwaluwen rond en ze toonden meteen belangstelling voor het lokgeluid. Vangen viel echter tegen en het werd dus wachten op de vraag of ze nog steeds in de rietkraag zouden gaan zitten slapen. Ook dat bleef uit, ze vertrokken tegen schemering naar een verderop gelegen plaats ergens in een maisveld. Tja, dat is het onvoorspelbare met boerenzwaluwen in Twente, ze kunnen van de één op de andere dag de plek verlaten. Toch kwamen er verdeeld over de avond nog 10 zwaluwen in de netten. Na afloop vlogen er tijdens het terugfietsen nog 2 ransuilen langs de bomenrijen aan het kanaal.


Foto: gat des doods. Op het zanddepot is in het voorjaar bodemonderzoek uitgevoerd. Hierbij zijn de boorgaten met een diameter van 15 cm naderhand niet dichtgegooid. Gevolg: konijnen en andere dieren vallen in de tien meter diepe gaten. Je ziet de nagelkrassen op de rand; uit het gat kwam een kadavergeur.... Ik heb zoveel mogelijk gaten opgezocht en dichtgegooid.


Foto: loopsporen van waterhoen in cement. Een aannemer heeft cementpap geloosd in een plas-drasveldje, nu dus een dansvloer...

Totalen
Nieuw geringd / teruggevangen:
-------------------------------------------------------
Grasmus 1 / 0
Koolmees 7 / 1
Pimpel 6 / 0
kleine Karekiet 3 / 0
Boerenzwaluw 10 / 0
-------------------------------------------------------
Totaal 27 nieuw geringd en 1 teruggevangen = 28 vogels.

8 Augustus 2012 : Raalte, project RING-mus.

Vanmorgen een vangsessie gedaan voor het stadsvogelproject RING-mus. Bij de eerste controle hadden we meteen een verrassing in het net hangen, een grootoorvleermuis !
Een bijvangst met vleugels maar zonder veren. We merken 's avonds regelmatig vleermuizen in de tuin maar hebben er hier op deze plek nog niet eerder één in de netten gehad.
Het diertje heeft zich redelijk vastgewurmd en ik krijg meteen herrinneringen aan al die vleermuizen die we in Ghana in de netten kregen toen we probeerden nachtzwaluwen en uilen te vangen. Die vleermuizen waren een stuk groter en werkten zich in korte tijd helemaal vast in de netten om vervolgens flinke gaten in het net te bijten.
In dit geval was de vleermuis redelijk snel te verwijderen en bleef de schade aan het net beperkt tot een paar maasjes.

Foto: grootoorvleermuis.

De overige vangsten stelden vandaag flink teleur. Ondanks het feit dat we twee weken niet gevangen hadden wisten de mussen heel snel waar ze aan toe waren. Zaten er gisteren nog zo'n 30 op het grasveld, nu liet er zich af en toe één zien op de pergola waarvandaan ze de heel tuin en de feeders goed kunnen overzien. Uiteindelijk vingen we toch nog 5 huismussen, die allen nog ongeringd waren. Daarnaast nog een ongeringde pimpel, een eveneens ongeringde koolmees en de eerste ( ! ) ongeringde winterkoning van 2012....

Dagtotalen:
nieuw geringd / teruggevangen:
----------------------------------
Huismus 5 / 0
Koolmees 1 / 0
Pimpel 1 / 0
winterkoning 1 / 0
----------------------------------
Totaal 5 nieuw en 0 terugvangsten.

's Avonds hebben we in de tuin nog een paar uurtjes nachtvlinders gevangen. En in zo'n Sallandse tuin mag natuurlijk inmiddels de vlinder van de eikenprocessierups niet ontbreken...

Foto: eikenprocessierups-vlinder.


Foto: hagedoornvlinder.

4 Augustus 2012, Schiermonnikoog, bonte vliegenvanger !

De laatste dag van ons veertiendaags verblijf alweer, ondanks de tegenvallers mbt de rioleringsproblematiek zeg ik toch... helaas.
Vanmorgen was het amper droog van de nachtelijk passerende regen. In sectie 0 trof ik naast het vele blad wat er uitgeschud moest worden (het lijkt echt al wel herfst) een houtsnip aan die rustig hing te wachten. Het bleek een nog jonge vogel te zijn die de vleugels nog niet eens volgroeid had. In de volgende ronde hing er op bijna dezelfde plek een bonte vliegenvanger. Da's voor hier op Schier een heel vroeg exemplaar. Een heel mooi gaaf eerstejaars mannetje met het karakteristieke 'middle of the road' verenkleed dat precies midden tussen alle verschillende Drost-kleurenstadia in zit. Er is ook amper een frontpatch aanwezig, zelfs als je de veertjes op het voorhoofd opzij wrijft zie je amper kleine witte centra op deze veertjes zitten.

