Schiermonnikoog 19 November 2013 :

Een buiige ochtend en dus wederom lijsters op het eiland. Bij de eerste ronde diverse piepjes van koperwieken en in mindere mate ook kramsvogels boven het glop. De eerste ronde werd gelopen onder een zwaar bewolkte hemel waaruit net een bui was neergedaald. Veel vers gevallen blad dat dan zo lekker plakt in de netten. Maar dus ook wel wat vogels : 15 stuks waarvan 5 waterrallen, 1 koperwiek en 9 merels. Tijdens het teruglopen vielen er al meer in, netjes vanuit het noordoosten. De volgende ronde was dan ook even weer merelrijker, zoals gisteren ook het geval was. En geheel in de traditie ; wederom was daarna zo goed als alles weg. Tijdens het blaadjes peuteren (het worden er nu wel snel minder) bleek er pal naast ons onder de berken op de rand van de schapenweide ineens een houtsnip te hangen, de 7e voor dit jaar.

Foto: houtsnip (scolopax rusticola), adult.

Het verdere verloop van de dag ging eigenlijk net zoals gisteren, vooral verschillende vogeltjes in het bos, aangevuld met af en toe een waterral. Na de middag zag ik bij vertrek een sperwer loodrecht omhoog uit het bos komen vliegen…..In de netten bij de Ebelbrug hingen daarna 7 vinken, een keep en een heggenmus, duidelijk gevalletje van sperwer-effect dus.
Vandaag vingen we voor het eerst deze week een merel met een ring uit een voorgaand jaar terug. Zoals meestal in November was dat ook dit keer een vrouw. Ze bleek hier in 2008 te zijn geringd, bevindt zich nu blakend in haar 6e kalenderjaar en bezoekt vandaag voor de 20e maal de ringtafel. Het is een vogel die eigenlijk ieder jaar gedurende de meeste maanden wel eens wordt gevangen, maar dit jaar is dat tot vandaag alleen 1 x in Augustus geweest. Wat aan de hele lijst van vangsten wel opvallend is : in November begint ze enorm op te vetten van net iets onder 90 gram naar tussen de 110 en 120 gram. Dat laatste gewicht is van vandaag. Dan ga je je toch afvragen of deze groep merels het eiland in de wintermaanden ook verlaat om de winter elders door te brengen. Met andere woorden : horen de Schiermonnikoger merels ook tot de Scandinavische wegtrekkende groep?
De voorlaatste ronde wordt samen met 2 van onze 3 medegebruikers van het veldlab (docenten van de WUR) gelopen, we zijn net op tijd om het vertrek van de merels te beleven. Rondom het gebouw horen we de kenmerkende tsjirrrp-roepjes en zien we merels heel rustig klimmend in Zuidwestelijke richting wegvliegen. We kruipen weer een heel rustige avond in ; de maan komt in volle glorie heel laag tussen de bomen door schijnend omhoog en de wind is weer zo goed als helemaal weggevallen. De rallenrondes hoeven eigenlijk niet eens met zaklamp gelopen te worden. We vangen er slechts 1 en het is in het riet ook helemaal stil.




Foto: sectie 2 ; het meeste blad zijn we nu toch wel kwijt.

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
----------------------------------------------------
Waterral 11 / 2
Merel 26 / 8
Houtsnip 1 / -
Koperwiek 1 / -
Winterkoning - / 1
Koolmees - / 1
Heggenmus - / 1
Vink 8 / -
Roodborst - / 1
Keep 1 / -
----------------------------------------------------
Totaal: 62 exemplaren, 48 nieuw geringd en
14 teruggevangen, 10 soorten in 16:14 uren.

Schiermonnikoog 18 November 2013 : zwarte vrouwen...

In de nacht tussen 00:00 en 02:00 uur vingen we nog 4 rallen, de laatste ronde was prachtig : de maan zat in een nest van bewolking maar gaf nog zoveel licht dat we alle ganzen en smienten die op ongeveer 50 meter hoog over het glop kwamen vliegen goed tegen de bewolking en het diffuse licht hebben kunnen onderscheiden. Prachtig en uniek! Opvallend was dat een aanzienlijk deel van de ganzen in het holst van de nacht naar het oosten vloog. De zwakke wind was inmiddels ook pal oost geworden en het nevelde en miezerde lichtelijk.
In de eerste ronde van vanmorgen hadden we ook goede rallenvangsten maar we hadden er op basis van de ervaringen van vannacht meer van verwacht. Bij vertrek bij het gebouw hingen er al 2 merels in het eerste net. Ook achter in de opstelling zagen en hoorden we meerdere binnenvallende merels en koperwieken en in de tweede ronde hing het op de hoge delen van de opstelling vol met merels, vooral de grofmazige netten en de rest van sectie 6. Dat is echt een topplek voor de lijstervangst, als de windomstandigheden maar geen roet (en dus wel bladeren) in het eten gooien.
We komen van de tweede ronde terug met 9 rallen en een stuk of 40 merels. Bij die laatste soort treffen we zowel bronsbruine als grijze, als vrijwel zwarte vrouwen aan, wat een kleedvariatie bij die laat doortrekkende exemplaren van deze soort. Sommige exemplaren zijn vrijwel niet van mannen te onderscheiden; ze hebben soms een mix van geschubde zwart met bruine veren maar zijn overwegend zwart (zie foto), maar in andere gevallen ontbreken die schubben ook vrijwel en kun je alleen afgaan op de gele oogringkleur en binnenranden van de snavel ipv oranje bij de mannen.

