Zaterdag 23 Januari 2010: van Kabwe naar Chisamba.
Het was vanmorgen bij het opstaan meteen al dreigend in de lucht en op het moment dat we goed en wel aan de zwaluwen begonnen regende het al. Net bij aanvang van de regen zat er ineens een vogel op de ball-chattri die Peter ditmaal dichter bij de electric-fence om het erf had geplaatst. Er zaten pied crows in de buurt van de val en dus denk je bij het zien van een zwart met witte vogel op de val al snel dat het één van die vogels is die gevangen is. Voor Peter zijn kennelijk Afrikaanse bonte kraaien minder interessant want hij loopt rustiger naar de val dan ik hem dat ooit eerder heb zien doen. Als hij een tijdje later terugkomt zit er alsnog een grote grijns op zijn gezicht. ‘ Weer een nieuwe handsoort ’ is zijn eerste antwoord op de vraag welke vogel hij gevangen heeft. Het blijkt toch een roofvogel te zijn geweest…… er zit een zwart met witte sperwerachtige in de bewaarzak en het blijkt te gaan om een Gabar Goshawk in de zwarte morph. Wat een opmerkelijke kleurstelling is dat en wat een mooie vogel. De bijeneter van gisteravond moet eerst nog geringd worden, en dat blijkt geen sinecure te zijn. Net als bij ijsvogels hebben bijeneters heel korte pootjes en blijkt er ook een speciale maat ringen voor te zijn die we niet hebben. We vinden hier een oplossing voor door met een vijl een stukje van de grotere ringmaat af te vijlen. De ringcentrale van SAFRING heeft hier absoluut geen moeite mee weet Bennie te vertellen, als de vogel er maar geen ongemak van kan ondervinden mag je gerust voor een andere ringmaat kiezen. We wachten nog een tijdje of het droog wordt maar het mot er toch van komen, we moeten gaan. Afscheid van de Burtons in de regen dus, en wel op een moment dat hun verjaardagsfeestje in het water begint te vallen. In Kabwe gaan we eerst nog even een paar boodschappen bijhalen en gooien we de tank nog weer vol. Voor 350.000 Kwacha kunnen we weer een paar dagen rijden. Bij de supermarkt zijn de jongens die daar met tientallen rondlopen meteen weer enorm onder de indruk van de klompen van Peter; ze lachen zich rot en in korte tijd komen ze van alle kanten kijken wat er aan de hand is. Het is onbegrijpelijk voor ze dat je kunt lopen op schoenen van hout. In Kabwe was het overigens droog en leek het er op dat het ook vrijwel niet geregend had. Bij de spoorwegovergang in Kabwe bevindt zich een politiebureau en daar zijn ze op het idee gekomen om midden in de stad een roadblock op te werpen. Er worden zelfs auto’s van de weg gehaald die helemaal uitgepakt moeten worden. Bennie wordt slechts naar het rijbewijs gevraagd en krijgt als opmerking dat hij een Zambiaans rijbewijs moet gaan halen. Verbazing alom natuurlijk, want hij heeft toch een internationaal rijbewijs? Jawel, maar als je langer dan 3 maand in Zambia verblijft moet je een nieuwe halen… Bennie blij dat hij vlak voor het verstrijken van die periode vertrokken is….
De reis naar Chisamba verloopt vlotjes en voorspoedig, onderweg geen oponthoud en slechts 1 verongelukte vrachtwagen; deze heeft met een lading oliedrums op de kop gelegen en de lading staat alweer bij elkaar in de berm. Vanzelfsprekend is er wel weer een oilspill bij komen kijken, maar dat wordt hier opgelost met de methode “zand erover”.
Bij aankomst op Fringilla farm halen we de sleutels van de chalets en trekken weer in in dezelfde huisjes van de eerste periode. Op bed ligt weer netjes een nieuw stukje zeep op de handdoeken, ditmaal de variant met stukjes perzik en geslagen room; je zou er zo je tanden inzetten… Peter duikt meteen het bed in want die is nu aan de beurt om ziek te worden.
Hij voelt zich sinds gisteravond al niet helemaal lekker en heeft precies dezelfde klachten die ik een paar dagen geleden had. Hij blijft dan ook achter als Bennie en ik naar Zambeef gaan voor het avondvangen. Ik zie ‘smiddags op de campsite nog weer twee nieuwe soorten in één van de bomen zitten, een Levaillant’s african Cuckoo en een scarlet chested sunbird, vanzelfsprekend een man want anders had ik hem niet herkend.
Een bewaker van Fringilla komt op mij aflopen en is geïnteresseerd in wat ik aan het doen ben. Hij begrijpt ook totaal niet wat ik met die verrekijker doe en waarom ik in die 2 glazen kijk. Ik leg het hem uit en laat hem er ook doorheen kijken om hem zelf te laten zien dat je alles dan 10 keer groter en dichterbij ziet. Hij valt om van verbazing en lacht zich slap van het plezier dat hij er aan beleefd. Hij kijkt richten de mensen die voor één van de andere huisjes zit en schrikt zich een hoedje op het moment dat er oogcontact is…. Dat wil hij ook wel hebben zo’n ding…. Onvermijdelijk komt de vraag hoeveel zo’n kijker kost: ik dus even snel aan het omrekenen in Kwacha’s… ‘it will cost you 15 million Kwacha’s sir’ ! Zijn ogen worden drie keer zo groot en rollen haast uit zijn hoofd. Opnieuw begint hij het uit te schreeuwen van het lachen. Ik vertel hem dat je er ook een auto van kunt kopen, waarop zijn antwoord is: ‘I think it’s better to buy a car sir…’
Peter blijft tijdens het avondvangen toch maar liever thuis en dus vertrekken Bennie en ik naar Zambeef. De netten staan lekker vlot en het wachten kan beginnen. Er vliegt weer van alles over en voorbij, maar op zwaluwen is het lang wachten. Tegen 18:30 uur zijn er ineens een stuk of 5 en ze vliegen enkele rondjes boven de netten. Daar blijft het echter bij zodat we kunnen concluderen dat de slaapplaats zich kennelijk (nog) niet heeft hersteld. We sluiten de avond af met de constatering dat we een stuk of wat zakjes met rietzangers en een paar wevers en widows hebben en maar 1 bewaarbun met daarin zegge en schrijven 6 boerenzwaluwen….
In het restaurant treffen we de Nederlandse managementtrainer nog weer voordat hij morgen naar Nederland terugvliegt. Hij vraagt of we al verbeteringen in de bediening en dergelijke merken en dat is inderdaad een feit, er straalt meer betrokkenheid en belangstelling uit van het personeel. Ik denk echter dat het van grote invloed is dat er hier geen systeem van prestatieloon heerst, niemand zal daardoor extra zijn best gaan en willen doen en de middelmaat wordt dan denk ik al snel weer de norm. Ik zie in het restaurant aan het dessertbuffet vlak naast ons zich nog wel iets leuks voltrekken: een Zambiaan schept lekker wat dessert op z’n bordje, pakt daarna de koffiekan die er ook bij staat en schenkt zich een lekkere scheut koffie over zijn dessert heen. Tja, hij zal wel gedacht hebben dat het één of andere zoete saus was of hij weet niet beter en denkt dat dit de gewoonte is… Onderweg terug naar de camping merken we dat de maan al weer flink aan het wassen is; je kunt je al weer goed oriënteren op het licht van de maan. In het schijnsel ervan zien we op de zandweg een stuk of drie van die grote huisjesslakken met huisjes van een cm of 7 rondkruipen; die zijn in ieder geval blij met wat nieuwe neerslag.
Totalen avondvangst (45 mtr net) :
----------------------------------
Boerenzwaluw 6
Red-billed quelea 6
Red-headed quelea 2
Red-shouldered widow 1
Rietzanger 5
Afrikaanse kleine karekiet 2
Red-collared widow 1
Golden bishop 1
----------------------------------
Totaal : 28 nieuw geringde vogels.
Zondag 24 Januari 2010: Chisamba, ZOS watervogeltelling. Watervogeltelling???
Het wegringen van de vogels van gisteravond was ditmaal natuurlijk een koud kunstje. Daarna hebben we snel ontbeten en zijn Bennie en ik naar Fringilla gelopen om daar de mensen van de ZOS te ontmoeten die vandaag een watervogeltelling gaan houden op het Zambeefterrein. Dat dachten we tenminste… Er was weer eens miscommunicatie geweest waardoor de tellers vorige week Zondag hier op de parkeerplaats stonden in plaats van vandaag. Dus hadden ze besloten om de telling dan maar meteen uit te voeren en de dag van vandaag maar om te zetten naar een excursie. En dus kwam de parkeerplaats vanochtend volgereden met grote terreinwagens met een 25-tal leden van de ZOS van diverse pluimage. Daarbij overwegend blanken, en overwegend mensen op leeftijd. En weer veel mensen met hun roots in Zuid-Afrika of Zimbabwe. En zo vertrok een hele stoet van een stuk of 13 terreinwagens richting Zambeef. De wachten bij het hek wisten even niet hoe ze het hadden… Na wat onduidelijkheid bleek dat men ging parkeren in de boomgaard bij Theo aan het grote meer. Daar wandelden we de dam op en hebben we als eerste locatie het meer uitgekozen. Daar zaten op de bekende plek weer een vijftal pied Kingfishers en een giant kingfisher. Verder vloog er tot 3 maal toe een african fish-eagle met daarbij in ieder geval ook 1 jong.
Even later passeerde er ook nog een bateleur, daarmee de eerste nieuwe soort voor de dag Even later volgden nog de green wood hoopoe en zag ik ook nog een fitis in de struiken zitten. De eerste die we nu pas zien; we hebben er zelfs niet één bij de Burtons gevangen terwijl ze er vorig jaar best wel redelijk talrijk zaten.
We hebben nog op 2 andere plaatsen staan kijken maar dat leverde voor Bennie en mij slechts het bekende pakket aan soorten op. De groep genoot echter zichtbaar en kon de ochtend afsluiten met in totaal toch 86 soorten op de lijst. Het was inmiddels erg warm geworden; het begon vanochtend meteen met een onbewolkte hemel en dus liep het al snel op.
De thermometer moet vanmiddag waarden van 35+ graden celcius bereikt hebben. Dus werd het weer zaak om het vanmiddag erg rustig aan te doen. Peter was inmiddels weer flink opgeknapt en is vanavond weer gewoon meegeweest naar de zwaluwenvangst. Dat werd betreffende de boerenzwaluwen toch weer een teleurstelling. Vooral omdat we gehoopt hadden dat er nieuwe aankomst zou zijn geweest omdat we tijdens de excursie toch wel heel wat zwaluwen zagen rondvliegen. We hadden op een gegeven ogenblik een groep van ongeveer 50 tot 70 zwaluwen boven de netten hangen, maar die waren ineens weer spoorslags verdwenen. Toch was er sprake van verbetering… we eindigden met 7 in plaats van 6 boerenzwaluwen… Het buffet in het restaurant serveerde vanavond weer rupsen. Gelukkig was er nog genoeg als alternatief en dus werd er toch maar gekozen voor parelhoen in bruine bonen. Bennie heeft de nieuwe gasoven-fired pizza’s geprobeerd en dat beviel hem uitstekend. Het was weer behoorlijk rustig in het restaurant en het personeel was al snel met andere dingen bezig nadat de manager met een grote schaal dessert het restaurant had verlaten. In de open keuken zagen we van buitenaf dat ze op de computer een spelletje spider solitaire zaten te spelen. ….
Totalen avondvangst (45 mtr net) :
----------------------------------
Boerenzwaluw 7
Oeverzwaluw 2
Rietzanger 1 + 1 eigen terugvangst.
Orange-breasted zebra waxbill 3
Red billed quelea 2
Red bishop 1
------------------------------------------------------
Totaal 16 vogels nieuw geringd en 1 eigen terugvangst.
Maandag 25 Januari 2010: ochtendvangst in Chisamba en daarna naar Lusaka.
Peter is inmiddels weer helemaal opgeknapt en liep vannacht al regelmatig door de chalet te spoken. Om 4 uur zat hij al met kleren aan achter de computer, hij dacht dat het al later was… We zijn om iets over 5 vertrokken om te gaan ochtendvangen. Bij aankomst begon zich al een magnifiek ochtendrood aan de horizon af te tekenen en we zagen dat de lucht weer geheel onbewolkt was. Er zou ons dus wel weer een hete dag te wachten staan. Er was ook zware dauw geweest en tijdens het opzetten van de netten waren we in no time kletsnat. De vogels hadden er weer zin in want ze vlogen al in half openstaande netten. De eerste ronde bracht meteen veel rietzangers en 3 grote karekieten. Bij het uithalen liepen er weer een paar black crake’s onder de netten door. Ondertussen kwam er nog even een groep van 11 pink-backed pelicans overvliegen, en begonnen er hele slierten ibissen en koereigers richting het slachthuis te vliegen. Tussen alle rietvogels en quelea’s hadden we vanmorgen nog weer een nieuwe soort die zich nog niet vertoond had, een tropical boubou, ook weer zo’n felle bijter met forse snavel voorzien van een lekker extra haakje. Andere tractaties op dit martelwerktuigenniveau waren nog 3 thick-billed weavers. Appelvinken op turbodrive die een stukje vlees uit je vinger wrikken als je ze de gelegenheid daartoe geeft. Maar met die krachtige snavels bouwen ze wel de prachtigste heel fijn en glad afgewerkte bolvormige nesten. We hadden het niet echt verwacht, maar ook hier vangen we een sunbird, en wel een mooie man van de coppery sunbird. De lens van de fotocamera krijgt het weer zwaar te verduren…. Na 9 uur begint de zon echt genadeloos te branden en beginnen de gieren en arenden ook actief te worden; we zien een adulte african fish eagle overzeilen richting het grote meer en er komt ook nog een hooded vulture over. Ook komt er nog snel een red-necked falcon aangevlogen die kennelijk plannen had om in de mast bij het pompgebouwtje te gaan zitten maar niet op onze aanwezigheid gerekend had. E hebben besloten om vanaf nu ook de quelea’s te ringen omdat we de Cape town ringen van 2,3 mm toch wel op willen maken. We hebben er nog ongeveer 120 van, en weten dat na deze ochtend te reduceren tot exact 100 stuks. Om een uur of 10 hebben we de netten allemaal weer opgeruimd en ploegt de volle terreinwagen zich weer terug naar de hoofdweg. We hebben een erg korte maar toch wel weer erg waardevolle vangochtend kunnen houden onder prima weersomstandigheden, al was wat meer schaduw handiger geweest. You can’t have it all.
Totalen ochtendvangst (87 mtr net):
-----------------------------------
Rietzanger 9 + 1 eigen terugvangst
Grote karekiet 3
African reed warbler 2
Orange breasted (zebra) waxbill 6
Cape reed warbler 7 + 1 eigen terugvangst
Red-headed quelea 5
Red-billed quelea 19
Red-collared widowbird 2
Bronze mannikin 3
Thick-billed weaver 3
Tropical boubou 1
Coppery sunbird 1
Little rush warbler 0 + 1 eigen terugvangst.
-------------------------------------------------
Totaal 61 nieuw geringd en 3 eigen terugvangsten.
Tussen de middag hebben we nog even rust genomen, gedoucht ter afkoeling en hebben nog even van de internetfaciliteiten van Fringilla gebruik gemaakt. Ik geloof dat ik daarover nog niet eens geschreven heb… in onze eerste week alhier stelden we vast dat de computerruimte die als internetcafé gebuikt werd helemaal leeg was. We vroegen of het internetcafé opgedoekt was, en kregen daarop bevestigend antwoord en dachten dat we niet meer van internet gebruik konden maken. Maar nu bleek dat er in plaats daarvan een wifi-hotspot was aangelegd en dat we dus gewoon draadloos kunnen internetten in de tuin en op de receptie van Fringilla…. Op onze vraag waarom dat niet werd gezegd kregen we het typerende Afrikaanse antwoord : ‘omdat jullie daar niet naar gevraagd hebben… ‘.
Maar goed, na een stevige lunch die weer een zware bodem legde zijn we vertrokken richting de hoofdstad Lusaka, waar Bennie vanavond een lezing over het zwaluwonderzoek moet geven. Daarvoor moeten we ook nog even naar de terreinwagenverhuurder om een nieuw vignet te halen. Dit vignet is het antwoord van de Zambiaanse regering op het Kyoto-verdrag voor reductie van de CO2-uitstoot. Je betaald 200.000 Kwacha voor een officieel papiertje met een stempel dat je op je voorruit moet plakken en daarna mag je verder gaan met het rondrijden met een grote zwarte rookpluim achter je auto aan… Het klinkt absurd en sterker nog: dat is het ook. Peter rijdt op de heenweg en we knallen met een behoorlijke gang naar Lusaka. In de stad moet Bennie nog even op het laatste moment uitleggen dat het stoplicht aan de overkant van het kruispunt ook voor ons geldt (ik had m ook helemaal niet gezien…) en dat voetgangers op zebrapaden hier ook gewoon voorrang hebben….
Het is al flink druk op straat en we zien hele groepen mensen onderweg naar huis in de gebruikelijk tjokvol gestouwde kleine blauwwitte minibusjes, maar ook vrachtwagens met open laadbakken die afgeladen vol zitten met mannen die tegen de rand van de laadbak staan als haringen in een ton. Later blijkt dat Zambia vanavond een belangrijke halve finale tegen Nigeria moet spelen in de kwalificatieseries voor de Africa-cup. Om bij het kantoor van de ZOS te komen moeten we dwars door de stad en door de regeringswijk met veel belangrijke overheidsgebouwen. Om 17:45 uur arriveren we bij het kantoor dat net zoals alle bedrijfsgebouwen en woningen van niet-Zambianen achter een hoge muur met poort en bewaker schuilgaat. Het kantoor blijkt zo ongeveer zo groot als 2 Hollandse garageboxen en keurig netjes hebben de medewerkers alles al voorbereid compleet met scherm en beamer. Bennie kon dus meteen inpluggen en beginnen. Eerst was er nog tijd voor een hapje en drankje en kennismaking met de inmiddels arriverende bezoekers. Daarbij een aantal gezichten die we al kenden van de excursie van gisteren, maar ook onbekenden. Het werd een leuke, duidelijk merkbaar voor de bezoekers leerzame avond. De medewerker van Nkanga national park, Leslie Reynolds die 2 jaar geleden met een Kalshnikov-geweer over de schouder de ringers stond te bewaken tegen Hippo’s en krokodillen was er ook. Een leuke jongen van ouders die in de landbouw in Zimbabwe hebben gezeten en daar zoals zoveel andere blanke boeren zijn verdreven. Leslie weet vooral veel van de geluiden van Afrikaanse soorten, en hij heeft na afloop van de lezing van Bennie in ieder geval nog een voor ons moeilijke Cisticola kunnen identificeren. Onze vraagtekens bij de Southern, danwel northern puffback blijven echter vooralsnog open staan. Ook zijn vader was aanwezig en toonde zich ook een zeer in Europese vogels geïnteresseerde man. Leslie vertelde dat hij mij kende van internet en regelmatig mailtjes van mij zag passeren. Tja, de wereld is echt heel klein geworden…
Na afloop van de lezing werden we voor een Italiaans diner thuis uitgenodigd door een Italiaans echtpaar waarvan de man op de ambassade in Lusaka werkt. Wat en verwennerij werd dat; moet je vooral mij vragen, de italiaanse keuken.. De gastheer trok een werkelijk heerlijke rode wijn open en er kwam een schaal Fetakaas op tafel waar je het water van uit de mond liep. Ook het diner was fantastisch. De hapje en het eten werden gelardeerd met discussies over politiek, de bevolkingsgroei en de daarmee gepaard gaande problemen in Afrika en werd afgesloten met de onheilsprofetiën rondom 2012 en in vroeger tijden verloren gaande hoogstaande culturen…. Kortom, het werd een latertje. Daarna was het voor ons zaak om in het donker weer terug naar Chisamba te rijden. En dat wordt in Afrika echt afgeraden…. Een avontuur an sich dus en dat kan ik nu inmiddels wel onderschrijven. We hebben helemaal geen problemen gehad, maar het is een lot uit de loterij dat je de rit zonder kleerscheuren kunt maken want je komt in de pikdonkere duisternis maar zo ineens met een noodgang afgereden op een auto of vrachtwagen die totaal onverlicht met pech langs de weg staat en overal kunnen ten allen tijde ineens mensen in het stikdonker op het 1 meter brede vluchtstrookje lopen waar je met 120 km/uur langsheen raast. Zoals gezegd, we hebben geen problemen ondervonden maar een aanrader is het zeker niet….
dinsdag 26 januari 2010
vrijdag 22 januari 2010
Tweede verslag boerenzwaluwen-project in Zambia.
Zaterdag 16 Januari 2010: Kabwe, ochtendvangst en avondvangst.
Nadat ik gisteravond weer, maar nu na 200 tot 300 maal inloggen met meer succes, met de mail in de weer ben geweest loopt om 04:45 uur de wekker toch wel erg vroeg af, zeker als je om 01:30 uur in bed bent gekropen…..
Nadat de thermosflessen gevuld zijn en Bennie de electric gate open heeft geschoven hobbelen we over de zandweg naar de ringbaan en beginnen met opzetten. Daarbij is het weer opmerkelijk hoe snel het hier licht wordt; de zon klimt hier razendsnel en voor je het weet sta je al in volledig daglicht voor de laatste netten openstaan. We merken dan ook dat de vogels erg vroeg actief zijn. Tijdens het openschuiven vliegen de eersten al tegen de netten aan. We vangen meteen een mooie half-collared kingfisher en een paar tuinfluiters en hebben ook al lekker wat te puzzelen met een paar lekker ondefinieerbare, want juveniele, sunbirds. Gelukkig zit er ook een prachtig uitgekleurde man bij; dat wordt daarmee een makkie om die tussen de tientallen mogelijke soorten er tussenuit te vissen. Het blijkt een man van de variable sunbird te zijn. De overige vogels zijn jongen en die weten we niet op soort te brengen. Dus moeten ze ongeringd de wereld weer in. Als ik later het boek sunbirds van Cheke, Mann en Allen induik wordt het alleen nog maar complexer. Vooral als blijkt dat ze het hele jaar rond kunnen broeden en de rui van de hand- en armpennen 3 maanden in beslag neemt. De mannetjes doen 3 jaar over het volledig bereiken van het prachtige metallicgroene adulte verenkleed. We moeten ook een aantal common bulbuls en village-weavers loslaten vanwege het feit dat we hiervoor onvoldoende ringen op voorraad hebben. We hebben nog 6 ringen van deze maat, maar die bewaren we liever voor wat interessantere soorten of voor de laatste dag als die soorten uitblijven. Tegen 9 uur vallen de vangsten al sterk terug; we vangen nog een paar vogels, o.a. een Red-eyed dove en tijdens het opruimen van de netopstelling nog een terrestrial groundbul die al geringd is met een ring uit de eigen serie. Dat is er dus één van minimaal vorig jaar.
Peter is deze ochtend flink in de weer geweest met een photoshoot met de vrouwen die naast de ringplek tot hun heupen in het water staan om met een potje wormen op het hoofd en een baby op de rug te hengelen. Iedere keer dat ze een visje vangen wordt deze aan een koordje geregen of in het bakje op hun hoofd opgeborgen. Een prachtig gezicht in het Zambiaanse landschap en een mooi tafereel om gade te slaan.
In de middaguren brandt de zon weer genadeloos en brengen we de tijd zeer rustig door op de veranda, luisterend naar de landbouwervaringen die Donald uitwisselt met z’n buurboer Terry die met z’n gezin op bezoek komt. Ik kruip ook nog weer enige tijd achter de computer om aan de mail te werken en besluit om maar gewoon een hotmail-account aan te maken. Ziggo wordt bedankt…..
Aan het eind van de middag duiken we het rietveld weer in en staan we weer klaar voor de zwaluwvangst. Er hangt een dreigend onweer in de omgeving, maar wederom hebben we mazzel en houden we het droog tot het moment dat we de laatste zwaluwen uit de netten hebben en het water weer uit kunnen stappen. De zwaluwen waren vroeg met het invallen en doken snel en vrijwel loodrecht naar beneden het riet in, zodat we er uiteindelijk minder hebben gevangen dan voorgaande dagen. Het was echter wel een magnifieke avond ten aanzien van het lichtspel dat we door het dreigende weer voorgeschoteld kregen met gouden tinten op de bomen tegen een donkerblauwe achtergrond met recht achter één van de netbanen een regenboog die z’n weerga niet kende. We hadden weer 2 jongens op bezoek die ons maar wat graag hielpen en op het moment dat ik even alleen met ze was meteen vroegen of ik een muskietennet voor ze had. Maar een mobieltje mocht ook….
Totalen ochtendvangst (84 mtr net):
-----------------------------------
Kurrichane thrush 1
Red collared Widow 1
Half-collared kingfisher 1
Black-eyed bulbul circa 10 ongeringd losgelaten
Spectacled weaver ; circa 5 ongeringd losgelaten
Red-eyed dove 1 ongeringd losgelaten
Sunbird spec, 7 ongeringd losgelaten (niet te identificeren jonge vogels)
Variable sunbird 1 (man)
Tuinfluiter 6
Rietzanger 1
Blue waxbill 1
Orange-winged pytilia 1
Chirping cisticola 1
White-browed scrub Robin 1
Noordse nachtegaal 1
Terrestrial groundbul 0 / 1 eigen terugvangst van 2009.
-------------------------------------------------------
Totaal 16 vogels nieuw geringd en 1 eigen terugvangst.
Zondag 17 Januari 2010; Kabwe : donder en bliksem.
Vanmorgen zijn Peter en ik al voor het wegringen van de resterende zwaluwen van gisteravond in de tuin aan het werk geweest met het plaatsen van een tweetal netten om te proberen wat vogels in de tuin te vangen. We hebben een net langs een mangoboom met diverse rijpe en overrijpe vruchten gezet en een netje op het gazon naast een border met een trompetstruik erin. Aanvankelijk leverde dit nog helemaal niks op, de vogels die we hier eerder deze week zagen waren in geen velden of wegen te zien. Aan het eind van de ochtend hing er toch één in bij de mangoboom : het was een grauwe vliegenvanger die al geringd was !!! Het bleek een vogel te zijn die Bennie hier twee jaar geleden zelf heeft geringd. Tegen 11 uur begint het stevig te rommelen en even later breekt er een stevig onweer los met onmiddellijk na de eerste klap stroomuitval. De Burtons moeten dan net vertrekken want ze brengen de oudste 2 kinderen vandaag voor het eerst na de zomervakantie weer naar de kostschool achter Lusaka en moeten ongeveer 400 kilometer rijden. Voor de jongste, Adam is het met z’n 5 jaar de grote dag waarop hij voor het eerst naar de kostschool gaat.
De regen klettert lekker door en in ongeveer een uur tijd valt er 38 mm regen. Daarna is er in korte tijd weer volop beweging bij de vogels en verschijnen er weer wat nieuwe soorten in de tuin die we deze week nog niet eerder hebben gezien. Daarbij een southern black flycatcher, 3 black collared barbets en een pale flycatcher. In de netten vangen we nog 2 sunbirds die weer net zo moeilijk te identificeren zijn dan die van gisteren. Maar met het sunbird-boek er weer bij komen we er wel uit. Het zijn een juveniele en een adulte vrouw van de Amethyst sunbird; weer kan er een soort aan de lijst worden toegevoegd.
In diezelfde ronde hingen er ook nog 2 African golden orioles, beide juveniele vogels.
Peter en ik besluiten om een rondrit over de ranch te gaan maken en zien onderweg o.a. een lizard buzzard op een paal van het hekwerk zitten. De ball-chattri wordt enige tijd pal voor z’n neus neergelegd, maar de vogel toont geen enkele interesse. Bij het ophalen van de ball-chattri staan we met de auto op maximaal 4 meter voor de vogel en kan ik een paar prachtige foto’s maken…
Foto lizard buzzard.
Verder zien we bij de duiker nog een paartje long crested eagles die een uitgevlogen en volop bedelend jong in de bomen hebben zitten. Door de telescoop kunnen we een enigszins gelijkende foto maken. Verder boven het stroompje nog een black-faced canary die volgens het boek van Ian Sinclair hier niet voor zou komen maar volgens ons met geen enkele andere vogel verward zou kunnen worden. Hierdoor zijn we vrij zeker van onze zaak en houden we het er op dat het wel deze soort moet zijn. Ook zien we een Europese wespendief laag over de weg over komen vliegen. We kijken nog even rond bij de nieuwe dam, zien daar weer een grijze wouw zitten, constateren dat er inmiddels meer reed-cormorants zitten en moeten dan maken dat we wegkomen want er kondigt zich weer onweer aan… even later hoost het weer en slaat onderweg terug naar de boerderij de bliksem in een akker vlak naast ons in. De plassen op de zandwegen spatten dan inmiddels al een flink eind de lucht in als de 4-wheeldrive zich een weg baant naar de ranch.
Ondertussen heeft Bennie bij terugkomst 3 vogels voor ons klaarhangen om geringd te worden. Het zijn een red-faced cisticola, een blue grey/ashy flycatcher en een redfaced mousebird. Als we die willen fotograferen is de stroom voor de 5e maal vandaag uitgevallen en komt de regen weer met bakken uit de lucht gevallen en dat blijft het tot ver in de avond doen. De avondvangst valt dan ook voor de tweede keer in dit seizoen in het water, we gaan al niet eens op pad met de hoop dat het beter zal worden als we ter plaatse zijn.
Dagtotalen tuinvangst (33 mtr net):
-----------------------------------
African golden oriole 2
African yellow white-eye 1
Amethyst sunbird 2
Blue grey/ashy flycatcher 1
Red-faced cisticola 1
Red-faced mousebird 1
Grauwe vliegenvanger 1 eigen terugvangst
------------------------------------------------
Totaal 8 vogels geringd en 1 eigen terugvangst.
Maandag 18 Januari 2010; Kabwe : boottochtje op het stuwmeer, tuinvangsten en avondvangst.
Peter was al op tijd wakker en heeft meteen de 2 netten in de tuin opengeschoven. Dat bleef niet zonder resultaat want voor het ontbijt hingen er al een paar vogels in. Daarbij 2 amethyst sunbirds, een red-faced cisticola, maar ook een puffback waarvan we na bestudering het er op houden dat het een Northern puffback is. Die zou hier eigenlijk niet voorkomen, maar daarover mag SAFRING het eindoordeel vormen. De southern of black-backed puffback komt hier wel voor, maar die heeft een hagelwitte stuit, buik en borst terwijl onze vogel geen wit maar grijs heeft op die onderdelen van het verenkleed.
Na een stevig Engels zeemansontbijt met worstjes, gebakken bonen in tomatensaus en pannenkoekjes oftewel blini’s zijn we de schuur ingedoken en hebben een buitenboordmotor in de auto gegooid om vervolgens een boottochtje te maken op het grote stuwmeer.
