Vlieland : eiland leeggelopen?

De vogeltrekradar registreerde het vannacht al; bij het invallen van de duisternis nam de geregistreerde vogeltrek snel toe, maar naarmate de nacht verstreek zakten de kolommen in de grafiek verder en verder naar beneden. Meestal kun je dit verloop interpreteren als wegtrekkende vogels die vanuit de herkomstgebieden niet aangevuld worden. Maar goed, het is voor ons een interpretatie, dus vol goede moed naar de vinkenbaan...
Daar aangekomen meteen begonnen met het openzetten van de netten onder een zwaar bewolkte lucht en een nog steeds matige wind kracht 4-5 bft. De ritselindex was wederom nihil te noemen, alleen bij terugkomst bij de ringhut fladderde er een vogeltje in één vsan de duindoornstruiken. Het werd maar langzaam licht vanwege het gebrek aan een zichtbare zonsopkomst en het bleef rustig met geluiden vsn vogels, laat staan invallende vogels. De eerste ronde leverde dan ook maar 5 vogels op, waarbij 1 waterral die vlak voor mij in een mistnet sprong. De andere 4 vogels waren op 1 na al geringd, dat zegt al wel wat... De tweede ronde levert meestal minimaal het dubbele op van de voorgaande ronde, en dat gebeurde nu ook. Maar ja als die eerste ronde dan uit 5 vogels bestaan heeft.... Kortom, het was al snel duidelijk, er was amper nieuwe aanvoer geweest en inderdaad, alleen vertrek. Het werd de verdere ochtend sprokkelen met de vogeltjes. Evenm heeft er nog een minuut of 5 een kramsvogel in het hout gezeten, even later heel kortstondig gevolgd door een tapuit, maar dat was het dan ook al wel met de leuke waarnemingen op de baan. Er was nog wel sprake van lichte trek van graspiepers en daar vingen we er ook 1 van.
Op roofvogelgebied vielen alleen een man blauwe kiekendief in de 4e Kroonspolder op en een sperwer-vrouw die van laag over de hut precies door de looppaadjes van de netopstelling vloog. Een snelle achtervolging leverde niets op, zelfs geen hernieuwde waarneming.
Net als gisteren waren er weer uitersten in de condities waarin de vogels verkeerden. Zo hadden we vandaag weer een kleine kasrekiet met een gewicht van 11,1 gram, maar ook een exemplaar die het vet zo dik had aangelegd dat alleen nog maar een plekje van 3 mm op de borst nog vrij lag. Deze vogel woog maar liefst 17,6 gram. Dan kan het hebben van trekvet zelfs negatieve invloed hebben, want je moet het als klein vogeltje wel allemaal meetorsen.


Foto: moddervette kleine karekiet.

De excursie van vandaag werd bezocht door 10 personen waaronder de bekende vogel- en landschapsschilder Erik van Ommen. Hij heeft een Waddenatelier ingericht op het eiland en is regelmatig aanwezig om te werken aan een nieuw boek over de Wadden. Erg leuk om hem te hebben getroffen. Zie zijn werk op: http://www.erik-van-ommen.nl/
Tijdens de excursie vingen we nog een leuke soort waarvan eigenlijk alleen Erik echt onder de indruk was, een sperwergrasmus. De achtste voor het ringstation van dit jaar alweer. De rest van de vangsten liepen daarna flink terug en om 14 uur zijn we begonnen aan het sluiten van de netten. Wie weet volgt er morgen wel weer aanvoer want het wordt mooi rustig weer met afnemende wind.

Dagtotalen
Nieuw geringd / teruggevangen:
----------------------------------------
Waterral 2 / -
Braamsluiper 3 / 2
Graspieper 1 / -
Grasmus 2 / -
Winterkoning - / 1
Tuinfluiter 1 / 3
Heggenmus 2 / 1
Zwartkop 7 / -
Roodborst - / 1
Fitis 4 / 1
Rietzanger 2 / 1
Bonte Vliegenvanger 1 / -
Kleine Karekiet 7 / 2
Baardmannetje - / 1
Sperwergrasmus 1 / -
Groenling 1 / -
--------------------------------------------
Totaal: 47 exemplaren, 16 soorten, 8:15 uren

Vlieland : leuke Septembersoorten.