Foto: merel-vrouw, Turdus merula, 'type' brons.


Foto: merel-vrouw, Turdus merula, 'type' brons.


Foto: merel-vrouw, Turdus merula, 'type' bont.


Foto: merel-vrouw, Turdus merula, 'type' zwart (links, en merel-man, Turdus merula, 1e kalenderjaar (rechts).
De zwarte vrouwen zijn te onderscheiden als vrouw op basis van de gele oogring, gelige mondhoeken en soms snavelranden ten opzichte van licht-oranje oogring en mondhoek bij 1e kalenderjaar mannen. meestal hebben die mannen ook een meer oranje binnenkant snavel. de zwarte vrouwen zijn boevendien te onderscheiden doordat, hoe zwart ze ook zijn, ze altijd nog iets streping op de keel en kin hebben. Razend interessant waar deze vogels vandaan komen, of zijn het gewoon kleurvariaties binnen de soort (genetisch polymorfisme) zoals bij de witkoppige staartmezen en lichte buizerden.

Een foto van een echt zwarte vrouw maak ik nog, het weer was te donker om er nu al één op de plaat te kunnen zetten zoals uit de bovenstaande foto al wel blijkt.

Opvallend genoeg hingen er zo ineens 4 zwartkoppen tussen die merels, 2 waren er moddervet en 2 mindere goden zonder trekvet. Hanneke wijst mij, als ze achterlangs bij sectie 9 loopt, op een enorme groep vogels die hoog over het eiland komt vliegen. Het blijken er werkelijk vele duizenden te zijn. Wat jammer dat ik nu net mijn verrekijker even niet bij me heb.. Het lijkt erop dat het om plevieren gaat, gezien de manier van vliegen.
De vogels aan de voorkant van de groep vliegen in een strakke ganzenformatie, de rest lijkt er maar wat achteraan te klooien, het lijken wel mensen…..
Zoals dat hier in het glop zo vaak gaat, tegen een uur of 10 in de ochtend is het helemaal over met de merels. In tegenstelling tot op Vlieland lijken de merels hier gemiddeld zo fit bij aankomst dat ze er voor kiezen om overdag nog een eindje verder te gaan, of om bij hoge waterstand in het glop er toch voor te kiezen om te gaan foerageren op andere delen van het eiland (besdragende struiken ontberen wij hier….). Alternatief is echter het rijke bodemleven op de hoger gelegen delen van ons terrein.
Vandaag hadden we opnieuw een gewichtsrecord bij de waterrallen, een knoepert van 176,1 gram ! Het maximum gewicht moest opnieuw bijgesteld worden. Dit zwaargewicht was niet de enige van die soort; er waren meerdere exemplaren van 150+ en ook 160+ grammen. Verspreid over de hele dag vangen we ze door ; het zal uiteindelijk met de rallen de tweede dag van het seizoen worden.
De vinken, sijzen en barmsijzen lieten het vandaag afweten, ze waren er zeker wel, maar om onduidelijke redenen kwam er vandaag amper iets van naar beneden. Vandaag waren er wel regelmatiger koperwieken en kepen in het bos te vinden, maar vangen zat er ook van die soorten niet echt in. Wel was er regelmatig onrust, in de loop van de middag wisten we de stoker daarvan te verschalken. Boven de ebelbrug hing een subadulte man sperwer. De vogel droeg een ring van het VRS en bleek op 10 September door Symen te zijn geringd.





Foto's : Sperwer-man, Accipiter Nisus, tweede kalenderjaar.

Net als het jonge vrouwtje dat wij eerder in juli vingen had ook deze sperwer een klein gezwel in zijn mondhoek. Aan het eind van de middag zakten de vangsten in en lijken de meeste vogels totaal uit het glop te zijn vertrokken. De laatste dagronde levert slechts 1 waterrral op. Voor het donker hebben we de resterende netten van sectie 5 en sectie 9 nog binnen gehaald en bij de kachel gehangen om te drogen voor ze de kast in gaan.

