woensdag 11 november 2009

Van groot naar klein... sperwer, buizerd en phylloscopusjes.

Het heeft afgelopen nacht geregend, vooral in de 2e helft van de nacht. Om 06 uur regent het nog stevig, maar precies bij het lopen van de 1e ronde is het vrijwel droog. Dat wordt dus een rustig begin met de vangsten en alleen maar netten afschudden en bladeren plukken. Daar zijn er door de regen heel wat van gevallen. Na het nodige gepeuter en gepluk zijn de 1e vogels inmiddels ingevlogen en komen we uiteindelijk met 21 vogels terug. Daarbij 2 rietgorzen en we hoorden er nog een paar in het terrein. Verder vielen er meteen na de regen al koperwieken en merels in, maar de grootste aankomst was er duidelijk van kramsvogels. En die vang je dus niet als je in een terrein als het groene glop in de schemer geen geluid van die soort draait. Kortom, alles vloog door of ging eventjes in de boomtoppen zitten kijken om vervolgens alsnog door te vliegen. De groepen die regelmatig over kwamen vliegen bestonden gemiddeld uit een stuk of 40 vogels.
De vogeltrekverwachting was voor de afgelopen nacht ook al naar boven bijgesteld tot het maximum op de schaal van 0-8; dat zullen vooral die lijsterachtigen zijn geweest. Zie de tabel van de birdtam.

In de tweede ronde worden we opgeschrikt door een luid krijsende merel in één van de grofmazige netten in de schapenweide. Er blijkt op amper een paar meter naast deze merel een adulte sperwervrouw te hangen. Daar wil je als merel wel bang van worden ja… Het is een prachtig grijsgetekende vrouw met van die mooie smalle bandjes op de borsttekening en op de bovendelen geheel uniform grijs. De meest recent geruide armpennen zijn nog goed te onderscheiden van de nog niet geruide. Deze rui van de armpennen heeft zich "volgens het boekje" voltrokken in 3 stappen met 3 of 4 pennen tegelijkertijd.

Amper van de opwinding bekomen vangen we in de eerstvolgende ronde ook in sectie 6 maar dan in een gewoon mistnet een buizerd. Het is een heel donker exemplaar en waarschijnlijk de vogelvanger die ons de afgelopen dagen beconcureerde. In dit geval een eerstejaars vogel met een lege krop, een iets ingevallen vliegspier maar met een heel mooi gewicht van 761,4 gram.

En dan hadden we vandaag ook nog weer van die pietepeuterige kleine beestjes tussen dit geweld. Maar liefst drie keer was er extra aandacht nodig voor bleke tjiffen met een heel bescheiden eentonig of zo goed als eentonig piepje. Van al deze 3 exemplaren hebben we foto's en geluidsopnamen gemaakt en ook deze zullen ingediend worden bij de CDNA. Gedurende de gehele dag horen we de nasale piepjes van de tjiffen in de bosjes voor het gebouw, een geliefde plek voor die kleine phylloscopusjes. Bladkoningen houden zich daar ook altijd graag op.
De hele dag blijven zich groepjes merels, koperwieken en kramsvogels aandienen maar de aankomst van kramsvogel droogt tegen 11 uur geheel op. Die zullen inmiddels de duindoornbessen hebben gevonden en/of doorgevlogen zijn. Ondertussen merken we dat we ineens veel meer merels zonder trekvet maar met vliegspierscore 1 aantreffen of merels met vliegspier 1 maar met nog wel vet 1 of 2; wellicht een heel andere groep of laat uit zee komende vogels die veel langer hebben moeten doorvliegen.
Vanaf 15:45 uur kondigt zich nieuwe regen aan en besluiten we om maar weer extra rondjes in te zetten en het uit te zingen tot het donker. In de laatste ronde blijkt dat er verspreid door het achterterrein koperwieken zijn gaan zitten slapen. Daar worden er nog 6 van gevangen, samen met een zanglijster die zo klein is dat de vleugelmaat in de database met een milimeter bijgesteld moet worden naar 108 mm.