Gisteren naar het eiland gereisd onder de merkwaardige omstandigheden dat het in het binnenland lekker rustig zomerweer was maar dat er in Friesland en Groningen noodweer heerste met enorme hoeveelheden neerslag en windkracht 7 tot 8 bft op Vlieland. Daar was de regen al in de nacht gevallen maar bleef het de hele dag waaien. De mannen hadden dus een off-day. De wind is afgelopen nacht teruggezakt naar 4 bft en tijdens het fietsen naar de baan scheen de inmiddels volle maan zo krachtig op het asfalt van de polderweg dat het leek alsof het al begon te schemeren of dat er een auto van achterop naderde. Aangekomen op de baan heb ik samen met Erik van Winden de netten opengeschoven. Daarbij bleek dat de stormachtige wind van gisteren meerdere netten de struiken ingeblazen had doordat ze nog niet echt windvast geschoord waren, verder was er heel wat riet voorover gezakt op de vangbanen. Daarna begon het altijd weer spannende wachten op wat de dag zou gaan brengen. In de struiken was ondanks het feit dat de vogeltrekradar redelijke trek geregistreerd had totaal niets te merken van ingevallen vogels; kortom, ritselindex nihil.
toch liepen we een leuke eerste ronde met een stuk of 20 vogels. Daarbij ook een KRAMSVOGEL ! Na een week van dagelijkse waarnemingen van langstrekkende kramsvogels moest dat een keer gebeuren. Het is dus maar net niet een Augustus-ringvangst, maar een kramsvogel op 1 September is ook leuk genoeg natuurlijk. Het betrof een 1e kalenderjaar vrouw. Leuk detail bij deze vogel was dat er 1 middelste staartpen in regeneraat was. Op die manier was duidelijk zichtbaar dat de nieuwe staartpen een mooie brede ronde top had. Op deze pen waren ook nog overduidelijke growth-bars te zien.


Foto: kramsvogel, 1e kj vrouw.

De volgende ronde leverde zoals te verwachten minimaal een verdubbeling van het aantal vogels van de eerste ronde op. Daarbij weer een leuke soort, een FLUITER. Niet een alledaagse vangst en de meeste fluiters zijn rond half Augustus wel weg. Toch geen onbekende soort voor mij doordat ik het hele voorjaar tussen tientallen fluiters mag werken op de Veluwe.


Foto: Fluiter, 1e kalenderjaar.

de hoofdsoorten die we vandaag vangen hebben grote individuele verschillen in conditie, varierend van broodmager tot moddervet. zo hebben we kleine karekieten met een gewicht van 10,1 gram maar ook met het trekvet tot boven op de borst en een gewicht van 15,9 gram.

De derde ronde wordt door Hanneke voorzien van weer een dikke krent in de pap, ze komt terug met een eerstejaars ROODMUS ! Deze soort lijkt dit jaar in ons land weer een kleine hernieuwde opleving te hebben doorgemaakt met meerdere geregistreerde waarnemingen van territoriale vogels en op Schiermonnikoog ook een zeker broedgeval middels de vangst van een vrouw met broedplek. Onze vangst betrof een vogel met trekvet 3.


Foto: roodmus, 1e kalenderjaar.

Tegen 12 uur zakten de vangsten zoals meestal in deze tijd van het seizoen flink in en na nog een extra ronde besloten we om 13:30 uur om maar te stoppen; het was een mooie start van deze tweeweekse periode. Tijdens het sluiten van de netten troffen we nog een tegen de netten vliegende kolibrievlinder aan. Een foto maken lukte helaas niet, hij was al gevlogen op het moment dat de camera paraat was.


Foto: parende klein geaderd witjes.