Dagtotaal (nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------------
Sperwer - / 1
Koperwiek - / 1
Waterral 23 / 3
Zwartkop 4 / -
Waterhoen 1 / -
Pimpelmees - / 1
Winterkoning - / 2
Koolmees - / 4
Roodborst - / 4
Vink 2 / 2
Merel 41 / 3
Keep 1 / -
Zanglijster 1 / -
-------------------------------------------------
Totaal: 94 exemplaren, 73 nieuw geringd en
21 teruggevangen, 13 soorten in 16:29 uren.

Schiermonnikoog 17 November 2013 : een nuldagje met een opmerkelijke avond.

De eerste ronde werd gelopen met zwaar bewolkt maar nog net droog weer. Het was helemaal windstil geworden op het eiland en dat zou het grootste deel van de dag zo blijven. Het leek of de weergoden wisten dat we minder te doen hadden want in de middaguren kwam er af en toe een zucht wind opzetten die ons weer aan het werk zette met het plukken van eikenblad uit de netten in de schapenweide. De eerste ronde was een uitgesproken desillusie; we hadden gerekend op een goede rallenvangst want het was er een heel mooie nacht voor geweest, dachten wij….. We kwamen terug met 2 vogels, een waterral en een roodborst, beide terugvangsten. Het was verder doodstil in het terrein. Het voelt wel weer heel zacht aan buiten, we treffen nog weer 2 mestkevers in de netten. op de rand van de berken en de schapenweide treffen we een bruinrode heidelibel (Sympetrum striolathum).

Foto: bruinrode heidelibel (Sympetrum striolathum).

De tweede ronde was beter; net als in voorgaande dagen waren er in het bos flink wat sijzen, putters en barmsijzen verzameld om te gaan foerageren op de elzenproppen. Dat belooft nog wat als de zaden in de bomen op zijn en ze gedwongen zijn om het pad op te zoeken…. Maar ja, dan zullen wij wel vertrokken zijn.
We vangen een kleine en een grote barmsijs die keurig naast elkaar in het net hangen, verder van alles wat, vink, merel, waterral en 1 sijs. Over het achterste deel van de opstelling komen 4 wilde zwanen van zee gevlogen. Bij de daaropvolgende ronde weten we niet wat we zien, het bos achter het veldlab is vergeven van enkele honderden sijzen, in iets mindere mate barmsijzen en ook nog aangevuld met putters. Vooral de sijzen vliegen regelmatig onrustig en paniekerig rond alsof ze een sperwer in de buurt weten te zitten. De vogels blijven meerdere uren volop aanwezig maar we vangen er amper iets van.

Foto: kleine en grote barmsijs / Carduelis cabaret en Carduelis flammea.


Foto: Grote barmsijs Carduelis flammea.


Foto: kleine barmsijs Carduelis cabaret.

Na de middag hebben we volledig onverwacht ineens 5 putters in de netten rond de Ebelbrug hangen. Tevens nog 5 waterrallen tegelijk in kooi nummer 8 en verderop zit er ook nog één in kooi 5.
We hebben een uitgesproken nul-dag; nee niet omdat we ZO weinig vangen, maar omdat opmerkelijk veel vogels compleet afgeronde biomtrische maten hebben, vooral bij de gewichten. We beginnen nog te twijfelen aan de kwaiteit van de weegschaal maar die blijkt o.k. te zijn. Deze dag staat voorts in het teken van maar liefst 2 nieuwe jaarsoorten. Jawel, maar liefst 2 op 1 dag…. Een waterhoen in kooi 8 en een spreeuw (zeker, een spreeuw als nieuwe jaarsoort op 17 November…..). De spreeuw vangen we in het donker, recht voor de luidspreker waar op dat moment het geluid van waterral weer draait. Tijdens de rallenronde van 22:45 uur motregent het. In de lucht zijn behoorlijk wat piepjes van koperwieken te horen en komen vrijwel continu smienten overgevlogen. Er is ook een briesje op komen te staan uit oostelijke richting. De grofmazige netten van sectie 6 worden ontbladerd en gesloten. Daarna is het tijd voor de kooi-inspectie. Wat ! Er springen op meerdere plekken rallen van het pad het riet en de struiken in en ik hoor er meerdere van de wilgentoppen springen. In kooi 5 zit een ral, in kooi 8 zitten er 2 en in kooi 4 zitten er…. 6 ! Wow, dat heb ik in alle Novembermaanden nog nooit eerder meegemaakt tijdens de avondvangsten. Op de weg terug springt er ook nog een merel uit de struiken en vliegt pal achter mij het mistnet in. Daar had ik nou net geen zakje meer voor dus die gaat los in de hand mee. Voor deze controles gebruik ik ivm de modderpaden de fiets en loop vanaf de Kooiweg via het meteoveld naar de opstelling. Op de terugweg loopt de ketting me er ook nog eens een keer af, dat wordt dus toch maar weer lopend terug…..
Bij de rallen blijkt 1 terugvangst te zitten, een ral die door Symen Deuzeman op 6 november is geringd en inmiddels in gewicht is toegenomen van 88,5 naar 99,4 gram. Bij de overige rallen zit de zwaarste die we hier in het Glop ooit hebben gehad. Een voor de zekerheid 2e keer wegen brengt geen verandering in wat we eerst niet geleoven : 170 gram !