Waarnemingen : torenvalk meteoveld ; 1 overvliegende keep ; meerdere malen sperwer.

Dagtotalen:
-------------------------------
Sperwer 1 / -
Zanglijster 1 / -
Buizerd 1 / -
Koperwiek 17 / 2
Waterral 3 / 1
Tjiftjaf 3 / -
Winterkoning - / 3
Goudhaantje 1 / -
Heggenmus 1 / -
Pimpelmees - / 2
Roodborst 1 / 3
Vink 1 / -
Merel 36 / 3
Rietgors 3 / -
-------------------------------------------------------------
Totaal: 69 nieuw geringd en 14 terugvangsten = 83 exemplaren,
14 soorten in 16:44 uren.

dinsdag 10 november 2009

Regen brengt.... vogels !

Bij het opstaan blijkt het al 7,6 graden te zijn, de wind is Noord 3 bft, maar weer niet in het Glop, hier staat amper wind. Het blijkt sinds 6 uur te regenen, de regenbui trekt van NO naar ZW. Dat betekent weinig goeds want dat zal weinig vogels het eiland op brengen. En zo geschiedde. Toch nog 14 vogels in de eerste ronde waarvan 2 waterrallen. Er zitten duidelijk meer waterrallen in het terrein maar ze zijn minder actief. In de eerste ronde ook een bleke tjiftjaf. Op kleed neigt de vogel sterk naar de siberische tjiftjaf, maar heeft toch nog net te veel groenige zweem op de bovendelen en te veel geel aan de onderzijde en okselveren. Toch is het geluid duidelijk afwijkend van de gewone tjiftjaf en meer eentonig. We maken met de fotocamera niet alleen foto's maar ook een geluidsopname waar de CDNA zich over mag buigen.
We hadden de indruk dat de regen van korte duur zou zijn en zijn de rondes steeds gaan lopen zodra de laatste vogel weggeringd was. In de tussentijd wist de buizerd toch nog weer toe te slaan door een merel te tikken en te proberen mee te nemen. Na 11 uur is het enige tijd zo goed als droog en zitten we aan de rand van het regengebied. Dat regengebied krijgt vanaf dat moment echter tegendruk van een ander regengebied dat uit Groot Brittannië afkomstig is. Hierdoor blijft de regen stabiel liggen en draait heel langzaam weer iets het eiland op. Dat is het moment dat we tijdens het lopen van een ronde ineens het klassieke effect zien: late aankomst van merels en koperwieken die dan ineens voor de regen komen binnenvallen. In de uren daarna zien we vooral in de hogere randen van het vangterrein groepjes koperwieken en merels foerageren tussen de bladeren. En daar vangen we af en toe een leuk aantal vogels van en sprokkelen zo de dag al lopend door ondanks het feit dat het vrijwel onophoudelijk licht blijft regenen.
Ondertussen zijn de waterrallen ook weer actiever geworden en vangen we ze verspreid over de hele dag. En laat Joop van Ardenne nou net gisteren aan de telefoon hebben uitgesproken dat we vrijwel nooit andere soorten dan waterrallen in de kooien vangen…. Vandaag een adulte waterhoen en een roodborst. En die laatste zat zelfs in een kooi met volledig waterdekking onderin. Aan het eind van de middag volgt nog een goede lijsterronde (ze vertrekken even later gewoon dwars door de regen) en zo maken we ondanks bijna de gehele dag lichte regen nog de beste vangdag van deze week.
Het blijft regenen tot in het donker en pas om 20:30 uur is het echt droog. We wachten dus maar weer af wat de ligging van het regengebied (waarin naar verwachting de komende nacht maar heel weinig verandering zal komen) morgen zal brengen.
In de laatste vronde om 23:30 uur zit er nog een waterral (de eerstgeringde van vandaag) in de afgesloten winkelpassage van één van de kooien; dit deel heeft maar een kleine resterende opening. Tevens vangen we nog een waterral met de hand die op één van de middelste spanlijnen recht voor de luidspreker zit te kijken.