Buurman Terry heeft bij de dam een bootje van ongeveer 3 meter lengte liggen en dat mogen we gebruiken. We varen uit met bewolkt weer, maar meteen als we op het water zitten wint de zon aan kracht. Bij het eilandje in het stuwmeer waar we vanaf de dam op uitkijken zien we meteen al een kwak wegvliegen en maakt zich een grote watervaraan uit de voeten om te proberen uit ons zicht te blijven. In de vele dode staken van de bomen die zijn afgestorven op het moment dat het valleitje onder water werd gezet zien we heel wat vogels zitten. Het gaat vooral om reed cormorants/kleine aalscholver, african darters, kwakken, kleine zilverreigers en koereigers, maar we zien ook groene bijeneters, geelsnaveleenden, een green-backed heron en twee purperreigers. Een paar jaar geleden zaten er volgens Bennie nog veel meer vogels, maar het is flink teruggevallen. ’S Avonds horen we van Donald dat het vooral komt doordat de locals er teveel vis uithalen. Zelf hadden we al geconstateerd dat we in het grote meer vrijwel geen vrouwen meer zien staan vissen, maar dat er inmiddels wel met netten gevist wordt. Het is als met het uitvinden van het buskruit, of de overstap van pijl en boog naar geweren: efficiency kills…
Als we achter op het stuwmeer varen komt er een groepje van een stuk of 10 open-billed storks binnenvliegen, ze gaan in de top van een grote boom zitten. Onder aan de voet van die boom hangen boven het water enkele tientallen nesten van wevers. Aan de rand van een stukje riet ontdekken we een nest van de diksnavelwever/thick-billed weaver; een prachtig glad afgewerkte bol van de grootste soort van alle wevers die hier voorkomen. Na bijna 2 uur varen komen we met verbrande bovenbenen en schouders terug bij de auto.
De middag brengen we weer door met het vangen in de tuin bij de Burtons en daarbij is er weer een heel leuke soort : we vangen een mannetje van de western violet-backed sunbird. Deze sunbirdsoort heeft een veel rechtere snavel, is in tegenstelling tot de meeste andere soorten wit op buik en borst en heeft een werkelijk fenomenale violetkleur op de kop, staart en mantel. Deze kleur is zo prachtig maar ook zo hard dat het zeer doet aan je ogen. Ook de fotocamera’s hebben moeite met deze kleur; het zit gewoonweg niet in het kleurenspectrum en op de foto’s is alles dat violet hoort te zijn slechts zichtbaar als staalblauw. Verder kan ik Peter tijdens zijn siesta ’s middags van bed halen met weer een nieuwe soort, de Brown hooded kingfisher, één van de grotere ijsvogelsoorten. Deze vogel blijkt al een ring te hebben die Bennie in 2008 heeft aangelegd. Daarna vangen we een geringde redfaced-mousebird met een ringnummer 1 cijfer hoger dan de ijsvogel… ook uit 2008 dus…
Totalen tuinvangst (33 mtr net):
--------------------------------
Northern puffback 1
Amethyst sunbird 4
Western violet-backed sunbird 1
Bronze mannikin 1
Red-faced cisticola 1
Red-faced mousebird 1 + 1 eigen terugvangst uit 2008
Brown hooded-kingfisher 0 + 1 eigen terugvangst uit 2008
--------------------------------------------------------
Totaal 9 nieuw geringd en 2 eigen terugvangsten.
Het zwaluwenvangen ging vanavond iets minder dan voorgaande dagen, maar dat werd vooral veroorzaakt door de zware regendreiging die er weer voor zorgde dat de zwaluwen pas laat arriveerden en meteen in het riet invielen. Bij het begin van de schemer begon het zachtjes te regenen en toen was het dus zaak om de zwaluwen snel te verzamelen en de boel op te ruimen. Vlak voor de regen was er nog wel een magnifieke dubbele regenboog te zien waarvan er één de gehele 180 graden bestreek. We eindigden de avond uiteindelijk met de volgende vangsten:
Totalen avondvangst (45 mtr net):
---------------------------------
Boerenzwaluw 86 nieuw en 5 eigen terugvangst
Oeverzwaluw 1
Rietzanger 3
-------------------------------------------
Totaal 90 nieuw geringd en 5 teruggevangen.
Dinsdag 19 Januari 2010; Kabwe : offday…. wordt ik ziek?
Vanmorgen opgestaan met een wat onbestemd gevoel in m’n lijf. Gedurende de dag begon het meer en meer duidelijk te worden dat iets in mijn lijf van plan was om de controle over te nemen. Duizeligheid, koorts en vermoeidheid maakten zich van mij meester en dat zou alleen maar erger worden. Gisteravond was ik ook al rillerig toen we in het water stonden om de zwaluwen uit de netten te halen. Er gebeurden vandaag toch ook wel weer leuke dingen…. Zo zagen we (net op het moment dat Peter even z’n tanden ging poetsen) dat er een AREND naast de ball-chattri zat… de vogel had er op dat moment al een keer op gestoten want de ball-chattri lag op de kop. Het bleek een schreeuwarend te zijn en de vogel liep nu te zoeken hoe hij dat nu verder zou gaan aanpakken… tot driemaal toe stootte hij op de ball-chattri en sprong meteen daarna wel een meter de lucht in. Bij de vierde poging zat hij vast…. Peter was inmiddels gearriveerd en wist niet hoe snel hij moest rennen. Hij was echter net te laat en zag de vogel er vandoor gaan…. Het zou ook te mooi zijn geweest….
We vingen in de tuin nog wel weer twee nieuwe soorten: een Peter’s twinspot en een pygmy-kingfisher, de kleinste ijsvogel die we hier kunnen verwachten. En dat is daarmee de 5e ijsvogelsoort die we deze trip ringen en de 7e soort op de waarnemingenlijst. Ook vangen we nog één van de minimaal 3 black-collared barbets die we hier steeds hoog in de bomen zien; wat een enorme snavel hebben die beesten en wat kunnen ze je daarmee bijten….
Tijdens een middagrondje ranch zien we nog een grotere roofpiet op een dode tak in een hoge boom. Dat blijkt een Ayre’s hawk-eagle te zijn. Verder zien we niet bijzonder veel, hoogstens een groepje wattled plovers zijn naast het gebruikelijke spul het vermelden waard; ook niet zo gek als je op het heetst van de dag een rondrit maakt.
Totalen tuinvangsten (33 mtr net):
----------------------------------
Peter’s twinspot 1
Amethyst sunbird 4
Red-faced mousebird 1
Black-collared barbet 1
Bronze mannikin 3
African golden oriole 1
Blue waxbill 1
Pygmy kingfisher 1
Yellow white-eye 1
------------------------
Totaal 14 nieuw geringd.
Het avondvangen kent een vergelijkbaar verloop en resultaat als de dag daarvoor; er lijkt ook enige terugloop in de aantallen vogels op de slaapplaats te zijn. Tijdens het vangen zien we nog wel een groepje van 7 pied Kingfishers waarvan er 2 schreeuwend uit het riet naar boven komen op het moment dat de andere 5 over komen vliegen; duidelijk een gevalletje van indringers die worden weggestuurd dus.
Totalen avondvangst (45 mtr net):
---------------------------------
Boerenzwaluw 64
Oeverzwaluw 5
Cape reed warbler 1
-------------------------------
Totaal 70 vogels nieuw geringd.
Woensdag 20 Januari 2010; Kabwe : half offday en uilentocht.
Afgelopen nacht was terrible, ik heb liggen zwemmen in het zweet en rillen van de kou; koorts dus. Vanmorgen nog steeds onveranderd duizelig en dus maar rustig aan gedaan met alles. De netten in de tuin waren al weer op tijd opengeschoven door Peter en al tijdens het meten en wegen van de onderzoeksvogels van gisteravond hingen de eerste vogels in de drie netten die we hiervoor geplaatst hebben. De redfaced mousebirds doen het weer prima, al blijft het verbazingwekkend hoe deze vogels weer uit de netten weten te klimmen als waren het, inderdaad…. muisvogels. Ook in de netten kunnen ze namelijk gebruik maken van hun klauwtjes met slechts 3 tenen en hun ruim 20 cm lange staarten waar ze mee kunnen steunen tegen het netmateriaal in plaats van er verward mee te raken. Voor deze soort zou je, als je er doelgericht onderzoek aan zou willen doen dus duidelijk grofmaziger netten moeten hebben. Voor die andere vogeltjes van hier, de firefinches en waxbills moet je daarentegen netten met nog fijnere mazen hebben want die rammelen er nu juist regelmatig doorheen, zo klein zijn ze. De lunch bestaat vandaag uit een ovenschaal met gegratineerde pasta in bechamelsaus, gemaakt door de dienstmeid Florence. Dat moet een goed recept zijn geweest want het deed bij mij wonderen; na de lunch trad er een onstuitbare verbetering in m’n gesteldheid op. Of zou ik heimwee hebben gehad die als sneeuw voor de zon verdween omdat er een heerlijke laag van onze Edammer kaas op de schotel zat?
Bennie en Peter zijn na de middag vertrokken naar Kabwe voor boodschappen. De eerste ronde die ik loop nadat ze weg zijn levert ineens 10 vogels op nadat er een paar uur niks was gevangen. Na amper anderhalf uur komen Bennie en Peter al terug. Ze blijken tevergeefs naar Kabwe te zijn gereden want ze troffen de winkel gesloten aan. Wat was het geval: de hele wijk waar de winkel zich bevindt zat zonder electriciteit waarna alle klanten gesommeerd waren om de winkel te verlaten. Zonder electriciteit werken de kassa’s immers niet meer, maar ook de beveiligingsinstallatie… en dan loop je in een plaats als Kabwe geheid zwaar risico op plunderingen…. Tja, de mannen hebben nog geprobeerd om de boodschappenlijst af te werken in een klein winkeltje van Indiërs maar die hadden vrijwel niks in huis… Dan merk je dus wat het is als een stad als Kabwe met 300.000 inwoners maar 1 supermarkt heeft; deze is dan ook alleen voor de happy few die geld te besteden heeft, en dat zijn er in en rond Kabwe niet veel.
Aan het eind van de middag vangen we een heel leuke sunbird. Een prachtig kleurrijke man. Dan denk je: dat wordt een makkie want die is goed te onderscheiden, maar vergeet het maar ! Ik sla het sunbirdboek open en constateer al snel dat er meedere pagina’s zijn met soorten waarvan het mannetje een groene kop, rode borstband met een smal blauw bandje en knalgele okselveren heeft… na een tijdje puzzelen komen we er tenslotte uit en kan de vogel na vanzelfsprekend een uitgebreide fotoshoot de wijde wereld weer in met de wetenschap dat hij Miombo double coloured sunbird heet met als extra nuance de kanttekening dat hij tot een ondersoort behoort die in deze regio pas in 1965 voor het eerst is beschreven, de Pintoi !
Wat een ervaring weer en wat ben ik blij met m’n sunbirdboek; goed materiaal blijkt maar weer eens onontbeerlijk te zijn….
Totalen tuinvangen (33 mtr net):
--------------------------------
Lesser honeyguide 1
Miombo double collared sunbird ssp. Pintoi 1
Redfaced cisticola 1
Yellow white-eye 1
Amethyst sunbird 4
Redfaced mousebird 7
Common waxbill 1
------------------------------
Totaal 16 vogels nieuw geringd
De zwaluwen waren vanavond wederom laat ter plaatse. We constateren echter wel dat ze ineens een stuk beter in conditie zijn wat merkbaar is in hogere gewichten. Ze blijken dan ook hun buik rond te hebben gegeten in termieten die kennelijk ergens in de omgeving zijn gaan zwermen. Als die bron van voedzaam eten dan wat verder dan gemiddeld van je slaapplaats af ligt en zo uitbundig is dat de vleugels van de termieten nog uit je snavel steken dan is het logisch dat je als zwaluw wat later op bed komt…. Tijdens het wachten op de zwaluwen zag ik één van de netten opeens behoorlijk heen en weer zwiepen. Peter is er meteen naar toe gelopen en kwam vervolgens terug met een mooie adulte kleine purperkoet ! Vergelijkbaar met ons waterhoentje maar een kwadraat mooier… weer een soort met van dei prachtige kleurnuances waarvan je hier iedere keer weer onder de indruk bent…
Totalen avondvangst (45 mtr net):
---------------------------------
Boerenzwaluw 79 + 8 eigen terugvangsten
Oeverzwaluw 7
Kleine purperkoet / lesser gallinule 1
Rietzanger 2
Kleine karekiet 1
--------------------------------------------------------
Totaal 89 vogels nieuw geringd en 8 eigen terugvangsten.
Na het avondeten maken we met Donald een avondrit over de ranch en zien in het schijnsel van de schijnwerper op de auto 2 african woodowls (vergelijkbaar met onze bosuil) en een spotted eagle owl (vergelijkbaar met onze oehoe). We hadden meer verwacht, maar we zijn vermoedelijk te laat vertrokken waardoor de vogels al niet meer zo actief waren dan in de eerste tijd van duisternis het geval is. We hadden ook wel nachtzwaluwen verwacht maar die zagen we al helemaal niet; wellicht zijn de paden en het gras nog steeds te nat voor ze en houden ze zich nog meer verscholen op boomtakken.
Donderdag 21 Januari 2010: Kabwe : tuinvangsten.
Vandaag gebeurde er eigenlijk niet zo veel bijzonders…. Er was allerlei drukte op de ranch en vooral rond het huis want het was Donalds 39e verjaardag. En al had hij er niet op gerekend, eigenlijk kwamen al zijn bevriende buurboeren allemaal wel even op visite. Dan merk je weer dat de gesprekken die dan onderling tussen boeren gevoerd worden al hetzelfde zijn als bij ons… het weer deugt niet, de prijzen zijn te laag en de overheid stelt te veel eisen. Om half vier vannacht was de stroom ook nog eens uitgevallen en dat heeft gevolgen als je bedrijf ’s morgens moet opstarten en er nog steeds geen electiciteit is. Er is weer heel wat afgebeld en al telefonerend tegen grassprieten en takjes getrapt voordat iemand bereid was om in beweging te komen en de boel weer opgelapt te krijgen.
In de tuin vlakken de vangsten ook wat af, maar dat kan en zal ook mede veroorzaakt zijn doordat er zo vaak mensen in de tuin rondliepen. Toch vingen we nog weer een nieuwe soort, de long billed crombec. Een kleine vogel die qua uiterlijk nog het meest op onze boomklever lijkt, maar een stuk kleiner is. Peter denkt aanvankelijk dat hij de vogel bij het uit het net halen de staart heeft doen laten vallen maar hij wist op dat moment nog niet dat het een vogelsoort is met slechts een rudimentair klein staartje. Ondertussen zie ik in de tuin nog weer een nieuwe soort rondvliegen: de southern black flycatcher.
Dagtotalen tuinvangen (33 mtr net):
-----------------------------------
Redfaced mousebird
Amethyst sunbird
Bronze mannikin
Yellow white-eye
Blue waxbill
Common waxbill 1
Longbilled crombec 1
----------------------------------------------------
Totaal nieuw geringde vogels en eigen terugvangsten.
Aan het eind van de middag ziet het er weer veelbelovend uit voor de avondvangsten van boerenzwaluwen. Mooi stabiel weer en dus geen dreiging van regen of onweer of beide…
Onze vaste assistenten voor het avondvangen, Jackson en …. , zijn ook weer van de partij en beginnen zich ongerust af te vragen of we nog een cadeautje voor ze hebben nadat we hebben gezegd dat we hier morgenavond voor het laatst gaan vangen en dat we dan weer teruggaan naar Chisamba. Bennie en Peter hebben vandaag wel met succes inkopen kunnen doen en hebben voor Jackson een glimmende voetbal gekocht met op alle vlakken de vlaggen van alle Afrikaanse voetbalnaties. Hij glimlacht van oor tot oor, zo blij is hij met zijn nieuwe aanwinst. Het is alleen even afwachten wat zijn vriendjes en zijn jongere broertje die ook een paar keer hebben geholpen hier van zullen vinden…
De zwaluwen doen het perfect vanavond. Ze zijn wederom laat en enkelen hebben weer snavels vol met termieten. De grootste groep die aankomt duikt prachtig horizontaal het riet in en er schieten veel van deze vogels tegen de netten maar toch blijven er minder hangen dan we verwacht hadden… tijdens het uithalen ondervinden Peter en ik bij ‘ons’ baantje behoorlijk wat ongemak omdat één van de bamboe bovenstokjes het begeeft waardoor de baan waar de meeste vogels in hangen dubbelslaat. Dat kost dan dus veel puzzelwerk om de vogels er alsnog uit te krijgen. We blijken echter toch een goede slag te hebben geslagen met toch weer een stijgende lijn in de aantallen zwaluwen en een verbeterende conditie waarin ze verkeren. Ook hadden we er weer een paar rietzangers als bijvangst bij, waarbij ook één met een ring uit vorig vangseizoen. Een aan zijn/haar overwinteringsgebied plaatstrouw vogeltje dus. Tijdens het tikken van dit verslag, na de verjaardagsborrel van Donald, vliegt er nog even een krijsende kerkuil over het huis. De roep van deze vogel is vrijwel identiek aan die van onze kerkuil, maar klinkt even ijselijk.
Totalen avondvangen (45 mtr net):
---------------------------------
Boerenzwaluw 90 + 3 eigen terugvangsten.
Oeverzwaluw 5
Rietzanger 4 + 1 eigen terugvangst uit 2009 !
African rush warbler / Afrikaanse snor 2
----------------------------------------------------
Totaal nieuw geringde vogels en eigen terugvangsten.
Vrijdag 22 Januari 2010 : Kabwe, ochtendvangen.
Om 5 uur opgestaan en met een zwaar hoofd begonnen met het pakken van de spullen voor een ochtend-vangsessie. Bij vertrek is het bewolkt en er lijken wat donkere randjes langs de wolken af te tekenen. Onderweg naar de vangplaats springt er twee maal een nachtzwaluw van het pad op. Een wat grotere met flink grote witte plekken in de vleugel en even later een kleine met amper wit in de vleugels. Deze vogels moet je echt heel goed kunnen bekijken als je ze op naam wilt brengen. De meesten lijken allemaal zo veel op elkaar dat ze niet te onderscheiden zijn als je de details niet goed kunt bekijken. Als we tegen 05:45 uur op de ringplek arriveren begint het in de verte al te gloren en komt Jackson al met een ander jochie aanlopen. Ze zullen na het geschenk van gisteren wel denken dat er nog meer uit te halen valt… Alsvanouds helpen ze weer fantastisch en in korte tijd hebben we de netten staan. Ondertussen kwetteren er al een stuk of 5 bonte ijsvogels boven de dambo en komt er ook nog een giant kingfisher voorbij vliegen. Korte tijd later klinkt al het gepirrr-pirrr van de eerste bijeneters die ook graag boven het meertje jagen.
We handelen zoals vanouds eerst de zwaluwen van gisteravond af en gaan daarna over op de vangsten van de eerste ochtendronde. Peter valt weer van de ene in de andere verbazing want hij komt weer meerdere soorten tegen die nieuw voor hem zijn. Ook ik kan daar in delen want voor het eerst krijgen we bijvoorbeeld ook een specht in de netten. Het is een golden-tailed woodpecker zoals ik er afgelopen week ook één in de tuin zag. Een bont getipte en gestreepte vogel die het midden houdt tussen onze grote bonte specht qua formaat en een juveniele groene specht ten aanzien van het kleed. Ook krijgen we een merkwaardige vliegenvanger in de handen waarvan ik aanvankelijk even denk met een Europese bonte van doen te hebben, maar in het net blijkt al dat deze grijzer is en te veel wit in de staartpennen heeft. Het is een Fan-tailed flycather, ook wel genoemd : grey-tit flycatcher of lead-coloured flycatcher. Een geinige vogel die je toch even op het verkeerde been zet, vooral omdat hij zoveel lijkt op mijn eigen favoriete soort van thuis. Verder verschijnt er een puffback op de ringtafel met een grijze stuit zoals we er eerder deze week ook één vingen in de tuin. Omdat deze een duidelijke broedplek heeft gaan we meer en meer denken dat de southern puffback ook wel een grijze in plaats van een witte stuit kan hebben. Of hebben we hier ook te maken met een in deze regio voorkomende ondersoort zoals we ook al constateerden bij de miombo double collared sunbird. Ook van die soort hebben we er een paar. 1 uitgesproken duidelijk geval, want het is een adulte man en 2 gevallen waarbij je de definitieve tekening al kunt onderscheiden bij juveniele vogels. Ondertussen beginnen onze assistenten zich duidelijk stierlijk te vervelen. Ze beginnen al in de auto te klauteren en helpen zichzelf al met de snoepjes… die moet ik dus toch maar even tot de orde roepen. Een nederige sorry mbwana vanachter een stel grote witte tanden zijn de reactie, gelijk gevolgd door : ‘ I want to go to Europe‘ ! We hebben ze er gisteren op voorbereid dat dit mogelijk ons laatste dag hier in Kabwe is….
Ik zie één van de jongens zich voorover bukken om met zijn hand water uit het modderige water van de oever van het meer te scheppen en vervolgens op te drinken. Peter denkt dan ook wel even onze koffiebekers in het water te kunnen omspoelen, maar zo werkt dat voor ons niet. Als je hier echt een probleem wilt krijgen dan moet je oppervlaktewater gaan drinken…
Net als bij de eerste vangochtend alhier vallen de vangsten ook nu weer snel terug en besluiten we om half elf al om te stoppen en de boel op te ruimen. Het heeft dan ook al eventjes heel licht geregend, maar op het moment dat we nog net 2 vogels moeten wegringen begint het ineens harder te regenen vanuit de bui die we over het meer zagen naderen. En binnen een paar minuten hoost het dan weer en komt er meer water naar beneden dan er uit een gemiddelde douchekop komt. We gooien zo snel mogelijk alle spullen de auto in en springen er bij in. Met het haar strak langs het hoofd en grote druppels aan de neus zitten we uit te lekken in de volle chaotische auto die al snel vol damp staat en waarin een geur hangt van vogelpoep, gesmolten chocolade en zuur Zambianenzweet. Als het na een minuut of 10 droog is laten we de laatste 2 vogels los en rijden naar de ranch. Onderweg stroomt het water door de sporen op de zandwegen en in die sporen zitten de eenden van de bewoners in de compound zich heerlijk te badderen.
Totalen ochtendvangst (84 mtr net) :
------------------------------------
Miombo double collared sunbird ssp. pintoi 3
Amethyst sunbird 4
Coppery sunbird 1
Yellow-breasted apalis 1
White-breasted apalis 1
Golden-breasted bunting 1
African paradise flycatcher 2
Fan-tailed flycather (grey-tit flycatcher, lead-coloured flycatcher) 1
White-browed scrub robin 1
Rietzanger 1 + 1 eigen terugvangst
Blue waxbill 4
Tuinfluiter 2
Bosrietzanger 1
Golden-tailed woodpecker 1
Red-billed firefinch 2
Brown firefinch 1
Jameson’s firefinch 1
Southern puffback 1
Grey-backed camaroptera 0 + 1 eigen terugvangst
Green-winged ptylia (melba-finch) 0 + 1 eigen terugvangst
---------------------------------------------------------
Totaal 29 nieuw geringd en 3 eigen terugvangsten.
Na het middaguur gaan we met 2 auto’s en 2 van Donald’s knechten naar de grote dambo om de boot van Terry uit het water te tillen en naar zijn boerderij terug te brengen. Natuurlijk moet ik daarbij weer lekker door m’n rug gaan omdat het geval veel zwaarder blijkt dan het leek en één van de jongens de boot even moet loslaten omdat hij met z’n been vastzit tussen de boot en de zijkant van de laadbak van het bakkie dat we er voor gebruiken….. de rest van de dag loop ik rond als een oude kerel. Bij de dambo zien we nog wel heel mooi laag over het land een afrikaanse kiekendief langsvliegen. Daardoor missen Peter en ik de route naar de ranch van Terry en kost het enig zoeken voor we daar aankomen. Onderweg vraagt Peter even de weg aan een tweetal locals die net met volbepakte fietsen aan komen lopen. Je ziet ze verschrikt en angstig kijken op het moment dat Peter ze met een handgebaar tot stilstaan vraagt. Ze denken dat we ze van de weg willen sturen want ze mogen hier officieel niet passeren over de weg van de boeren…..
Bij het avondvangen ondernemen we een nieuw experiment. We proberen met het plaatsen van een extra (grofmazig) net met geluid erbij om het aantal soorten ijsvogels op te krikken door bonte ijsvogels te proberen te vangen. Daarin slagen we niet, maar als we terug komen van het zwaluwenvangen hebben we er wel een mooie blue-cheeked bee-eater in hangen…. Peter weer helemaal door het dolle… De zwaluwen deden het weer redelijk goed vanavond maar als we net als gisteravond kijken naar wat er in het riet aan zwaluwen inviel dan moeten we wel stellen dat we er iets meer van verwacht hadden. We komen toch nog op zo’n 80 vogels uit.
Morgen verplaatsen we ons weer naar Chisamba en kijken we of er zich daar al weer zwaluwen gevestigd hebben. Voor Bennie wordt het afschied van de Burton’s en Mapfundzalo ranch want hij vertrekt volgende week vanuit Chisamba naar huis.Voordien moet ik hier nog maar even het huis afzoeken naar m’n mobieltje dat ik nog steeds kwijt ben. Of anders moet tuinman Edwin op Fringilla campsite maar weer goed opletten of hij iets vindt bij het schoonmaken van de auto. Vorige week trof hij daarbij immers al een kleine strandloper aan die op de bodem van de auto rondliep….
Nadat ik gisteravond weer, maar nu na 200 tot 300 maal inloggen met meer succes, met de mail in de weer ben geweest loopt om 04:45 uur de wekker toch wel erg vroeg af, zeker als je om 01:30 uur in bed bent gekropen…..
Nadat de thermosflessen gevuld zijn en Bennie de electric gate open heeft geschoven hobbelen we over de zandweg naar de ringbaan en beginnen met opzetten. Daarbij is het weer opmerkelijk hoe snel het hier licht wordt; de zon klimt hier razendsnel en voor je het weet sta je al in volledig daglicht voor de laatste netten openstaan. We merken dan ook dat de vogels erg vroeg actief zijn. Tijdens het openschuiven vliegen de eersten al tegen de netten aan. We vangen meteen een mooie half-collared kingfisher en een paar tuinfluiters en hebben ook al lekker wat te puzzelen met een paar lekker ondefinieerbare, want juveniele, sunbirds. Gelukkig zit er ook een prachtig uitgekleurde man bij; dat wordt daarmee een makkie om die tussen de tientallen mogelijke soorten er tussenuit te vissen. Het blijkt een man van de variable sunbird te zijn. De overige vogels zijn jongen en die weten we niet op soort te brengen. Dus moeten ze ongeringd de wereld weer in. Als ik later het boek sunbirds van Cheke, Mann en Allen induik wordt het alleen nog maar complexer. Vooral als blijkt dat ze het hele jaar rond kunnen broeden en de rui van de hand- en armpennen 3 maanden in beslag neemt. De mannetjes doen 3 jaar over het volledig bereiken van het prachtige metallicgroene adulte verenkleed. We moeten ook een aantal common bulbuls en village-weavers loslaten vanwege het feit dat we hiervoor onvoldoende ringen op voorraad hebben. We hebben nog 6 ringen van deze maat, maar die bewaren we liever voor wat interessantere soorten of voor de laatste dag als die soorten uitblijven. Tegen 9 uur vallen de vangsten al sterk terug; we vangen nog een paar vogels, o.a. een Red-eyed dove en tijdens het opruimen van de netopstelling nog een terrestrial groundbul die al geringd is met een ring uit de eigen serie. Dat is er dus één van minimaal vorig jaar.
Peter is deze ochtend flink in de weer geweest met een photoshoot met de vrouwen die naast de ringplek tot hun heupen in het water staan om met een potje wormen op het hoofd en een baby op de rug te hengelen. Iedere keer dat ze een visje vangen wordt deze aan een koordje geregen of in het bakje op hun hoofd opgeborgen. Een prachtig gezicht in het Zambiaanse landschap en een mooi tafereel om gade te slaan.
In de middaguren brandt de zon weer genadeloos en brengen we de tijd zeer rustig door op de veranda, luisterend naar de landbouwervaringen die Donald uitwisselt met z’n buurboer Terry die met z’n gezin op bezoek komt. Ik kruip ook nog weer enige tijd achter de computer om aan de mail te werken en besluit om maar gewoon een hotmail-account aan te maken. Ziggo wordt bedankt…..
Aan het eind van de middag duiken we het rietveld weer in en staan we weer klaar voor de zwaluwvangst. Er hangt een dreigend onweer in de omgeving, maar wederom hebben we mazzel en houden we het droog tot het moment dat we de laatste zwaluwen uit de netten hebben en het water weer uit kunnen stappen. De zwaluwen waren vroeg met het invallen en doken snel en vrijwel loodrecht naar beneden het riet in, zodat we er uiteindelijk minder hebben gevangen dan voorgaande dagen. Het was echter wel een magnifieke avond ten aanzien van het lichtspel dat we door het dreigende weer voorgeschoteld kregen met gouden tinten op de bomen tegen een donkerblauwe achtergrond met recht achter één van de netbanen een regenboog die z’n weerga niet kende. We hadden weer 2 jongens op bezoek die ons maar wat graag hielpen en op het moment dat ik even alleen met ze was meteen vroegen of ik een muskietennet voor ze had. Maar een mobieltje mocht ook….
Totalen ochtendvangst (84 mtr net):
-----------------------------------
Kurrichane thrush 1
Red collared Widow 1
Half-collared kingfisher 1
Black-eyed bulbul circa 10 ongeringd losgelaten
Spectacled weaver ; circa 5 ongeringd losgelaten
Red-eyed dove 1 ongeringd losgelaten
Sunbird spec, 7 ongeringd losgelaten (niet te identificeren jonge vogels)
Variable sunbird 1 (man)
Tuinfluiter 6
Rietzanger 1
Blue waxbill 1
Orange-winged pytilia 1
Chirping cisticola 1
White-browed scrub Robin 1
Noordse nachtegaal 1
Terrestrial groundbul 0 / 1 eigen terugvangst van 2009.
-------------------------------------------------------
Totaal 16 vogels nieuw geringd en 1 eigen terugvangst.
Zondag 17 Januari 2010; Kabwe : donder en bliksem.
Vanmorgen zijn Peter en ik al voor het wegringen van de resterende zwaluwen van gisteravond in de tuin aan het werk geweest met het plaatsen van een tweetal netten om te proberen wat vogels in de tuin te vangen. We hebben een net langs een mangoboom met diverse rijpe en overrijpe vruchten gezet en een netje op het gazon naast een border met een trompetstruik erin. Aanvankelijk leverde dit nog helemaal niks op, de vogels die we hier eerder deze week zagen waren in geen velden of wegen te zien. Aan het eind van de ochtend hing er toch één in bij de mangoboom : het was een grauwe vliegenvanger die al geringd was !!! Het bleek een vogel te zijn die Bennie hier twee jaar geleden zelf heeft geringd. Tegen 11 uur begint het stevig te rommelen en even later breekt er een stevig onweer los met onmiddellijk na de eerste klap stroomuitval. De Burtons moeten dan net vertrekken want ze brengen de oudste 2 kinderen vandaag voor het eerst na de zomervakantie weer naar de kostschool achter Lusaka en moeten ongeveer 400 kilometer rijden. Voor de jongste, Adam is het met z’n 5 jaar de grote dag waarop hij voor het eerst naar de kostschool gaat.