Foto: bonte vliegenvanger-man 1e kalenderjaar.

We lopen nog een paar rondjes en ringen nog een tiental vogeltjes en dan komen onze aflossers, Koos van Ee met zijn echtgenote. Met hem heb ik nog een ronde samen gelopen om hem te wijzen op zaken die van belang zijn bij de overname. En dan heb je 2 weken vrijwel zonder bezoekers gekeken en dan meldt zich ineens een nogal gehaaide voorzitter van een vogelwacht die even tien minuutjes wat uitleg over het ringwerk wil hebben voor een groepje van ongeveer 10 mensen. Dat blijken er, nadat Koos instemming heeft gegeven meer dan 20 te zijn....
Na een lekkere kop koffie met het laatste deel van onze appeltaart achter de kiezen brengen we daarna de bagage met de kruiwagen naar de weg (misschien moet ik de volgende keer maar een kruiwagen meenemen ipv de fietskar, want dan kun je in ieder geval de bodem niet vergeten.... keurig op tijd worden we door het taxibedrijf opgehaald en naar de boot gebracht. Onderweg wordt er natuurlijk meteen over het weer gepraat en de chauffeur blijkt nog een mooie filosofie te hebben. Weerman Piet Paulusma moest in een volgend leven maar terugkomen als zeemeeuw want die hebben de weersverwachting altijd goed. Als er slecht weer op komst is staan zij altijd in de weilanden en ze hebben altijd gelijk. En zo ook nu; we zien een grote groep zilvermeeuwen, kokmeeuwen en kleine mantelmeeuwen staan. Als we goed en wel aan boord van de boot zijn begint het te regenen....

Als we 's avonds moe thuis komen krijgen we een telefoontje van m'n moeder. M'n broer, Han, blijkt in Gambia in het ziekenhuis te liggen met voedselvergiftiging gevolgd door uitdroging. Da's even schrikken, en m'n gedachten gaan gelijk weer terug naar Ghana in 2011... Inmiddeels is ie alweer uit het ziekenhuis ontslagen en gaat het weer iets beter, maar hij heeft wel zijn vlucht naar huis gemist en moet nu wachten op de eerstvolgende mogelijkheid en dat zou over 14 dagen pas zijn....
De alarmcentrale zoekt dat nu uit....

1 Augustus 2012, Schiermonnikoog : drinken en badderen.

Bij het krieken blijkt al dat het weer een heel andere dag zal worden dan de miserabele 2 dagen van gisteren en eergisteren. Uit de regenmeter komt van afgelopen nacht nog weer eens 4 mm. Er staat een heel zwak briesje en de bewolking is al redelijk aan het breken. De vogels hebben er ook weer zin in en zingen alsof het voorjaar is. Putters, groenlingen, tjiffen en fitissen doen hun uiterste best om te laten horen welk deel van het Glop vooralsnog hun domein is. Er komen af en toe weer witgatjes overvliegen en bij terugkomst van de eerste ronde (met de te verwachten 5 vogeltjes) hoor en zie ik een zwarte ruiter vanuit het Noorden binnenkomen. In de tweede ronde blijkt de sloot alweer in trek te zijn want in sectie 2 hangen dan al een paar kletsnatte vinken,m echte slootslurpers. Tevens een adulte man kleine barmsijs met een nog niet helemaal volgroeid jong. Even later verlaten zij gezamenlijk de ringtafel. Het gaat verbluffend goed met de vangsten van kleine barmsijzen we hebben er na vandaag in onze periode al 20 geringd en 10 teruggevangen. Ze hebben in tegenstelling tot veel soorten een heel goed broedseizoen gehad, dat is inmiddels wel duidelijk. Schier is de laatste jaren dan ook goed bedeeld met berkenstruwelen, het favoriete habitat voor deze vogeltjes. Het is tussen de regenachtige dagen ineens toch weer een warme dag. De temperatuur bereikt uiteindelijk 25,5 graden. Aan het einde van de middag begint het bewolkt te raken en volgt er tegen 22:30 uur lichte regen. Er nadert een storing met volgens de berichten onweer en hagel. We besluiten om morgen in tegenstelling tot onze plannen maar niet te gaan CES-sen om te voorkomen dat we die sessie voortijdig moeten afbreken en alle netten voor niets hebben opengeschoven en dan weer drie dagen moeten wachten voor ze wel weer open mogen.. We vangen meerdere vinken die stuk voor stuk allemaal op het water van de sloot zijn afgekomen. En inmiddels ook de eerste 2 fitissen met duidelijk aanwezig trekvet, vetgraad 2. Het zal dan ook niet lang meer duren voordat de eerste vogels in beweging zullen komen. Door het mooie weer barst het in de avond van de mierende meeuwen boven het eiland, vooral boven de droge delen van de schapenweide en het oostelijker gelegen groenglop. De nachtvlinder-installatie levert weer een paar extra soortjes op, zoals de variabele spanner, geblokte stipspanner, kroonvogeltje en een aantal nog nader te determineren moeilijke micro's.