Dagtotalen
Nieuw geringd / teruggevangen:
--------------------------------------------
Waterral 1 / -
Braamsluiper 5 / -
Winterkoning - / 1
Grasmus 4 / 2
Heggenmus 2 / -
Tuinfluiter 12 / 1
Witgesterde Blauwborst 1 / 1
Zwartkop 12 / 3
Kramsvogel 1 / -
Fluiter 1 / -
Sprinkhaanzanger 4 / -
Tjiftjaf 2 / 1
Rietzanger 4 / 4
Fitis 10 / 1
Kleine Karekiet 18 / 6
Koolmees 1 / -
Sperwergrasmus - / 1
Roodmus 1 / -
--------------------------------------------------
Totaal: 100 exemplaren, 80 nieuw geringd en
20 terug, 18 soorten, 7:50 uren.

Markelo, vangochtend op zandstort De Bree.

De vooruitzichten hadden alles in zich voor een goede treknacht dus gistermiddag besloot ik om deze ochtend te gaan vangen. Tijdens het fietsen naar de baan was het lekker zacht weer maar er waren al wel voortekenen van opkomende mist. Er hingen al flinke flarden boven het Twentekanaal. Dat zou dus nog spannend worden hoe dat zich zou gaan ontwikkelen bij het eerste daglicht. Dat bleek echter mee te vallen. Er was wel heel zware dauw maar de mist bleef beperkt tot boven het kanaal. Tijends het wachten in het donker kwam er langs de bosrand een kerkuil overvliegen en bij het eerste licht was het opvallend dat er veel meer roodborstjes zaten te tikken dan tijdens de vorige vangsessie.
Ik heb in de opstelling 3 extra netten toegevoegd, 2 in de lengte op ée'n van de motorcrosspaden, tussen een paar wilgjes en berken en een derde naast een verlandende poel met op de rand wilgenopslag. op een warme dag zoals voor vandaag voorspeld moet dat vogeltjes naar het water trekken...
Vooral de netten op het pad zouden later een gouden greep blijken want daar trokken vooral veel vogels heen die liever niet het zwaar bedauwde riet indoken. Midden tussen de wilgen ving ik daar dus kleine karekieten. Hoofdsoort voor vandaag was met kop en schouder de zwartkop. Die lieten gisteren op diverse plekken in het land een lichte toename zien en dat was dus de inleiding tot een piek voor vandaag. Vooral in de tweede ronde hingen de netten er behoorlijk vol mee. Het zullen naar alle waarschijnlijkheid de vogels uit het zuidoosten zijn, die zijn altijd net iets eerder in onze regionen te vinden dan de grote hausse uit Scandinavië.
Tussen de karekieten een vogel met een ring aan de rechterpoot en die was ook duidelijk iets dikker van doorsnede, het bleek een Belgische ring. Het aantal soorten bleef meerdere rondjes wat beperkt, maar er kwamen later op de ochtend toch nog wat grasmussen en mezen bij en tevens was goed merkbaar dat er heggenmussen onderweg waren. Voor het errst dit jaar was er tegen 9 uur het rinkelende najaarsgeluid te horen. Na snel het geluid te hebben gewisseld ving ik er in korte tijd 3. Tegen het eind van de ochtend hing er bij de poel een soort die ik de vorige ochtend al hoorde en ook vandaag al een paar keer had gehoord, een kleine bonte specht. al jaren broedend op de Bree maar nog nooit gevangen. Nu dus wel...



Foto's: kleine bonte specht.

De vangst van een ringmus tijdens het opruimen maakte de daglijst nog net een soortje langern. Ringmussen zijn hier inmiddels echt niet meer zo algemeen. Deze zal zeer waarschijnlijk het 50 meter brede kanaal zijn overgevlogen, want daar bevinden zich nog bedrijfsvoerende boerenerven.


Foto: Ringmus.

Dagtotalen
Nieuw geringd / teruggevangen:
------------------------------------------
Kleine Bonte Specht 1 / -
Zwartkop 107 / 1
Heggenmus 6 / -
Tjiftjaf 14 / -
Roodborst 4 / -
Fitis 1 / -
Rietzanger 1 / -
Pimpelmees 10 / 1
Kleine Karekiet 43 / 1
Koolmees 2 / 3
Grasmus 4 / -
Ringmus 1 / -
Tuinfluiter 10 / -
---------------------------------------------
Totaal: 210 exemplaren, 204 nieuw geringd en
6 teruggevangen; 13 soorten, 7:15 uren.