Waarnemingen : 1 geelgors laag rondvliegend boven de schapenweide tijdens daggeluid; 1 barmsijs ; regelmatig rond en overvliegende buizerd.

Dagtotalen: vers / terug
-------------------------------------

Waterral 15 / -
Zwartkop 1 / -
Waterhoen 1 / -
Tjiftjaf 3 / -
Heggenmus 1 / -
Goudhaantje - / 1
Roodborst 1 / 7
Staartmees - / 1
Merel 31 / 6
Pimpelmees - / 2
Zanglijster 2 / -
Vink 2 / -
Koperwiek 19 / 2
---------------------------------------------
Totaal: 95 exemplaren, 13 soorten, 16:44 uren

maandag 9 november 2009

Tyto alba alba?



Gelukkig is het afgelopen nacht weer helder aan de grond geworden. De mist was al opgetrokken bij het lopen van de laatste ronde gisteravond en vanmorgen was die situatie ongwijzigd. We merkten tijdens de eerste ronde echter al wel dat het heel erg stil in het terrein en in de lucht was. Het werd snel duidelijk, veel vertrek gisteravond in onze regio, maar geen aanvoer van elders. Er was dus tijd genoeg om al meteen tijdens die ronde te beginnen met het verwijderen van blad dat vooral in de schapenweide in de netten was gewaaid tijdens een éénzame windvlaag. Al doende zien we tussen de bomen door iets groots en grotendeels wits in één van de grofmazige netten hangen. Een kerkuil ! En wat voor één… het blijkt een prachtig wit exemplaar te zijn. Van onderen werkelijk spierwit met slechts heel fijne spikkels op de borst en op de ondervleugel alleen een paar van dezelfde kleine spotjes op de polsvlek. De bovenzijde van de vogel is ook veel lichter dan de kleuren van de veren die we normaliter bij kerkuilen zien of de ruipennen die ik er van in huis heb. Heel voorzichtig durven we bij deze vogel te gaan denken dat we een kerkuil van de ondersoort Tyto alba alba in handen hebben…. Wat een magnifiek getekende vogel.



In de lucht is hoegenaamd niks te zien wat op trek duidt, of het moeten de paar groepen kramsvogels zijn die we van zuid naar Noord zien vliegen, kennelijk onderweg naar de duinen om daar van de duindoornbessen te profiteren. Er zijn vrijwel geen merels meer in het vangterrein aanwezig en het duurt nog tot rond het middaguur voordat we na alleen maar terugvangsten de eerste ongeringde merel vangen. De waterrallen vertonen met hun aanwezigheid hetzelfde beeld als de merels, wellicht veel wegtrek en minder aanvoer. Toch vangen we er in de eerste paar rondes al weer 5 exemplaren en later verspreid over de dag toch nog een totaal van 12 exemplaren, een aantal dat er zeker mag zijn, ook al is het de helft van gisteren. En.. nog steeds alleen maar ongeringde exemplaren.

Na afwezigheid gisteren is vandaag de ('de' ???) buizerd ook weer actief. In het bos treffen we in één van de netten een dode geringde merel zonder kop aan. En aan de overkant van de sloot vliegt een heel donkere buizerd weg die vervolgens in de bocht van sectie 9 naar 0 gewoon weer gaat zitten kijken. Ik twijfel er sterk aan of het dezelfde vogel als die van eergisteren en mogelijk vorige week is want deze lijkt veel donkerder. 's Middags vinden we verderop in het vangterrein een (niet vers) dode merel die met z'n hals in de vork van een wilg hangt. Mogelijk heeft ie zichzelf verhangen want klemwonden van een roofvogel zijn op het lichaam niet te vinden. Ik kom op het idee om dit kadaver in een grofmazig net te hangen en verrek… Twee rondes later hangt ie met een krans veren er omheen en zonder kop in het net. De buizerd heeft dus kennelijk als strategie dat ie eerst de kop er af trekt en dat doet ie dus zelfs in het net… helaas hing ie er zelf (nog) niet bij.