De regen klettert lekker door en in ongeveer een uur tijd valt er 38 mm regen. Daarna is er in korte tijd weer volop beweging bij de vogels en verschijnen er weer wat nieuwe soorten in de tuin die we deze week nog niet eerder hebben gezien. Daarbij een southern black flycatcher, 3 black collared barbets en een pale flycatcher. In de netten vangen we nog 2 sunbirds die weer net zo moeilijk te identificeren zijn dan die van gisteren. Maar met het sunbird-boek er weer bij komen we er wel uit. Het zijn een juveniele en een adulte vrouw van de Amethyst sunbird; weer kan er een soort aan de lijst worden toegevoegd.
In diezelfde ronde hingen er ook nog 2 African golden orioles, beide juveniele vogels.
Peter en ik besluiten om een rondrit over de ranch te gaan maken en zien onderweg o.a. een lizard buzzard op een paal van het hekwerk zitten. De ball-chattri wordt enige tijd pal voor z’n neus neergelegd, maar de vogel toont geen enkele interesse. Bij het ophalen van de ball-chattri staan we met de auto op maximaal 4 meter voor de vogel en kan ik een paar prachtige foto’s maken…
Foto lizard buzzard.
Verder zien we bij de duiker nog een paartje long crested eagles die een uitgevlogen en volop bedelend jong in de bomen hebben zitten. Door de telescoop kunnen we een enigszins gelijkende foto maken. Verder boven het stroompje nog een black-faced canary die volgens het boek van Ian Sinclair hier niet voor zou komen maar volgens ons met geen enkele andere vogel verward zou kunnen worden. Hierdoor zijn we vrij zeker van onze zaak en houden we het er op dat het wel deze soort moet zijn. Ook zien we een Europese wespendief laag over de weg over komen vliegen. We kijken nog even rond bij de nieuwe dam, zien daar weer een grijze wouw zitten, constateren dat er inmiddels meer reed-cormorants zitten en moeten dan maken dat we wegkomen want er kondigt zich weer onweer aan… even later hoost het weer en slaat onderweg terug naar de boerderij de bliksem in een akker vlak naast ons in. De plassen op de zandwegen spatten dan inmiddels al een flink eind de lucht in als de 4-wheeldrive zich een weg baant naar de ranch.
Ondertussen heeft Bennie bij terugkomst 3 vogels voor ons klaarhangen om geringd te worden. Het zijn een red-faced cisticola, een blue grey/ashy flycatcher en een redfaced mousebird. Als we die willen fotograferen is de stroom voor de 5e maal vandaag uitgevallen en komt de regen weer met bakken uit de lucht gevallen en dat blijft het tot ver in de avond doen. De avondvangst valt dan ook voor de tweede keer in dit seizoen in het water, we gaan al niet eens op pad met de hoop dat het beter zal worden als we ter plaatse zijn.
Dagtotalen tuinvangst (33 mtr net):
-----------------------------------
African golden oriole 2
African yellow white-eye 1
Amethyst sunbird 2
Blue grey/ashy flycatcher 1
Red-faced cisticola 1
Red-faced mousebird 1
Grauwe vliegenvanger 1 eigen terugvangst
------------------------------------------------
Totaal 8 vogels geringd en 1 eigen terugvangst.
Maandag 18 Januari 2010; Kabwe : boottochtje op het stuwmeer, tuinvangsten en avondvangst.
Peter was al op tijd wakker en heeft meteen de 2 netten in de tuin opengeschoven. Dat bleef niet zonder resultaat want voor het ontbijt hingen er al een paar vogels in. Daarbij 2 amethyst sunbirds, een red-faced cisticola, maar ook een puffback waarvan we na bestudering het er op houden dat het een Northern puffback is. Die zou hier eigenlijk niet voorkomen, maar daarover mag SAFRING het eindoordeel vormen. De southern of black-backed puffback komt hier wel voor, maar die heeft een hagelwitte stuit, buik en borst terwijl onze vogel geen wit maar grijs heeft op die onderdelen van het verenkleed.
Na een stevig Engels zeemansontbijt met worstjes, gebakken bonen in tomatensaus en pannenkoekjes oftewel blini’s zijn we de schuur ingedoken en hebben een buitenboordmotor in de auto gegooid om vervolgens een boottochtje te maken op het grote stuwmeer.
Buurman Terry heeft bij de dam een bootje van ongeveer 3 meter lengte liggen en dat mogen we gebruiken. We varen uit met bewolkt weer, maar meteen als we op het water zitten wint de zon aan kracht. Bij het eilandje in het stuwmeer waar we vanaf de dam op uitkijken zien we meteen al een kwak wegvliegen en maakt zich een grote watervaraan uit de voeten om te proberen uit ons zicht te blijven. In de vele dode staken van de bomen die zijn afgestorven op het moment dat het valleitje onder water werd gezet zien we heel wat vogels zitten. Het gaat vooral om reed cormorants/kleine aalscholver, african darters, kwakken, kleine zilverreigers en koereigers, maar we zien ook groene bijeneters, geelsnaveleenden, een green-backed heron en twee purperreigers. Een paar jaar geleden zaten er volgens Bennie nog veel meer vogels, maar het is flink teruggevallen. ’S Avonds horen we van Donald dat het vooral komt doordat de locals er teveel vis uithalen. Zelf hadden we al geconstateerd dat we in het grote meer vrijwel geen vrouwen meer zien staan vissen, maar dat er inmiddels wel met netten gevist wordt. Het is als met het uitvinden van het buskruit, of de overstap van pijl en boog naar geweren: efficiency kills…
Als we achter op het stuwmeer varen komt er een groepje van een stuk of 10 open-billed storks binnenvliegen, ze gaan in de top van een grote boom zitten. Onder aan de voet van die boom hangen boven het water enkele tientallen nesten van wevers. Aan de rand van een stukje riet ontdekken we een nest van de diksnavelwever/thick-billed weaver; een prachtig glad afgewerkte bol van de grootste soort van alle wevers die hier voorkomen. Na bijna 2 uur varen komen we met verbrande bovenbenen en schouders terug bij de auto.
De middag brengen we weer door met het vangen in de tuin bij de Burtons en daarbij is er weer een heel leuke soort : we vangen een mannetje van de western violet-backed sunbird. Deze sunbirdsoort heeft een veel rechtere snavel, is in tegenstelling tot de meeste andere soorten wit op buik en borst en heeft een werkelijk fenomenale violetkleur op de kop, staart en mantel. Deze kleur is zo prachtig maar ook zo hard dat het zeer doet aan je ogen. Ook de fotocamera’s hebben moeite met deze kleur; het zit gewoonweg niet in het kleurenspectrum en op de foto’s is alles dat violet hoort te zijn slechts zichtbaar als staalblauw. Verder kan ik Peter tijdens zijn siesta ’s middags van bed halen met weer een nieuwe soort, de Brown hooded kingfisher, één van de grotere ijsvogelsoorten. Deze vogel blijkt al een ring te hebben die Bennie in 2008 heeft aangelegd. Daarna vangen we een geringde redfaced-mousebird met een ringnummer 1 cijfer hoger dan de ijsvogel… ook uit 2008 dus…
Totalen tuinvangst (33 mtr net):
--------------------------------
Northern puffback 1
Amethyst sunbird 4
Western violet-backed sunbird 1
Bronze mannikin 1
Red-faced cisticola 1
Red-faced mousebird 1 + 1 eigen terugvangst uit 2008
Brown hooded-kingfisher 0 + 1 eigen terugvangst uit 2008
--------------------------------------------------------
Totaal 9 nieuw geringd en 2 eigen terugvangsten.
Het zwaluwenvangen ging vanavond iets minder dan voorgaande dagen, maar dat werd vooral veroorzaakt door de zware regendreiging die er weer voor zorgde dat de zwaluwen pas laat arriveerden en meteen in het riet invielen. Bij het begin van de schemer begon het zachtjes te regenen en toen was het dus zaak om de zwaluwen snel te verzamelen en de boel op te ruimen. Vlak voor de regen was er nog wel een magnifieke dubbele regenboog te zien waarvan er één de gehele 180 graden bestreek. We eindigden de avond uiteindelijk met de volgende vangsten:
Totalen avondvangst (45 mtr net):
---------------------------------
Boerenzwaluw 86 nieuw en 5 eigen terugvangst
Oeverzwaluw 1
Rietzanger 3
-------------------------------------------
Totaal 90 nieuw geringd en 5 teruggevangen.
Dinsdag 19 Januari 2010; Kabwe : offday…. wordt ik ziek?
Vanmorgen opgestaan met een wat onbestemd gevoel in m’n lijf. Gedurende de dag begon het meer en meer duidelijk te worden dat iets in mijn lijf van plan was om de controle over te nemen. Duizeligheid, koorts en vermoeidheid maakten zich van mij meester en dat zou alleen maar erger worden. Gisteravond was ik ook al rillerig toen we in het water stonden om de zwaluwen uit de netten te halen. Er gebeurden vandaag toch ook wel weer leuke dingen…. Zo zagen we (net op het moment dat Peter even z’n tanden ging poetsen) dat er een AREND naast de ball-chattri zat… de vogel had er op dat moment al een keer op gestoten want de ball-chattri lag op de kop. Het bleek een schreeuwarend te zijn en de vogel liep nu te zoeken hoe hij dat nu verder zou gaan aanpakken… tot driemaal toe stootte hij op de ball-chattri en sprong meteen daarna wel een meter de lucht in. Bij de vierde poging zat hij vast…. Peter was inmiddels gearriveerd en wist niet hoe snel hij moest rennen. Hij was echter net te laat en zag de vogel er vandoor gaan…. Het zou ook te mooi zijn geweest….
We vingen in de tuin nog wel weer twee nieuwe soorten: een Peter’s twinspot en een pygmy-kingfisher, de kleinste ijsvogel die we hier kunnen verwachten. En dat is daarmee de 5e ijsvogelsoort die we deze trip ringen en de 7e soort op de waarnemingenlijst. Ook vangen we nog één van de minimaal 3 black-collared barbets die we hier steeds hoog in de bomen zien; wat een enorme snavel hebben die beesten en wat kunnen ze je daarmee bijten….
Tijdens een middagrondje ranch zien we nog een grotere roofpiet op een dode tak in een hoge boom. Dat blijkt een Ayre’s hawk-eagle te zijn. Verder zien we niet bijzonder veel, hoogstens een groepje wattled plovers zijn naast het gebruikelijke spul het vermelden waard; ook niet zo gek als je op het heetst van de dag een rondrit maakt.
Totalen tuinvangsten (33 mtr net):
----------------------------------
Peter’s twinspot 1
Amethyst sunbird 4
Red-faced mousebird 1
Black-collared barbet 1
Bronze mannikin 3
African golden oriole 1
Blue waxbill 1
Pygmy kingfisher 1
Yellow white-eye 1
------------------------
Totaal 14 nieuw geringd.
Het avondvangen kent een vergelijkbaar verloop en resultaat als de dag daarvoor; er lijkt ook enige terugloop in de aantallen vogels op de slaapplaats te zijn. Tijdens het vangen zien we nog wel een groepje van 7 pied Kingfishers waarvan er 2 schreeuwend uit het riet naar boven komen op het moment dat de andere 5 over komen vliegen; duidelijk een gevalletje van indringers die worden weggestuurd dus.
Totalen avondvangst (45 mtr net):
---------------------------------
Boerenzwaluw 64
Oeverzwaluw 5
Cape reed warbler 1
-------------------------------
Totaal 70 vogels nieuw geringd.
Woensdag 20 Januari 2010; Kabwe : half offday en uilentocht.
Afgelopen nacht was terrible, ik heb liggen zwemmen in het zweet en rillen van de kou; koorts dus. Vanmorgen nog steeds onveranderd duizelig en dus maar rustig aan gedaan met alles. De netten in de tuin waren al weer op tijd opengeschoven door Peter en al tijdens het meten en wegen van de onderzoeksvogels van gisteravond hingen de eerste vogels in de drie netten die we hiervoor geplaatst hebben. De redfaced mousebirds doen het weer prima, al blijft het verbazingwekkend hoe deze vogels weer uit de netten weten te klimmen als waren het, inderdaad…. muisvogels. Ook in de netten kunnen ze namelijk gebruik maken van hun klauwtjes met slechts 3 tenen en hun ruim 20 cm lange staarten waar ze mee kunnen steunen tegen het netmateriaal in plaats van er verward mee te raken. Voor deze soort zou je, als je er doelgericht onderzoek aan zou willen doen dus duidelijk grofmaziger netten moeten hebben. Voor die andere vogeltjes van hier, de firefinches en waxbills moet je daarentegen netten met nog fijnere mazen hebben want die rammelen er nu juist regelmatig doorheen, zo klein zijn ze. De lunch bestaat vandaag uit een ovenschaal met gegratineerde pasta in bechamelsaus, gemaakt door de dienstmeid Florence. Dat moet een goed recept zijn geweest want het deed bij mij wonderen; na de lunch trad er een onstuitbare verbetering in m’n gesteldheid op. Of zou ik heimwee hebben gehad die als sneeuw voor de zon verdween omdat er een heerlijke laag van onze Edammer kaas op de schotel zat?
Bennie en Peter zijn na de middag vertrokken naar Kabwe voor boodschappen. De eerste ronde die ik loop nadat ze weg zijn levert ineens 10 vogels op nadat er een paar uur niks was gevangen. Na amper anderhalf uur komen Bennie en Peter al terug. Ze blijken tevergeefs naar Kabwe te zijn gereden want ze troffen de winkel gesloten aan. Wat was het geval: de hele wijk waar de winkel zich bevindt zat zonder electriciteit waarna alle klanten gesommeerd waren om de winkel te verlaten. Zonder electriciteit werken de kassa’s immers niet meer, maar ook de beveiligingsinstallatie… en dan loop je in een plaats als Kabwe geheid zwaar risico op plunderingen…. Tja, de mannen hebben nog geprobeerd om de boodschappenlijst af te werken in een klein winkeltje van Indiërs maar die hadden vrijwel niks in huis… Dan merk je dus wat het is als een stad als Kabwe met 300.000 inwoners maar 1 supermarkt heeft; deze is dan ook alleen voor de happy few die geld te besteden heeft, en dat zijn er in en rond Kabwe niet veel.
Aan het eind van de middag vangen we een heel leuke sunbird. Een prachtig kleurrijke man. Dan denk je: dat wordt een makkie want die is goed te onderscheiden, maar vergeet het maar ! Ik sla het sunbirdboek open en constateer al snel dat er meedere pagina’s zijn met soorten waarvan het mannetje een groene kop, rode borstband met een smal blauw bandje en knalgele okselveren heeft… na een tijdje puzzelen komen we er tenslotte uit en kan de vogel na vanzelfsprekend een uitgebreide fotoshoot de wijde wereld weer in met de wetenschap dat hij Miombo double coloured sunbird heet met als extra nuance de kanttekening dat hij tot een ondersoort behoort die in deze regio pas in 1965 voor het eerst is beschreven, de Pintoi !
Wat een ervaring weer en wat ben ik blij met m’n sunbirdboek; goed materiaal blijkt maar weer eens onontbeerlijk te zijn….
Totalen tuinvangen (33 mtr net):
--------------------------------
Lesser honeyguide 1
Miombo double collared sunbird ssp. Pintoi 1
Redfaced cisticola 1
Yellow white-eye 1
Amethyst sunbird 4
Redfaced mousebird 7
Common waxbill 1
------------------------------
Totaal 16 vogels nieuw geringd
De zwaluwen waren vanavond wederom laat ter plaatse. We constateren echter wel dat ze ineens een stuk beter in conditie zijn wat merkbaar is in hogere gewichten. Ze blijken dan ook hun buik rond te hebben gegeten in termieten die kennelijk ergens in de omgeving zijn gaan zwermen. Als die bron van voedzaam eten dan wat verder dan gemiddeld van je slaapplaats af ligt en zo uitbundig is dat de vleugels van de termieten nog uit je snavel steken dan is het logisch dat je als zwaluw wat later op bed komt…. Tijdens het wachten op de zwaluwen zag ik één van de netten opeens behoorlijk heen en weer zwiepen. Peter is er meteen naar toe gelopen en kwam vervolgens terug met een mooie adulte kleine purperkoet ! Vergelijkbaar met ons waterhoentje maar een kwadraat mooier… weer een soort met van dei prachtige kleurnuances waarvan je hier iedere keer weer onder de indruk bent…
Totalen avondvangst (45 mtr net):
---------------------------------
Boerenzwaluw 79 + 8 eigen terugvangsten
Oeverzwaluw 7
Kleine purperkoet / lesser gallinule 1
Rietzanger 2
Kleine karekiet 1
--------------------------------------------------------
Totaal 89 vogels nieuw geringd en 8 eigen terugvangsten.
Na het avondeten maken we met Donald een avondrit over de ranch en zien in het schijnsel van de schijnwerper op de auto 2 african woodowls (vergelijkbaar met onze bosuil) en een spotted eagle owl (vergelijkbaar met onze oehoe). We hadden meer verwacht, maar we zijn vermoedelijk te laat vertrokken waardoor de vogels al niet meer zo actief waren dan in de eerste tijd van duisternis het geval is. We hadden ook wel nachtzwaluwen verwacht maar die zagen we al helemaal niet; wellicht zijn de paden en het gras nog steeds te nat voor ze en houden ze zich nog meer verscholen op boomtakken.
Donderdag 21 Januari 2010: Kabwe : tuinvangsten.
Vandaag gebeurde er eigenlijk niet zo veel bijzonders…. Er was allerlei drukte op de ranch en vooral rond het huis want het was Donalds 39e verjaardag. En al had hij er niet op gerekend, eigenlijk kwamen al zijn bevriende buurboeren allemaal wel even op visite. Dan merk je weer dat de gesprekken die dan onderling tussen boeren gevoerd worden al hetzelfde zijn als bij ons… het weer deugt niet, de prijzen zijn te laag en de overheid stelt te veel eisen. Om half vier vannacht was de stroom ook nog eens uitgevallen en dat heeft gevolgen als je bedrijf ’s morgens moet opstarten en er nog steeds geen electiciteit is. Er is weer heel wat afgebeld en al telefonerend tegen grassprieten en takjes getrapt voordat iemand bereid was om in beweging te komen en de boel weer opgelapt te krijgen.
In de tuin vlakken de vangsten ook wat af, maar dat kan en zal ook mede veroorzaakt zijn doordat er zo vaak mensen in de tuin rondliepen. Toch vingen we nog weer een nieuwe soort, de long billed crombec. Een kleine vogel die qua uiterlijk nog het meest op onze boomklever lijkt, maar een stuk kleiner is. Peter denkt aanvankelijk dat hij de vogel bij het uit het net halen de staart heeft doen laten vallen maar hij wist op dat moment nog niet dat het een vogelsoort is met slechts een rudimentair klein staartje. Ondertussen zie ik in de tuin nog weer een nieuwe soort rondvliegen: de southern black flycatcher.
Dagtotalen tuinvangen (33 mtr net):
-----------------------------------
Redfaced mousebird
Amethyst sunbird
Bronze mannikin
Yellow white-eye
Blue waxbill
Common waxbill 1
Longbilled crombec 1
----------------------------------------------------
Totaal nieuw geringde vogels en eigen terugvangsten.
Aan het eind van de middag ziet het er weer veelbelovend uit voor de avondvangsten van boerenzwaluwen. Mooi stabiel weer en dus geen dreiging van regen of onweer of beide…
Onze vaste assistenten voor het avondvangen, Jackson en …. , zijn ook weer van de partij en beginnen zich ongerust af te vragen of we nog een cadeautje voor ze hebben nadat we hebben gezegd dat we hier morgenavond voor het laatst gaan vangen en dat we dan weer teruggaan naar Chisamba. Bennie en Peter hebben vandaag wel met succes inkopen kunnen doen en hebben voor Jackson een glimmende voetbal gekocht met op alle vlakken de vlaggen van alle Afrikaanse voetbalnaties. Hij glimlacht van oor tot oor, zo blij is hij met zijn nieuwe aanwinst. Het is alleen even afwachten wat zijn vriendjes en zijn jongere broertje die ook een paar keer hebben geholpen hier van zullen vinden…
De zwaluwen doen het perfect vanavond. Ze zijn wederom laat en enkelen hebben weer snavels vol met termieten. De grootste groep die aankomt duikt prachtig horizontaal het riet in en er schieten veel van deze vogels tegen de netten maar toch blijven er minder hangen dan we verwacht hadden… tijdens het uithalen ondervinden Peter en ik bij ‘ons’ baantje behoorlijk wat ongemak omdat één van de bamboe bovenstokjes het begeeft waardoor de baan waar de meeste vogels in hangen dubbelslaat. Dat kost dan dus veel puzzelwerk om de vogels er alsnog uit te krijgen. We blijken echter toch een goede slag te hebben geslagen met toch weer een stijgende lijn in de aantallen zwaluwen en een verbeterende conditie waarin ze verkeren. Ook hadden we er weer een paar rietzangers als bijvangst bij, waarbij ook één met een ring uit vorig vangseizoen. Een aan zijn/haar overwinteringsgebied plaatstrouw vogeltje dus. Tijdens het tikken van dit verslag, na de verjaardagsborrel van Donald, vliegt er nog even een krijsende kerkuil over het huis. De roep van deze vogel is vrijwel identiek aan die van onze kerkuil, maar klinkt even ijselijk.
Totalen avondvangen (45 mtr net):
---------------------------------
Boerenzwaluw 90 + 3 eigen terugvangsten.
Oeverzwaluw 5
Rietzanger 4 + 1 eigen terugvangst uit 2009 !
African rush warbler / Afrikaanse snor 2
----------------------------------------------------
Totaal nieuw geringde vogels en eigen terugvangsten.
Vrijdag 22 Januari 2010 : Kabwe, ochtendvangen.
Om 5 uur opgestaan en met een zwaar hoofd begonnen met het pakken van de spullen voor een ochtend-vangsessie. Bij vertrek is het bewolkt en er lijken wat donkere randjes langs de wolken af te tekenen. Onderweg naar de vangplaats springt er twee maal een nachtzwaluw van het pad op. Een wat grotere met flink grote witte plekken in de vleugel en even later een kleine met amper wit in de vleugels. Deze vogels moet je echt heel goed kunnen bekijken als je ze op naam wilt brengen. De meesten lijken allemaal zo veel op elkaar dat ze niet te onderscheiden zijn als je de details niet goed kunt bekijken. Als we tegen 05:45 uur op de ringplek arriveren begint het in de verte al te gloren en komt Jackson al met een ander jochie aanlopen. Ze zullen na het geschenk van gisteren wel denken dat er nog meer uit te halen valt… Alsvanouds helpen ze weer fantastisch en in korte tijd hebben we de netten staan. Ondertussen kwetteren er al een stuk of 5 bonte ijsvogels boven de dambo en komt er ook nog een giant kingfisher voorbij vliegen. Korte tijd later klinkt al het gepirrr-pirrr van de eerste bijeneters die ook graag boven het meertje jagen.
We handelen zoals vanouds eerst de zwaluwen van gisteravond af en gaan daarna over op de vangsten van de eerste ochtendronde. Peter valt weer van de ene in de andere verbazing want hij komt weer meerdere soorten tegen die nieuw voor hem zijn. Ook ik kan daar in delen want voor het eerst krijgen we bijvoorbeeld ook een specht in de netten. Het is een golden-tailed woodpecker zoals ik er afgelopen week ook één in de tuin zag. Een bont getipte en gestreepte vogel die het midden houdt tussen onze grote bonte specht qua formaat en een juveniele groene specht ten aanzien van het kleed. Ook krijgen we een merkwaardige vliegenvanger in de handen waarvan ik aanvankelijk even denk met een Europese bonte van doen te hebben, maar in het net blijkt al dat deze grijzer is en te veel wit in de staartpennen heeft. Het is een Fan-tailed flycather, ook wel genoemd : grey-tit flycatcher of lead-coloured flycatcher. Een geinige vogel die je toch even op het verkeerde been zet, vooral omdat hij zoveel lijkt op mijn eigen favoriete soort van thuis. Verder verschijnt er een puffback op de ringtafel met een grijze stuit zoals we er eerder deze week ook één vingen in de tuin. Omdat deze een duidelijke broedplek heeft gaan we meer en meer denken dat de southern puffback ook wel een grijze in plaats van een witte stuit kan hebben. Of hebben we hier ook te maken met een in deze regio voorkomende ondersoort zoals we ook al constateerden bij de miombo double collared sunbird. Ook van die soort hebben we er een paar. 1 uitgesproken duidelijk geval, want het is een adulte man en 2 gevallen waarbij je de definitieve tekening al kunt onderscheiden bij juveniele vogels. Ondertussen beginnen onze assistenten zich duidelijk stierlijk te vervelen. Ze beginnen al in de auto te klauteren en helpen zichzelf al met de snoepjes… die moet ik dus toch maar even tot de orde roepen. Een nederige sorry mbwana vanachter een stel grote witte tanden zijn de reactie, gelijk gevolgd door : ‘ I want to go to Europe‘ ! We hebben ze er gisteren op voorbereid dat dit mogelijk ons laatste dag hier in Kabwe is….
Ik zie één van de jongens zich voorover bukken om met zijn hand water uit het modderige water van de oever van het meer te scheppen en vervolgens op te drinken. Peter denkt dan ook wel even onze koffiebekers in het water te kunnen omspoelen, maar zo werkt dat voor ons niet. Als je hier echt een probleem wilt krijgen dan moet je oppervlaktewater gaan drinken…
Net als bij de eerste vangochtend alhier vallen de vangsten ook nu weer snel terug en besluiten we om half elf al om te stoppen en de boel op te ruimen. Het heeft dan ook al eventjes heel licht geregend, maar op het moment dat we nog net 2 vogels moeten wegringen begint het ineens harder te regenen vanuit de bui die we over het meer zagen naderen. En binnen een paar minuten hoost het dan weer en komt er meer water naar beneden dan er uit een gemiddelde douchekop komt. We gooien zo snel mogelijk alle spullen de auto in en springen er bij in. Met het haar strak langs het hoofd en grote druppels aan de neus zitten we uit te lekken in de volle chaotische auto die al snel vol damp staat en waarin een geur hangt van vogelpoep, gesmolten chocolade en zuur Zambianenzweet. Als het na een minuut of 10 droog is laten we de laatste 2 vogels los en rijden naar de ranch. Onderweg stroomt het water door de sporen op de zandwegen en in die sporen zitten de eenden van de bewoners in de compound zich heerlijk te badderen.
Totalen ochtendvangst (84 mtr net) :
------------------------------------
Miombo double collared sunbird ssp. pintoi 3
Amethyst sunbird 4
Coppery sunbird 1
Yellow-breasted apalis 1
White-breasted apalis 1
Golden-breasted bunting 1
African paradise flycatcher 2
Fan-tailed flycather (grey-tit flycatcher, lead-coloured flycatcher) 1
White-browed scrub robin 1
Rietzanger 1 + 1 eigen terugvangst
Blue waxbill 4
Tuinfluiter 2
Bosrietzanger 1
Golden-tailed woodpecker 1
Red-billed firefinch 2
Brown firefinch 1
Jameson’s firefinch 1
Southern puffback 1
Grey-backed camaroptera 0 + 1 eigen terugvangst
Green-winged ptylia (melba-finch) 0 + 1 eigen terugvangst
---------------------------------------------------------
Totaal 29 nieuw geringd en 3 eigen terugvangsten.
Na het middaguur gaan we met 2 auto’s en 2 van Donald’s knechten naar de grote dambo om de boot van Terry uit het water te tillen en naar zijn boerderij terug te brengen. Natuurlijk moet ik daarbij weer lekker door m’n rug gaan omdat het geval veel zwaarder blijkt dan het leek en één van de jongens de boot even moet loslaten omdat hij met z’n been vastzit tussen de boot en de zijkant van de laadbak van het bakkie dat we er voor gebruiken….. de rest van de dag loop ik rond als een oude kerel. Bij de dambo zien we nog wel heel mooi laag over het land een afrikaanse kiekendief langsvliegen. Daardoor missen Peter en ik de route naar de ranch van Terry en kost het enig zoeken voor we daar aankomen. Onderweg vraagt Peter even de weg aan een tweetal locals die net met volbepakte fietsen aan komen lopen. Je ziet ze verschrikt en angstig kijken op het moment dat Peter ze met een handgebaar tot stilstaan vraagt. Ze denken dat we ze van de weg willen sturen want ze mogen hier officieel niet passeren over de weg van de boeren…..
Bij het avondvangen ondernemen we een nieuw experiment. We proberen met het plaatsen van een extra (grofmazig) net met geluid erbij om het aantal soorten ijsvogels op te krikken door bonte ijsvogels te proberen te vangen. Daarin slagen we niet, maar als we terug komen van het zwaluwenvangen hebben we er wel een mooie blue-cheeked bee-eater in hangen…. Peter weer helemaal door het dolle… De zwaluwen deden het weer redelijk goed vanavond maar als we net als gisteravond kijken naar wat er in het riet aan zwaluwen inviel dan moeten we wel stellen dat we er iets meer van verwacht hadden. We komen toch nog op zo’n 80 vogels uit.
Morgen verplaatsen we ons weer naar Chisamba en kijken we of er zich daar al weer zwaluwen gevestigd hebben. Voor Bennie wordt het afschied van de Burton’s en Mapfundzalo ranch want hij vertrekt volgende week vanuit Chisamba naar huis.Voordien moet ik hier nog maar even het huis afzoeken naar m’n mobieltje dat ik nog steeds kwijt ben. Of anders moet tuinman Edwin op Fringilla campsite maar weer goed opletten of hij iets vindt bij het schoonmaken van de auto. Vorige week trof hij daarbij immers al een kleine strandloper aan die op de bodem van de auto rondliep….
zaterdag 16 januari 2010
Zondag 3 Januari 2010: Naar Schiphol en via London wederom naar Zambia !!!!
Voor de tweede maal naar het ver in zuidelijk Afrika liggende Zambia om daar met Bennie van den Brink zwaluwen te gaan ringen. Het gaat daarbij vooral om de Europese boerenzwaluwen, maar inmiddels worden er ook leuke bijvangsten van oeverzwaluwen en af en toe Afrikaanse zwaluwsoorten gedaan. Het had weinig gescheeld of het was helemaal niet doorgegaan want Bennie beleeft zo’n goed vangseizoen dat hij vorige week al bijna door z’n ringen heen was. Er worden ringen van de ringcentrale van Cape town Zuid Afrika gebruikt maar wegens kerstvakantie was het niet mogelijk om tijdig ringen bij te bestellen. We hebben uiteindelijk toestemming (met de expliciete toevoeging “voor deze ene maal” ) om Nederlandse ringen in Zambia te gaan gebruiken. En zo belanden we vandaag uiteindelijk dus ploeterend door ruim 10 cm versgevallen sneeuw met een koffer met 6000 nieuwe ringen in de auto van Peter Das, die met mij meegaat, op weg naar Schiphol. Peter heeft onderweg in Friesland niet sneller dan 40 km/uur kunnen rijden maar vanaf Zwolle gaat het snel beter en hoe westelijker we komen, hoe minder sneeuw er ligt. De thermometer geeft onderweg 9 graden onder nul aan; best weer om naar de tropen te gaan…
Zowel de vlucht op London als Lusaka verloopt voorspoedig met alleen wat vertraging bij vertrek wegens ijsafzetting op de vleugels. Onderweg nog wat afleiding middels het twitchen van Linda de Mol in het eerste vliegtuig en een op Heathrow ronddolende Johan Cruijff; de eerste ondersoorten zijn dus binnen. Na een nachtvlucht met weinig slaap, stramme benen en een zere nek landen we op 4 Januari om 06 uur op Lusaka airport alwaar Bennie ons staat op te wachten. En net als vorig jaar mochten we weer door het VIPS & diplomats-loket; wat hebben ze het toch goed door die Zambianen…
Maandag 4 Januari 2010: Lusaka Zambia naar Chisamba.
