Schiermonnikoog 13 November 2017 : Barm en boos....

De wind zat gisteravond getuige het enorme lawaai van de branding (die klonk als een snelweg in de drukste Maandagspits) in het Noorden en bleek in de tweede helft van de nacht enorm te zijn geluwd naar 3 bft en dan zitten we hier in het Glop mooi in de luwte. En dus was dat meteen te merken aan het gedrag van de kleinere vogeltjes binnen de opstelling. Meteen in de eerste ronde bleken bij het lopen op de terugweg naar het veldlab al heel wat grote Barmsijzen naar de grond te zijn gegaan ter hoogte van de grens van het bos en het hakhout en hing die omgeving lekker vol. Dat kwam ook maar goed uit want aan Merels was het in deze ronde helemaal niks, wel een spreeuw naast de rietsloot overigens. Verder kwamen er wel meerdere groepjes Kramsvogels over die zich vanuit de polder richting noordoost verplaatsten.
Het groepje Barmsijzen bleek te bestaan uit een mooi gemeleerd gezelschap van grijzige en bruinige grote Barmsijzen, maar daartussen ook een vogel die sterk deed denken aan een Witstuitbarmsijs. Een nog lichter gekleurd kleed dan de andere grote Barmsijzen met ook nog eens een bol kopje met stompe korte snavel en een steil voorhoofd. We hebben alles van deze vogel zo uitgebreid mogelijk gedocumenteerd en houden het vooralsnog op een 'gewone' grote Barmsijs. Hieronder de foto's van de vogel.








Foto's : Grote Barmsijs ,ssp Carduelis hornemanni exilipes ?

En zo sprokkelden we deze dag eigenlijk een beetje door met elke ronde wel een paar Barmsijzen verspreid door de hele opstelling en/of geconcentreerd in het bos. Om uiteindelijk op een nieuw dagrecord aan grote Barmsijzen te eindigen, met daarbij ook nog 2 verdachten met witstuitige trekjes waar we nog nader naar gaan kijken….
De boot van half elf zette vanmorgen Martin Duisterwinkel over die speciaal voor ons een dagje naar Schier kwam om ons van de laatste Eppjes voor het verzamelen van teken te voorzien, tof Martin !!!
In de hoek van sectie 1 naar 2 hing een Tjiftjaf (een heel normaal getekende) met ring en later in dezelfde omgeving nog een Zwartkop. In de ponyweide was ook amper wat te beleven op gebied van lijsters, maar dat is ook zo gek nog niet met zo'n smak water. Het is aannemelijker dat we hier Wintertalingen gaan vangen… en toch…. Hadden we er weer 2 Houtduiven hangen, een laat eerstejaars jong en een vroeg eerstejaars jong die nog aan het afronden was met de postjuveniele rui.
Ook was er meer Sperweractiviteit getuige meermalen alarmroepjes van de bospolitie en in de netten achtergebleven dons- en / of borstveertjes. In de avond valt de wind nog verder terug naar 1-2 bft en draait naar het Zuidwesten. Het is behoorlijk helder in de lucht en de temperatuur daalt naar 4 graden. Op de ramen van het veldlab verzamelen zich tientallen Grote Wintervlinders; een goed voorteken voor de mezen voor volgend broedseizoen? De laatste rallenronde voor het slapen gaan levert nog 1 exemplaar op, tezamen met de conclusie dat er enkele tientallen Spreeuwen in de hoek van sectie 4 naar 5 zijn gaan zitten slapen.







Foto's : Grote Barmsijs (Carduelis flammea flammea) , nog zo'n heel erg licht exemplaar.

Dagtotaal (nieuw geringd / teruggevangen) :
-------------------------------------------
Waterral 3 / 1
Merel 5 / 3
Houtduif 2 / -
Koperwiek 1 / 1
Pimpelmees - / 2
Roodborst - / 1
Tjiftjaf - / 1
Kleine Barmsijs 4 / -
Zwartkop 1 / -
Grote Barmsijs 57 / 5
Winterkoning - / 2
Sijs 1 / -
Spreeuw 1 / -
---------------------------------------------
Totaal: 91 exemplaren, 13 soorten, 15:59 uren

Terugmelding uit Polen.

Gisteren zat er ineens weer eens een leuke terugmelding in ons postvak van het vogeltrekstation. In de mezen-invasie van Oktober 2012 ringden we op 18 Oktober meer dan 100 koolmezen en pimpels. Het was een dag met voor Twentse begrippen ook veel trek van andere soorten zoals duiven, gaaien en lijsters. De mezen zagen we toen met grote regelmaat in groepjes van zo'n 20 stuks over komen vliegen en/of invallen in de struiken rondom de netten.
Tussen de toen gevangen koolmezen zat er dus eentje die nu nog eens iets van zich laat horen. Hij (het was een man) is op 13 April 2013 opnieuw in een mistnet gevlogen in het gehucht Przebendowo, Choczewo, Pomorskie, in Polen. Dat is 794 kilometer ten noordoosten van de ringplek en 177 dagen (5 maand en 26 dagen) na de ringdatum. Op de terugmeldlocatie in Polen staan nu 13 meldingen tussen die vangplek en Nederland in het jaar 2013, 13 vangsten of terugvangsten dus.
Het ligt dus voor de hand dat de vogel in West-europa heeft overwinterd en in April 2013 onderweg terug was naar zijn broedgebied in het oosten van Europa. De locatie van de terugmelding ligt immers precies in de lijn van alle andere terugmeldingen van tijdens invasies geringde koolmezen.

Op deze kaart is de terugmelding in een rechte lijn weergegeven; weliswaar niet de natuurlijke lijn maar vooral op de laatst van de route waarin de vogel de Baltische kust lijkt te hebben gevolgd wel heel aannemelijk.

Deze koolmees-terugmelding is voor ons de derde in 4 opeenvolgende jaren met mezentrek in het najaar (deze vonden plaats in 2010 t/m 2013). In 2010 vingen we een koolmees met een ring van de Poolse ringcentrale Gdansk en in 2011 kregen we een koolmees teruggemeld uit Litouwen (die was geringd op dezelfde dag waarop we de Gdansk-ring controleerden. En we zitten nu nog te wachten op de gegevens van een in 2013 gecontroleerde Duits-geringde koolmees met een Helgoland-ring. Naast deze buitenlandse terugmeldingen waren er ook nog 5 terugmeldingen uit andere delen van Nederland te weten Doesburg, IJsselstein, Overdinkel en 2 x uit Terwolde, (14-10-2012 en 17-10-2012).

Hieronder de kaart van alle tussen 1973 en 2013 in Europa geringde en teruggemelde koolmezen. Het mag duidelijk zijn wat de overheersende trekrichting is.

Van de tijdens deze invasies gevangen pimpels hebben we veel minder teruggehoord, 1 uit Rijssen (daar geringd op 12-5-2012), dat is dus eigenlijk meer dispersie dan trek, maar de vogel kan ook met trekkers zijn meegezworven hetgeen ik al twee keer eerder heb meegemaakt. Daarnaast 1 uit het buitenland. Maar die uit het buitenland was toch echt wel de leukste klapper : het was namelijk een pimpel die opnieuw werd gecontroleerd in Falsterbo Zweden. Voor zover wij nu weten is dat nog maar de derde uitwisseling van een pimpel tussen Falsterbo en Nederland.