Het is de gehele dag een grauwe licht miezerige dag. Echte regen valt er pas rond 19 uur in het donker, maar de hele dag vragen we ons af of het nou heel lichte motregen of van water verzadigde lucht genoemd moet worden. De wind is vannacht naar de Noordoosthoek gedraaid en is na de middag van 0-1 bft naar 2-3 bft aangewakkerd. In de avondronde van 21:15 uur weten we nog 2 waterrallen te vangen die op de spanlijnen van de netten zitten, de ene op de bovenste lijn voor de luidspreker en de andere op een tussenlijn bij sectie 4. De ene is loeizwaar en weegt maar liefst 159,8 gram.

Waarnemingen : in ochtenduren enkele 10-tallen kleine groepjes kramsvogels, 1 oeverpieper, 1 sperwervrouw boven terrein richting Noordoost; circa 8 maal 1 of 2 buizerden in het vangterrein en rond het gebouw, 1 grote bonte specht gehoord.

Dagtotalen:
--------------------------------------------

Waterral 13 / -
Koperwiek 1 / 1
Kerkuil 1 / -
Vuurgoudhaantje 1 / -
Winterkoning - / 3
Staartmees 1 / -
Heggenmus 1 / -
Pimpelmees - / 4
Roodborst 1 / 3
Koolmees - / 1
Merel 2 / 8
Vink 1 / -
Zanglijster 2 / -
---------------------------------------------
Totaal: 44 exemplaren, 13 soorten, 16:59 uren

zondag 8 november 2009

Rallenbal

Bij aanvang van de dag troffen we windstil en dichte mist en een temperatuur van slechts 2,4 graden gemeten in Lauwersoog en daar gemeten een zuidenwind met 3 bft, maar daar is in het Glop totaal geen sprake van; dus wel windstil en kletsnatte netten. Het werd in plaats van een verwacht merelfestijn een rallenbal. Op meerdere plekken zagen we ze van de takken springen, over het pad rennen en op 2 plaatsen uit de netten rollen. Bij 2 kooien stond er nog 1 te zoeken naar de ingang. Één daarvan maakte uiteindelijk dankbaar gebruik van de overdekte winkelpassage die bij die uit 2 delen (????) bestaande kooi was aangebracht en liep dus tussen de 2 kooien door weer weg… grrrr. De kooi is nu weer gemodificeerd tot hoe ze normaal staan. De eerste ronde leverde uiteindelijk 2 waterrallen uit netten en 11 waterrallen uit kooien op. De tweede ronde waren het er al een stuk minder maar we sprokkelden tot aan het middaguur door. De merels en andere soorten vielen dus aanvankelijk door de mist tegen, maar na de middag werd het wat beter met de vangsten daarvan omdat de mist even voor een uurtje tussen 14 en 15 uur opgetrokken was en we zelfs even in de zon liepen. In dat uur zag Barbara (die vanzelfsprekend weer op het eiland was) op het groene strand nog een distelvlinder. Wij hebben gedurende de gehele dag in tegenstelling tot gisteren totaal niks gemerkt van aanwezigheid van roofvogels. Zelfs de soayschapen laten zich vandaag niet zien. Tegen vier uur komen er duidelijk merkbaar meer lijsters het bos in en vangen we ineens een aantal koperwieken en merels, vooral in sectie 1 en de eerste paar netten van sectie 2. In de schemer horen en zien we gedurende meer dan een half uur vrijwel continu merels en in mindere mate koperwieken vertrekken. Bij de merels is mooi te zien hoe ze eerst gaan zitten roepen in de boomtoppen, vervolgens mee gaan vliegen met andere overvliegende merels, klimmend een paar bochtjes maken om daarna met een aantal vogels tegelijk in Zuidwestelijke richting te klimmen, te verdwijnen in de mist en hoorbaar roepend weg te vliegen. Daarna wordt het doodstil op het eiland en horen we vanaf het donker alleen nog het geknal van de waterral uit de luidspreker... In de avondronde van 21 uur vangen we voor de luidspreker nog een spreeuw; we horen total geen rallen in het terrein maar constateren wel dat in ieder geval tijdelijk de mist vrijwel is opgetrokken. De vogeltrekverwachtingssite registreert na het vertrek van de merels vanavond een hogere meting dan de verwachting aanvankelijk was, dat biedt perspectieven als het morgen niet weer mist...