Vanuit de lucht was al goed te zien dat het voor de regentijd erg droog was in Zambia. De grote landbouwbedrijven van hoofdzakelijk niet-afrikaanse origine hebben hun beregenings installaties allemaal aanstaan om de mais en soja te besproeien met het levensvocht waar mens, dier en plant in deze regio zo naar snakt. We gaan eerst op zoek naar een bankfiliaal dat op deze tijd al open is om dollars te wisselen in Kwacha’s. We willen immers zo graag miljonair worden. Die poging strandt al snel want het openbare leven moet hier vandaag weer helemaal op gang komen na de kerst en jaarwisseling. Na de eerste boodschappen zijn we dus nog weer teruggegaan naar een wisselkantoortje, maar daar accepteerde men dus geen biljetten van 10 of 20 dollar. Uiteindelijk kunnen we tussen rammelende en lekkende vriezers in een stoffige en lawaaiige supermarkt geld wisselen bij de (ook weer een blanke) chef. Daarna weer naar een andere kant van Lusaka om bij de verhuurder van terreinwagens, de oud-Hoogevener Hans, een nieuwe reserveband te halen want Bennie heeft gisteren een scheur in één van de banden van de terreinwagen weten te rijden. Bij hen zagen we in de tuin onder het genot van een onvervalste kop Hollandse koffie een bosrietzanger alarmerend door de struiken scharrelen. In de stad vlogen op meerdere plekken zwaluwen en zagen we vanzelfsprekend ook al soorten als koereiger, cape turtle dove en pied crow rondvliegen. Ook hier zijn de gewone Europese huismussen aan het toenemen. Op 2 parkeerterreinen zien we er enkele rondscharrelen. De soort blijkt aan een onstuitbare opmars op het hele Afrikaanse continent bezig te zijn. Alsof ze weten dat het in de steeds schoner en smetteloos wordende Europese steden geen doen meer voor ze is. Na tevergeefs vier boekwinkels te hebben afgezocht naar een vogelboek voor Peter bezoeken we nog een winkelcentrum om een nieuw zakmes voor Bennie te kopen, maar ook dat blijkt tevergeefs. De winkels zijn nog in kerstsfeer met dennentakken en vooral kunstkerstbomen. En wat gebeurt er dan als je een Zambiaan vraagt om de kerstboom op te tuigen : vrijwel alle kerstballen hangen aan één kant van de boom want dan hoef je er bij het optuigen niet helemaal omheen te lopen….
Het is wel beschamend om op deze manier na het aanschouwen van bittere armoede langs de straat een winkel in te stappen met zelfs voor mijn maatstaven te grote luxe en weelde op allerlei huishoudelijk gebied. Peter bekent later als we de stad verlaten om richting Chisamba te rijden dat hij wel een paar maal de andere kant heeft opgekeken. Tja, dat is Afrika, waar de één een plastic speelgoedtractor met geluid voor z’n kind koopt en de ander blij is ’s avonds een schaal met Mango’s te hebben verkocht…
Tijdens de rit nemen de soorten al snel toe en na een uurtje rijden komen we aan bij Fringilla farm alwaar we de 1e week zullen verblijven, als er tenminste nog zwaluwen zijn…… De prachtige hut op poten waar Bennie vorig jaar in sliep blijkt inmiddels na kortsluiting tot op de grond te zijn afgebrand. Het gezin dat er in verbleef had niets meer over dan de kleren aan hun lijf. In een andere hoek van de campsite zijn wel 2 andere cabins gebouwd en die kunnen we gebruiken. Ze hebben zelfs een eigen douche en toilet. Bij de douche zou het echter wel prettiger zijn geweest om het afvoerputje minder dan 2 cm boven de vloer te laten uitsteken…
Ook de accommodatie op het guesthouse is beperkter geworden want waar vorig jaar het internetcafeetje nog was gevestigd staan nu lege tafels. Dat is dan meteen voor ons als moderne westerlingen even wennen. De komende periode zal er dus even geen communicatie met het thuisfront zijn.
Na te zijn ingericht en alle zooi uit de koffers te hebben uitgestald gaan we eerst maar eens een lunch gebruiken en daarna springen we in de auto om onvermijdelijk op het heetst van de dag (Bennie meet 35 graden in de schaduw) een kijkje te nemen op het Zambeef terrein alwaar we onze vangplek hebben. De toegangscontrole voor het personeel blijkt er te zijn verscherpt. Volgens Bennie werd al het werkvolk nu allemaal gefouilleerd; ze zouden ook eens een koe meenemen…
De voor Afrika tegenvallende neerslag zorgt er voor dat alle planten inmiddels beginnen te verslappen. Waar we vorig jaar nog tegen de prachtigste bloemen aan keken hangen de bladeren van de planten nu slap langs de stelen. Ook de meren met de slikranden waar we vorig jaar nog zoveel watervogels en steltlopers zagen waren nu verdroogd en al helemaal begroeid met gras van meer dan een halve meter hoog. Bij het grootste meer was wel een stuk van een weiland op de oever gemaaid en hierdoor hebben we op deze plek prachtig kunnen kijken naar de vogels die hier verbleven. Er liepen enkele vorkstaartplevieren, bosruiters, oeverlopers, steltkluten, kemphanen, white-faced ducks, pink-backed pelicans, glossy ibis, sacred ibis, yellow-billed ducks en ook nog een tweetal gele kwikstaarten. In de hoek van het meer zat een giant kingfisher op een voormalige weidepaal en aan het eind van het meer zat ook nog een African fish-eagle op een paal. Nadat wij onze weg vervolgden troffen we nog een aantal groene bijeneters, een prachtig waarneembare black-headed tschagra en een groepje glossy starlings aan. En natuurlijk overal widows en bishops, vooral de red bishop en de red collared Widow waarvan de mannen nu volop aan het baltsen zijn.
De uiteindelijke lijst is veel langer, gewoon nu al te veel om op te noemen, laat staan bij te houden. Tegen drie uur waren we terug op de camping en hebben we nog een twee uurtjes siësta kunnen houden alvorens weer in de auto te springen voor de eerste maal avondvangen.
We vangen nu aan de linkerkant van het dijkje dat naar het pompstation leidt. Bennie heeft daar een pad laten hakken door het metershoge akelig harde, stugge en stekende Afrikaanse riet en we vangen aan de achterkant van dat rietveld in de oevergangszone van een biezenveld naar het riet. Meteen steken er al groepjes red headed quelea’s over en daar hangen er altijd wel een paar van. Een leuke soort om het uit het net halen van Afrikaanse soorten weer eens bij te spijkeren. En we vangen een paartje orange breasted waxbill’s. Goh, wat zijn ze toch klein… een goudhaan is er werkelijk groot bij.
De zwaluwen laten lang op zich wachten en Bennie is even bang dat er geen sprake meer is van een slaapplaats op deze plek. Er vliegen aanvankelijk slechts een stuk of 3 tot 6 zwaluwen rond, maar als het flink begint te schemeren arriveren ze dan toch, steeds in groepjes van ongeveer 100 stuks. En beter nog.. nadat we ze eerst op een verkeerde plek zien invallen komen ze groepsgewijs prachtig laag aanvliegen en lopen de netten lekker vol. We eindigen uiteindelijk met 113 boerenzwaluwen (+ 1 terugvangst van vorig jaar, de eerste voor Chisamba dit seizoen) en 27 oeverzwaluwen. Geen slechte start als je ziet dat dit al ongeveer de beste avond van mijn periode van vorig jaar benaderd. Uiteindelijk blijft de volgende totaallijst over:
Totalen avondvangst (48 mtr net) :
------------------------------------------
Boerenzwaluw 113 + 1 eigen terug
Oeverzwaluw 27
Rietzanger 8
Red bishop 2
Southern masked weaver 1
African reed warbler 1
Red billed quelea (black morph) 1
Orange breasted waxbill 2
Struikrietzanger 1
Red collared widowbird 1
---------------------------
Totaal 157 nieuw geringde vogels en 1 terugvangst eigen vogel.
Na terugkomst duiken we snel het restaurant op het guesthouse in om van het buffet te genieten. Dat valt tegen, want het eten is op… er kwamen toch meer gasten opdagen dan men verwacht had. Dus wordt het maar een keuze uit het dagmenu. Wel is er nog een speciale lokale lekkernij over : Caterpillar!!!! Wel, ik weet nu hoe gefrituurde rupsen dus smaken en weet dus ook waarom deze over waren. Het uiterlijk van dit culinaire hoogstandje is nog het best te omschrijven als een stuk dat van een rubberband is afgesprongen. De textuur van het vlees is vergelijkbaar…. En de smaak is overheersend gelijkend op aangebrande braadboter.
Na het eten zijn we de steekproef van de zwaluwen gaan ringen en wegen onder het genot van de roepende fruitbats en een passerende kerkuil. Fantastisch om hier weer terug te zijn !!!!
Dinsdag 5 Januari 2010: Chisamba, Fringilla farm / Zambeef.
Nadat Bennie en Peter de meeste van de vogels van gisteravond al hebben weggeringd en ik veel te laat van m’n bed rol (hier kom je niet UIT bed, maar VAN bed…) genieten we nog even van diverse vogels op de campsite onder het genot van Hollandse koffie en sandwiches met zeer kleurrijk te noemen jam als ontbijt. Er vliegen weer grey hornbills rond en in de kale toppen van een afstervende boom zien we 2 voor mij nieuwe soorten, de violet backed (plumcoloured) starling en een groepje arrow-marked babblers.
Daarna rijden we weer naar het zambeef-terrien en bekijken nu eens een andere kant van het immense terrein waar ik vorig jaar in ieder geval nog niet geweest was. Het is een dijk langs een stroomkanaal dat wordt gebruikt om de meren met water voor de maisvelden te vullen. En daar zijn natuurlijk diverse soorten te zien doordat daar vers water aanwezig is. We zien een paartje saddle billed storks op een heuveltje staan en ontdekken weer meerdere nieuwe soorten voor deze periode zoals eurasian bee-eater, three banded plover, wire-tailed swallow, mosque-swallow, pied kingfisher en Malachite kingfisher. In de bomen horen we op enige afstand een touraco roepen en zit een groet karekiet helderop te zingen. In de verte zien we over een breedte van zeker een kilometer grote rookpluimen opstijgen. Men heeft duidelijk weer een stuk bush-terrein in de fik gestoken. Even maken we ons nog ongeruster als het op onze vangplek lijkt te zijn maar het blijkt ‘gelukkig’ bij de buurman….
Het is weer erg heet vandaag en met een lichtelijk verbrand hoofd keren we terug naar de campsite. Eerst nog even het terrein van het koeienslachthuis op, alwaar we een tweetal gele kwikstaarten zien lopen, talloze koereigers op de hekken en hokken zien staan en een zestal bosruiters op de modderkluiten zien staan die telkens van de ene poot op de andere gaan staan om oververhitting te voorkomen. Rond het hellende dak van het slachthuis vliegen grote aantallen zwaluwen met daartussen ook huiszwaluwen.
De siesta wordt vandaag gebruikt om de administratie bij te werken en de overheersend Europese geluiden op de mp-3 spelers te verwisselen voor een aantal hier te verwachten soorten. Als we voor de avondvangst arriveren blijkt er zich in de verte een stevig onweer op te bouwen dat gaandeweg de avond langzaam maar zeker dichterbij komt. De zwaluwen arriveren iets vroeger dan gisteren maar blijven lang hoog vliegen omdat er een paar keer een valk langs komt jagen. Daar houden ze vlak voor het slapen gaan echt niet van en dat leidt er toe dat ze zich als bommetjes loodrecht naar beneden laten vallen. Ook keilt de valk nog een keer tegen het net aan en blijft nog net eventjes hangen totdat ik na een sprint door het hoge gras ter plaatse kom. Ik kan nog net zien dat de vogel geheel donker is met een donkerrode onderstaart, een Afrikaanse boomvalk. Op het allerlaatst komt er toch nog een grote compacte groep zwaluwen laag binnenvliegen die horizontaal het riet induikt. Daar hangen er dan toch nog heel wat van in de netten, maar het blijken overwegend oeverzwaluwen te zijn, een soort waar we ook heel tevreden mee zijn overigens. Als we stevig doorwerkend de spullen en alle vogels mooi droog in de auto hebben zien we in de verte de hemel oranjerood oplichten van het vuur dat daar sinds vanochtend nog steeds aan het branden is. Het onweer blijkt uiteindelijk voor Zambeef een droog onweer; in de verte moet er wel een feeststemming onder de bevolking zijn want daar moet het stevig hebben gehoosd.
Totalen avondvangst (48 mtr net) :
----------------------------------
Boerenzwaluw 62
oeverzwaluw 56
cape reed warbler 1
golden bishop 1
orange-breasted waxbill 3
southern masked weaver 1
rietzanger 4
-------------------------
Totaal 128 vogels
Woensdag 6 Januari 2010: Chisamba, Fringilla farm / Zambeef.
Ochtendvangst ! Om 5 uur loopt de wekker af, maar een 10 minuten daarvoor had Bennie al op de deur gebonkt. Oh ja, we hadden afgesproken om 5 uur te vertrekken in plaats van op te staan. Om 05:15 uur zitten we in de auto en vertrekken naar de vangplek. De bewakers hebben kennelijk allemaal een zware nacht achter de rug, want beide hekken op Fringilla farm zitten dicht en er arriveert niemand om ze open te doen.. Nou ja, geen probleem, wij redden ons wel… Ook bij de hoofdpoort van Zambeef is het nog rustig. Hier nog geen vrouwen bij de poort die in het schijnsel van de straatlantaarn oliebollenbroodjes zitten te verkopen. Het eerste werkvolk voor e ochtendploeg arriveert ook nog maar net.
Als we ter plekke zijn schuif ik eerst stilletjes de zwaluwnetten die we gisteravond hebben laten staan open. Meteen scheren er al een aantal zwaluwen uit het hoge riet en springen er al een paar in de netten. Het grootste deel van de groep draait echter toch nog weer terug het riet in en gaat toch nog weer even zitten. Het is ze toch nog net iets te donker. Als ik naar de andere mannen loop om te helpen met het opzetten van de extra netten scheert er een grote uil over m’n hoofd; wellicht een Pel’s fishing owl, maar meer voor de hand liggend een velduil. In één van de vorige vangperiodes heeft Bennie hier ook al meerdere avonden een velduil gezien. Hij jaagt meteen de zwaluwen uit het riet. Ondertussen blijken er in de nog maar half openstaande netten inmiddels al wel een stuk of 10 vogels te hangen, vooral karekieten en rietzangers. Na het opzetten gaan Bennie en Peter aan de slag met het meten en ringen van de zwaluwen en bijvangsten van gisteravond. Ondertussen loop ik de eerste 2 rondjes langs de netten. We hebben een gevarieerd pakket aan soorten in de netten. Mooie gelegenheid om het onderscheid in kenmerken tussen de Europese en Afrikaanse rietvogels weer even onder ogen te krijgen, al gaat het je wel duizelen als je er zoveel tegelijkertijd te verwerken krijgt. Tot 11 uur blijft het lekker doorlopen, mede veroorzaakt door het weer. Het is veel bewolkter en er staat een licht briesje. Daardoor is het voor ons tenminste ook beter uit te houden; we wanen ons in een vangsessie ergens op een Nederlandse Juli-ochtend. Toch is er heel even de dreiging van de start van regen, maar er verdampen zo ongeveer 10,5 druppels. Later horen we van de manager op Fringilla dat het gisteren in Lusaka heeft geregend en er 70 mm water is gevallen. Tja, wat moeten ze in de stad nou met regen is zijn reactie; boeren moeten water hebben. In de Noordelijke regio schijnt het al zo droog te zijn dat de oogst als verloren beschouwd mag worden. Dat worden weer hongerige magen tijdens de Afrikaanse wintermaanden.
De soortenrijkdom van vandaag is opvallend, temeer doordat we eigenlijk alleen in het reuzenriet en boven een modderig stroompje vangen. Er zit ook nog een soort bij die ik vorig jaar niet op de ringtafel heb gezien; een striped kingfisher. Deze soort komt eigenlijk niet in dit habitat voor, maar ja, wat is hier nu echt goed bekend t.a.v. de verspreiding van soorten in dit enorm uitgestrekte gebied dat op veel plaatsen ondoordringbaar is. Het zou echt heel veel kunnen opleveren als hier structureel een paar jaar een CES-achtig project zou kunnen lopen. Bennie heeft geprobeerd hierin te helpen, maar van Zambiaanse kant komt er niks geen ondernemingszin al lijkt de betrokkenen het voorstel nog zo leuk. Tussen de bedrijven door maken we nog even kort een praatje met de medewerker van Zambeef die de wacht houdt bij het pompgebouwtje van het irrigatiekanaal. Peter had al gezien dat hij met wat zwartgeblakerde pannen die gemaakt zijn van doorgezaagde butagasflessen een potje eten aan het koken was boven een kampvuurtje. Het bleek een pan vol met kippendarmen te zijn. Als we een paar foto’s van het tafereeltje maken word ik prompt uitgenodigd een hapje te proeven. Nee, nu toch maar even niet. Het zorgt er wel weer voor dat je je rot schaamt voor de samenleving waarin wij verkeren en waarin we een appel waar iets een vlekje op zit in de winkel laten liggen of bij de kweker al niet eens plukken om prijstechnische redenen. Het meeste personeel hier krijgt als bijbetaling op het schamele dagloon van ongeveer 1,5 euro het afval van het product dat ze vervaardigen mee en zijn er als de koning te rijk mee. Hier kun je al helemaal niet uitleggen dat er op dit moment in Nederland 40.000 geiten worden afgemaakt waarvan het vlees nooit geconsumeerd zal worden maar in vernietigingsinstallaties terechtkomt….
Foto pannetje kippendarmen.
Als het vangen een beetje inzakt ontbijten we in een landschap dat bol staat van allerlei dierenleven in heerlijk loom weer. Ons enthousiasme wordt echter wel wat getemperd nadat we ontdekken dat het witte toastbrood dat we gisteren kochten qua kleur al redelijke overeenkomsten met het groene landschap vertoont. Ach ja, zolang de schimmel nog niet overheerst en er geen alternatief is gaat het er met een lekkere dikke klodder pindaklei wel in…. Het vangen valt daarna echt snel terug naar enkele vogels en we ruimen snel op; om 12 uur hebben we alle spullen weer ingepakt en hobbelen en schommelen we met de 4-wheel-drive door het hoge gras naar de uitgang van het terrein.
Ochtendtotalen (78 meter net) :
---------------------------------------
Boerenzwaluw 10
Oeverzwaluw 2
Rietzanger 23 + 4 eigen terug
Europese kleine karekiet 6
Afrikaanse kleine karekiet 4 + 1 eigen terug
Little rush warbler (Afrik. snor) 4 + 1 eigen terug
Europese grote karekiet 3 +1 eigen terug
Cape reed warbler (Afrik. Gr. karekiet) 5 + 3 eigen terug
Red-billed quelea 16
Red bishop 1
Striped kingfisher 1
Red-shouldered widowbird 1
Orange-breasted waxbill 6
Red-billed firefinch 4 + 1 eigen terug
------------------------------------------------------------------
Totaal : 86 vogels nieuw geringd en 11 terugvangsten eigen vogels.
De siesta word weer aangegrepen om diverse administratieve klusjes uit te voeren zoals het controleren van de MP-3 spelers en uitselecteren van de gemaakte foto’s. De kinderen van de Canadese missie-familie uit Angola die hier op vakantie zijn (snapt u het nog?) vermaken zich ondertussen met het terugdrijven van een geit en een varken die op de boerderij zijn uitgebroken. Zelfs dat zie je bij ons al niet eens meer gebeuren…
Om 17 uur vertrekken we weer voor de avondvangst. De zwaluwnetten zijn weer blijven staan, bewaakt door de pompbewaker en staan daardoor al heel snel paraat. Vanavond is er kennelijk geen valk aan het rondjagen, maar zien we wel een grijze wouw die in het reuzenriet gaat zitten slapen waar ook een kolonie van quelea’s is begonnen met nestbouw. Ik was dat rietveld of liever gezegd de rimboe van huizenhoog bamboe-achtig riet ingekropen om te kijken welke soort daar nu zo massaal zat te kwetteren. Het bleken dus de red headed quelea’s te zijn die hun nestjes aan het vlechten waren en daarbij net de hoepeltjes ter grote van een forse tennisbal af hadden.
De zwaluwen arriveerden weer laat, maar gingen wel heel mooi laag het riet in. Het werd uiteindelijk een heel goede avond met perfect rustig weer zonder regendreiging. Zo denken wij daar (in tegenstelling tot de locals) in ieder geval dan weer over….
Avondtotalen (48 mtr net) :
---------------------------
Boerenzwaluw 161
Oeverzwaluw 8
Rietzanger 2
Grote karekiet 1
Cuckoofinch (parasitic weaver) 1
Red bishop 3
Red collared widowbird 1
Red headed quelea 1
Orange-breasted (zebra) waxbill 1
Lesser masked weaver 1
Thick-billed (grosbeak) weaver 1
--------------------------------
Totaal 181 vogels
Donderdag 7 Januari 2010, Chisamba, Fringilla farm.
Na een korte nacht (weer veel te lang liggen luisteren naar al die prachtige nachtgeluiden) beginnen we om 07 uur aan het ringen en meten van de vogels van gisteravond. We blijken de beste avond tot nu toe te hebben gedraaid. Waarschijnlijk heeft de aanhoudende droge periode hier veel invloed op gehad en komen er op het onderzoeksterrein nog steeds vogels bij die elders niet meer aan vliegende insecten kunnen komen. Dat het hier op het Zambeef terrrein ook geen vetpot meer is zien we wel aan de gewichten van de vogels. Er zitten er vandaag een paar bij die tussen de 13 en 14 gram wegen terwijl ze minimaal boven de 17 gram horen te wegen. Ik maak deze ochtend een fotoreeks van een aantal mannetjes van de red bishop en red collared widowbird waarop mooi te zien is hoe de rui van het saaie, aan de droge tijd aangepaste, bruine verenkleed naar het knallend kleurrijke rood met zwarte kleed van het broedseizoen. Ondertussen komt er een groepje van een stuk of 10 arrow pointed babblers al schreeuwend en krijsend de camping opgevlogen en gaat zitten krijsen als een stel vlaamse gaaien. In de dode boom zit heel kort nog even weer de violet-backed starling te roepen. Achter de camping passeert een pink-backed pelican die ik op een moment waarin ik in volle concentratie aan thuis zit te denken prompt voor een zwaan aanzie…
Na het ontbijt rijden we het Zambeef-terrein weer op om een rondje langs de dam te maken en te kijken of we een geschikte vangplek voor klauwieren kunnen vinden. Die vinden we snel, maar we kunnen tot op heden nog geen grote sprinkhaan vinden die we als lokker in de ball-chattri van Peter kunnen gebruiken. We merken echter wel op dat er nu veel meer zwaluwen op de grond zitten te foerageren en in plaats\van boven de meertjes te gaan jagen nu de meest smerige afvoerslootjes van de slachterij opzoeken. Ook op de stortplaats van kippenveren en koeienhoeven zitten tientallen zwaluwen te zoeken naar de snel minder wordende insecten. We stellen ook vast dat er heel wat gele kwikstaarten bij zijn gekomen. Bij de gemaaide oever van het grootste stuwmeer zien we nog een mannetje van de pintailed wydah en stellen we vast dat de droge oeverzone nu toch wel snel breder wordt; alles snakt inmiddels naar nieuw aangevoerd water….
Als we na het middaguur in de tuin van Fringilla op onze lunch zitten te wachten blijkt dat er geen brood meer in de keuken is en dat er iemand op uitgestuurd is om te gaan halen. Tijdens het iets langer dan gemiddeld wachten op tomatenketchup komt de nieuwe (behoorlijk rondbuikige) manager van Fringilla een praatje met ons maken. Als het ook hem iets te lang duurt krijgt de eerste bediende die zich laat zien de wind van voren terwijl hij er helemaal niets mee van doen had… ach ja, managers…
Na de middagrust besluit ik de benen nog even te gaan strekken en wandel een eindje rond buiten de camping. De varkens van de piggery lopen lekker rond te scharrelen tussen alle schroot dat onder de bomen gedumpt is. Kennelijk valt er daaronder iets lekkers te halen want ze doen hun uiterste best om grote stukken roestig metaal met flink wat geweld en lawaai opzij te werken. Achter de camping is een weiland gemaaid en daar vliegen heel wat zwaluwen laag over de stoppels. Zou er dan nu regen komen? Als we voor de avondvangst vertrekken begint het zonder dat we het tijdens het opbouwen merken helemaal dicht te trekken boven het onderzoeksterrein. Ondanks de dreiging van een zware bui houden we het droog. De zwaluwen reageren meteen op deze weersverandering en zijn er vroeger en in grotere groepen. Bovendien vliegen ze metten laag aan en duiken vrij snel het reuzenriet in. Wij profiteren daar volop van en doen weer goede zaken. De bewaarbunnen raken weer goed vol met oeverzwaluwen die al haast de aantallen boerenzwaluwen beginnen te evenaren. Ook zitten er ineens een paar grey-rumped swallows bij, de Afrikaanse, net iets kleinere, verwant van de oeverzwaluw. De meerderheid van de boerenzwaluwen wordt bij het net geringd en meteen weer losgelaten. Dat levert al snel weer een paar lege ringstrengen op…
Als we na terugkomst op de camping uit de auto stappen begint het onverwachts toch nog te druppelen en voor we goed en wel in de chalets zijn hoost het al. De paraplu’s in de bonte kleuren van de Zambiaanse vlag kunnen tevoorschijn worden gehaald en we kunnen naar het restaurant. Het buffet is ineens helemaal in stijl, want één van de gerechten is Karinka???????????, oftewel die hele kleine aquariumvisjes die je bij ons voor een paar euro per stuk koopt en die hier samen met een paar uienringetjes in z’n geheel een tijdje in de olie worden gefrituurd. De geur van het geheel bracht bij mij associaties met van dat schildpadjesvoer of kattenvoer uit de dierenwinkel, maar verrek… het is heerlijk om het te eten met een bonk Nshima en een beetje jus. Het blijft de hele avond doorregenen en we wachten maar af of het morgenochtend weer droog is. Zowel de meeste Zambianen als alle planten en dieren zullen er heel blij mee zijn…
Dagtotalen avondvangst (48 mtr net) :
-------------------------------------
Boerenzwaluw 140
Oeverzwaluw 59
Grey-rumped swallow 4
Rietzanger 2
Red bishop 2
-------------------------------------
Totaal 207 vogels.
Vrijdag 8 Januari 2010: Chisamba, Fringilla farm / Zambeef.
Als we om 7 uur goed en wel aan de ringtafel zitten om het meten van de onderzoeksvogels af te handelen begint het toch weer te regenen. Dus maar snel weer naar binnen en daar het werk voortgezet. We blijven ons verbazen over de elkaar tegensprekende en sterk variërende leeftijdskenmerken van de oeverzwaluwen en merken dat de gewichten toch wel ernstig laag beginnen te worden. Bij de oeverzwaluwen zitten er nu vogels bij die net iets boven de 8 gram zitten en we treffen een boerenzwaluw die nu op 12 gram zit. Of die europa nog gaan zien…
Na het ontbijt zijn we op pad gegaan om achter de camping een eindje met de auto te rijden zodat Peter vertrouwd kan raken met de 4-wheeldrive en we gaan ook een stukje wandelend de omgeving in. Het pad klimt langzaam aan de heuvels in en al lopende verwonderen we ons per meter over de prachtige en nu talrijk rondvliegende soorten vlinders. Ze variëren in grootte van zo’n 1,5 tot 9 cm en hebben alle kleuren van de regenboog. We zien knalgele kleine vlinders, maar ook witte, zo groot als ‘ons’ koolwitje en een iets grotere variant van ‘ons’ oranjetipje. De meeste zitten vrijwel nooit stil en zo zien we ook heel even een prachtige soort weerschijnvlinder met een groot blauw vlak. Peter weet toch nog een mooie foto te maken van een andere overwegend blauwe, grote vlinder.
Foto vlinder peter.
Op het pad krioelt het soms van het leven. Hele kolonnes kleine mieren steken over en zo ongeveer iedere 25 meter zie je wel een miljoenpoot oversteken. Als je er even bij stil gaat staan om er van te genieten heb je of gelijk een mier over je voeten lopen of er steekt wel een soort goudoogdaas. Het bos ziet er hier nog behoorlijk onaangetast uit en vogels horen we volop, maar zien we vrijwel niet omdat ze in het dichte gebladerte schuilgaan. Op de terugweg zien we boven het savanneterrein nog wel een roofvogel vliegen die we identificeren als Wahlberg’s eagle. Peter heeft onderweg een afrikaanse locust weten te vangen en wil die gaan gebruiken om met de ball-chattri klauwieren te vangen. We besluiten om meteen de proef op de som te nemen en rijden door naar het Zambeefterrein. Daar blijkt dat de maïsplanten er nu al weer bijstaan alsof er helemaal geen droogte is geweest. Verbluffend toch weer. We vinden al snel een geschikte plek en leggen de ball-chattri uit de auto. Na meerdere pogingen om een common fiscalshrike of een lilac-breasted roller te verleiden concluderen we dat de sprinkhaan toch echt wel te inactief is. Hij zit gewoon stil op de bodem van de kooi en dat moet nou net niet. Dus staken we de pogingen en vragen even later op de camping aan Edwin de tuinman of hij ons kan helpen aan een andere locust of, liever nog, een levende muis. Die blijken ze volgens zijn zeggen genoeg te hebben in de compound waar hij woont. Een uur later komt hij al terug om aan twee mannen te laten zien wat onze wensen zijn. Dat gaat dus vast wel goedkomen… Peter heeft ontdekt dat we vandaag ineens warm water op het toiletgebouwtje hebben, en dus kunnen we lekker douchen onder water war de kou net van af is. Eerder vanmiddag stonden we al als gerookte palingen de afwas te doen in de rook van het ketelhuis bij het toiletgebouw dus dat gaf toen al goede hoop op warm water.
Een kwartiertje na het douchen regent het al weer en nu zo hard dat het grasveld op de camping in korte tijd in een grote waterplas veranderd. Vlak voordat we voor het avondvangen willen vertrekken is het echter weer droog en gokken we het er op om toch op pad te gaan. Langs de weg lopen veel van de mensen in regenpakken of hebben aftandse parapluutjes waarmee ze lopend langs de weg van de fabriek terug naar huis gaan. Ze hebben zichtbaar lol, waarschijnlijk omdat de regen weer verfrissing heeft gebracht. Het is vandaag inderdaad een merkbaar frisse dag, Bennie leest op de buitenthermometer 31 graden celcius af….