Foto: geblokte stipspanner.


Foto: populierenpijlstaart.

Dagtotalen
Nieuw geringd / teruggevangen:
---------------------------------------------------------
Braamsluiper 2 / 1
Fitis 11 / 3
Grasmus 0 / 1
Grauwe vliegenvanger 0 / 1
Grote bonte specht 1 / 1
Heggemus 0 / 1
Kleine barmsijs 6 / 6
Kleine karekiet 0 / 3
Koolmees 0 / 1
Merel 2 / 0
Pimpelmees 1 / 2
Roodborst 0 / 3
Spotvogel 0 / 1
Spreeuw 1 / 0
Tjiftjaf 2 / 2
Tuinfluiter 3 / 0
Vink 9 / 0
Winterkoning 5 / 3
----------------------------------------------------------
Totaal: 43 nieuw geringd en 29 teruggevangen = 72 vogels.

2 Augustus 2012, Schiermonnikoog : na een dag zomer komt...

Onweer....
Bij het opstaan miezert het buiten een beetje. Als ik na veel blaadjes peuteren en schudden het bos uitkom zie ik dat er een stevige bui over het wad het eiland nadert. Voordat ik achteraan in de netopstelling ben gearriveerd wordt het al duidelijk dat het om een zware onweersbui gaat. Snel de vogeltjes uit de netten gehaald, van een groot deel van de opstelling de netten gesloten en tot een tijdje nadat de bui echt losbarst blijven lopen langs de paar resterende secties. Het wordt een behoorlijke hoosbui waarbij het water met stralen over de rand van het dak van het veldlab loopt en het wegstromen van het water weer beelden van vorige week oproept. Ditmaal gaat het echter om glashelder niet ruikend water…In iets meer dan een half uur valt er 11 mm. Bij de vangsten weer een merel die in de laatste meter van de lange sectie van 5 hangt; een adulte man. Ditmaal ontsnapt hij me niet. Om 08 uur is de onweersbui voorbijgeschoven en kunnen de netten weer open. Het blijft nog lang nat in het veld en dan blijven de vangsten over het algemeen behoorlijk tegenvallen, zo ook vandaag. Onze vogeljagende buizerd laat zich vandaag meermalen zien in de directe omgeving van het veldlab; 1 maal zie ik hem net bij een merel wegspringen die in het net achterblijft. Dat is wat men een geluksvogel noemen kan, de merel heeft slechts lichte wondjes aan 1 poot en vliegt na geregistreerd en verzorgd te zijn onder goed ogende omstandigheden over het pad naar de slagboom weg. Hanneke komt na het middaguur terug van een soloronde met een heel jonge merel die nog niet lang uit het nest is. De vogel heeft nog donspluisjes op de kop en hapt gretig in je vinger alsof ie denkt dat ie voer krijgt. Na het loslaten laat één van de ouders meteen van zich horen.

Foto: nog niet volgroeide merel-man.

Het blijft een heel rustige dag waarbij in de vangsten vooral opvalt hoeveel verschil het in deze tijd maakt of vogels behoefte hebben aan water of niet. Het is totaal niet meer te merken dat we bij de sloot mèèr vogels vangen nu het weer zo kwakkelig blijft. Om 11 uur volgt er nog weer een regenbui, maar daarna blijft het droog en volgen er zelfs af en toe korte opklaringen gevolgd door dichtschuivende wolkenvelden. Er is tijd genoeg over voor andere klusjes en die vinden plaats in de vorm van snoeiwerk langs de baan waar dat nodig is en het vervaardigen van een nieuwe slagboom die buiten de excursietijden een duidelijk signaal moet geven voor de visueel minder ontwikkelde medemensen en analfabeten. Wederom hadden we al weer een paar keer mensen in het glop die er van overtuigd waren dat hier een pad naar het strand zou lopen. We vangen de 2e rietzanger van deze periode, een man terug van 3 Mei 2011; in dat jaar 1 keer gevangen en geringd door Holmer Vonk, dit jaar nu voor de 5e maal op de ringtafel. Die rietzangers hebben naar het zich inmiddels laat aanzien een abominabel slecht seizoen gehad. Van de 7 individuen die we inmiddels hebben gevangen zijn er slechts 2 eerstejaars vogels. Je mag tot op dit moment aannemen dat het hier allemaal vogels betreft die hier in het glop hebben gebroed. Het zal nu niet lang meer duren voordat er trekkers bijkomen. Vandaag ook de eerste fitis met een gewicht boven de 10 gram bij trekvet 2 dus die zijn nu echt bezig om de rui af te ronden en zich op te maken voor vertrek.