We moeten deze week wegens onverwachts snelle afronding van een verhuismogelijkheid een beetje spoed zetten achter het afronden van het seizoen, net nu er zoveel Carduelisjes in het terrein zitten. Daarom heeft hanneke aan het eind van de middag sectie 4 en de eerste lange baan van sectie 5 alvast gesloten en binnengehaald en bij de kachel gehangen, morgen volgen meer netten.

Dagtotaal (nieuw geringd / teruggevangen):
------------------------------------------------
Goudhaan 1 / 0
Grote Barmsijs 1 / 0
Keep 2 / 1
koolmees 0 / 1
Kleine Barmsijs 2 / 0
Merel 2 / 9
Pimpel 0 / 1
Putter 5 / 0
Roodborst 0 / 4
Sijs 2 / 0
Spreeuw 1 / 0
Staartmees 0 / 1
Vink 6 / 0
Waterhoen 1 / 0
Waterral 16 / 5
Winterkoning 0 / 2
------------------------------------------------
Totaal: 63 vogels, 39 nieuw geringd en
24 teruggevangen, 16 soorten in 15:59 uren.

Schiermonnikoog 16 november 2013 : sijzen en barmsijzen nemen toe.

Na een wel heel erg rustige nacht waarin in de laatste rallenrondes alleen maar geconcludeerd kon worden dat er nu ook bij de waterrallen alleen maar wegtrek was geweest begonnen we deze ochtend aan een wel heel erg stille eerste ronde. We kwamen terug met 2 waterrallen, 2 vinken, 2 merels en als spelbreker in deze duoreeks 1 vink. Na deze eerste ronde kwam al vrij snel de wind opnieuw opzetten uit de WZW-hoek. Dat betekende dus dat de bladeren van een andere groep eiken in de ponyweide weer in de plaagrichting van de netten stonden en er weer vrolijk het nodige blad in de netten werd gestrooid. In een paar rondes tijd sloten we sectie 6 dus maar weer net voor net.
Zichtbare trek was er hoegenaamd niet deze ochtend, maar we hebben wel sterk de indruk dat de aantallen sijzen, barmsijzen, putters en vinken in het bos nog gestaag blijft groeien. Tijdens de koffiepauze zien we door het bovenraam aan de noordzijde van het veldlab een groep van zo'n 40 sijsjes in de top van een proprijke els gaan zitten. Even later voegen zich er een 4-tal grote barmsijzen bij. De vangst van de eerste grote barmsijs van deze periode (de tweede van het jaar) doen we uit pure pesterigheid pas als Leo en Emmie het glop hebben verlaten na uitdrukkelijk te hebben benadrukt dat ze enorm hebben genoten van een keer ringen in November.





Foto's: grote barmsijs (Carduelis flammea flammea).

In de middag liepen de vangsten rustigjes door met af en toe een paar vinken, af en toe een merel of mees. Opmerkelijk eigenlijk, in november maak je het haast nooit mee dat je in het glop een nulronde loopt. Ook wel weer enigszins verklaarbaar want de vogels moeten simpelweg veel actiever zijn, de dagen zijn nog maar kort en de voedselverbranding ligt hoger door lagere temperaturen. Een siësta van een paar uurtjes zit er dan ook niet in….
De laatste ronde van de dag levert wederom een nieuwe periodesoort op, en dan meteen 2 exemplaren. Er hangen 2 kramsvogels in het enige grofmazige net dat vanavond nog openstaat. In diezelfde ronde ook 2 waterrallen, net als gisteravond beide bij elkaar in 1 mistnet, maar nu recht voor de luidspreker waarvan het geluid net een half uurtje daarvoor was aangezet, opstekertje voor wat er vannacht gaat gebeuren??? De laatste ronde van de avond wordt gelopen onder een zwaar bewolkte lucht met absolute windstilte. We vangen nog 1 ral in de kooien, maar horen er zeker 3 in het riet, tevens horen we een grotere plons die waarschijnljk aan een waterhoen kan worden toegeschreven.