Goor: vangdag zandstort De Bree.

Vandaag voor het eerst deze zomer een vangochtend gehouden op het zanddepot. Na gisteren tot in de avond baantjes te hebben gesnoeid was het nu tijd om te ringen.Tegen 03 uur was ik ter plaatse en ben begonnen met de opbouw en het aanzetten van het lokgeluid. Dat karwei werd geklaard onder een heldere sterrenhemel met een zwoel aanvoelend temperatuurtje van 15 graden. En dat ook nog onder het genot van tientallen vallende sterren in de piek van de Perseïden-sterrenregen. Tegen 05 uur werd het snel licht en stierven de laatste sterren langzaam voor het menselijk oog weg en komt de samenleving weer tot leven; 05:20 u, de krantenbezorger begint aan z'n boerenbestellingen, 05:25 u de eerste melkwagen gaat op pad, 05:50 u fabriekspersoneel voor de ochtendploeg nadert Goor... Langs de spoordijk aan de overkant van het kanaal zit meteen bij het eerste licht een boomvalk te kekkeren.
De eerste ronde wordt in zwaar bedauwd riet en gras gelopen en levert 11 vogels op, zoals te verwachten vooral kleine karekieten en bosrietzangers, maar ook al een grasmus en een fitis. De tweede ronde is als zo vaak het meest vruchtbaarst van de hele dag, 40 vogels. Daarbij ook 2 juveniele putters uit de gezinnetjes die hier foerageren op de vele bloeiende distels.



Foto's ; putter, 1e kalenderjaar, jeugdkleed.

De derde ronde is zeer variabel met daarbij de inmiddels de soorten die meer dagactief zijn. Daarbij ook een boompieper, de eerste volgroeide vogel van die soort die ik hier in de Hof van Twente kan ringen.

Foto: boompieper, 1e kalenderjaar.

Tegen 11 uur valt het met het vangen helemaal stil, het is dan ook al flink zonnig en warm geworden. Er zijn inmiddels vlinders en libellen actief geworden. Daarbij bruine glazenmaker, gehakkelde Aurelia, atalanta, tweede generatie landkaartje en bont zandoogje. Ik ruim de netopstelling op en ga nog even verder met het toppen van boompjes op de opstelling. Het is een geslaagde ochtend geworden met een zeer variabel soortenpakket. Wie weet wat de volgende vangactie zal brengen....

Dagtotaal
Nieuw geringd / teruggevangen:
-----------------------------------------
zwartkop 10 / 0
fitis 4 / 0
kleine karekiet 36 / 0
bosrietzanger 8 / 0
tjiftjaf 13 / 0
grasmus 2 / 0
tuinfluiter 9 / 0
putter 2 / 0
pimpel 4 / 1
bonte vliegenvanger 1 / 0
boompieper 1 / 0
heggenmus 1 / 0
zanglijster 2 / 0
gekr. roodstaart 1 / 0
koolmees 1 / 0
rietzanger 1 / 0
winterkoning 2 / 0
boomklever 1 / 0
roodborst 1 / 0
------------------------------------------------------
totaal 100 vogels nieuw geringd en 1
teruggevangen = 101 vogels met 83 mtr net.

Goor : avondje boerenzwaluwen ringen.

Vanmiddag terug in Goor en meteen vanavond op pad geweest om langs het twentekanaal zwaluwen te vangen. Onderweg werd ik langs het kanaal opgeschrikt door luid geknal. Ja hoor, het was weer zover. Op een akker waar ik vanmiddag vanuit de trein hewt laatste stro opgehaald zag worden zaten in de rand van het naastgelegen maisveld j@gers met op het veld geprikte dummy's op duiven te schieten. Schadebestrijding heet dat dan.... NADAT de oogst van het land is !


Foto: vandaag geoogst, meteen daarna... schieten als oogstschadebestrijding. En de havikken hebben wegens gebrek aan houtduiven meer en meer honger en pakken noodgedwongen alles wat ze krijgen kunnen.