Op het Zambeef terrein aangekomen stellen we vast dat de meeste zwaluwen rond het slachthuis zijn verdwenen. Er zitten nog wel enkele tientallen bosruiters en gele kwikken, maar in de lucht en op de draden is het leeg. Nu maar afwachten of ze er nog zijn op de slaapplaats. Dat blijkt mee te vallen want meteen nadat we het lokgeluid aan zetten komen er al enkele tientallen nieuwsgierig kijken. Onder de netten staat ongeveer 5 cm water dat als een kabbelend beekje door het nettenbaantje naar het irrigatiekanaal stroomt.
Onderweg zagen we al een Amurvalk op een draad zitten (met vlak daarbij een giant kingfisher, leuk ter groottevergelijk, ze zijn beide namelijk net zo groot) en deze meldde zich al snel op het moment dat de eerste zwaluwen rondvlogen. Er kwamen eveneens 2 grijze wouwen laag overgevlogen, maar daar zijn de zwaluwen veel minder beducht voor. Na enige tijd scheerde de valk laag over het terrein en keilde kennelijk om de hoek tegen het net aan want de stokken zwabberden heen en weer. Ik zette door het water een sprint in, maar kwam veruit te laat want ik zag de valk al niet eens meer. Al snel daarna kwamen de zwaluwen naar beneden en zeilden mooi laag de netten in. Tussen de zwaluwen zaten echter ook zwermpjes van quelea’s en die stortten zich ook massaal in de netten. Ik kreeg dus al niet eens de gelegenheid om terug te lopen en bunnen te halen. Voordat Peter en Bennie bij mij kwamen had ik al zeker 50 quelea’s uit het net verwijderd en was ik amper aan zwaluwen toegekomen. Die hingen er echter ook wel weer in leuke aantallen tussen en zo hebben we ondanks het feit dat we maar 3 in plaats van 4 netten hadden staan toch nog een verdienstelijke avond gehad met heel veel mazzel dat het droog bleef. In het restaurant op Fringilla farm bleek dat de manager na ruim een jaar het infopaneel over het ringonderzoek aan boerenzwalwen af had. Met gepaste trots werd het paneel aan ons getoond en haast vanzelfsprekend moesten wij bij het paneel op de foto. Nadien hebben we weer heerlijk kunnen genieten van het buffet waarop vanavond onder andere crocodile-pie stond vermeld. Navraag leerde echter dat het een pie was die slechts de vorm van een krokodil had. Wij blij…… voor de krokodil ! Alles is werkelijk weer volledig tot leven gekomen; op de weg terug van het restaurant is het buiten in de wegbermen en weilandjes een enorm concert van diverse geluidjes van kikkers en padden. Over een afstand van een 25 meter hoor je al snel zeker 5 soorten geluiden; prachtig en volledig passend bij de sfeer van Afrika.
Foto Infopaneel.
Totalen avondvangst (36 mtr net) :
----------------------------------
Boerenzwaluw 132
Oeverzwaluw 5
Red billed firefinch 1
Red headed quelea circa 80 (ongeringd los)
------------------------------------------
Totaal : 138 vogels nieuw geringd
Zaterdag 8 Januari 2010 : Chisamba, Fringilla farm / Zambeef.
Om 05 uur na een bijna slapeloze nacht (waarin vanaf ongeveer 01:30 uur met veel herrie varkens achter de chalets werden geslacht) opgestaan en in de auto gesprongen om voor de tweede maal een ochtend te gaan vangen. Het heeft vannacht waarschijnlijk niet meer geregend, maar het is nog wel zwaar bewolkt in de lucht. Als we het terrein zijn opgereden begint het echter toch weer te regenen als we de dompelbak doorrijden. We staan enige tijd af te wachten of het doorzet en dat lijkt inderdaad te gaan gebeuren. Dus keren we om en duiken nog lekker weer ongeveer anderhalf uur in bed. Om vervolgens te concluderen dat het vrijwel geheel droog is gebleven….. Dus togen we wederom naar het Zambeefterrein. Dit keer niet om de netten open te schuiven, maar om te proberen een valk of klauwier met de ball-chattri te vangen. Op de electriciteitsdraad langs de hoofdweg over het industrieterrein zit een prachtige Amurvalk of Eastern red-footed falcon. We leggen de val uit en binnen een minuut hebben we resultaat… meteen steekt één van de vele werknemers die langs de weg lopen over om rechtstreeks naar de val te lopen om te kijken at het is. Een ferme schreeuw van Bennie kan de man maar net op andere gedachten brengen. Vervolgens passeren er in korte tijd al meerdere vrachtwagens, wandelaars, fietsers en motorrijders. Ook de valk vindt het al vrij snel welletjes en vliegt weg richting de bedrijfsgebouwen van de maalderij. Ineens spatten daar 2 groepen van toch zeker 100 exemplaren elk van bosruiters op uit schrik van de valk. We besluiten om later op de dag maar eens op die plek te gaan kijken om te zien waarom die vogels daar zo dicht bij het gebouw zitten. Dat kan al vrij snel plaatsvinden, want we zijn nog niet weg of het begint weer te regenen. En dit keer hard en aanhoudend. Gelukkig kunnen we ter plaatse kijken vanuit het gebouw waar tientallen medewerkers lopen te zeulen met zakken van 50 kg kippenvoer. Metershoog liggen de zakken opgestapeld. Daar komt bij ons geen spierkracht meer aan te pas, maar hier wordt dat allemaal met het handje opgestapeld. Vanonder een afdak met een stapel met kippenstront gevulde zakken kunnen we in de stromende regen mooi over het modderige terrein kijken en we zien toch zeker 100 – 150 koereigers staan. Maar ook enkele kemphaantjes, bosruiters (de grote groep is nog niet teruggekeerd), Smith’s plovers en …. een grutto ! In één van de draden van de electrische afrastering langs het terrein hangt een dode vogel, maar het is mij echt te onaantrekkelijk om in de stromende regen en door een enkeldiepe laag van modder en stront naar die vogel te glibberen om te kijken of er een ring om de poot zit. Andere keer dan maar… De regen houdt lang aan en we gaan maar weer terug naar Fringilla. Als we daar goed en wel bezig zijn belt Edwin de tuinman met de mededeling dat hij een levende muis heeft gevangen. Da’s mooi, want Peter was op zoek naar een exemplaar als lokker voor in de ball-chattri. We maken een afspraak om Edwin te ontmoeten bij het tankstation langs de highway. Daar aangekomen staat hij ons al op te wachten met een koffiepot met daarin een grote muis. We schrikken van de grootte… weten wij veel dat de muizen hier zo groot zijn… het lijkt wel een jonge rat !!!
We betalen Edwin 5000 Kwacha (ongeveer 1 euro) maar hij is daar echter niet tevreden mee. ‘Het is voor mijn vrouw’ zegt hij en we vragen ons af of dat een zachte aandrang tot doneren van meer geld of een dreigement is…. We beloven hem een gelijk deel later te betalen want we hebben verder alleen biljetten van 50.000 Kwacha, en om de man nou een half weeksalaris voor 1 muis te gaan betalen….
De muis wordt met wat voer in de kooi gezet en langs de weg uitgezet. . Het blijkt echter al vrij snel dat de vogels waar we het bij proberen totaal geen belangstelling hebben voor zo’n groot log muisbeest. Al wachtend zien e nog wel heel mooi een black-chested snake eagle over het maisveld komen vliegen. Die vangactie staken we na een tijdje ook maar weer en we richten onze doelen op de eventueel aanwezig steltlopers op het modderveld waar we de hele week een groep mannen bezig zagen om zakken met mest uit te storten en op rillen te leggen. Die moesten inmiddels wel vrij zijn en dus zouden er wel meer vogels op de mestvaalten staan. Dat bleek inderdaad het geval en het ging om enkele tientallen bosruiters en oeverlopers, enkele kemphaantjes, veel koereigers, heilige ibissen en Smith’s plovers. We beginnen met het opzetten van twee netten om nog net een uurtje te vangen voordat de volgende naderende regen begint neer te plenzen. Dat valt tegen, de ondergrond is nog bikkelhard van de droogte en de regen meldt zich al na een 10 minuten. Weer een vangactie mislukt dus…. We rijden dus maar weer naar Fringilla, maar kijken eerst nog even langs het weggetje waar de mestvaalten pal langs de weg liggen. Tot onze grote verrassing zien we daar tussen alle vogels een drietal exemplaren van de painted snipe staan. Het gaat om een vrouwtje (die hebben bij deze soort het mooiste kleed) en 2 mannetjes. Wat een prachtvogels… Verderop treffen we nog tweemaal parelhoenders oftewel helmeted guineafowl op de weg. Verder bij het grote stuwmeer nog 2 ralreigers, steltkluten, enkele black crakes, een black egret en natuurlijk weer de onvermijdelijke kleine zilverreigers.
Nadat we vervolgens weer ruim anderhalf uur op de camping hebben zitten wachten tot het droog wordt begint het tegen 16:30 uur toch beter te worden en zijn er zelfs enkele opklaringen. En meteen zien we roofvogels over komen vliegen. Een white-backed vulture, even later gevolgd door nog 5 exemplaren. Bij het toiletgebouwtje zien we een paar kleine magpie mannikins langs komen vliegen en zit er ook nog weer een prachtige plum coloured starling in de top ven een boom te roepen.
In de hoop dat het deze keer toch echt droog blijft vertrekken we weer naar Zambeef voor de avondvangst van de boerenzwaluwen. En inderdaad, we hebben mazzel; het blijft droog, en we vangen best wel goede aantallen ondanks het feit dat de zwaluwen weer getergd worden door minimaal 1 rondjagende valk. Ook komt er nog weer een velduil overgevlogen en zien we weer 2 grijze wouwen naar hun slaapplaats vliegen.
Als we alle vogels uit de netten hebben en we weer vertrekken zien we in het schijnsel van de koplampen van de 4-wheel drive een man lopen met een grote boomstam over z’n schouder; het blijkt de bewaker van de irrigation-pipe te zijn die even wat brandhout voor z’n vuurtje heeft bijgehaald en nu in het stikdonker onderweg terug naar z’n werkplek midden in de bush is. We blijken vanavond drie terugvangsten bij de zwaluwen te hebben, 1 vogel van onze 1e dag, 1 vogel van vorig seizoen en een vogel uit het 1e seizoen, nu 3 jaar geleden. Da’s dan toch een opstekertje op een dag waarop veel liep zoals we het liever niet hadden gezien…
Avondtotalen (48 mtr net) :
---------------------------
Boerenzwaluw 122 + 4 eigen terugvangst.
Oeverzwaluw 15
Grey rumped swallow 6
Rietzanger 11 + 2 eigen terugvangst
Grote karekiet 1
-----------------------------------
Totaal 157 vogels
Zondag 9 Januari 2010 : Chisamba en Lusaka.
Het leek vanochtend een stuk stabieler in de lucht te zijn geworden en tijdens het meten en wegen van de vogels brak de zon af en toe al door. De temperatuur schoot dus meteen omhoog naar een aangename 31 graden. Vroege thermiek dus en weldra hing er ineens een groep van ongeveer 50 Abdim’s storks boven de camping. Een prachtig gezicht.
Het is Zondagochtend en dat betekent hier rond het industrieterrein van Zambeef dat er weliswaar nog veel drukte is, maar het stelt niks meer voor ten opzichte van een doordeweekse dag. Het is wel een drukte van jewelste met mensen die in hun beste kleren langs de hoofdweg lopen om een eind verderop naar de kerk te gaan. Wie geld kan besteden kruipt in een klein minibusje waar ongeveer 15 mensen in passen.
Wij gaan na afloop van ons eigen ochtendritueel ook op pad. We willen proberen om contact met het thuisfront te zoeken in een internetcafé en omdat hier in de omgeving niets meer beschikbaar is gaan we daar dus maar voor naar Lusaka. Bennie wil ook nog een paar souvenirs kopen en dat valt dus mooi te combineren met een bezoek aan de Afrikaanse Zondagmarkt in Lusaka.
Onderweg wordt het snel warmer en zonniger; we zien o.a. nog een black-chested snake eagle en stellen vast dat de mais van de locals er met een hoogte van ongeveer 40 tot 50 cm wel heel beroerd voorstaat ten opzichte van de torenhoge mais van de grote niet-Afrikaanse boeren. De markt in Lusaka heeft de voorspelbare zaken als houtsnijwerk en allerlei kleurrijke kleding en lappen die overwegend fabrieksmatig bedrukt zijn, maar ook heel originele zaken als kameleons gemaakt uit gerecyclede limonadeblikjes (bij ons ook wel in de wereldwinkels verkrijgbaar), en lokale planten en jonge boompjes. Al zoekende naar een leuk T-shirt vinden we ook nog shirts met het opschrift 100% Mazungu. Die T-shirts zullen ze vast gaan aanprijzen als ze ontevreden zijn over de te veel afdingende of niets kopende blanke toeristen want Mazungu is een scheldwoord voor de blanke man.
In de loop van de middag arriveren we terug op Fringilla farm en halen de gemiste siësta nog even in. Om goed 17:30 uur vertrekken we weer richting de vangplek voor de avondvangst en ontdekken dat zich in de verte een enorm onweersgebied aan het ontwikkelen is. Gelukkig staat er maar heel weinig wind bij en lijkt het zich amper te verplaatsen. We gokken er op en zetten alle 4 netten van 12 mtr op. Als snel arriveren de eerste zwaluwen (ze komen altijd veel vroeger bij regendreiging) maar zien we meteen ook een grijze wouw overvliegen en tevens jaagt er weer een valk rond bij de netten. Nadat we eerst een tiental quelea’s en enkele orange-breasted(zebra) waxbills uit de netten hebben gehaald duiken al snel de eerste zwaluwen naar beneden. Tussen de vogels die we tijdens het wachten op slaaptrek voorbij zien komen zien we vanavond naast wederom 2 grijzen wouwen voor het eerst een kwak.
Plots sprint Peter met alles wat hij kan richting de netten. Raak…. Hij heeft een valk de netten in zien schieten en is er op tijd bij om de vogel vast te pakken voor deze weer uit het net springt. Het blijkt een red-necked falcon te zijn. Wat een prachtige vogel. Daar zullen de zwaluwen vanavond in ieder geval niks meer van te vrezen hebben. Of hij hier morgen nog weer rond zal vliegen moeten we maar afwachten.
Ondertussen is het onweer dreigend dichterbij gekropen en besluiten we om net iets vroeger dan normaal met het uithalen van de zwaluwen te beginnen. Dat wordt nog even stevig doorwerken, maar uiteindelijk hebben we alle vogels en vangspullen net binnen als de wind voor de bui uit aan komt zwellen. Als we met de 4-wheel drive vanuit het modderpad de hoofdweg op het Zambeef-terrein weer opdraaien vallen de eerste sputters regen. Het bliksemt dan al aan alle kanten om ons heen. Eenmaal op Fringilla aangekomen zijn we ons nog maar net aan het omkleden als de stroom al uitvalt. Dat is hier vrijwel standaard als er onweer losbarst, maar tot nu toe zijn wij er deze week genadig van af gekomen en is dit pas de eerste keer. Wat hebben we dus weer gemazzeld !!!
We duiken op tijd het bed in want we hebben het plan voor een ochtendvangst weer eens opgepakt en dan loopt de wekker om 04:45 uur al af…
Avondtotalen (48 mtr net) :
---------------------
Boerenzwaluw 129
Oeverzwaluw 9
Grey rumped swallow 6
Grote karekiet 2
Rietzanger 1
Gele kwikstaart 1
Red headed quelea 1
Orange –breasted (zebra) waxbill 8
Red-necked falcon 1
----------------------------------
Totaal : 158 vogels nieuw geringd
Dinsdag 11 Januari 2010 : Chisamba, Fringilla farm/Zambeef.
Eindelijk…. om 04:50 uur opgestaan zonder gekletter op het zinken dak van de cabin. Dus snel de laatste spullen in de auto gegooid en op pad naar de vangplek. Het is nog wel bewolkt, maar in de verte begint het laag aan de horizon oranjerood te gloren. Al tijdens het opzetten van het eerste extra net schiet er een malachite kingfisher over het stroompje waar we dit net dwars overheen hebben staan en springt meteen in het net. Dan ben je er nota bene direct bij, maar de vogel zit gelijk al loeivast in het net gedraaid. Als ik hem na wat puzzelwerk verwijderd heb draai ik mij om en zie nog net een grote purperkoet langs komen vliegen vanaf het irrigatiekanaaltje. Wat een bakbeesten als je ze zo van dichtbij ziet !!! Vervolgens loop ik verder om op 2 plaatsen mijn MP-3 spelertjes neer te leggen met geluiden van europese soorten. Voor de zekerheid neem ik al vast wat zakjes mee, maar meteen zie ik al een hele serie rietzangers hangen. Aan de slag dus maar. Tijdens het uithalen zie ik tot 3 keer toe enkele Black crake’s onder de netten in de fijne vette grijze klei lopen terwijl er boven mij een groep van 8 pink-backed pelicans overvliegt en iets verderop 3 treintjes van samen ongeveer 60 koereigers vanaf hun slaapplaats naar de koeienkraal bij de maalderij vertrekken; wat een ervaring om zo te mogen staan werken. Ondertussen hoor je op meerdere plekken grote karekieten zingen dat het een lieve lust is; en dat zijn er meer dan die we op de MP-3 spelers afspelen…. Als ik blij ben de meeste vogels uit het net te hebben gehaald en bij het achterste net kom staat mij een verrassing te verwachten… in 1 net hangen als een krans compleet in de vorm van de zwerm ongeveer 40 red-headed quelea’s. Pfffff… ook die er nog bij.. Peter ne Bennie zullen zich wel afvragen waar ik blijf. Ze hangen nog niet lang want de meesten zijn er redelijk makkelijk uit te halen en gelukkig zijn ze laag ingevlogen want als deze beestjes met het net over de bovenste baan buitelen ben je helemaal klaar….. Ik besluit de vogels allemaal ongeringd los te laten want we hebben van de 2,3 mm Cape town-ringen nog maar minder dan 200 stuks te gebruiken dus daar moeten we eerst maar eens andere Afrikaanse soorten mee ringen die hier tenminste niet als een pest gezien worden. Bennie vertelde afgelopen week wel dat er een SAFRING-project loopt naar aanleiding van het negatieve imago van de quelea’s waarbij je de gebruikt ringen vergoed krijgt, maar daar hebben we nu geen nieuwe ringen voor terug voordat wij weer thuis zijn.
Tijdens het ringen van deze vogels van de eerste ronde hebben we amper tijd om eens om ons heen te kijken, maar we zien nog wel een groepje van 5 white-backed vultures en een prachtige man grauwe kiekendief / montague’s harrier. In de tweede ronde hangt er in het net boven het stroompje een woudaapje. Een heel mooi uitgekleurd adult exemplaar van de Europese ondersoort Minutus. Van deze soort hebben we vorig jaar maar 2 keer een juveniel exemplaar gevangen, beide in de schemer. Nu heb ik er dus pas mooie foto’s van kunnen maken. In dezelfde ronde vangen we net als eerder deze week weer een diksnavelwever, maar nu een adulte man met natuurlijk weer die bullebak van een kop en snavel maar daar bovenop als extra accent 2 grote witte vlekken. Als de zon er flink op begint te branden komt er weer meer beweging van de thermiekgevoelige vogels. We zien een drietal yellow-billed storks voorbij komen vliegen en even later passeren er daarvan 5 thermiekend. Als we eindelijk aan het zetten van een pot koffie toekomen geven we de medewerker van Zambeef die de wacht houdt bij het pompgebouwtje voor de irrigatie (waarom eigenlijk?) ook een beker. Dat wordt op de bekende, in onze ogen overdreven, grote dankbaarheid aanvaard, en hij gaat verder met het spoelen van de kippendarmen. Een tijdje later zijn Bennie en Peter een ronde langs de netten aan het lopen en blijf ik achter om de eerste ringspullen al op te bergen. De man komt dan inmiddels naar mij toe lopen om de koffiebeker in te leveren. Hij spreekt met gevouwen handen en buigend zijn dank voor het aanbieden van een kop koffie uit, om vervolgens in één zin er achteraan toe te voegen : “I want to have your minicamera”.
Tja, dan rest je maar één ding, en dat is proberen uit te leggen dat zo’n leuk klein apparaatje ook voor ons wel veel geld kost. Als ik dan ook vertel dat die camera hier anderhalf miljoen Kwacha zou kosten schrikt hij zich een hoedje en begint beschaamd te lachen…
Het ochtendvangen heeft weer leuk wat vogels opgeleverd en tevens ook nog weer een paar nieuw waargenomen soorten. Vanaf het Zambeefterrein gaan we nog even op zoek naar een brood, maar in de omgeving is op alle adressen die we bezoeken geen brood verkrijgbaar. En wanneer er weer brood komt weet men je ook niet te vertellen. Dus lunchen we maar weer veel te zwaar op Fringilla.
Totalen ochtendvangst :
------------------------------------------------
Rietzanger 32
Europese kleine karekiet 2
Afrikaanse kleine karekiet 2
Afrikaanse grote karekiet (Cape reed warbler) 5
Europese grote karekiet 7
Afrikaanse snor (Little rush warbler) 1
Boerenzwaluw 1
Blackeyed bulbul 1
Village weaver 1 (+ meerdere ongeringd los)
Lesser masked weaver 2
Thick-billed weaver 1
Malachite ijsvogel 4
Red-shouldered Widow 2
Orange-breasted (zebra) waxbill 4
Red-billed firefinch 4
Bronze mannikin 1
Woudaapje 1
Red-headed quelea circa 40 ongeringd los
-------------------------------------------
Totaal 81 vogels nieuw geringd.
’S Middags is het weer behoorlijk warm. We hebben weer veel stabieler weer en dan vliegt de temperatuur al snel naar waarden van rond de 35 graden. Op de zwaluw-vangplek is het als weaan het eind van de middag arriveren dan ook nog lekker warm in de zon. We staan langeb tijd te wachten, maar zien maar één keer een groepje zwaluwen overvliegen. Vrijwel meteen daarna passeert er een valk, en even later concluderen we dat er minimaal 3 valken tegelijkertijd rondvliegen op de vangplaats. Daar worden zwaluwen niet vrolijk van en de eindconclusie van deze avond is na het vangen van slechts 7 zwaluwen : vertrokken !!!
We mogen hopen dat daar morgen nog weer kentering in komt en dat dit een incident is naar aanleiding van e aanwezigheid van die valken.
Totalen avondvangst (48 mtr net) :
----------------------------------
Boerenzwaluw 7
Orange-breasted (zebra) waxbill 4
----------------------------------
Totaal 11 vogels nieuw geringd
Dinsdag 12 Januari 2010 : Chisamba, Fringilla / Zambeef.
Peter is vroeg opgestaan om met de ball-chattri te gaan vangen op het gazon op de camping. Je weet maar nooit of er nog weer een sperwer zit… en inderdaad, al snel hoor ik hem roepen dat hij een sperwer heeft gezien. Even later komt hij enthousiast de cabin binnenlopen om de telescoop te pakken, want de sperwer blijkt bij de ball-chattri te zitten. Als ik buiten kom zit hij er al bovenop en voor we het weten hebben we hem gevangen… het blijkt een shikra/African little sparrowhawk te zijn in het tweede winterkleed. Een stuk kleiner dan onze europese sperwer en het meest in het oog springende verschil in kenmerken is wel dat de nagels korter zijn en dat de druppels op de borst groter zijn dan bij onze sperwers.
Na het ontbijt rijden we het Zambeefterrein weer op om te kijken of we daar ook zo’n succes kunnen halen. En ja hoor… de eerste beste scharrelaar/rufous bellied roller waar we de val voor op de wegkant zetten springt er binnen 10 minuten op, en we vangen hem. Jeemig, het kan verkeren… wat een gigantisch felle veren heeft die vogel. Als je ze in het veld observeert valt dat al op, maar in de hand….. Het is een adulte vogel met handpenrui in de eindfase; de 3 buitenste handpennen zijn nog oud, daarna komt er een halfvolgroeide nieuwe pen en de rest is nieuw en voltooid. Bij het maken van foto’s ziet de vogel z’n kans schoon en grijpt mij met z’n snavel midden op m’n hand. De knijpsporen blijven er de rest van de dag in staan…
Nu het geluk ons met de vangsten toe lijkt te stralen proberen we ook nog even met 2 mistnetten te vangen bij de mestverwerkingssite. We zetten 2 netten over plassen van vies, stinkend zwartbruin vocht dat uit langs de weg gestorte mest, koeienhoeven en –hoorns en ander dierlijk afval sijpelt. Dat schijnt zeer voedselrijk te zijn voor bosruitertjes want ze komen er in aantallen tot een stuk of 30 op af. In drie rondes vangen we in totaal 4 bosruitertjes. Er staat waarschijnlijk toch net iets teveel wind op de netten en het zijn natuurlijk vogels die de netten bij daglicht heel goed kunnen zien. Tijdens het rondrijden genieten we nog van een groepje kleine Pytilia’s en Firefinches die onder een acaciaboom foerageren op de zaadjes die op de grond liggen. We zien er de Orange-winged (golden-backed) pytilia, de Red-billed firefinch, de Blue waxbill (southern cordonbleu) en ook een exemplaar van de Cut-throat finch, een mannetje met die mooie rode streep langs zijn hals alsof die doorgesneden is (weet je meteen waar hij z’n naam aan te danken heeft). De soort is nieuw voor deze trip en voor mij en Peter. Later nog een nieuwe soort, de Namaqua dove, met z’n 28 cm (de helft daarvan zit ‘m in z’n lange staart) één van de kleinste bosduifjes van Afrika. Terug op de camping komt Edwin met een grote waterschorpioen van zo’n 6 cm aan en vraagt of we die ook voor de ball-chattri kunnen gebruiken. Vanmorgen bracht hij ook al een grote olifants-mestkever die op de weegschaal ruim 8 gram bleek te wegen. Die beesten zijn allemaal enorm groot hier ! Maar toch te groot voro het vangen van klauwieren en verwanten.
Aan het eind van de middag vertrekken we weer richting het Zambeef terrein waar we deze keer naast het vangen van zwaluwen gaan proberen steltlopers te vangen. Peter en Bennie gaan op de zwaluwen en ik wordt uit de auto gezet met 2 lange netten en toebehoren en met die spullen loop ik als met een knapzak over de schouder door het hoge gras naar de rand van het meer waar een smalle slikrand ligt. Aanvankelijk springen er hele hordes groene sprinkhanen voor mij op uit het hoge gras (vandaar al die klauwieren hier), maar als ik in de overgangszone naar een soort rietachtig gras terechtkom zwermen er een paar groepjes van wel 100 orange-breasted(zebra) waxbill’s op die zitten te foerageren in de zaden die er inmiddels talrijk voorhanden zijn. Langs de slikrand zit van alles.. kemphanen, vorkstaartplevieren, steltkluten, red-billed ducks, knob-billed ducks, bosruiters, 8 pink-backed pelicans, white-faced whistling ducks en ook tientallen gele kwikstaarten en rietzangertjes. Als ik met de netjes aan het opzetten ben komt er een African Skimmer voorbij vliegen. Die hadden we nog niet gezien. De stokken zijn makkelijk de klei in te drukken dus de boel staat al snel. Ik zet het geluid op de MP-3 speler op vorkstaartplevier en val om van verbazing… ik ben nog niet terug aan de oever of het zweeft boven mij al vol met vorkstaartplevieren die als zwaluwen door elkaar heen kruisen en rakelings over de netten scheren. Binnen 5 minuten hangt er al één in en dat stimuleert de rest om nog dichterbij te gaan kijken. Er is echter nog te veel daglicht en de netten zijn voor de vogels nog te goed zichtbaar. Na een half uur waag ik het er op om de vogels te gana uithalen want er hangen er wel een paar meer bij. Dat blijken er dus 3 te zijn en verder zit er nog een bosruitertje bij. Ik trek mij met de vogels terug de oever op en schuil in het gras dat hier ruim 1,5 mtr hoog is. Terwijl ik wacht hebben kleine zangertjes mij niet in de gaten en komen ze langzaam dichterbij. Zo zit ik uiteindelijk met rondom mij ongeveer 100 orange-bellied(zebra)waxbills. Prachtig, wat een mooi gebeuren..
Als de zon onder is gegaan beginnen er in rap tempo groepen kemphanen en bosruiters nieuw binnen te vallen. Ook voegen zich veel eenden bij de steltlopers. Ik sluip door het gras verder richting de waterkant. Daarbij schrik ik ineens een grote antilope op die hier in het hoge gras lag. Luid mekkerend rent het dier weg. Even later springt er ook nog een Swainson’s Francolin op. Vanuit de waterkant zie ik de eenden en steltkluten op ongeveer 10 meter voor mij en ze hebben me niet in de gaten… Als het licht al behoorlijk minder wordt en de waterspiegel oranje begint te kleuren komt er ineens een groepje African skimmers langsvliegen. Als een trein scheren ze voorbij met hun grote ondersnavels een streep door het water trekkend. Wat een prachtig gezicht…. Voor mij het hoogtepunt van alle vogelwaarnemingen tot nu toe… Inmiddels zijn er honderden kleine visjes naar het meest ondiepe water van het meer gezwommen en beginnen daar te foerageren. Dat trekt duidelijk weer grote vissen aan en regelmatig hoor je een grote smak of klap van een staart. Op het strand ligt de kopplaat van een catfish, een meervalachtige die hier in het meer zit. De proporties van die schedelplaat geeft wel aan dat het hier om vissen van ruim anderhalve meter gaat. Als het flink donker is en de zwaluwvangspullen na weer een tegenvaller opgeruimd zijn arriveren Peter en Bennie door het hoge gras en halen we de laatste gevangen vogels uit de beide netten.. Er zijn intussen 7 kemphanen en als superklapper een goudsnip / painted snipe bijgekomen. Die laatste was een soort waarvan je droomt om te mogen ringen; dat we er nu na een eerste vangpoging er zo maar mee in de hand staan maakt je stil…
Wat was dit weer een prachtige avond, een moment waarop je je weer eens realiseert hoe bevoorrecht je wel niet bent om dit allemaal te kunnen doen.
Totalen ochtendvangst:
-------------------------------
Shikra 1
Lilac breasted roller 1
Bosruiter 4
-------------------------------
Totaal : 6 vogels nieuw geringd
Totalen avondvangst (48 mtr net) :
----------------------------------
Boerenzwaluw 7
Grote karekiet 1
Cuckoo finch 1
Oostelijke vorkstaartplevier / Red-winged pratincole 3
Westelijke vorkstaartplevier / black-winged pratincole 1
Kemphaan 7 (1 man en 6 vrouw)
Goudsnip / Painted snipe 1 (man)
--------------------------------------------------------
Totaal : 21 vogels nieuw geringd
Woensdag 13 Januari 2010 : Chisamba, Fringilla / Zambeef.
Van,orgen wederom wakker gemaakt door een amechtig hijgende Peter die de kamer binnen kwam lopen met de ball-chattri en een shikra in z’n hand. Ditmaal een magnifiek adulte vogel. De vogel werd gevangen terwijl de ball-chattri vlak achter een groep campers stond.