Foto: en ook achter onze netten sneuvelden tijdens de Oktoberstorm enkele mooie dikke elzen, de haat-liefdeboom onder ringers.

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
------------------------------------------------
Waterral 6 / 1
Staartmees 3 / 1
Winterkoning - / 4
Pimpelmees 1 / 1
Roodborst 2 / 1
Koolmees - / 3
Merel 6 / 4
Vink 10 / -
Kramsvogel 2 / -
Keep 1 / -
Koperwiek 2 / -
Putter 2 / -
Goudhaantje 1 / -
Grote Barmsijs 1 / -
-------------------------------------------------
Totaal: 52 exemplaren, 37 nieuw geringd en
15 teruggevangen, 14 soorten in 16:29 uren.

Schiermonnikoog : 12-14 November 2013, de laatste loodjes van het seizoen.

Afgelopen Dinsdag ben ik na de nodige administratieve beslommeringen Hanneke nagereisd naar Schiermonnikoog voor de laatste en afsluitende ringsessie in het groene glop. Afgelopen week hebben we na 7 jaar zoeken en afwachten een andere huurwoning aangeboden gekregen dus dat bracht de nodige plichtplegingen met zich mee. Omdat het op het eiland nog lekker doorliep met de vangsten van met name merels hadden we besloten dat Hanneke dan toch maar vooruit zou reizen om Leo en Emmie Oudejans in het Glop te helpen. Ik kon vandaag dan toch eindelijk ook van huis.
Over de reis middels openbaar vervoer kan en zal ik kort zijn, dat was weer helemaal naatje. In Zwolle had de trein naar Groningen al 20 minuten vertraging en ik wist dus toen al dat ik mijn bootaansluiting zou missen. Drie uur wachten in Groningen dus... Nou is Groningen niet echt een vervelende stad om te verblijven, maar koude druilerige miezerregen draagt daar niet echt positief aan bij. Zoals zo vaak klaarde het weer bij aankomst in Lauwersoog behoorlijk op en was het droog tijdens de overtocht naar het eiland.


Op de veerdam werd ik opgewacht door m'n lief. samen fietsten we over de dam de waddijk tegemoet. In de verte zagen we boven op de dijk de silhouetten van twee heren die ons ergens aan deden denken. En verrek, het waren ook nog de personen die we in gedachten hadden. Cherry Duyns en Henk van Dorp waren aan het eind van de middag nog even van de vogels op het wad en in de polder aan het genieten. We haalden kort nog even herinneringen aan vorig jaar November op en nodigden de heren uit om nog eens op bezoek te komen. Glibberend en glijdend schoven we de modderige toevoerweg naar het veldlab op. Dat beloofde weinig goeds ten aanzien van de begaanbaarheid van het pad langs de netten. Na de begroeting van Leo en Emmie Oudejans schoot ik snel de lieslaarzen aan en kon nog net de 2 laatste rondes van de dag meemaken. Voornamelijk invallende merels en nog een beetje beweging van waterrallen. ik ben er weer....

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
------------------------------------------------
Waterral 7 / -
Winterkoning - / 1
Roodborst 4 / 4
Merel 41 / 5
Zwartkop 2 / -
Tjiftjaf 2 / -
Rietgors 1 / -
------------------------------------------------
Totaal: 67 exemplaren, 57 nieuw geringd en
10 teruggevangen, 7 soorten in 11:30 uren.

Woensdag 13 November 2013 : moddersjouwen.
Om 07 uur opgestaan om na een lekkere kop koffie de eerste ronde te lopen. Dat werd zoals verwacht meteen flink blad peuteren. Man wat zit er nog veel blad aan de bomen voor de tweede week van November. En met windkracht 5 wil dat dan wel de netten in waaien.
Er waren duidelijk nog wel merels in het terrein aanwezig en er kwamen er ook nog wel meerdere overvliegen, maar het leek duidelijk minder te zijn dan de afgelopen dagen. Ook was er nog weer goede aankomst van kramsvogels en enkele groepjes koperwiek. Kramsvogels vangen we hier al helemaal weinig omdat ze hier in onze vangopstelling simpelweg geen besdragende struiken zien. En als ze al een tussenstop maken dan is dat door hoog in de toppen van de hoge bomen (die rondom onze vangopstelling staan) te gaan zitten. In de toppen van de elzen zitten tientallen barmsijzen en sijzen hun best te doen om zaadjes uit de elzenproppen te peuteren. Dat betekent dat ze nu nog niet echt naar beneden hoeven te komen voor de zaden op het wandelpad. Dus tegenvallende vangsten daarvan. Bij veel van de andere soorten was al snel weer duidelijk dat deze aan één streep doorvlogen richting polder. Als je daar in dit terreintype op deze plek van het eiland geen geluid van afspeelt dan hebben die vogels geen enkele belangstelling om hier naar beneden te gaan en vliegen ze dus door richting wad.
Rondom het veldlab is tijdens de Oktoberstorm heel wat meer licht ontstaan; er zijn ongeveer 15 berken omgegaan, gelukkig allemaal precies in de goede richting, niet op het gebouw en niet over de netten. Boven de ringtafel is een golfplaatrand van het afdak afgebroken en op het gebouw zijn 2 daklijsten losgerukt. In het gebouw trof ik ook nog enige stormschade aan, zie foto....


Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
--------------------------------------------------
Waterral 11 / 4
Baardmannetje 1 / -
Winterkoning 1 / 3
Staartmees - / 1
Heggenmus - / 1
Pimpelmees - / 1
Roodborst 1 / 2
Koolmees - / 3
Merel 18 / 3
Vink 7 / -
Koperwiek 2 / -
Putter 2 / -
Tjiftjaf 1 / -
Sijs 1 / -
---------------------------------------------------
Totaal: 63 exemplaren, 45 nieuw geringd en 18
teruggevangen, 14 soorten in 12:00 uren.

Donderdag 14 November 2013 : veel van hetzelfde.
Hanneke's favorietjes, de waterrallen, waren vandaag weer goed aanwezig. Het was kennelijk met de afgenomen wind een heel redelijke treknacht geweest want we hoorden er weer duidelijk meer in het terrein en vingen er uiteindelijk ook net iets meer.
Tijdens de eerste ronde hadden we er meteen 5 tegelijk in 1 kooi. In diezelfde ronde hoorden we nog even weer een paar baardmannetjes in het riet naast sectie 4, maar vangen deden we er vandaag geen één van. Gedurende de gehele ochtend en een deel van de middag was er over de vangbaan trek van houtduiven. Regelmatig kwamen er groepjes van 20 tot 40 exemplaren overvliegen, keurig pal west de scherpe scheiding tussen bos en polder volgend. Verder was er vooral wat beweging van sijsjes en barmsijsjes, maar daarvan kwamen alleen de sijzen af en toe naar de bosbodem. In de avonduren is de wind verder helemaal gaan liggen en merkten we dat er weer verhoogde waterrallen-activiteit was. We troffen twee poepstrepen in de netten, vingen na middernacht nog 2 waterrallen in de kooien en hoorden op meerdere plaatsen waterrallen van de takken springen. dat geeft hoop voor morgen.

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
-----------------------------------------------------

Waterral 11 / 3
Pimpelmees - / 1
Winterkoning - / 2
Koolmees - / 2
Heggenmus - / 1
Vink 8 / 2
Roodborst 2 / 3
Sijs 6 / 2
Merel 19 / 2
--------------------------------------------------
Totaal: 64 exemplaren, 46 nieuw geringd en
18 terugvangsten, 9 soorten in 15:59 uren.


Vrijdag 15 November 2013 : rallenbal????
De rallenverwachtingen waren hooggespannen, zouden de ervaringen van vannacht omgezet kunnen worden in vangsten?? We vertrokken extra vroeg naar de netten omdat sectie 6 nog opengeschoven moest worden en Hanneke controleerde in het donker snel even de kooien.... niks, helemaal niks. Ook de eerste ronde bij daglicht leverde slechts een paar rallen op en de rallenverwachting zakte als een kaartenhuis in elkaar. Ook vandaag was er weer duidelijk aankomst van merels maar de aantallen worden na de golf van vorige week nog steeds dagelijks minder. De vangsten van waterrallen mochten dan aanvankelijk tegenvallen, het vangen ging wel de gehele dag door. In het bos wederom sijzen, vinken en barmsijzen, maar de vinken leken na de middag volledig verdwenen. Wegens volledige rust en goede assistentie door Reinoud Norde hebben Hanneke en ik nog een paar uurtjes een rondje over het eiland kunnen maken. We hebben een rondje dorp gemaakt, zijn daarna via klein Zwitserland naar het dennenbos gefietst en hebben een strandwandeling gemaakt ter hoogte van paal 5. Vooral in het dennenbos en dan rond de berkenplas in het bijzonder bleken heel wat bomen omver te zijn geblazen en bleek dat het gebouw op wonderbaarlijke wijze door misschien wel 50 bomen net is gemist. Alles lag net als bij het veldlab net naast het gebouw.




Aan de rand van het dorp lag inmiddels een houtsnipper-heuvel van enorme proporties te wachten op afvoer, zie de foto.

Foto: Restanten van de stormschade, 40 meter houtsnipper.


Foto: artistiek poepende zilvermeeuw.