Op het zandstortterrein aangekomen bleek dat inmiddels voor de duizendste keer door de crossers weer een poging was gedaan om de poort van het hekwerk te slopen; in het hangslot was een spijker vastgeslagen in een poging het op die manier te ontgrendelen. op de vangplaats aangekomen snel nog even wat snoeiwerk uitgevoerd omdat er al heel wat riet weer voorover was gaan hangen. Daarna snel de netten erop en het geluid aangezet. Ik was nog niet klaar met het eerste net of ik hoorde een groepje mezen aankomen. Dan maar eerst even daarvan het geluid aangezet, met resultaat. In korte tijd hingen er 8 koolmezen en 6 pimpels in het net. Het ging bij beide soorten om 1 adult exemplaar in gezelschap van jonge vogels. De adulte koolmees was reeds geringd en afkomstig uit één van de nestkasten in de omgeving waar ze voor het RAS-project op 15 Mei is geringd.. Er vlogen ondertussen leuke aantallen boeren- en huiszwaluwen rond en ze toonden meteen belangstelling voor het lokgeluid. Vangen viel echter tegen en het werd dus wachten op de vraag of ze nog steeds in de rietkraag zouden gaan zitten slapen. Ook dat bleef uit, ze vertrokken tegen schemering naar een verderop gelegen plaats ergens in een maisveld. Tja, dat is het onvoorspelbare met boerenzwaluwen in Twente, ze kunnen van de één op de andere dag de plek verlaten. Toch kwamen er verdeeld over de avond nog 10 zwaluwen in de netten. Na afloop vlogen er tijdens het terugfietsen nog 2 ransuilen langs de bomenrijen aan het kanaal.


Foto: gat des doods. Op het zanddepot is in het voorjaar bodemonderzoek uitgevoerd. Hierbij zijn de boorgaten met een diameter van 15 cm naderhand niet dichtgegooid. Gevolg: konijnen en andere dieren vallen in de tien meter diepe gaten. Je ziet de nagelkrassen op de rand; uit het gat kwam een kadavergeur.... Ik heb zoveel mogelijk gaten opgezocht en dichtgegooid.


Foto: loopsporen van waterhoen in cement. Een aannemer heeft cementpap geloosd in een plas-drasveldje, nu dus een dansvloer...

Totalen
Nieuw geringd / teruggevangen:
-------------------------------------------------------
Grasmus 1 / 0
Koolmees 7 / 1
Pimpel 6 / 0
kleine Karekiet 3 / 0
Boerenzwaluw 10 / 0
-------------------------------------------------------
Totaal 27 nieuw geringd en 1 teruggevangen = 28 vogels.

8 Augustus 2012 : Raalte, project RING-mus.

Vanmorgen een vangsessie gedaan voor het stadsvogelproject RING-mus. Bij de eerste controle hadden we meteen een verrassing in het net hangen, een grootoorvleermuis !
Een bijvangst met vleugels maar zonder veren. We merken 's avonds regelmatig vleermuizen in de tuin maar hebben er hier op deze plek nog niet eerder één in de netten gehad.
Het diertje heeft zich redelijk vastgewurmd en ik krijg meteen herrinneringen aan al die vleermuizen die we in Ghana in de netten kregen toen we probeerden nachtzwaluwen en uilen te vangen. Die vleermuizen waren een stuk groter en werkten zich in korte tijd helemaal vast in de netten om vervolgens flinke gaten in het net te bijten.
In dit geval was de vleermuis redelijk snel te verwijderen en bleef de schade aan het net beperkt tot een paar maasjes.

Foto: grootoorvleermuis.

De overige vangsten stelden vandaag flink teleur. Ondanks het feit dat we twee weken niet gevangen hadden wisten de mussen heel snel waar ze aan toe waren. Zaten er gisteren nog zo'n 30 op het grasveld, nu liet er zich af en toe één zien op de pergola waarvandaan ze de heel tuin en de feeders goed kunnen overzien. Uiteindelijk vingen we toch nog 5 huismussen, die allen nog ongeringd waren. Daarnaast nog een ongeringde pimpel, een eveneens ongeringde koolmees en de eerste ( ! ) ongeringde winterkoning van 2012....