Die campers waren gisteravond laat nog gearriveerd en het bleek een groep Zuid-afrikanen te zijn die een rondreis door de regio maakten. Al snel hadden enkelen van het gezelschap in de gaten wat onze activiteiten waren en vanzelfsprekend duurt het dan maar even voor je de eerste geïnteresseerden bij de ringtafel hebt staan. Vrij snel daarna vertrokken ze één voor één. Even later kwam een bezorgde Edwin bij ons en vroeg of iemand van het gezelschap ons de sleutels van de cabins had gegeven. Ze bleken dus zonder betalen te zijn vertrokken. Later bleek dat ze de sleutels hadden afgegeven bij de bewaker aan de poort, maar die had ze in z’n broekzak gestopt en was naar huis gegaan. En dan krijg je dus al snel de situatie dat een zakenman naar z’n cabin wordt gebracht waar hij een uur buiten op de veranda zit te wachten tot de sleutel gebracht wordt.
We hebben vanmorgen op het Zambeef-terrein nog een tijdje ons geluk geprobeerd met de ball-chattri, maar zowel lilac-breasted rollers als fiscals waren niet bereid om aan de gedekte tafel aan te schuiven. Tijdens het wachten zagen we no een mooie man scarlet sunbird.
We zijn nog even naar het irrigatiekanaal gereden waar we vorige week de saddle billed storks zagen, maar deze keer zat er niet bijzonder veel. Wel hebben we daar als een schim tussen het riet nog een glimp kunnen opvangen van een Allen’s lesser gallinule oftewel kleine purperkoet. De warmte werd op deze plaats al snel bijna ondraaglijk en de waarnemingen liepen snel terug. Tijd voor een lunch bij Fringilla dus… Daar was het lang wachten op de broodjes hamburger die er niet bleken te zijn omdat er geen broodjes waren. Geef ons dan maar alleen maar een hamburger was het alternatieve voorstel van Bennie. De ober toog weer naar binnen en kwam een minuut of 5 later weer naar buiten met de opmerking: “er zijn geen hamburgers meneer”. Dus werd het een , overigens overheerlijke Fringilla chicken-pie met friet. Dat legde weer een bodem voor de middag… Tijdens het wachten op de bestelling zag ik in 1 boom in de tuin nog even 3 nieuwe soorten voor deze reis: een yellow-breasted apalis, een african yellow white-eye en een african green pigeon. Dat veraangenaamd zeg…
Om 17 uur hebben we een take-away maaltijd opgehaald omdat we plannen hadden om weer een avondvangst voor steltlopers te gaan houden. We hebben samen wat extra netten opgezet en net als gisteren ben ik achtergebleven. De vorkstaartplevieren bleven na het activeren van het geluid erg hoog rondvliegen, en al snel bleek waarom: er vloog een lannervalk rond die al snel gezelschap kreeg van een tweede exemplaar. Ze zaten flink achter de vorkstaarten aan te jakkeren, maar waren ook regelmatig met elkaar aan het vechten. Op een gegeven moment zeilden ze naar de rand van het meer en begonnen met stootduiken op 2 grote roofvogels die in de top van één van de bomen zaten. Het bleken visarenden te zijn, die echter niet onder de indruk van de grote valken waren… Al dit gedoe hield duidelijk de vogels op afstand en daardoor werd het aanvankelijk een heel slechte avond te worden, maar met het arriveren van Peter en Bennie werd het al snel beter…. Ze brachten eten !
We hebben het zitten te verorberen onder een prachtige Afrikaanse sterrenhemel, wat magnifiek toch weer… Daarna naar de netten, en we bleken de juiste strategie te hebben gebruikt. Er hingen heel wat vogels in de netten. En zo wisten we in twee rondes maar liefst 56 vogels uit de netten tevoorschijn te halen, waaronder weer heel wat kemphanen, maar ook een white-faced whistling duck, een hottentot-taling, een red-billed teal, een drietal kittlitz-plovers, twee kleine strandlopers (formaat boomklever), blacksmith lapwings (met een scherpe spoor op hun vleugelboeg) en een heuse joekel van een grutto. We zaten dus even met de handen, of liever gezegd, de bunnen vol met vogels. Daarom besloten we om de vogels maar meteen in het veld te ringen en meten . We zijn er dus maar midden mee op de weg gaan zitten in het schijnsel van de lampen van de auto. Dat ging prima, en in korte tijd liepen er rondom ons en over onze benen meer en meer vogels met een ring om… we vingen vanavond ook nog een Blacksmith’s lapwing die al een ring droeg. Het ligt zeer voor de hand dat die aangelegd is door de Amerikaan die hier vorige maand een paar nachten heeft gevangen. Nadat we een uur hebben zitten meten komt Bennie op het idee om de auto maar even te starten want anders zitten we met een lege accu. Je raadt het al…. Toch te lang gewacht…. Slechts een korte klik is het resultaat van het omdraaien van de sleutel in het contactslot…. O.K. daar sta je dan in de pikdonkere Afrikaanse nacht achterop een bedrijfsterrein met een 2500 kilo wegende terreinwagen die op een erg schuine wegkant staat. We hebben enige tijd geprobeerd om met z’n drieën de auto de weg op te duwen om hem daarna aan te drukken, maar dat lukte net niet. We zijn naar het eind van het pad waar we de auto hadden staan gelopen en hebben daar tevergeefs om hulp gevraagd. Dat lukte niet terwijl er toch regelmatig mannen in het stikdonker langs kwamen lopen die hun werk er op hadden zitten. Dus is Bennie doorgelopen naar de poort om hulp te halen en zijn Peter en ik achtergebleven. In no time hadden we 2 jongens bij ons staan die in de gaten hadden dat wij hulp nodig hadden. Dus wachten maar… Na ongeveer een half uur komt er een klein lichtje snel dichterbij; het blijkt Bennie te zijn die op hoge snelheid op een echte Afrikaanse fiets ( zo één zonder spatborden, met maar één trapper en geen licht) komt aanzeilen alsof ie de start van de ronde van Zambia dreigt mis te lopen… De bewaking aan de poort bleek geen verantwoordelijkheid te willen nemen om zonder overleg met de chef te gaan helpen; op het verzoek van Bennie of ze de chef wilden bellen om toestemming te vragen kwam slechts het antwoord dat dit uitgesloten was want de baas sliep… Dus Bennie naar de overkant van de weg, maar daar bij Fringilla hetzelfde resultaat. En dus heeft hij maar een fiets geleend en hebben we met hulp van de 2 jongens die al bijna een uur bij ons hadden staan wachten de auto van de schuine kant de weg op gedrukt en weer aan de praat weten te krijgen. En zo arriveerden we om 01:00 uur op de camping… maar wat een geslaagde dag toch maar weer.
Totalen vangavond (78 mtr net):
-------------------------------
Kemphaan / ruff 23
Bosruiter 14
Blacksmith lapwing (plover) 11 + 1 onbekende terugvangst
Groenpootruiter / greenshank 1
Hottentot-taling 1
Kleine strandloper / little stint 2
Kittlitz’s plover 3
Grutto / black-tailed godwit 1
--------------------------------------------------------
Totaal 56 nieuw gering en 1 onbekende terugvangst.
Donderdag 14 Januari 2010 : van Chisamba naar Kabwe.
Na het meten en wegen in de ochtenduren zijn we nog even naar het Zambeef-terrein gereden en hebben daar gezocht naar mijn teenslippers die ik bij het uit de berm drukken van de terreinauto moest hebben laten liggen want ze waren bij het inpakken voor de verplaatsing naar de andere vangplaats nabij Kabwe nergens te vinden. De slippers (plakkies heten ze hier…) zullen inmiddels al\wel gevonden zijn door iemand anders die ze waarschijnlijk nog veel beter kan gebruiken dan ik want ze waren in geen velden of wegen te bekennen. Toch leverde onze vergeefse zoektocht nog een nieuwe vogelsoort op die we nog niet op onze lijst van dit jaar hadden staan, de Brown hooded kingfisher, één van de bosgebonden ijsvogelsoorten. Ook dit exemplaar zat aan de onderkant van de boomkroon van een acaciaboom in een kurkdroog deel van het terrein. Verder ontdekten we nog een vogeltje dat duidelijk tot de waxbillfamilie behoort maar dat we totaal niet in het 5 cm dikke en 2100 soorten bevattende boek the birds of Africa south of the Sahara hebben kunnen vinden.
Na het verlaten van de poort van het Zambeefterrein zijn we links afgeslagen en op weg gegaan richting Kabwe waar we op de andere locatie bij de familie Burton zullen gaan ringen.
Onderweg de gebruikelijke taferelen van langs de highway lopende en fietsende mensen met handelswaar of boodschappen op het hoofd of low-low-budgetfiets; een ons op volle snelheid inhalende kleine truck met gesloten laadruimte en een wijd openslaande achterdeur waardoor je een complete familie op de laadvloer kon zien zitten. Tja, die moeten nog adem kunnen halen, dus die deur moet open blijven. Ze komen er hier even later gewoon mee door een politiecontrole heen…. Onderweg ook weer, onvermijdelijk, een gecrashede vrachtwagen met een totaal tot schroot verwrongen cabine. Gewoon op een recht stuk weg de berm ingeschoten en een aantal malen over de kop geslagen. Naar de toestand van de chauffeur kun je raden….
Na ongeveer een uur rijden komen we in Kabwe aan; de stad met 300.000 inwoners waarvan 80 % werkloos is en de gezondheid van de bevolking tot de laagste van het continent behoort doordat men hier letterlijk leeft op de puinhopen van afval van de mijnindustrie die hier gevestigd is. In de stad word je weer geconfronteerd met de onderkant van de samenleving in een ontwikkelingsland. Over straat lopen mensen in driedelig kostuum en attachékoffertjes tussen mensen met amper een draad aan hun lijf met tot grote karren uitgebouwde kruiwagens volgepakt met handelswaar of vracht die ze in opdracht naar een andere plek in de stad vervoeren. Langs de weg een lang lint van handelswaar variërend van bedden tot kleurrijke schoolrugzakjes tot grafstenen of metselblokken. En natuurlijk mogen de top-up stalletjes waar je GSM-beltegoed kunt kopen niet ontbreken; ze staan zelfs nog in de nederzettingen met traditionele lemen hutten met grasdaken. In Kabwe gooien we de tank van de 4-wheeldrive vol met diesel (hier omgerekend iets meer dan een euro per liter) en rijden verder naar de Burton’s die in het buitengebied op ongeveer 17 km buiten de stad wonen. We arriveren er weer in een oase van rust vergeleken bij het industrieterrein van Zambeef en de Fringillafarm die pal aan de great North road ligt.
Na te zijn gesetteld maken we een eerste rondrit over het terrein van Mapfundzalo ranch en zien meteen al weer een tiental nieuwe soorten zoals wattled plover, lizard buzzard (een roepend paartje langs de weg) , een slangenhalsvogel/African darter; een grey-headed gull en een mozambiquesijs/yellow-fronted canary.
Tegen de avond maken we ons klaar voor het te water laten…. Het water onder het riet staat weer dusdanig hoog dat we doelbewust een nat pak gaan halen om zwaluwen te kunnen vangen. We doen het deze eerste avond rustig aan met slechts 1 baantje met 2 netten van 12 en 9 meter. Het blijft lange tijd spannend of er überhaupt wel zwaluwen zitten, maar ineens duiken ze op en lopen de beide netten snel vol met vogels. Samen met een aantal forse wevers hangen de netten flink door en dus moeten we voortijdig het water in om te beginnen met het uithalen. Uiteindelijk hebben we een leuk aantal vogels met bij de zwaluwen maar liefst 7 vogels die al een ring van eerder dit seizoen dragen. Geen slechte eerste avond dus…
Avondtotalen (48 mtr net):
---------------------------------------------------
Boerenzwaluw 65 nieuw en 7 eigen terugvangsten
Oeverzwaluw 1
Rietzangers 9
---------------------------------------------------
Totaal 75 nieuw geringde vogels en 7 terugvangsten.
Vrijdag 15 Januari 2010 : Kabwe; boodschappen en panne.
Na het wegwerken van de vogels van gisteravond hebben we van Debbie een fantastisch ontbijt geserveerd gekregen, waarna we met 2 jongens van de ranch gewapend met takkenscharen en slashers naar de dambo zijn gereden om een extra baantje in het riet te hakken en in de struiken voorbereidingen te treffen voor een ochtendvangst. Struiken moeten weer bijgesnoeid en voor de netstokken moeten met grondboor en voorhamer niewue gaten gemaakt worden want Bennie heeft het tot nu toe niet aangedurfd om in z’n eentje een ochtendsessie te gaan houden, vooral vanwege het gevaar dat er zo ineens koeien bij je netten kunnen staan. Het bleek bij dat werk al veel warmer dan we hadden gehoopt, maar het is gelukt en we kunnen vangen. We hebben na de koffie van Debbie een boodschappenbriefje meegekregen en zijn vertrokken naar Kabwe om daar boodschappen in te slaan voor de komende week, geld te wisselen en ….. een lekke achterband te verwisselen ! We hadden er bij de Burton’s al wat extra lucht bij ingepompt, maar dat mocht niet baten. Gelukkig hebben we Kabwe er nog mee weten te bereiken en dan is hulp bij het verwisselen onvermijdelijk direct beschikbaar. Drie man sterk staan ze zich te verdringen om een paar pin (een pin is 1000 Kwacha = circa 20 eurocent) bij te verdienen. Tussen de muren van een parkeerplaatsje van een metaalhandel is het bloedheet, je verbrand je handen aan het staal dat er ligt opgeslagen. De mannen weten in korte tijd het wiel te wisselen en wij kunnen weer verder.
We halen boodschappen bij de Shoprite waar nog jongere knaapjes als de bliksem naast je auto staan om hem te bewaken (garandeert niks natuurlijk) of de ruiten te wassen. Bij de ingang loop je door een gordijn van jongens die weer van alles verkopen en binnen beland je in een hete, stoffige supermarkt waar van alles wordt omgeroepen in een krakende, piepende en snoeihard gillende omroepinstallatie en het vol loopt met mensen die vooral in de rij staan bij het vlees. Leuk toch, en zo anders dan bij ons…. Hier ligt het pootmais (volledig gecertificeerd en genetisch gemanipuleerd) in zakken van 5 kilo tussen de diepvrieskalkoenen, picknickspullen en plastic Vuvuzela’s. Merkwaardig, want de hoogste mais staat hier nu in bloei…..
Voor thuis neem ik een zak Kapenta mee; gedroogde kleine zoetwater-visjes die je gefrituurd eet en bij ons waarschijnlijk voor een paar euro in de aquariumhandel koopt, wie weet met CITES-papieren er bijgevoegd….
Net als gisteren ben ik een groot deel van de middag bezig geweest om grotendeels tevergeefs te proberen mijn e-mail te lezen en, het belangrijkst, het thuisfront te laten weten dat hier alles prima verloopt. Mijn provider (Ziggo eat your heart out…. ) functioneert weer totaal niet en voor ieder mailtje dat ik gelelezen heb wordt ik tot 20 maal direct na het inloggen weer uitgelogd. Dit ligt puur aan Ziggo want de andere mannen hebben geen enkel probleem met hun mail en andere websites zijn wel gewoon toegankelijk. Wel moet ik de internet-stekker met ducktape vastplakken en dan nog een strijkbout op de kabel zetten om te voorkomen dat de stekker er iedere keer uitvalt… maar ja, het blijft Zambia….
De avondvangst verliep met nu 4 netten van in totaal 45 meter net prima. Er waren meer zwaluwen dan de vorige dag en ze vielen mooi in. Met 126 zwaluwen zijn we gezien de omstandigheden zeer tevreden….
Totalen avondvangst (48 mtr net):
-----------------------------------------
Boerenzwaluw 118 nieuw en 8 eigen terug
Rietzanger 3
-------------------------------------------------
Totaal 121 nieuw geringd en 8 terugvangsten
Zowel de vlucht op London als Lusaka verloopt voorspoedig met alleen wat vertraging bij vertrek wegens ijsafzetting op de vleugels. Onderweg nog wat afleiding middels het twitchen van Linda de Mol in het eerste vliegtuig en een op Heathrow ronddolende Johan Cruijff; de eerste ondersoorten zijn dus binnen. Na een nachtvlucht met weinig slaap, stramme benen en een zere nek landen we op 4 Januari om 06 uur op Lusaka airport alwaar Bennie ons staat op te wachten. En net als vorig jaar mochten we weer door het VIPS & diplomats-loket; wat hebben ze het toch goed door die Zambianen…
Maandag 4 Januari 2010: Lusaka Zambia naar Chisamba.
Vanuit de lucht was al goed te zien dat het voor de regentijd erg droog was in Zambia. De grote landbouwbedrijven van hoofdzakelijk niet-afrikaanse origine hebben hun beregenings installaties allemaal aanstaan om de mais en soja te besproeien met het levensvocht waar mens, dier en plant in deze regio zo naar snakt. We gaan eerst op zoek naar een bankfiliaal dat op deze tijd al open is om dollars te wisselen in Kwacha’s. We willen immers zo graag miljonair worden. Die poging strandt al snel want het openbare leven moet hier vandaag weer helemaal op gang komen na de kerst en jaarwisseling. Na de eerste boodschappen zijn we dus nog weer teruggegaan naar een wisselkantoortje, maar daar accepteerde men dus geen biljetten van 10 of 20 dollar. Uiteindelijk kunnen we tussen rammelende en lekkende vriezers in een stoffige en lawaaiige supermarkt geld wisselen bij de (ook weer een blanke) chef. Daarna weer naar een andere kant van Lusaka om bij de verhuurder van terreinwagens, de oud-Hoogevener Hans, een nieuwe reserveband te halen want Bennie heeft gisteren een scheur in één van de banden van de terreinwagen weten te rijden. Bij hen zagen we in de tuin onder het genot van een onvervalste kop Hollandse koffie een bosrietzanger alarmerend door de struiken scharrelen. In de stad vlogen op meerdere plekken zwaluwen en zagen we vanzelfsprekend ook al soorten als koereiger, cape turtle dove en pied crow rondvliegen. Ook hier zijn de gewone Europese huismussen aan het toenemen. Op 2 parkeerterreinen zien we er enkele rondscharrelen. De soort blijkt aan een onstuitbare opmars op het hele Afrikaanse continent bezig te zijn. Alsof ze weten dat het in de steeds schoner en smetteloos wordende Europese steden geen doen meer voor ze is. Na tevergeefs vier boekwinkels te hebben afgezocht naar een vogelboek voor Peter bezoeken we nog een winkelcentrum om een nieuw zakmes voor Bennie te kopen, maar ook dat blijkt tevergeefs. De winkels zijn nog in kerstsfeer met dennentakken en vooral kunstkerstbomen. En wat gebeurt er dan als je een Zambiaan vraagt om de kerstboom op te tuigen : vrijwel alle kerstballen hangen aan één kant van de boom want dan hoef je er bij het optuigen niet helemaal omheen te lopen….
Het is wel beschamend om op deze manier na het aanschouwen van bittere armoede langs de straat een winkel in te stappen met zelfs voor mijn maatstaven te grote luxe en weelde op allerlei huishoudelijk gebied. Peter bekent later als we de stad verlaten om richting Chisamba te rijden dat hij wel een paar maal de andere kant heeft opgekeken. Tja, dat is Afrika, waar de één een plastic speelgoedtractor met geluid voor z’n kind koopt en de ander blij is ’s avonds een schaal met Mango’s te hebben verkocht…
Tijdens de rit nemen de soorten al snel toe en na een uurtje rijden komen we aan bij Fringilla farm alwaar we de 1e week zullen verblijven, als er tenminste nog zwaluwen zijn…… De prachtige hut op poten waar Bennie vorig jaar in sliep blijkt inmiddels na kortsluiting tot op de grond te zijn afgebrand. Het gezin dat er in verbleef had niets meer over dan de kleren aan hun lijf. In een andere hoek van de campsite zijn wel 2 andere cabins gebouwd en die kunnen we gebruiken. Ze hebben zelfs een eigen douche en toilet. Bij de douche zou het echter wel prettiger zijn geweest om het afvoerputje minder dan 2 cm boven de vloer te laten uitsteken…
Ook de accommodatie op het guesthouse is beperkter geworden want waar vorig jaar het internetcafeetje nog was gevestigd staan nu lege tafels. Dat is dan meteen voor ons als moderne westerlingen even wennen. De komende periode zal er dus even geen communicatie met het thuisfront zijn.
Na te zijn ingericht en alle zooi uit de koffers te hebben uitgestald gaan we eerst maar eens een lunch gebruiken en daarna springen we in de auto om onvermijdelijk op het heetst van de dag (Bennie meet 35 graden in de schaduw) een kijkje te nemen op het Zambeef terrein alwaar we onze vangplek hebben. De toegangscontrole voor het personeel blijkt er te zijn verscherpt. Volgens Bennie werd al het werkvolk nu allemaal gefouilleerd; ze zouden ook eens een koe meenemen…
De voor Afrika tegenvallende neerslag zorgt er voor dat alle planten inmiddels beginnen te verslappen. Waar we vorig jaar nog tegen de prachtigste bloemen aan keken hangen de bladeren van de planten nu slap langs de stelen. Ook de meren met de slikranden waar we vorig jaar nog zoveel watervogels en steltlopers zagen waren nu verdroogd en al helemaal begroeid met gras van meer dan een halve meter hoog. Bij het grootste meer was wel een stuk van een weiland op de oever gemaaid en hierdoor hebben we op deze plek prachtig kunnen kijken naar de vogels die hier verbleven. Er liepen enkele vorkstaartplevieren, bosruiters, oeverlopers, steltkluten, kemphanen, white-faced ducks, pink-backed pelicans, glossy ibis, sacred ibis, yellow-billed ducks en ook nog een tweetal gele kwikstaarten. In de hoek van het meer zat een giant kingfisher op een voormalige weidepaal en aan het eind van het meer zat ook nog een African fish-eagle op een paal. Nadat wij onze weg vervolgden troffen we nog een aantal groene bijeneters, een prachtig waarneembare black-headed tschagra en een groepje glossy starlings aan. En natuurlijk overal widows en bishops, vooral de red bishop en de red collared Widow waarvan de mannen nu volop aan het baltsen zijn.
De uiteindelijke lijst is veel langer, gewoon nu al te veel om op te noemen, laat staan bij te houden. Tegen drie uur waren we terug op de camping en hebben we nog een twee uurtjes siësta kunnen houden alvorens weer in de auto te springen voor de eerste maal avondvangen.
We vangen nu aan de linkerkant van het dijkje dat naar het pompstation leidt. Bennie heeft daar een pad laten hakken door het metershoge akelig harde, stugge en stekende Afrikaanse riet en we vangen aan de achterkant van dat rietveld in de oevergangszone van een biezenveld naar het riet. Meteen steken er al groepjes red headed quelea’s over en daar hangen er altijd wel een paar van. Een leuke soort om het uit het net halen van Afrikaanse soorten weer eens bij te spijkeren. En we vangen een paartje orange breasted waxbill’s. Goh, wat zijn ze toch klein… een goudhaan is er werkelijk groot bij.
De zwaluwen laten lang op zich wachten en Bennie is even bang dat er geen sprake meer is van een slaapplaats op deze plek. Er vliegen aanvankelijk slechts een stuk of 3 tot 6 zwaluwen rond, maar als het flink begint te schemeren arriveren ze dan toch, steeds in groepjes van ongeveer 100 stuks. En beter nog.. nadat we ze eerst op een verkeerde plek zien invallen komen ze groepsgewijs prachtig laag aanvliegen en lopen de netten lekker vol. We eindigen uiteindelijk met 113 boerenzwaluwen (+ 1 terugvangst van vorig jaar, de eerste voor Chisamba dit seizoen) en 27 oeverzwaluwen. Geen slechte start als je ziet dat dit al ongeveer de beste avond van mijn periode van vorig jaar benaderd. Uiteindelijk blijft de volgende totaallijst over:
Totalen avondvangst (48 mtr net) :
------------------------------------------
Boerenzwaluw 113 + 1 eigen terug
Oeverzwaluw 27
Rietzanger 8
Red bishop 2
Southern masked weaver 1
African reed warbler 1
Red billed quelea (black morph) 1
Orange breasted waxbill 2
Struikrietzanger 1
Red collared widowbird 1
---------------------------
Totaal 157 nieuw geringde vogels en 1 terugvangst eigen vogel.
Na terugkomst duiken we snel het restaurant op het guesthouse in om van het buffet te genieten. Dat valt tegen, want het eten is op… er kwamen toch meer gasten opdagen dan men verwacht had. Dus wordt het maar een keuze uit het dagmenu. Wel is er nog een speciale lokale lekkernij over : Caterpillar!!!! Wel, ik weet nu hoe gefrituurde rupsen dus smaken en weet dus ook waarom deze over waren. Het uiterlijk van dit culinaire hoogstandje is nog het best te omschrijven als een stuk dat van een rubberband is afgesprongen. De textuur van het vlees is vergelijkbaar…. En de smaak is overheersend gelijkend op aangebrande braadboter.
Na het eten zijn we de steekproef van de zwaluwen gaan ringen en wegen onder het genot van de roepende fruitbats en een passerende kerkuil. Fantastisch om hier weer terug te zijn !!!!
Dinsdag 5 Januari 2010: Chisamba, Fringilla farm / Zambeef.
Nadat Bennie en Peter de meeste van de vogels van gisteravond al hebben weggeringd en ik veel te laat van m’n bed rol (hier kom je niet UIT bed, maar VAN bed…) genieten we nog even van diverse vogels op de campsite onder het genot van Hollandse koffie en sandwiches met zeer kleurrijk te noemen jam als ontbijt. Er vliegen weer grey hornbills rond en in de kale toppen van een afstervende boom zien we 2 voor mij nieuwe soorten, de violet backed (plumcoloured) starling en een groepje arrow-marked babblers.
Daarna rijden we weer naar het zambeef-terrien en bekijken nu eens een andere kant van het immense terrein waar ik vorig jaar in ieder geval nog niet geweest was. Het is een dijk langs een stroomkanaal dat wordt gebruikt om de meren met water voor de maisvelden te vullen. En daar zijn natuurlijk diverse soorten te zien doordat daar vers water aanwezig is. We zien een paartje saddle billed storks op een heuveltje staan en ontdekken weer meerdere nieuwe soorten voor deze periode zoals eurasian bee-eater, three banded plover, wire-tailed swallow, mosque-swallow, pied kingfisher en Malachite kingfisher. In de bomen horen we op enige afstand een touraco roepen en zit een groet karekiet helderop te zingen. In de verte zien we over een breedte van zeker een kilometer grote rookpluimen opstijgen. Men heeft duidelijk weer een stuk bush-terrein in de fik gestoken. Even maken we ons nog ongeruster als het op onze vangplek lijkt te zijn maar het blijkt ‘gelukkig’ bij de buurman….
Het is weer erg heet vandaag en met een lichtelijk verbrand hoofd keren we terug naar de campsite. Eerst nog even het terrein van het koeienslachthuis op, alwaar we een tweetal gele kwikstaarten zien lopen, talloze koereigers op de hekken en hokken zien staan en een zestal bosruiters op de modderkluiten zien staan die telkens van de ene poot op de andere gaan staan om oververhitting te voorkomen. Rond het hellende dak van het slachthuis vliegen grote aantallen zwaluwen met daartussen ook huiszwaluwen.
De siesta wordt vandaag gebruikt om de administratie bij te werken en de overheersend Europese geluiden op de mp-3 spelers te verwisselen voor een aantal hier te verwachten soorten. Als we voor de avondvangst arriveren blijkt er zich in de verte een stevig onweer op te bouwen dat gaandeweg de avond langzaam maar zeker dichterbij komt. De zwaluwen arriveren iets vroeger dan gisteren maar blijven lang hoog vliegen omdat er een paar keer een valk langs komt jagen. Daar houden ze vlak voor het slapen gaan echt niet van en dat leidt er toe dat ze zich als bommetjes loodrecht naar beneden laten vallen. Ook keilt de valk nog een keer tegen het net aan en blijft nog net eventjes hangen totdat ik na een sprint door het hoge gras ter plaatse kom. Ik kan nog net zien dat de vogel geheel donker is met een donkerrode onderstaart, een Afrikaanse boomvalk. Op het allerlaatst komt er toch nog een grote compacte groep zwaluwen laag binnenvliegen die horizontaal het riet induikt. Daar hangen er dan toch nog heel wat van in de netten, maar het blijken overwegend oeverzwaluwen te zijn, een soort waar we ook heel tevreden mee zijn overigens. Als we stevig doorwerkend de spullen en alle vogels mooi droog in de auto hebben zien we in de verte de hemel oranjerood oplichten van het vuur dat daar sinds vanochtend nog steeds aan het branden is. Het onweer blijkt uiteindelijk voor Zambeef een droog onweer; in de verte moet er wel een feeststemming onder de bevolking zijn want daar moet het stevig hebben gehoosd.
Totalen avondvangst (48 mtr net) :
----------------------------------
Boerenzwaluw 62
oeverzwaluw 56
cape reed warbler 1
golden bishop 1
orange-breasted waxbill 3
southern masked weaver 1
rietzanger 4
-------------------------
Totaal 128 vogels
Woensdag 6 Januari 2010: Chisamba, Fringilla farm / Zambeef.
Ochtendvangst ! Om 5 uur loopt de wekker af, maar een 10 minuten daarvoor had Bennie al op de deur gebonkt. Oh ja, we hadden afgesproken om 5 uur te vertrekken in plaats van op te staan. Om 05:15 uur zitten we in de auto en vertrekken naar de vangplek. De bewakers hebben kennelijk allemaal een zware nacht achter de rug, want beide hekken op Fringilla farm zitten dicht en er arriveert niemand om ze open te doen.. Nou ja, geen probleem, wij redden ons wel… Ook bij de hoofdpoort van Zambeef is het nog rustig. Hier nog geen vrouwen bij de poort die in het schijnsel van de straatlantaarn oliebollenbroodjes zitten te verkopen. Het eerste werkvolk voor e ochtendploeg arriveert ook nog maar net.
Als we ter plekke zijn schuif ik eerst stilletjes de zwaluwnetten die we gisteravond hebben laten staan open. Meteen scheren er al een aantal zwaluwen uit het hoge riet en springen er al een paar in de netten. Het grootste deel van de groep draait echter toch nog weer terug het riet in en gaat toch nog weer even zitten. Het is ze toch nog net iets te donker. Als ik naar de andere mannen loop om te helpen met het opzetten van de extra netten scheert er een grote uil over m’n hoofd; wellicht een Pel’s fishing owl, maar meer voor de hand liggend een velduil. In één van de vorige vangperiodes heeft Bennie hier ook al meerdere avonden een velduil gezien. Hij jaagt meteen de zwaluwen uit het riet. Ondertussen blijken er in de nog maar half openstaande netten inmiddels al wel een stuk of 10 vogels te hangen, vooral karekieten en rietzangers. Na het opzetten gaan Bennie en Peter aan de slag met het meten en ringen van de zwaluwen en bijvangsten van gisteravond. Ondertussen loop ik de eerste 2 rondjes langs de netten. We hebben een gevarieerd pakket aan soorten in de netten. Mooie gelegenheid om het onderscheid in kenmerken tussen de Europese en Afrikaanse rietvogels weer even onder ogen te krijgen, al gaat het je wel duizelen als je er zoveel tegelijkertijd te verwerken krijgt. Tot 11 uur blijft het lekker doorlopen, mede veroorzaakt door het weer. Het is veel bewolkter en er staat een licht briesje. Daardoor is het voor ons tenminste ook beter uit te houden; we wanen ons in een vangsessie ergens op een Nederlandse Juli-ochtend. Toch is er heel even de dreiging van de start van regen, maar er verdampen zo ongeveer 10,5 druppels. Later horen we van de manager op Fringilla dat het gisteren in Lusaka heeft geregend en er 70 mm water is gevallen. Tja, wat moeten ze in de stad nou met regen is zijn reactie; boeren moeten water hebben. In de Noordelijke regio schijnt het al zo droog te zijn dat de oogst als verloren beschouwd mag worden. Dat worden weer hongerige magen tijdens de Afrikaanse wintermaanden.