Waarnemingen : groepje 19 kolganzen uit zee -> ZO; 2 x oeverpieper rond meteoveld en Kooiweg.

Dagtotalen:
----------------------------------------
Waterral 22 / -
Staartmees - / 1
Winterkoning 2 / 2
Pimpelmees - / 1
Roodborst 1 / -
Koolmees - / 1
Merel 25 / 8
Spreeuw 1 / -
Koperwiek 7 / 1
Vink 2 / -
Goudhaantje - / 1
Rietgors 1 / -
Vuurgoudhaantje - / 1
---------------------------------------------------------------------
Totaal: 61 nieuwe en 16 teruggevangen vogels, 13 soorten, 16:44 uren.

zaterdag 7 november 2009

De eerste krent in het net !


Na een nacht met lichtelijk onstuimig weer was de wind bij vertrek voor de 1e ronde al weer afgezakt naar Zuid 5 bft. Vooral in de netten die dwars op de windrichting stonden hing heel wat blad maar dankzij een aantal dansende merels werden er ook al heel wat uitgeschud voordat we daar zelf aan moesten beginnen. In het vrijstaande netje bij de Ebelbrug hing een wat grotere vogel. Nadat we eerst aan een houtsnip dachten hoorden we de vogel bij nadering blazen. Een ransuil dus ! En wel een mooie adulte vogel met een heel licht masker.

Er was verder lichte aankomst merkbaar; af en toe kwamen er enkele koperwieken overvliegen waarvan er slechts een enkeling de struiken van het Glop indook. Verder vooral merels die sjirpend het bos inzeilden en waarvan we er enkelen wisten te arresteren. Dat blijken zo goed als allemaal vogels met flink veel vet en gewichten boven de 100 gram te zijn. Die willen snel door en dus : na de 2e ronde valt het al snel terug met de vangsten en zijn ze weer weg.
Vlak voor de middag hangt er in het net voor de Ebelbrug weer een grote vogel. Het blijkt een (of de?) buizerd die een merel heeft geslagen. Na een paar maal opspringen weet de vogel zich vlak voor ik arriveer los te maken en klimt recht omhoog om boven de netten ijskoud in een overhangende wilg te gaan zitten kijken wat wij doen. De tekening van de vogel vergelijkend met foto's blijkt het zeer vermoedelijk om dezelfde vogel te gaan die door Wil en Gerrit is geringd. We hebben de merel uit het net verwijderd en aan de andere kant van het pad naast het net neergelegd. En verrek… de volgende ronde treffen we slechts een hoopje veren, wat botjes en een poepstreep aan en weer een lading blad in de onderste baan van het net… wat een ijskoude rakker !
De waterrallen laten het vandaag ondanks het draaien van geluid gedurende de gehele nacht overdag toch afweten. Het duurt tot de middag voor we er één uit de kooien kunnen halen. In de middaguurtjes heb ik met Evert Jan Rietbergen 2netten gewisseld die botergaar in de opstelling stonden. Er staan overigens ook opmerkelijk veel netten met gaten van een halve tot een hele meter in de opstelling, en dan nog wel netten die dit jaar of vorig jaar pas geplaatst zijn. Zo zien we vandaag op dergelijke plaatsen dus een paar maal een merel gewoon door zo'n net naar de uitgang lopen. Er valt dus nog wel het nodige reparatiewerk te verrichten. De wind is vanaf een uur of 11 in snel tempo verder teruggezakt naar Zuid 2-3 bft midden op de middag en Zuid 1 bft tegen de schemer. In de schemerronde is er nog even weer een opleving in de vangsten van merels en belanden er toch nog weer een stuk of 10 op de ringtafel. Daarna is het in de laatste ronde in het donker helemaal gebeurd en beginnen we op een halfbewolkte vrijwel windstille avond met het draaien van het rallengeluid.