Teruggekeerd op het veldlab meldde Leo dat hij een prooirest in één van de netten had gevonden; een roodborst zonder kop. Bij die roodborst zat ook nog een wat grotere veer in het net. Ik kan er niks anders van maken dan dat het een veer van een klapekster moet zijn....

De eerstvolgende ronde kwam hij terug met een eerstejaars vrouw sperwer. Sperwer nummer 8 voor dit jaar. Daarna in de eerste avondronde nog een houtsnip en later op de avond vingen we nog 3 waterrallen in de inloopkooien. Tijdens 2 rondes langs de netten hoorden we een kerkuil roepen; we beleefden dan ook een prachtige windstille avond, voor uilen perfect om te jagen.

Foto: sperwer-vrouw eerste kalenderjaar.

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
-----------------------------------------------------
Sperwer 1 / -
Merel 18 / 6
Waterral 13 / 4
Zanglijster 1 / -
Houtsnip 1 / -
Goudhaantje 1 / -
Winterkoning 1 / 4
Pimpelmees 1 / 1
Heggenmus 1 / -
Koolmees - / 1
Roodborst - / 4
Vink 1 / -
-----------------------------------------------------
Totaal: 59 exemplaren, 39 nieuw geringd en
20 teruggevangen, 12 soorten in 16:14 uren.

Goor / Raalte : over grijspetten en chocotoppen.

Voor het derde najaar op rij beleven we weer trek van mezen en dan in ons deel van het land met name van koolmezen. Na de lichte trek in 2011 (wij vingen toen een Pools geringde koolmees en ontvingen later van diezelfde dag een terugmelding uit Ventes ragas Litouwen) volgde de mega-irruptie van koolmezen en pimpels in 2012 met diverse buitenlandse ringen van oost-europese origine. Inmiddels druppelen daarvan ook terugmeldingen binnen en werden er op hetzelfde ringstation in Litouwen opnieuw trekkende mezen gevangen met daar ook Nederlandse ringen uit 2012/2013. Het is dus duidelijk dat in ieder geval een del van de vogels die vorig winter in West-Europa zijn geweest hetzelfde gedrag nogmaals vertonen.
In de afgelopen week hebben we na thuiskomst van Vlieland 1 keer in de tuin in Raalte gevangen en twee keer in de tuin in Goor. In Raalte vingen we tussen de koolmezen een exemplaar met een kakelvers uitziende ring van de ringcentrale Helgoland; voor Hanneke de eerste buitenlandse ring in haar tuin.
Onder ringers is er, net als vorig winter, een discussie gaande over het fenomeen grijze petten bij de koolmezen van oostelijke origine. Welnu, de vangst van de Helgoland koolmees toont aan dat in ieder geval een deel van die trekkers inderdaad van die grijze zoompjes aan de kopveren heeft, maar de vangst van hier in het broedseizoen geringde Nederlandse koolmezen toont net zo hard aan dat ook bij die mezen van die grijze veerrandjes voorkomen.


Foto: koolmees met Helgoland-ring en grijze veerrandjes aan kruinveren.


Foto : poot Koolmees met Helgoland-ring.


Foto: Nederlandse koolmees, ook met overtuigend grijze veerranden aan kruinveren.

Naast deze opmerkelijkheden aan de koolmezen ving ik vandaag in Goor ook nog een exemplaar met een nog weer andere afwijking : chocotoppen ! Ik heb deze afwijking door de jaren heen wel vaker gezien, vooral bij grote bonte spechten, boomklevers en alle soorten mezen. De verkleuring van de veertoppen van meestal de hand- en armpennen en soms ook de staartpennen treedt meestal op als de vogels door honger of door afwijkende voedselopname niet het juiste pigment in de veren hebben weten aan te maken. Hoe langer ze met deze veren rondvliegen hoe bleker ze door invloed van UV op de veren worden. Deze vogel van vandaag had het al wel heel opvallend te pakken.

Foto: koolmees met chocotoppen aan de slagpennen.

Dagtotalen Raalte 5 November 2013 (nieuw geringd/teruggevangen):
----------------------------------------------------------------------------
Grote Bonte Specht 1 / -
Pimpelmees 9 / 1
Koolmees 23 / 2
Huismus 2 / 5
-------------------------------------------------------------------------
Totaal: 43 exemplaren, 35 nieuw geringd en 8 teruggevangen,
4 soorten in 6:50 uren


Dagtotalen Goor 8 November 2013 (nieuw geringd/teruggevangen):
----------------------------------------------------------------------------
Turkse Tortel 1 / -
Heggenmus 1 / -
Pimpelmees 3 / -
Koolmees 7 / 3
Huismus - / 1
-------------------------------------------------------------------------
Totaal: 16 exemplaren, 12 nieuw geringd en 4 teruggevangen,
5 soorten in 7:00 uren


Dagtotalen Goor 11 November 2013 (nieuw geringd/teruggevangen):
----------------------------------------------------------------------------
Winterkoning 1 / -
Merel 2 / -
Pimpelmees 7 / -
Koolmees 28 / 1
-------------------------------------------------------------------------
Totaal: 39 exemplaren, 38 nieuw geringd en 1 teruggevangen,
4 soorten in 10:15 uren.