Dagtotalen:
nieuw geringd / teruggevangen:
----------------------------------
Huismus 5 / 0
Koolmees 1 / 0
Pimpel 1 / 0
winterkoning 1 / 0
----------------------------------
Totaal 5 nieuw en 0 terugvangsten.

's Avonds hebben we in de tuin nog een paar uurtjes nachtvlinders gevangen. En in zo'n Sallandse tuin mag natuurlijk inmiddels de vlinder van de eikenprocessierups niet ontbreken...

Foto: eikenprocessierups-vlinder.


Foto: hagedoornvlinder.

4 Augustus 2012, Schiermonnikoog, bonte vliegenvanger !

De laatste dag van ons veertiendaags verblijf alweer, ondanks de tegenvallers mbt de rioleringsproblematiek zeg ik toch... helaas.
Vanmorgen was het amper droog van de nachtelijk passerende regen. In sectie 0 trof ik naast het vele blad wat er uitgeschud moest worden (het lijkt echt al wel herfst) een houtsnip aan die rustig hing te wachten. Het bleek een nog jonge vogel te zijn die de vleugels nog niet eens volgroeid had. In de volgende ronde hing er op bijna dezelfde plek een bonte vliegenvanger. Da's voor hier op Schier een heel vroeg exemplaar. Een heel mooi gaaf eerstejaars mannetje met het karakteristieke 'middle of the road' verenkleed dat precies midden tussen alle verschillende Drost-kleurenstadia in zit. Er is ook amper een frontpatch aanwezig, zelfs als je de veertjes op het voorhoofd opzij wrijft zie je amper kleine witte centra op deze veertjes zitten.

Foto: bonte vliegenvanger-man 1e kalenderjaar.

We lopen nog een paar rondjes en ringen nog een tiental vogeltjes en dan komen onze aflossers, Koos van Ee met zijn echtgenote. Met hem heb ik nog een ronde samen gelopen om hem te wijzen op zaken die van belang zijn bij de overname. En dan heb je 2 weken vrijwel zonder bezoekers gekeken en dan meldt zich ineens een nogal gehaaide voorzitter van een vogelwacht die even tien minuutjes wat uitleg over het ringwerk wil hebben voor een groepje van ongeveer 10 mensen. Dat blijken er, nadat Koos instemming heeft gegeven meer dan 20 te zijn....
Na een lekkere kop koffie met het laatste deel van onze appeltaart achter de kiezen brengen we daarna de bagage met de kruiwagen naar de weg (misschien moet ik de volgende keer maar een kruiwagen meenemen ipv de fietskar, want dan kun je in ieder geval de bodem niet vergeten.... keurig op tijd worden we door het taxibedrijf opgehaald en naar de boot gebracht. Onderweg wordt er natuurlijk meteen over het weer gepraat en de chauffeur blijkt nog een mooie filosofie te hebben. Weerman Piet Paulusma moest in een volgend leven maar terugkomen als zeemeeuw want die hebben de weersverwachting altijd goed. Als er slecht weer op komst is staan zij altijd in de weilanden en ze hebben altijd gelijk. En zo ook nu; we zien een grote groep zilvermeeuwen, kokmeeuwen en kleine mantelmeeuwen staan. Als we goed en wel aan boord van de boot zijn begint het te regenen....

Als we 's avonds moe thuis komen krijgen we een telefoontje van m'n moeder. M'n broer, Han, blijkt in Gambia in het ziekenhuis te liggen met voedselvergiftiging gevolgd door uitdroging. Da's even schrikken, en m'n gedachten gaan gelijk weer terug naar Ghana in 2011... Inmiddeels is ie alweer uit het ziekenhuis ontslagen en gaat het weer iets beter, maar hij heeft wel zijn vlucht naar huis gemist en moet nu wachten op de eerstvolgende mogelijkheid en dat zou over 14 dagen pas zijn....
De alarmcentrale zoekt dat nu uit....