Waarnemingen: houtsnip opspringend in 1e en voorlaatste ronde (uit net ontsnapt) ; buizerd laag over en uit net ontsnapt; 1 barmsijs spec; 3 x sperwer vrouw -> Z; 6 putters.

vrijdag 6 november 2009

Naar Schier !

Vanmorgen zijn we weer naar Schier vertrokken voor de laatste vangperiode van het seizoen. Onderweg mooie najaarswolkenluchten en een spel van zon en herfsttinten. Het viel wel op dat er hoe noordelijker we kwamen er meer buizerden in de weilanden langs de wegen verbleven en vaak mantelend op de weidepalen zaten om de kletsnatte vleugel- en staartveren te drogen.
Om 14:30 uur arriveren we na vertrek van Gerrit Gerritsen en Wil Gerritse in het Glop alwaar Ardie Noorman even een uurtje heeft waargenomen; hij had in die tijd een nulronde gelopen en voordat ik de volgende ronde loop en nog even met Ardie klets zien we de helft van de opbrengst van die ronde uit sectie 1 ontsnappen… Ik kwam dus uiteindelijk met 1 merel terug. Gerrit Gerritsen noteerde vanmorgen dat alle ganzen in de polder op de wieken gingen nadat het luchtalarm plotseling afging.
Naar later in het NOS-journaal bleek ging het luchtalarm af vanwege het ontsnappen van een wolk chemisch gas bij de kaasfabriek in het Friese Dronrijp. Daar horen dus naast de ganzen eigenlijk ook mensen van in paniek te raken, ware het niet dat het alarm pas meer dan een uur na de calamiteit afging…
De rest van de dag worden er nog een paar vogeltjes gevangen en worden de netten in de schapenweide nog van blad ontdaan nadat tegen 16 uur de wind aanhaalt. In de laatste ronde worden dan ook de fijnmazige netten van sectie 6 gesloten. In die ronde wordt ern og een late fitis gevangen. In tegenstelling tot de vogel van eergisteren is deze fitis nog ongeringd. De vogel verkeert qua aanleg van trekvet in goede conditie maar heeft rond beide ogen lichte ontstekingen.
In de avonduren draait het rallengeluid weer en worden er nog 2 rallen uit de kooien gehaald. Vanaf ongeveer 20:30 uur regent het af en toe licht. We wachten af wat de dag van morgen gaat brengen, als de weersverwachtingen uitkomen belooft het weinig goeds. 's avonds laat bij het sluiten van de grofmazige netten wordt het in ieder geval al flink doorwerken om te zorgen dat er geen nieuw blad in het net komt voordat het gesloten kan worden.

maandag 2 november 2009

aanvaring gier met windturbine

In de al lange tijd lopende discussie over vogelaanvaringen met windturbines hierbij een filmpje met dramatische maar bewijs leverende beelden van een aanvaring tussen een gier en een windturbine op Kreta in griekenland. In razendsnel tempo worden inmiddels overal over de wereld windturbines van dit type gebouwd op belangrijke trekroutes van of midden in broedgebieden van met name roofvogels. Er vallen op deze manier vele slachtoffers, een goed ander model turbine om toch duurzame energie op te wekken is de zogenaamde windwokkel oftewel een windturbine in een gesloten behuizing als een soort ton. Deze turbines passen op bergpassen veel beter, maken geen slachtoffers en hebben toch goede opbrengst. Maar ja, ook de windenergielobby is sterk en investeerders hebben veel geïnvesteerd in de klassieke modellen en willen financïele opbrengst zien....

Kopieer deze link en plak hem in je browser:
http://www.youtube.com/watch?v=9srPoOU6_Z4&feature=autofb