Dagtotaal
Nieuw geringd / teruggevangen :
--------------------------------------------------------
Braamsluiper 1 / 0
Fitis 9 / 3
Grasmus 2 / 2
Kleine barmsijs 1 / 0
Kleine karekiet 1 / 1
Merel 2 / 3
Pimpelmees 0 / 1
Rietzanger 0 / 1
Spotvogel 0 / 1
Tjiftjaf 3 / 4
Tuinfluiter 0 / 1
Winterkoning 0 / 2
Zwartkop 1 / 1
--------------------------------------------------------
Totaal: 20 nieuw gering en 18 teruggevangen = 38 vogels.

3 Augustus 2012 : Schiermonnikoog, Houtsnip !

De laatste CES-periode van dit seizoen en daarna… appeltaart !!! Het najaarsseizoen start. Wat een heerlijk rustige zomerochtend deze morgen. Helemaal windstil loom weer met rustig in een gestaag tempo overvliegende meeuwen en een paar grote sterns die van het wad komen. Rond de stal bij Visser is het een drukte van belang, zwaluwen vliegen af en aan met voer, kraaien en kauwen doen zich tegoed aan het door de boer aangeboden rondslingerende voer en bovenop de muur van plastic gras staat een groepje van zo'n 20 zilvermeeuwen en kleine mantels te kijken of er voor hen ook nog iets te halen valt. Bij terugkomst van de 1e ronde hoor ik in het bos een overvliegende kramsvogel, wellicht weer een broedgevalletje op Schier? In de eerste ronde een gekraagde roodstaart en een houtsnip, leuke soorten voor een CES-lokatie.


Foto's: houtsnip.


Foto: gekraagde roodstaart man 1e kalenderjaar.

Maar dan… om 07:45 nadert er een bui en die blijkt volgens de radar wel een anderhalf uur aanhouden. We hebben besloten om het aan te zien en te blijven lopen. Dat werkt prima. Om 09:45 uur is het weer droog en klaart het meteen op. De regenmeter heeft dan 7 mm gevangen. De vangsten zakken door de bui echter wel behoorlijk in. Om 12 uur eindigt officieel het eerste CES-seizoen van de VRS Schiermonnikoog en kunnen we ook de rest van de netten openzetten. We kunnen dat echter niet vergezeld laten gaan van uitgebreid mijmeren over de ervaringen en resultaten van het seizoen want om 12:15 uur breekt er een onweer los en regent het weer stevig over het eiland. In een kwartier tijd raast de bui in noordoostelijke richting weg en kijken we tegen de donkergrijze achterkant ervan aan als de Duitse badgasten op Borken er van langs krijgen. De regenmeter leert ons dat er weer 3 mm is bijgevallen. S middags is het enige tijd zo rustig dat ver weer allerlei klusjes op de baan gedaan kunnen worden teneinde de boel morgen enigszins ordentelijk over te kunnen dragen aan Koos van Ee. Ik zet nog een paar extra schoorpalen die spanlijnen over de sloot of een kruisend net moeten helpen en snoei nog wat struiken bij die te dicht op de netten staan. De rallenkooien zijn inmiddels van stal gehaald en alle wieken liggen al naast het pad in het veld. Alleen de opvangkooitjes moeten nog ter plaatse gebracht worden, en er moeten natuurlijk rallen arriveren want die zitten nu nog totaal niet in het te droge glop waar ondanks de vele regen van afgelopen week alleen nog maar water in de sloot staat en niet in het hakhout. En weer komt er smiddags een kramsvogel overgevlogen en zit korte tijd bij het gebouw in een berkentop. Ook de buizerd laat zich weer zien, hij steekt het pad over met direct achter zich aan een luid alarmerende merel. We hebben vandaag zo ineens 7 tuinfluiters in de netten, opmerkelijk maar zonder enige duidelijk te plaatsen aanleiding. Verder weinig bijzonders te melden. Of het moet de kerkuil zijn die 's avonds 2 maal over het gebouw komt vliegen.

Dagvangst
Nieuw geringd / teruggevangen :
---------------------------------------------------------
Braamsluiper 1 / 0
Fitis 12 / 2
Gekraagde roodstaart 1 / 0
Grasmus 1 / 1
Heggemus 1 / 2
Houtsnip 1 / 0
Kleine karekiet 0 / 2
Merel 0 / 1
Pimpelmees 2 / 0
Rietgors 1 / 0
Rietzanger 0 / 2
Spotvogel 1 / 1
Tjiftjaf 3 / 2
Tuinfluiter 7 / 0
Zwartkop 0 / 2
---------------------------------------------------------
Totaal: 31 nieuw geringd en 15 teruggevangen = 46 vogels.