De soortenrijkdom van vandaag is opvallend, temeer doordat we eigenlijk alleen in het reuzenriet en boven een modderig stroompje vangen. Er zit ook nog een soort bij die ik vorig jaar niet op de ringtafel heb gezien; een striped kingfisher. Deze soort komt eigenlijk niet in dit habitat voor, maar ja, wat is hier nu echt goed bekend t.a.v. de verspreiding van soorten in dit enorm uitgestrekte gebied dat op veel plaatsen ondoordringbaar is. Het zou echt heel veel kunnen opleveren als hier structureel een paar jaar een CES-achtig project zou kunnen lopen. Bennie heeft geprobeerd hierin te helpen, maar van Zambiaanse kant komt er niks geen ondernemingszin al lijkt de betrokkenen het voorstel nog zo leuk. Tussen de bedrijven door maken we nog even kort een praatje met de medewerker van Zambeef die de wacht houdt bij het pompgebouwtje van het irrigatiekanaal. Peter had al gezien dat hij met wat zwartgeblakerde pannen die gemaakt zijn van doorgezaagde butagasflessen een potje eten aan het koken was boven een kampvuurtje. Het bleek een pan vol met kippendarmen te zijn. Als we een paar foto’s van het tafereeltje maken word ik prompt uitgenodigd een hapje te proeven. Nee, nu toch maar even niet. Het zorgt er wel weer voor dat je je rot schaamt voor de samenleving waarin wij verkeren en waarin we een appel waar iets een vlekje op zit in de winkel laten liggen of bij de kweker al niet eens plukken om prijstechnische redenen. Het meeste personeel hier krijgt als bijbetaling op het schamele dagloon van ongeveer 1,5 euro het afval van het product dat ze vervaardigen mee en zijn er als de koning te rijk mee. Hier kun je al helemaal niet uitleggen dat er op dit moment in Nederland 40.000 geiten worden afgemaakt waarvan het vlees nooit geconsumeerd zal worden maar in vernietigingsinstallaties terechtkomt….
Foto pannetje kippendarmen.
Als het vangen een beetje inzakt ontbijten we in een landschap dat bol staat van allerlei dierenleven in heerlijk loom weer. Ons enthousiasme wordt echter wel wat getemperd nadat we ontdekken dat het witte toastbrood dat we gisteren kochten qua kleur al redelijke overeenkomsten met het groene landschap vertoont. Ach ja, zolang de schimmel nog niet overheerst en er geen alternatief is gaat het er met een lekkere dikke klodder pindaklei wel in…. Het vangen valt daarna echt snel terug naar enkele vogels en we ruimen snel op; om 12 uur hebben we alle spullen weer ingepakt en hobbelen en schommelen we met de 4-wheel-drive door het hoge gras naar de uitgang van het terrein.
Ochtendtotalen (78 meter net) :
---------------------------------------
Boerenzwaluw 10
Oeverzwaluw 2
Rietzanger 23 + 4 eigen terug
Europese kleine karekiet 6
Afrikaanse kleine karekiet 4 + 1 eigen terug
Little rush warbler (Afrik. snor) 4 + 1 eigen terug
Europese grote karekiet 3 +1 eigen terug
Cape reed warbler (Afrik. Gr. karekiet) 5 + 3 eigen terug
Red-billed quelea 16
Red bishop 1
Striped kingfisher 1
Red-shouldered widowbird 1
Orange-breasted waxbill 6
Red-billed firefinch 4 + 1 eigen terug
------------------------------------------------------------------
Totaal : 86 vogels nieuw geringd en 11 terugvangsten eigen vogels.
De siesta word weer aangegrepen om diverse administratieve klusjes uit te voeren zoals het controleren van de MP-3 spelers en uitselecteren van de gemaakte foto’s. De kinderen van de Canadese missie-familie uit Angola die hier op vakantie zijn (snapt u het nog?) vermaken zich ondertussen met het terugdrijven van een geit en een varken die op de boerderij zijn uitgebroken. Zelfs dat zie je bij ons al niet eens meer gebeuren…
Om 17 uur vertrekken we weer voor de avondvangst. De zwaluwnetten zijn weer blijven staan, bewaakt door de pompbewaker en staan daardoor al heel snel paraat. Vanavond is er kennelijk geen valk aan het rondjagen, maar zien we wel een grijze wouw die in het reuzenriet gaat zitten slapen waar ook een kolonie van quelea’s is begonnen met nestbouw. Ik was dat rietveld of liever gezegd de rimboe van huizenhoog bamboe-achtig riet ingekropen om te kijken welke soort daar nu zo massaal zat te kwetteren. Het bleken dus de red headed quelea’s te zijn die hun nestjes aan het vlechten waren en daarbij net de hoepeltjes ter grote van een forse tennisbal af hadden.
De zwaluwen arriveerden weer laat, maar gingen wel heel mooi laag het riet in. Het werd uiteindelijk een heel goede avond met perfect rustig weer zonder regendreiging. Zo denken wij daar (in tegenstelling tot de locals) in ieder geval dan weer over….
Avondtotalen (48 mtr net) :
---------------------------
Boerenzwaluw 161
Oeverzwaluw 8
Rietzanger 2
Grote karekiet 1
Cuckoofinch (parasitic weaver) 1
Red bishop 3
Red collared widowbird 1
Red headed quelea 1
Orange-breasted (zebra) waxbill 1
Lesser masked weaver 1
Thick-billed (grosbeak) weaver 1
--------------------------------
Totaal 181 vogels
Donderdag 7 Januari 2010, Chisamba, Fringilla farm.
Na een korte nacht (weer veel te lang liggen luisteren naar al die prachtige nachtgeluiden) beginnen we om 07 uur aan het ringen en meten van de vogels van gisteravond. We blijken de beste avond tot nu toe te hebben gedraaid. Waarschijnlijk heeft de aanhoudende droge periode hier veel invloed op gehad en komen er op het onderzoeksterrein nog steeds vogels bij die elders niet meer aan vliegende insecten kunnen komen. Dat het hier op het Zambeef terrrein ook geen vetpot meer is zien we wel aan de gewichten van de vogels. Er zitten er vandaag een paar bij die tussen de 13 en 14 gram wegen terwijl ze minimaal boven de 17 gram horen te wegen. Ik maak deze ochtend een fotoreeks van een aantal mannetjes van de red bishop en red collared widowbird waarop mooi te zien is hoe de rui van het saaie, aan de droge tijd aangepaste, bruine verenkleed naar het knallend kleurrijke rood met zwarte kleed van het broedseizoen. Ondertussen komt er een groepje van een stuk of 10 arrow pointed babblers al schreeuwend en krijsend de camping opgevlogen en gaat zitten krijsen als een stel vlaamse gaaien. In de dode boom zit heel kort nog even weer de violet-backed starling te roepen. Achter de camping passeert een pink-backed pelican die ik op een moment waarin ik in volle concentratie aan thuis zit te denken prompt voor een zwaan aanzie…
Na het ontbijt rijden we het Zambeef-terrein weer op om een rondje langs de dam te maken en te kijken of we een geschikte vangplek voor klauwieren kunnen vinden. Die vinden we snel, maar we kunnen tot op heden nog geen grote sprinkhaan vinden die we als lokker in de ball-chattri van Peter kunnen gebruiken. We merken echter wel op dat er nu veel meer zwaluwen op de grond zitten te foerageren en in plaats\van boven de meertjes te gaan jagen nu de meest smerige afvoerslootjes van de slachterij opzoeken. Ook op de stortplaats van kippenveren en koeienhoeven zitten tientallen zwaluwen te zoeken naar de snel minder wordende insecten. We stellen ook vast dat er heel wat gele kwikstaarten bij zijn gekomen. Bij de gemaaide oever van het grootste stuwmeer zien we nog een mannetje van de pintailed wydah en stellen we vast dat de droge oeverzone nu toch wel snel breder wordt; alles snakt inmiddels naar nieuw aangevoerd water….
Als we na het middaguur in de tuin van Fringilla op onze lunch zitten te wachten blijkt dat er geen brood meer in de keuken is en dat er iemand op uitgestuurd is om te gaan halen. Tijdens het iets langer dan gemiddeld wachten op tomatenketchup komt de nieuwe (behoorlijk rondbuikige) manager van Fringilla een praatje met ons maken. Als het ook hem iets te lang duurt krijgt de eerste bediende die zich laat zien de wind van voren terwijl hij er helemaal niets mee van doen had… ach ja, managers…
Na de middagrust besluit ik de benen nog even te gaan strekken en wandel een eindje rond buiten de camping. De varkens van de piggery lopen lekker rond te scharrelen tussen alle schroot dat onder de bomen gedumpt is. Kennelijk valt er daaronder iets lekkers te halen want ze doen hun uiterste best om grote stukken roestig metaal met flink wat geweld en lawaai opzij te werken. Achter de camping is een weiland gemaaid en daar vliegen heel wat zwaluwen laag over de stoppels. Zou er dan nu regen komen? Als we voor de avondvangst vertrekken begint het zonder dat we het tijdens het opbouwen merken helemaal dicht te trekken boven het onderzoeksterrein. Ondanks de dreiging van een zware bui houden we het droog. De zwaluwen reageren meteen op deze weersverandering en zijn er vroeger en in grotere groepen. Bovendien vliegen ze metten laag aan en duiken vrij snel het reuzenriet in. Wij profiteren daar volop van en doen weer goede zaken. De bewaarbunnen raken weer goed vol met oeverzwaluwen die al haast de aantallen boerenzwaluwen beginnen te evenaren. Ook zitten er ineens een paar grey-rumped swallows bij, de Afrikaanse, net iets kleinere, verwant van de oeverzwaluw. De meerderheid van de boerenzwaluwen wordt bij het net geringd en meteen weer losgelaten. Dat levert al snel weer een paar lege ringstrengen op…
Als we na terugkomst op de camping uit de auto stappen begint het onverwachts toch nog te druppelen en voor we goed en wel in de chalets zijn hoost het al. De paraplu’s in de bonte kleuren van de Zambiaanse vlag kunnen tevoorschijn worden gehaald en we kunnen naar het restaurant. Het buffet is ineens helemaal in stijl, want één van de gerechten is Karinka???????????, oftewel die hele kleine aquariumvisjes die je bij ons voor een paar euro per stuk koopt en die hier samen met een paar uienringetjes in z’n geheel een tijdje in de olie worden gefrituurd. De geur van het geheel bracht bij mij associaties met van dat schildpadjesvoer of kattenvoer uit de dierenwinkel, maar verrek… het is heerlijk om het te eten met een bonk Nshima en een beetje jus. Het blijft de hele avond doorregenen en we wachten maar af of het morgenochtend weer droog is. Zowel de meeste Zambianen als alle planten en dieren zullen er heel blij mee zijn…
Dagtotalen avondvangst (48 mtr net) :
-------------------------------------
Boerenzwaluw 140
Oeverzwaluw 59
Grey-rumped swallow 4
Rietzanger 2
Red bishop 2
-------------------------------------
Totaal 207 vogels.
Vrijdag 8 Januari 2010: Chisamba, Fringilla farm / Zambeef.
Als we om 7 uur goed en wel aan de ringtafel zitten om het meten van de onderzoeksvogels af te handelen begint het toch weer te regenen. Dus maar snel weer naar binnen en daar het werk voortgezet. We blijven ons verbazen over de elkaar tegensprekende en sterk variërende leeftijdskenmerken van de oeverzwaluwen en merken dat de gewichten toch wel ernstig laag beginnen te worden. Bij de oeverzwaluwen zitten er nu vogels bij die net iets boven de 8 gram zitten en we treffen een boerenzwaluw die nu op 12 gram zit. Of die europa nog gaan zien…
Na het ontbijt zijn we op pad gegaan om achter de camping een eindje met de auto te rijden zodat Peter vertrouwd kan raken met de 4-wheeldrive en we gaan ook een stukje wandelend de omgeving in. Het pad klimt langzaam aan de heuvels in en al lopende verwonderen we ons per meter over de prachtige en nu talrijk rondvliegende soorten vlinders. Ze variëren in grootte van zo’n 1,5 tot 9 cm en hebben alle kleuren van de regenboog. We zien knalgele kleine vlinders, maar ook witte, zo groot als ‘ons’ koolwitje en een iets grotere variant van ‘ons’ oranjetipje. De meeste zitten vrijwel nooit stil en zo zien we ook heel even een prachtige soort weerschijnvlinder met een groot blauw vlak. Peter weet toch nog een mooie foto te maken van een andere overwegend blauwe, grote vlinder.
Foto vlinder peter.
Op het pad krioelt het soms van het leven. Hele kolonnes kleine mieren steken over en zo ongeveer iedere 25 meter zie je wel een miljoenpoot oversteken. Als je er even bij stil gaat staan om er van te genieten heb je of gelijk een mier over je voeten lopen of er steekt wel een soort goudoogdaas. Het bos ziet er hier nog behoorlijk onaangetast uit en vogels horen we volop, maar zien we vrijwel niet omdat ze in het dichte gebladerte schuilgaan. Op de terugweg zien we boven het savanneterrein nog wel een roofvogel vliegen die we identificeren als Wahlberg’s eagle. Peter heeft onderweg een afrikaanse locust weten te vangen en wil die gaan gebruiken om met de ball-chattri klauwieren te vangen. We besluiten om meteen de proef op de som te nemen en rijden door naar het Zambeefterrein. Daar blijkt dat de maïsplanten er nu al weer bijstaan alsof er helemaal geen droogte is geweest. Verbluffend toch weer. We vinden al snel een geschikte plek en leggen de ball-chattri uit de auto. Na meerdere pogingen om een common fiscalshrike of een lilac-breasted roller te verleiden concluderen we dat de sprinkhaan toch echt wel te inactief is. Hij zit gewoon stil op de bodem van de kooi en dat moet nou net niet. Dus staken we de pogingen en vragen even later op de camping aan Edwin de tuinman of hij ons kan helpen aan een andere locust of, liever nog, een levende muis. Die blijken ze volgens zijn zeggen genoeg te hebben in de compound waar hij woont. Een uur later komt hij al terug om aan twee mannen te laten zien wat onze wensen zijn. Dat gaat dus vast wel goedkomen… Peter heeft ontdekt dat we vandaag ineens warm water op het toiletgebouwtje hebben, en dus kunnen we lekker douchen onder water war de kou net van af is. Eerder vanmiddag stonden we al als gerookte palingen de afwas te doen in de rook van het ketelhuis bij het toiletgebouw dus dat gaf toen al goede hoop op warm water.
Een kwartiertje na het douchen regent het al weer en nu zo hard dat het grasveld op de camping in korte tijd in een grote waterplas veranderd. Vlak voordat we voor het avondvangen willen vertrekken is het echter weer droog en gokken we het er op om toch op pad te gaan. Langs de weg lopen veel van de mensen in regenpakken of hebben aftandse parapluutjes waarmee ze lopend langs de weg van de fabriek terug naar huis gaan. Ze hebben zichtbaar lol, waarschijnlijk omdat de regen weer verfrissing heeft gebracht. Het is vandaag inderdaad een merkbaar frisse dag, Bennie leest op de buitenthermometer 31 graden celcius af….
Op het Zambeef terrein aangekomen stellen we vast dat de meeste zwaluwen rond het slachthuis zijn verdwenen. Er zitten nog wel enkele tientallen bosruiters en gele kwikken, maar in de lucht en op de draden is het leeg. Nu maar afwachten of ze er nog zijn op de slaapplaats. Dat blijkt mee te vallen want meteen nadat we het lokgeluid aan zetten komen er al enkele tientallen nieuwsgierig kijken. Onder de netten staat ongeveer 5 cm water dat als een kabbelend beekje door het nettenbaantje naar het irrigatiekanaal stroomt.
Onderweg zagen we al een Amurvalk op een draad zitten (met vlak daarbij een giant kingfisher, leuk ter groottevergelijk, ze zijn beide namelijk net zo groot) en deze meldde zich al snel op het moment dat de eerste zwaluwen rondvlogen. Er kwamen eveneens 2 grijze wouwen laag overgevlogen, maar daar zijn de zwaluwen veel minder beducht voor. Na enige tijd scheerde de valk laag over het terrein en keilde kennelijk om de hoek tegen het net aan want de stokken zwabberden heen en weer. Ik zette door het water een sprint in, maar kwam veruit te laat want ik zag de valk al niet eens meer. Al snel daarna kwamen de zwaluwen naar beneden en zeilden mooi laag de netten in. Tussen de zwaluwen zaten echter ook zwermpjes van quelea’s en die stortten zich ook massaal in de netten. Ik kreeg dus al niet eens de gelegenheid om terug te lopen en bunnen te halen. Voordat Peter en Bennie bij mij kwamen had ik al zeker 50 quelea’s uit het net verwijderd en was ik amper aan zwaluwen toegekomen. Die hingen er echter ook wel weer in leuke aantallen tussen en zo hebben we ondanks het feit dat we maar 3 in plaats van 4 netten hadden staan toch nog een verdienstelijke avond gehad met heel veel mazzel dat het droog bleef. In het restaurant op Fringilla farm bleek dat de manager na ruim een jaar het infopaneel over het ringonderzoek aan boerenzwalwen af had. Met gepaste trots werd het paneel aan ons getoond en haast vanzelfsprekend moesten wij bij het paneel op de foto. Nadien hebben we weer heerlijk kunnen genieten van het buffet waarop vanavond onder andere crocodile-pie stond vermeld. Navraag leerde echter dat het een pie was die slechts de vorm van een krokodil had. Wij blij…… voor de krokodil ! Alles is werkelijk weer volledig tot leven gekomen; op de weg terug van het restaurant is het buiten in de wegbermen en weilandjes een enorm concert van diverse geluidjes van kikkers en padden. Over een afstand van een 25 meter hoor je al snel zeker 5 soorten geluiden; prachtig en volledig passend bij de sfeer van Afrika.
Foto Infopaneel.
Totalen avondvangst (36 mtr net) :
----------------------------------
Boerenzwaluw 132
Oeverzwaluw 5
Red billed firefinch 1
Red headed quelea circa 80 (ongeringd los)
------------------------------------------
Totaal : 138 vogels nieuw geringd
Zaterdag 8 Januari 2010 : Chisamba, Fringilla farm / Zambeef.
Om 05 uur na een bijna slapeloze nacht (waarin vanaf ongeveer 01:30 uur met veel herrie varkens achter de chalets werden geslacht) opgestaan en in de auto gesprongen om voor de tweede maal een ochtend te gaan vangen. Het heeft vannacht waarschijnlijk niet meer geregend, maar het is nog wel zwaar bewolkt in de lucht. Als we het terrein zijn opgereden begint het echter toch weer te regenen als we de dompelbak doorrijden. We staan enige tijd af te wachten of het doorzet en dat lijkt inderdaad te gaan gebeuren. Dus keren we om en duiken nog lekker weer ongeveer anderhalf uur in bed. Om vervolgens te concluderen dat het vrijwel geheel droog is gebleven….. Dus togen we wederom naar het Zambeefterrein. Dit keer niet om de netten open te schuiven, maar om te proberen een valk of klauwier met de ball-chattri te vangen. Op de electriciteitsdraad langs de hoofdweg over het industrieterrein zit een prachtige Amurvalk of Eastern red-footed falcon. We leggen de val uit en binnen een minuut hebben we resultaat… meteen steekt één van de vele werknemers die langs de weg lopen over om rechtstreeks naar de val te lopen om te kijken at het is. Een ferme schreeuw van Bennie kan de man maar net op andere gedachten brengen. Vervolgens passeren er in korte tijd al meerdere vrachtwagens, wandelaars, fietsers en motorrijders. Ook de valk vindt het al vrij snel welletjes en vliegt weg richting de bedrijfsgebouwen van de maalderij. Ineens spatten daar 2 groepen van toch zeker 100 exemplaren elk van bosruiters op uit schrik van de valk. We besluiten om later op de dag maar eens op die plek te gaan kijken om te zien waarom die vogels daar zo dicht bij het gebouw zitten. Dat kan al vrij snel plaatsvinden, want we zijn nog niet weg of het begint weer te regenen. En dit keer hard en aanhoudend. Gelukkig kunnen we ter plaatse kijken vanuit het gebouw waar tientallen medewerkers lopen te zeulen met zakken van 50 kg kippenvoer. Metershoog liggen de zakken opgestapeld. Daar komt bij ons geen spierkracht meer aan te pas, maar hier wordt dat allemaal met het handje opgestapeld. Vanonder een afdak met een stapel met kippenstront gevulde zakken kunnen we in de stromende regen mooi over het modderige terrein kijken en we zien toch zeker 100 – 150 koereigers staan. Maar ook enkele kemphaantjes, bosruiters (de grote groep is nog niet teruggekeerd), Smith’s plovers en …. een grutto ! In één van de draden van de electrische afrastering langs het terrein hangt een dode vogel, maar het is mij echt te onaantrekkelijk om in de stromende regen en door een enkeldiepe laag van modder en stront naar die vogel te glibberen om te kijken of er een ring om de poot zit. Andere keer dan maar… De regen houdt lang aan en we gaan maar weer terug naar Fringilla. Als we daar goed en wel bezig zijn belt Edwin de tuinman met de mededeling dat hij een levende muis heeft gevangen. Da’s mooi, want Peter was op zoek naar een exemplaar als lokker voor in de ball-chattri. We maken een afspraak om Edwin te ontmoeten bij het tankstation langs de highway. Daar aangekomen staat hij ons al op te wachten met een koffiepot met daarin een grote muis. We schrikken van de grootte… weten wij veel dat de muizen hier zo groot zijn… het lijkt wel een jonge rat !!!
We betalen Edwin 5000 Kwacha (ongeveer 1 euro) maar hij is daar echter niet tevreden mee. ‘Het is voor mijn vrouw’ zegt hij en we vragen ons af of dat een zachte aandrang tot doneren van meer geld of een dreigement is…. We beloven hem een gelijk deel later te betalen want we hebben verder alleen biljetten van 50.000 Kwacha, en om de man nou een half weeksalaris voor 1 muis te gaan betalen….
De muis wordt met wat voer in de kooi gezet en langs de weg uitgezet. . Het blijkt echter al vrij snel dat de vogels waar we het bij proberen totaal geen belangstelling hebben voor zo’n groot log muisbeest. Al wachtend zien e nog wel heel mooi een black-chested snake eagle over het maisveld komen vliegen. Die vangactie staken we na een tijdje ook maar weer en we richten onze doelen op de eventueel aanwezig steltlopers op het modderveld waar we de hele week een groep mannen bezig zagen om zakken met mest uit te storten en op rillen te leggen. Die moesten inmiddels wel vrij zijn en dus zouden er wel meer vogels op de mestvaalten staan. Dat bleek inderdaad het geval en het ging om enkele tientallen bosruiters en oeverlopers, enkele kemphaantjes, veel koereigers, heilige ibissen en Smith’s plovers. We beginnen met het opzetten van twee netten om nog net een uurtje te vangen voordat de volgende naderende regen begint neer te plenzen. Dat valt tegen, de ondergrond is nog bikkelhard van de droogte en de regen meldt zich al na een 10 minuten. Weer een vangactie mislukt dus…. We rijden dus maar weer naar Fringilla, maar kijken eerst nog even langs het weggetje waar de mestvaalten pal langs de weg liggen. Tot onze grote verrassing zien we daar tussen alle vogels een drietal exemplaren van de painted snipe staan. Het gaat om een vrouwtje (die hebben bij deze soort het mooiste kleed) en 2 mannetjes. Wat een prachtvogels… Verderop treffen we nog tweemaal parelhoenders oftewel helmeted guineafowl op de weg. Verder bij het grote stuwmeer nog 2 ralreigers, steltkluten, enkele black crakes, een black egret en natuurlijk weer de onvermijdelijke kleine zilverreigers.
Nadat we vervolgens weer ruim anderhalf uur op de camping hebben zitten wachten tot het droog wordt begint het tegen 16:30 uur toch beter te worden en zijn er zelfs enkele opklaringen. En meteen zien we roofvogels over komen vliegen. Een white-backed vulture, even later gevolgd door nog 5 exemplaren. Bij het toiletgebouwtje zien we een paar kleine magpie mannikins langs komen vliegen en zit er ook nog weer een prachtige plum coloured starling in de top ven een boom te roepen.
In de hoop dat het deze keer toch echt droog blijft vertrekken we weer naar Zambeef voor de avondvangst van de boerenzwaluwen. En inderdaad, we hebben mazzel; het blijft droog, en we vangen best wel goede aantallen ondanks het feit dat de zwaluwen weer getergd worden door minimaal 1 rondjagende valk. Ook komt er nog weer een velduil overgevlogen en zien we weer 2 grijze wouwen naar hun slaapplaats vliegen.
Als we alle vogels uit de netten hebben en we weer vertrekken zien we in het schijnsel van de koplampen van de 4-wheel drive een man lopen met een grote boomstam over z’n schouder; het blijkt de bewaker van de irrigation-pipe te zijn die even wat brandhout voor z’n vuurtje heeft bijgehaald en nu in het stikdonker onderweg terug naar z’n werkplek midden in de bush is. We blijken vanavond drie terugvangsten bij de zwaluwen te hebben, 1 vogel van onze 1e dag, 1 vogel van vorig seizoen en een vogel uit het 1e seizoen, nu 3 jaar geleden. Da’s dan toch een opstekertje op een dag waarop veel liep zoals we het liever niet hadden gezien…
Avondtotalen (48 mtr net) :
---------------------------
Boerenzwaluw 122 + 4 eigen terugvangst.
Oeverzwaluw 15
Grey rumped swallow 6
Rietzanger 11 + 2 eigen terugvangst
Grote karekiet 1
-----------------------------------
Totaal 157 vogels
Zondag 9 Januari 2010 : Chisamba en Lusaka.
Het leek vanochtend een stuk stabieler in de lucht te zijn geworden en tijdens het meten en wegen van de vogels brak de zon af en toe al door. De temperatuur schoot dus meteen omhoog naar een aangename 31 graden. Vroege thermiek dus en weldra hing er ineens een groep van ongeveer 50 Abdim’s storks boven de camping. Een prachtig gezicht.
Het is Zondagochtend en dat betekent hier rond het industrieterrein van Zambeef dat er weliswaar nog veel drukte is, maar het stelt niks meer voor ten opzichte van een doordeweekse dag. Het is wel een drukte van jewelste met mensen die in hun beste kleren langs de hoofdweg lopen om een eind verderop naar de kerk te gaan. Wie geld kan besteden kruipt in een klein minibusje waar ongeveer 15 mensen in passen.
Wij gaan na afloop van ons eigen ochtendritueel ook op pad. We willen proberen om contact met het thuisfront te zoeken in een internetcafé en omdat hier in de omgeving niets meer beschikbaar is gaan we daar dus maar voor naar Lusaka. Bennie wil ook nog een paar souvenirs kopen en dat valt dus mooi te combineren met een bezoek aan de Afrikaanse Zondagmarkt in Lusaka.
Onderweg wordt het snel warmer en zonniger; we zien o.a. nog een black-chested snake eagle en stellen vast dat de mais van de locals er met een hoogte van ongeveer 40 tot 50 cm wel heel beroerd voorstaat ten opzichte van de torenhoge mais van de grote niet-Afrikaanse boeren. De markt in Lusaka heeft de voorspelbare zaken als houtsnijwerk en allerlei kleurrijke kleding en lappen die overwegend fabrieksmatig bedrukt zijn, maar ook heel originele zaken als kameleons gemaakt uit gerecyclede limonadeblikjes (bij ons ook wel in de wereldwinkels verkrijgbaar), en lokale planten en jonge boompjes. Al zoekende naar een leuk T-shirt vinden we ook nog shirts met het opschrift 100% Mazungu. Die T-shirts zullen ze vast gaan aanprijzen als ze ontevreden zijn over de te veel afdingende of niets kopende blanke toeristen want Mazungu is een scheldwoord voor de blanke man.
In de loop van de middag arriveren we terug op Fringilla farm en halen de gemiste siësta nog even in. Om goed 17:30 uur vertrekken we weer richting de vangplek voor de avondvangst en ontdekken dat zich in de verte een enorm onweersgebied aan het ontwikkelen is. Gelukkig staat er maar heel weinig wind bij en lijkt het zich amper te verplaatsen. We gokken er op en zetten alle 4 netten van 12 mtr op. Als snel arriveren de eerste zwaluwen (ze komen altijd veel vroeger bij regendreiging) maar zien we meteen ook een grijze wouw overvliegen en tevens jaagt er weer een valk rond bij de netten. Nadat we eerst een tiental quelea’s en enkele orange-breasted(zebra) waxbills uit de netten hebben gehaald duiken al snel de eerste zwaluwen naar beneden. Tussen de vogels die we tijdens het wachten op slaaptrek voorbij zien komen zien we vanavond naast wederom 2 grijzen wouwen voor het eerst een kwak.
Plots sprint Peter met alles wat hij kan richting de netten. Raak…. Hij heeft een valk de netten in zien schieten en is er op tijd bij om de vogel vast te pakken voor deze weer uit het net springt. Het blijkt een red-necked falcon te zijn. Wat een prachtige vogel. Daar zullen de zwaluwen vanavond in ieder geval niks meer van te vrezen hebben. Of hij hier morgen nog weer rond zal vliegen moeten we maar afwachten.
Ondertussen is het onweer dreigend dichterbij gekropen en besluiten we om net iets vroeger dan normaal met het uithalen van de zwaluwen te beginnen. Dat wordt nog even stevig doorwerken, maar uiteindelijk hebben we alle vogels en vangspullen net binnen als de wind voor de bui uit aan komt zwellen. Als we met de 4-wheel drive vanuit het modderpad de hoofdweg op het Zambeef-terrein weer opdraaien vallen de eerste sputters regen. Het bliksemt dan al aan alle kanten om ons heen. Eenmaal op Fringilla aangekomen zijn we ons nog maar net aan het omkleden als de stroom al uitvalt. Dat is hier vrijwel standaard als er onweer losbarst, maar tot nu toe zijn wij er deze week genadig van af gekomen en is dit pas de eerste keer. Wat hebben we dus weer gemazzeld !!!
We duiken op tijd het bed in want we hebben het plan voor een ochtendvangst weer eens opgepakt en dan loopt de wekker om 04:45 uur al af…
Avondtotalen (48 mtr net) :
---------------------
Boerenzwaluw 129
Oeverzwaluw 9
Grey rumped swallow 6
Grote karekiet 2
Rietzanger 1
Gele kwikstaart 1
Red headed quelea 1
Orange –breasted (zebra) waxbill 8
Red-necked falcon 1
----------------------------------
Totaal : 158 vogels nieuw geringd
Dinsdag 11 Januari 2010 : Chisamba, Fringilla farm/Zambeef.