2 November 2013, Vlieland : wisseldag.... naar huis.

Of de duivel er mee speelt, het was afgelopen avond ineens niet alleen rustig, droog en vrijwel windstil weer onder een heldere sterrenhemel. In de nanacht was er echter toch nog wel weer een regengebied gepasseerd en op het moment van vertrek naar de vinkenbaan sputterde het nog net een beetje na. Ik fietste met Hans van Heijningen, de bofkont die nu aan zijn 2 weken begint, naar de baan met zo goed als geen tegenwind in een vrijwel maanloze nacht. Op de baan aangekomen was het inmiddels droog en begonnen we snel met het openschuiven van de netten. De wind viel verder terug en we waren zeer benieuwd naar de resultaten van de eerste ronde. Dat viel tegen, hoofdzakelijk spreeuwen en kramsvogels die de nacht slapend in de struiken naast de netten hadden doorgebracht. In het allerlaatste net aan de voet van het dijkje zag ik een krent in de pap in eerste instantie ook even voor een kramsvogel aan. Op het moment dat ik net een vink uit het net had gehaald zag ik echter dat de vogel toch wel behoorlijk begon op te springen in het net en ik zag ook een sterk gebandeerde staart. Dat betekent dus maar één ding : rennen en grijpen. Ik was op tijd en nadat ik in opperste haast de vink eerst in de opvouwhouding had opgeborgen in (juist ja, je moet wat) mijn mond, kon ik op tijd de vogel uit het net pakken. Een eerstejaars sperwer-man. Dat is dan de derde sperwer voor dit seizoen hier. Erg leuk nadat je 2 dagen daarvoor nog had gelezen dat er in Denemarken zoveel waren langsgetrokken.

Foto: Sperwer, man 1e kalenderjaar.

De volgende twee rondes bewezen alleen maar meer en meer dat er wederom geen trek dan wel aankomst was geweest op het eiland. Het werd wel een prachtig rustige herfstdag met steeds meer ruimte voor de zon. Er kwamen weer met enige regelmaat oeverpiepers overvliegen maar die reageerden gedurende het eerste uur nog totaal niet op het afgespeelde geluid. Ik kon Hans alleen nog maar toewensen dat er nog late aankomst van lijsters zou plaatsvinden, maar had daar meteen een zwaar hoofd in op het moment dat ik het uitsprak.
ik ben mijn lieslaarzen gaan wassen, heb mijn overige spullen gepakt en ben iets na 10 uur naar de Zwaluw gefietst om de rest van de bagage te pakken, de bezem nog even door het huisje te halen en nog een paar cranberry's te plukken. Ook die activiteit kon plaatsvinden onder een prachtig zon-beschenen hemel met nog niet eens een jas aan. Dat weertype bestaat dus toch nog wel.....

Om 11:20 uur was alle bagage op de fiets geladen en begon ik aan de fietstocht naar het dorp. Hé hé, eindelijk eens niet in de regen en eindelijk eens niet tegen de wind in....
Aan de oostzijde van het bomenland heb ik nog even een stop gemaakt om te kijken hoe het prachtige leermos er hier weer bijstond. Zie de foto hieronder.

Foto: groot leermos (Peltigera canina).

Aangekomen in het dorp moesten er nog even een paar zijslagen door de gloppen gemaakt worden omdat men nog steeds niet klaar was met het opruimen van de stormschade. In de dorpsstraat stonden nog steeds enkele bomen op scherp. Er lagen op meerdere plekken, vooral aan de westzijde van het dorp, nog stapels dakpanscherven (brengen die ook geluk....? ) te wachten om afgevoerd te worden.

Foto: 5 dagen na de storm moet er nog steeds opgeruimd worden.

De overtocht was ook prachtig, een vlakke zee met mooi weer en uitzicht op vele passerende oude zeilschepen. Voor ons was al duidelijk de ellende van de vastewal te zien, donkere luchten gaven aan dat het mooie weer toch vooral tot de Waddeneilanden beperkt was gebleven. tot volgend jaar Vlieland !


Foto: Waddenzee, deelnemers aan de waddenrace.


Foto: De grote leegte tegemoet. Zon op het wad, regen in het binnenland.

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-----------------------------------------
sperwer 1 / 0
kramsvogel
spreeuw
vink
-----------------------------------------
Aantallen nu nog onbekend, nog geen totalen ontvangen.