Eindelijk…. om 04:50 uur opgestaan zonder gekletter op het zinken dak van de cabin. Dus snel de laatste spullen in de auto gegooid en op pad naar de vangplek. Het is nog wel bewolkt, maar in de verte begint het laag aan de horizon oranjerood te gloren. Al tijdens het opzetten van het eerste extra net schiet er een malachite kingfisher over het stroompje waar we dit net dwars overheen hebben staan en springt meteen in het net. Dan ben je er nota bene direct bij, maar de vogel zit gelijk al loeivast in het net gedraaid. Als ik hem na wat puzzelwerk verwijderd heb draai ik mij om en zie nog net een grote purperkoet langs komen vliegen vanaf het irrigatiekanaaltje. Wat een bakbeesten als je ze zo van dichtbij ziet !!! Vervolgens loop ik verder om op 2 plaatsen mijn MP-3 spelertjes neer te leggen met geluiden van europese soorten. Voor de zekerheid neem ik al vast wat zakjes mee, maar meteen zie ik al een hele serie rietzangers hangen. Aan de slag dus maar. Tijdens het uithalen zie ik tot 3 keer toe enkele Black crake’s onder de netten in de fijne vette grijze klei lopen terwijl er boven mij een groep van 8 pink-backed pelicans overvliegt en iets verderop 3 treintjes van samen ongeveer 60 koereigers vanaf hun slaapplaats naar de koeienkraal bij de maalderij vertrekken; wat een ervaring om zo te mogen staan werken. Ondertussen hoor je op meerdere plekken grote karekieten zingen dat het een lieve lust is; en dat zijn er meer dan die we op de MP-3 spelers afspelen…. Als ik blij ben de meeste vogels uit het net te hebben gehaald en bij het achterste net kom staat mij een verrassing te verwachten… in 1 net hangen als een krans compleet in de vorm van de zwerm ongeveer 40 red-headed quelea’s. Pfffff… ook die er nog bij.. Peter ne Bennie zullen zich wel afvragen waar ik blijf. Ze hangen nog niet lang want de meesten zijn er redelijk makkelijk uit te halen en gelukkig zijn ze laag ingevlogen want als deze beestjes met het net over de bovenste baan buitelen ben je helemaal klaar….. Ik besluit de vogels allemaal ongeringd los te laten want we hebben van de 2,3 mm Cape town-ringen nog maar minder dan 200 stuks te gebruiken dus daar moeten we eerst maar eens andere Afrikaanse soorten mee ringen die hier tenminste niet als een pest gezien worden. Bennie vertelde afgelopen week wel dat er een SAFRING-project loopt naar aanleiding van het negatieve imago van de quelea’s waarbij je de gebruikt ringen vergoed krijgt, maar daar hebben we nu geen nieuwe ringen voor terug voordat wij weer thuis zijn.
Tijdens het ringen van deze vogels van de eerste ronde hebben we amper tijd om eens om ons heen te kijken, maar we zien nog wel een groepje van 5 white-backed vultures en een prachtige man grauwe kiekendief / montague’s harrier. In de tweede ronde hangt er in het net boven het stroompje een woudaapje. Een heel mooi uitgekleurd adult exemplaar van de Europese ondersoort Minutus. Van deze soort hebben we vorig jaar maar 2 keer een juveniel exemplaar gevangen, beide in de schemer. Nu heb ik er dus pas mooie foto’s van kunnen maken. In dezelfde ronde vangen we net als eerder deze week weer een diksnavelwever, maar nu een adulte man met natuurlijk weer die bullebak van een kop en snavel maar daar bovenop als extra accent 2 grote witte vlekken. Als de zon er flink op begint te branden komt er weer meer beweging van de thermiekgevoelige vogels. We zien een drietal yellow-billed storks voorbij komen vliegen en even later passeren er daarvan 5 thermiekend. Als we eindelijk aan het zetten van een pot koffie toekomen geven we de medewerker van Zambeef die de wacht houdt bij het pompgebouwtje voor de irrigatie (waarom eigenlijk?) ook een beker. Dat wordt op de bekende, in onze ogen overdreven, grote dankbaarheid aanvaard, en hij gaat verder met het spoelen van de kippendarmen. Een tijdje later zijn Bennie en Peter een ronde langs de netten aan het lopen en blijf ik achter om de eerste ringspullen al op te bergen. De man komt dan inmiddels naar mij toe lopen om de koffiebeker in te leveren. Hij spreekt met gevouwen handen en buigend zijn dank voor het aanbieden van een kop koffie uit, om vervolgens in één zin er achteraan toe te voegen : “I want to have your minicamera”.
Tja, dan rest je maar één ding, en dat is proberen uit te leggen dat zo’n leuk klein apparaatje ook voor ons wel veel geld kost. Als ik dan ook vertel dat die camera hier anderhalf miljoen Kwacha zou kosten schrikt hij zich een hoedje en begint beschaamd te lachen…
Het ochtendvangen heeft weer leuk wat vogels opgeleverd en tevens ook nog weer een paar nieuw waargenomen soorten. Vanaf het Zambeefterrein gaan we nog even op zoek naar een brood, maar in de omgeving is op alle adressen die we bezoeken geen brood verkrijgbaar. En wanneer er weer brood komt weet men je ook niet te vertellen. Dus lunchen we maar weer veel te zwaar op Fringilla.
Totalen ochtendvangst :
------------------------------------------------
Rietzanger 32
Europese kleine karekiet 2
Afrikaanse kleine karekiet 2
Afrikaanse grote karekiet (Cape reed warbler) 5
Europese grote karekiet 7
Afrikaanse snor (Little rush warbler) 1
Boerenzwaluw 1
Blackeyed bulbul 1
Village weaver 1 (+ meerdere ongeringd los)
Lesser masked weaver 2
Thick-billed weaver 1
Malachite ijsvogel 4
Red-shouldered Widow 2
Orange-breasted (zebra) waxbill 4
Red-billed firefinch 4
Bronze mannikin 1
Woudaapje 1
Red-headed quelea circa 40 ongeringd los
-------------------------------------------
Totaal 81 vogels nieuw geringd.
’S Middags is het weer behoorlijk warm. We hebben weer veel stabieler weer en dan vliegt de temperatuur al snel naar waarden van rond de 35 graden. Op de zwaluw-vangplek is het als weaan het eind van de middag arriveren dan ook nog lekker warm in de zon. We staan langeb tijd te wachten, maar zien maar één keer een groepje zwaluwen overvliegen. Vrijwel meteen daarna passeert er een valk, en even later concluderen we dat er minimaal 3 valken tegelijkertijd rondvliegen op de vangplaats. Daar worden zwaluwen niet vrolijk van en de eindconclusie van deze avond is na het vangen van slechts 7 zwaluwen : vertrokken !!!
We mogen hopen dat daar morgen nog weer kentering in komt en dat dit een incident is naar aanleiding van e aanwezigheid van die valken.
Totalen avondvangst (48 mtr net) :
----------------------------------
Boerenzwaluw 7
Orange-breasted (zebra) waxbill 4
----------------------------------
Totaal 11 vogels nieuw geringd
Dinsdag 12 Januari 2010 : Chisamba, Fringilla / Zambeef.
Peter is vroeg opgestaan om met de ball-chattri te gaan vangen op het gazon op de camping. Je weet maar nooit of er nog weer een sperwer zit… en inderdaad, al snel hoor ik hem roepen dat hij een sperwer heeft gezien. Even later komt hij enthousiast de cabin binnenlopen om de telescoop te pakken, want de sperwer blijkt bij de ball-chattri te zitten. Als ik buiten kom zit hij er al bovenop en voor we het weten hebben we hem gevangen… het blijkt een shikra/African little sparrowhawk te zijn in het tweede winterkleed. Een stuk kleiner dan onze europese sperwer en het meest in het oog springende verschil in kenmerken is wel dat de nagels korter zijn en dat de druppels op de borst groter zijn dan bij onze sperwers.
Na het ontbijt rijden we het Zambeefterrein weer op om te kijken of we daar ook zo’n succes kunnen halen. En ja hoor… de eerste beste scharrelaar/rufous bellied roller waar we de val voor op de wegkant zetten springt er binnen 10 minuten op, en we vangen hem. Jeemig, het kan verkeren… wat een gigantisch felle veren heeft die vogel. Als je ze in het veld observeert valt dat al op, maar in de hand….. Het is een adulte vogel met handpenrui in de eindfase; de 3 buitenste handpennen zijn nog oud, daarna komt er een halfvolgroeide nieuwe pen en de rest is nieuw en voltooid. Bij het maken van foto’s ziet de vogel z’n kans schoon en grijpt mij met z’n snavel midden op m’n hand. De knijpsporen blijven er de rest van de dag in staan…
Nu het geluk ons met de vangsten toe lijkt te stralen proberen we ook nog even met 2 mistnetten te vangen bij de mestverwerkingssite. We zetten 2 netten over plassen van vies, stinkend zwartbruin vocht dat uit langs de weg gestorte mest, koeienhoeven en –hoorns en ander dierlijk afval sijpelt. Dat schijnt zeer voedselrijk te zijn voor bosruitertjes want ze komen er in aantallen tot een stuk of 30 op af. In drie rondes vangen we in totaal 4 bosruitertjes. Er staat waarschijnlijk toch net iets teveel wind op de netten en het zijn natuurlijk vogels die de netten bij daglicht heel goed kunnen zien. Tijdens het rondrijden genieten we nog van een groepje kleine Pytilia’s en Firefinches die onder een acaciaboom foerageren op de zaadjes die op de grond liggen. We zien er de Orange-winged (golden-backed) pytilia, de Red-billed firefinch, de Blue waxbill (southern cordonbleu) en ook een exemplaar van de Cut-throat finch, een mannetje met die mooie rode streep langs zijn hals alsof die doorgesneden is (weet je meteen waar hij z’n naam aan te danken heeft). De soort is nieuw voor deze trip en voor mij en Peter. Later nog een nieuwe soort, de Namaqua dove, met z’n 28 cm (de helft daarvan zit ‘m in z’n lange staart) één van de kleinste bosduifjes van Afrika. Terug op de camping komt Edwin met een grote waterschorpioen van zo’n 6 cm aan en vraagt of we die ook voor de ball-chattri kunnen gebruiken. Vanmorgen bracht hij ook al een grote olifants-mestkever die op de weegschaal ruim 8 gram bleek te wegen. Die beesten zijn allemaal enorm groot hier ! Maar toch te groot voro het vangen van klauwieren en verwanten.
Aan het eind van de middag vertrekken we weer richting het Zambeef terrein waar we deze keer naast het vangen van zwaluwen gaan proberen steltlopers te vangen. Peter en Bennie gaan op de zwaluwen en ik wordt uit de auto gezet met 2 lange netten en toebehoren en met die spullen loop ik als met een knapzak over de schouder door het hoge gras naar de rand van het meer waar een smalle slikrand ligt. Aanvankelijk springen er hele hordes groene sprinkhanen voor mij op uit het hoge gras (vandaar al die klauwieren hier), maar als ik in de overgangszone naar een soort rietachtig gras terechtkom zwermen er een paar groepjes van wel 100 orange-breasted(zebra) waxbill’s op die zitten te foerageren in de zaden die er inmiddels talrijk voorhanden zijn. Langs de slikrand zit van alles.. kemphanen, vorkstaartplevieren, steltkluten, red-billed ducks, knob-billed ducks, bosruiters, 8 pink-backed pelicans, white-faced whistling ducks en ook tientallen gele kwikstaarten en rietzangertjes. Als ik met de netjes aan het opzetten ben komt er een African Skimmer voorbij vliegen. Die hadden we nog niet gezien. De stokken zijn makkelijk de klei in te drukken dus de boel staat al snel. Ik zet het geluid op de MP-3 speler op vorkstaartplevier en val om van verbazing… ik ben nog niet terug aan de oever of het zweeft boven mij al vol met vorkstaartplevieren die als zwaluwen door elkaar heen kruisen en rakelings over de netten scheren. Binnen 5 minuten hangt er al één in en dat stimuleert de rest om nog dichterbij te gaan kijken. Er is echter nog te veel daglicht en de netten zijn voor de vogels nog te goed zichtbaar. Na een half uur waag ik het er op om de vogels te gana uithalen want er hangen er wel een paar meer bij. Dat blijken er dus 3 te zijn en verder zit er nog een bosruitertje bij. Ik trek mij met de vogels terug de oever op en schuil in het gras dat hier ruim 1,5 mtr hoog is. Terwijl ik wacht hebben kleine zangertjes mij niet in de gaten en komen ze langzaam dichterbij. Zo zit ik uiteindelijk met rondom mij ongeveer 100 orange-bellied(zebra)waxbills. Prachtig, wat een mooi gebeuren..
Als de zon onder is gegaan beginnen er in rap tempo groepen kemphanen en bosruiters nieuw binnen te vallen. Ook voegen zich veel eenden bij de steltlopers. Ik sluip door het gras verder richting de waterkant. Daarbij schrik ik ineens een grote antilope op die hier in het hoge gras lag. Luid mekkerend rent het dier weg. Even later springt er ook nog een Swainson’s Francolin op. Vanuit de waterkant zie ik de eenden en steltkluten op ongeveer 10 meter voor mij en ze hebben me niet in de gaten… Als het licht al behoorlijk minder wordt en de waterspiegel oranje begint te kleuren komt er ineens een groepje African skimmers langsvliegen. Als een trein scheren ze voorbij met hun grote ondersnavels een streep door het water trekkend. Wat een prachtig gezicht…. Voor mij het hoogtepunt van alle vogelwaarnemingen tot nu toe… Inmiddels zijn er honderden kleine visjes naar het meest ondiepe water van het meer gezwommen en beginnen daar te foerageren. Dat trekt duidelijk weer grote vissen aan en regelmatig hoor je een grote smak of klap van een staart. Op het strand ligt de kopplaat van een catfish, een meervalachtige die hier in het meer zit. De proporties van die schedelplaat geeft wel aan dat het hier om vissen van ruim anderhalve meter gaat. Als het flink donker is en de zwaluwvangspullen na weer een tegenvaller opgeruimd zijn arriveren Peter en Bennie door het hoge gras en halen we de laatste gevangen vogels uit de beide netten.. Er zijn intussen 7 kemphanen en als superklapper een goudsnip / painted snipe bijgekomen. Die laatste was een soort waarvan je droomt om te mogen ringen; dat we er nu na een eerste vangpoging er zo maar mee in de hand staan maakt je stil…
Wat was dit weer een prachtige avond, een moment waarop je je weer eens realiseert hoe bevoorrecht je wel niet bent om dit allemaal te kunnen doen.
Totalen ochtendvangst:
-------------------------------
Shikra 1
Lilac breasted roller 1
Bosruiter 4
-------------------------------
Totaal : 6 vogels nieuw geringd
Totalen avondvangst (48 mtr net) :
----------------------------------
Boerenzwaluw 7
Grote karekiet 1
Cuckoo finch 1
Oostelijke vorkstaartplevier / Red-winged pratincole 3
Westelijke vorkstaartplevier / black-winged pratincole 1
Kemphaan 7 (1 man en 6 vrouw)
Goudsnip / Painted snipe 1 (man)
--------------------------------------------------------
Totaal : 21 vogels nieuw geringd
Woensdag 13 Januari 2010 : Chisamba, Fringilla / Zambeef.
Van,orgen wederom wakker gemaakt door een amechtig hijgende Peter die de kamer binnen kwam lopen met de ball-chattri en een shikra in z’n hand. Ditmaal een magnifiek adulte vogel. De vogel werd gevangen terwijl de ball-chattri vlak achter een groep campers stond.
Die campers waren gisteravond laat nog gearriveerd en het bleek een groep Zuid-afrikanen te zijn die een rondreis door de regio maakten. Al snel hadden enkelen van het gezelschap in de gaten wat onze activiteiten waren en vanzelfsprekend duurt het dan maar even voor je de eerste geïnteresseerden bij de ringtafel hebt staan. Vrij snel daarna vertrokken ze één voor één. Even later kwam een bezorgde Edwin bij ons en vroeg of iemand van het gezelschap ons de sleutels van de cabins had gegeven. Ze bleken dus zonder betalen te zijn vertrokken. Later bleek dat ze de sleutels hadden afgegeven bij de bewaker aan de poort, maar die had ze in z’n broekzak gestopt en was naar huis gegaan. En dan krijg je dus al snel de situatie dat een zakenman naar z’n cabin wordt gebracht waar hij een uur buiten op de veranda zit te wachten tot de sleutel gebracht wordt.
We hebben vanmorgen op het Zambeef-terrein nog een tijdje ons geluk geprobeerd met de ball-chattri, maar zowel lilac-breasted rollers als fiscals waren niet bereid om aan de gedekte tafel aan te schuiven. Tijdens het wachten zagen we no een mooie man scarlet sunbird.
We zijn nog even naar het irrigatiekanaal gereden waar we vorige week de saddle billed storks zagen, maar deze keer zat er niet bijzonder veel. Wel hebben we daar als een schim tussen het riet nog een glimp kunnen opvangen van een Allen’s lesser gallinule oftewel kleine purperkoet. De warmte werd op deze plaats al snel bijna ondraaglijk en de waarnemingen liepen snel terug. Tijd voor een lunch bij Fringilla dus… Daar was het lang wachten op de broodjes hamburger die er niet bleken te zijn omdat er geen broodjes waren. Geef ons dan maar alleen maar een hamburger was het alternatieve voorstel van Bennie. De ober toog weer naar binnen en kwam een minuut of 5 later weer naar buiten met de opmerking: “er zijn geen hamburgers meneer”. Dus werd het een , overigens overheerlijke Fringilla chicken-pie met friet. Dat legde weer een bodem voor de middag… Tijdens het wachten op de bestelling zag ik in 1 boom in de tuin nog even 3 nieuwe soorten voor deze reis: een yellow-breasted apalis, een african yellow white-eye en een african green pigeon. Dat veraangenaamd zeg…
Om 17 uur hebben we een take-away maaltijd opgehaald omdat we plannen hadden om weer een avondvangst voor steltlopers te gaan houden. We hebben samen wat extra netten opgezet en net als gisteren ben ik achtergebleven. De vorkstaartplevieren bleven na het activeren van het geluid erg hoog rondvliegen, en al snel bleek waarom: er vloog een lannervalk rond die al snel gezelschap kreeg van een tweede exemplaar. Ze zaten flink achter de vorkstaarten aan te jakkeren, maar waren ook regelmatig met elkaar aan het vechten. Op een gegeven moment zeilden ze naar de rand van het meer en begonnen met stootduiken op 2 grote roofvogels die in de top van één van de bomen zaten. Het bleken visarenden te zijn, die echter niet onder de indruk van de grote valken waren… Al dit gedoe hield duidelijk de vogels op afstand en daardoor werd het aanvankelijk een heel slechte avond te worden, maar met het arriveren van Peter en Bennie werd het al snel beter…. Ze brachten eten !
We hebben het zitten te verorberen onder een prachtige Afrikaanse sterrenhemel, wat magnifiek toch weer… Daarna naar de netten, en we bleken de juiste strategie te hebben gebruikt. Er hingen heel wat vogels in de netten. En zo wisten we in twee rondes maar liefst 56 vogels uit de netten tevoorschijn te halen, waaronder weer heel wat kemphanen, maar ook een white-faced whistling duck, een hottentot-taling, een red-billed teal, een drietal kittlitz-plovers, twee kleine strandlopers (formaat boomklever), blacksmith lapwings (met een scherpe spoor op hun vleugelboeg) en een heuse joekel van een grutto. We zaten dus even met de handen, of liever gezegd, de bunnen vol met vogels. Daarom besloten we om de vogels maar meteen in het veld te ringen en meten . We zijn er dus maar midden mee op de weg gaan zitten in het schijnsel van de lampen van de auto. Dat ging prima, en in korte tijd liepen er rondom ons en over onze benen meer en meer vogels met een ring om… we vingen vanavond ook nog een Blacksmith’s lapwing die al een ring droeg. Het ligt zeer voor de hand dat die aangelegd is door de Amerikaan die hier vorige maand een paar nachten heeft gevangen. Nadat we een uur hebben zitten meten komt Bennie op het idee om de auto maar even te starten want anders zitten we met een lege accu. Je raadt het al…. Toch te lang gewacht…. Slechts een korte klik is het resultaat van het omdraaien van de sleutel in het contactslot…. O.K. daar sta je dan in de pikdonkere Afrikaanse nacht achterop een bedrijfsterrein met een 2500 kilo wegende terreinwagen die op een erg schuine wegkant staat. We hebben enige tijd geprobeerd om met z’n drieën de auto de weg op te duwen om hem daarna aan te drukken, maar dat lukte net niet. We zijn naar het eind van het pad waar we de auto hadden staan gelopen en hebben daar tevergeefs om hulp gevraagd. Dat lukte niet terwijl er toch regelmatig mannen in het stikdonker langs kwamen lopen die hun werk er op hadden zitten. Dus is Bennie doorgelopen naar de poort om hulp te halen en zijn Peter en ik achtergebleven. In no time hadden we 2 jongens bij ons staan die in de gaten hadden dat wij hulp nodig hadden. Dus wachten maar… Na ongeveer een half uur komt er een klein lichtje snel dichterbij; het blijkt Bennie te zijn die op hoge snelheid op een echte Afrikaanse fiets ( zo één zonder spatborden, met maar één trapper en geen licht) komt aanzeilen alsof ie de start van de ronde van Zambia dreigt mis te lopen… De bewaking aan de poort bleek geen verantwoordelijkheid te willen nemen om zonder overleg met de chef te gaan helpen; op het verzoek van Bennie of ze de chef wilden bellen om toestemming te vragen kwam slechts het antwoord dat dit uitgesloten was want de baas sliep… Dus Bennie naar de overkant van de weg, maar daar bij Fringilla hetzelfde resultaat. En dus heeft hij maar een fiets geleend en hebben we met hulp van de 2 jongens die al bijna een uur bij ons hadden staan wachten de auto van de schuine kant de weg op gedrukt en weer aan de praat weten te krijgen. En zo arriveerden we om 01:00 uur op de camping… maar wat een geslaagde dag toch maar weer.
Totalen vangavond (78 mtr net):
-------------------------------
Kemphaan / ruff 23
Bosruiter 14
Blacksmith lapwing (plover) 11 + 1 onbekende terugvangst
Groenpootruiter / greenshank 1
Hottentot-taling 1
Kleine strandloper / little stint 2
Kittlitz’s plover 3
Grutto / black-tailed godwit 1
--------------------------------------------------------
Totaal 56 nieuw gering en 1 onbekende terugvangst.
Donderdag 14 Januari 2010 : van Chisamba naar Kabwe.
Na het meten en wegen in de ochtenduren zijn we nog even naar het Zambeef-terrein gereden en hebben daar gezocht naar mijn teenslippers die ik bij het uit de berm drukken van de terreinauto moest hebben laten liggen want ze waren bij het inpakken voor de verplaatsing naar de andere vangplaats nabij Kabwe nergens te vinden. De slippers (plakkies heten ze hier…) zullen inmiddels al\wel gevonden zijn door iemand anders die ze waarschijnlijk nog veel beter kan gebruiken dan ik want ze waren in geen velden of wegen te bekennen. Toch leverde onze vergeefse zoektocht nog een nieuwe vogelsoort op die we nog niet op onze lijst van dit jaar hadden staan, de Brown hooded kingfisher, één van de bosgebonden ijsvogelsoorten. Ook dit exemplaar zat aan de onderkant van de boomkroon van een acaciaboom in een kurkdroog deel van het terrein. Verder ontdekten we nog een vogeltje dat duidelijk tot de waxbillfamilie behoort maar dat we totaal niet in het 5 cm dikke en 2100 soorten bevattende boek the birds of Africa south of the Sahara hebben kunnen vinden.
Na het verlaten van de poort van het Zambeefterrein zijn we links afgeslagen en op weg gegaan richting Kabwe waar we op de andere locatie bij de familie Burton zullen gaan ringen.
Onderweg de gebruikelijke taferelen van langs de highway lopende en fietsende mensen met handelswaar of boodschappen op het hoofd of low-low-budgetfiets; een ons op volle snelheid inhalende kleine truck met gesloten laadruimte en een wijd openslaande achterdeur waardoor je een complete familie op de laadvloer kon zien zitten. Tja, die moeten nog adem kunnen halen, dus die deur moet open blijven. Ze komen er hier even later gewoon mee door een politiecontrole heen…. Onderweg ook weer, onvermijdelijk, een gecrashede vrachtwagen met een totaal tot schroot verwrongen cabine. Gewoon op een recht stuk weg de berm ingeschoten en een aantal malen over de kop geslagen. Naar de toestand van de chauffeur kun je raden….
Na ongeveer een uur rijden komen we in Kabwe aan; de stad met 300.000 inwoners waarvan 80 % werkloos is en de gezondheid van de bevolking tot de laagste van het continent behoort doordat men hier letterlijk leeft op de puinhopen van afval van de mijnindustrie die hier gevestigd is. In de stad word je weer geconfronteerd met de onderkant van de samenleving in een ontwikkelingsland. Over straat lopen mensen in driedelig kostuum en attachékoffertjes tussen mensen met amper een draad aan hun lijf met tot grote karren uitgebouwde kruiwagens volgepakt met handelswaar of vracht die ze in opdracht naar een andere plek in de stad vervoeren. Langs de weg een lang lint van handelswaar variërend van bedden tot kleurrijke schoolrugzakjes tot grafstenen of metselblokken. En natuurlijk mogen de top-up stalletjes waar je GSM-beltegoed kunt kopen niet ontbreken; ze staan zelfs nog in de nederzettingen met traditionele lemen hutten met grasdaken. In Kabwe gooien we de tank van de 4-wheeldrive vol met diesel (hier omgerekend iets meer dan een euro per liter) en rijden verder naar de Burton’s die in het buitengebied op ongeveer 17 km buiten de stad wonen. We arriveren er weer in een oase van rust vergeleken bij het industrieterrein van Zambeef en de Fringillafarm die pal aan de great North road ligt.
Na te zijn gesetteld maken we een eerste rondrit over het terrein van Mapfundzalo ranch en zien meteen al weer een tiental nieuwe soorten zoals wattled plover, lizard buzzard (een roepend paartje langs de weg) , een slangenhalsvogel/African darter; een grey-headed gull en een mozambiquesijs/yellow-fronted canary.
Tegen de avond maken we ons klaar voor het te water laten…. Het water onder het riet staat weer dusdanig hoog dat we doelbewust een nat pak gaan halen om zwaluwen te kunnen vangen. We doen het deze eerste avond rustig aan met slechts 1 baantje met 2 netten van 12 en 9 meter. Het blijft lange tijd spannend of er überhaupt wel zwaluwen zitten, maar ineens duiken ze op en lopen de beide netten snel vol met vogels. Samen met een aantal forse wevers hangen de netten flink door en dus moeten we voortijdig het water in om te beginnen met het uithalen. Uiteindelijk hebben we een leuk aantal vogels met bij de zwaluwen maar liefst 7 vogels die al een ring van eerder dit seizoen dragen. Geen slechte eerste avond dus…
Avondtotalen (48 mtr net):
---------------------------------------------------
Boerenzwaluw 65 nieuw en 7 eigen terugvangsten
Oeverzwaluw 1
Rietzangers 9
---------------------------------------------------
Totaal 75 nieuw geringde vogels en 7 terugvangsten.
Vrijdag 15 Januari 2010 : Kabwe; boodschappen en panne.
Na het wegwerken van de vogels van gisteravond hebben we van Debbie een fantastisch ontbijt geserveerd gekregen, waarna we met 2 jongens van de ranch gewapend met takkenscharen en slashers naar de dambo zijn gereden om een extra baantje in het riet te hakken en in de struiken voorbereidingen te treffen voor een ochtendvangst. Struiken moeten weer bijgesnoeid en voor de netstokken moeten met grondboor en voorhamer niewue gaten gemaakt worden want Bennie heeft het tot nu toe niet aangedurfd om in z’n eentje een ochtendsessie te gaan houden, vooral vanwege het gevaar dat er zo ineens koeien bij je netten kunnen staan. Het bleek bij dat werk al veel warmer dan we hadden gehoopt, maar het is gelukt en we kunnen vangen. We hebben na de koffie van Debbie een boodschappenbriefje meegekregen en zijn vertrokken naar Kabwe om daar boodschappen in te slaan voor de komende week, geld te wisselen en ….. een lekke achterband te verwisselen ! We hadden er bij de Burton’s al wat extra lucht bij ingepompt, maar dat mocht niet baten. Gelukkig hebben we Kabwe er nog mee weten te bereiken en dan is hulp bij het verwisselen onvermijdelijk direct beschikbaar. Drie man sterk staan ze zich te verdringen om een paar pin (een pin is 1000 Kwacha = circa 20 eurocent) bij te verdienen. Tussen de muren van een parkeerplaatsje van een metaalhandel is het bloedheet, je verbrand je handen aan het staal dat er ligt opgeslagen. De mannen weten in korte tijd het wiel te wisselen en wij kunnen weer verder.
We halen boodschappen bij de Shoprite waar nog jongere knaapjes als de bliksem naast je auto staan om hem te bewaken (garandeert niks natuurlijk) of de ruiten te wassen. Bij de ingang loop je door een gordijn van jongens die weer van alles verkopen en binnen beland je in een hete, stoffige supermarkt waar van alles wordt omgeroepen in een krakende, piepende en snoeihard gillende omroepinstallatie en het vol loopt met mensen die vooral in de rij staan bij het vlees. Leuk toch, en zo anders dan bij ons…. Hier ligt het pootmais (volledig gecertificeerd en genetisch gemanipuleerd) in zakken van 5 kilo tussen de diepvrieskalkoenen, picknickspullen en plastic Vuvuzela’s. Merkwaardig, want de hoogste mais staat hier nu in bloei…..
Voor thuis neem ik een zak Kapenta mee; gedroogde kleine zoetwater-visjes die je gefrituurd eet en bij ons waarschijnlijk voor een paar euro in de aquariumhandel koopt, wie weet met CITES-papieren er bijgevoegd….
Net als gisteren ben ik een groot deel van de middag bezig geweest om grotendeels tevergeefs te proberen mijn e-mail te lezen en, het belangrijkst, het thuisfront te laten weten dat hier alles prima verloopt. Mijn provider (Ziggo eat your heart out…. ) functioneert weer totaal niet en voor ieder mailtje dat ik gelelezen heb wordt ik tot 20 maal direct na het inloggen weer uitgelogd. Dit ligt puur aan Ziggo want de andere mannen hebben geen enkel probleem met hun mail en andere websites zijn wel gewoon toegankelijk. Wel moet ik de internet-stekker met ducktape vastplakken en dan nog een strijkbout op de kabel zetten om te voorkomen dat de stekker er iedere keer uitvalt… maar ja, het blijft Zambia….
De avondvangst verliep met nu 4 netten van in totaal 45 meter net prima. Er waren meer zwaluwen dan de vorige dag en ze vielen mooi in. Met 126 zwaluwen zijn we gezien de omstandigheden zeer tevreden….
Totalen avondvangst (48 mtr net):
-----------------------------------------
Boerenzwaluw 118 nieuw en 8 eigen terug
Rietzanger 3
-------------------------------------------------
Totaal 121 nieuw geringd en 8 terugvangsten
Abonneren op:
Posts (Atom)