Aankomst lijsters !

Tijdens de voorbereidingen voor vertrek naar de baan hoorden we om 06 uur bij de zwaluw al een optimistisch stemmend aantal piepjes van lijsters, vooral koperwieken. De wind was bij aanvang van de dag Noordnoordwest 5 bft en het was 80 % bewolkt. Tijdens het wachten op de eerste ronde zagen we in kort tijdsbestek overal rond de hut de eerste groepjes koperwieken en merels invallen of zich van opzij richting luidspreker verplaatsen. Het was al snel duidelijk, het ging een goede dag worden. Dus werden meteen afspraken gemaakt over de te volgen strategie om zo snel mogelijk te kunnen werken. Het werd snel duidelijk dat de aankomst vooral merels en koperwieken betrof. Kleinere vogels zaten er in die eerste ronde amper bij. De eerstvolgende ronde was echter meteen al fors rustiger. Het bleek al snel (ook aan de biometrie) dat de eerste vogels vooral superfitte vogels waren die gewoon nog graag door wilden vliegen omdat ze nog energie genoeg hadden. Dat is een effect dat we veel beter van Schiermonnikoog kennen dan van Vlieland. In de tweede ronde zat er al meer kleiner spul bij de vangsten. Dat waren vooral roodborsten, maar ook al de eerste goudhaantjes die zich gisteren al aankondigden met de voorhoede. Het werd weer een dag die gedurende de volledige daglichttijd lekker doorliep met vangsten die in aantallen mooi verdeeld over de dag waren. Veel minder variatie dan in de afgelopen dagen, zowel wat vangsten als waarnemingen betreft. Toch hadden we er een mooie geelgors-vrouw bij. die heb ik hier op Vlie al heel wat jaren niet meer in handen gehad en door de sloop van één van mijn vangterreinen in mijn eigen werkgebied ook al 3 jaar niet meer. In de loop van de ochtend werden de lijsters in de polder aangevuld door de grotere broertjes, de kramsvogels. In navolging van de goudhaantjes dezelfde trend, gisteren de voorhoede en vandaag het begin van de grote horde. We vingen vanmiddag een eerstejaars roodborst die in zijn/haar prille jeugd een breuk midden in de tarsus had opgelopen. De breuk was geheel genezen en de vogel had een poot die in een volledige haakse hoek stond zodat de zijkant van de voet als voetzool gebruikt moest worden; een eng gezicht.
Ook het slag werkte vandaag weer prima, we hebben er een leuk aantal merels kunnen slaan, maar ook een roodborst, een vink en een keep. Aan het eind van de middag liepen de vangsten slechts lichtjes terug, maar daar zaten duidelijk meer terugvangsten van vandaag bij. De wind was inmiddels al een stuk minder geworden na eerst naar het Noordoosten te zijn gedraaid. In de avondschemer was alom vertrek te horen. Op het hele eiland vertrokken duizenden lijsters voor de volgende etappe; altijd weer een fantastisch schouwspel om te zien hoe ze massaal de hoogte inklimmen en uit beeld verdwijnen.

Dagtotalen:
----------------------------
tjiftjaf 6 / -
goudhaan 46 /
roodborst 30 / 2
rietgors 3 / 1
heggemus 1 /
koolmees 1 /
vink 4 /
keep 3 /
geelgors 1 /
koperwiek 85 /
merel 156 / 26
zanglijster 13 / 1
spreeuw 3 /
kramsvogel 3 /
winterkoning - / 1
--------------------------------
Totaal 353 vogels nieuw geringd en 31 terug gevangen = 384 vogels; 15 soorten.

Wat is het rustig... was het rustig?

Vandaag mooi op tijd op de baan en direct bij aankomst in de hut gedoken omdat er een bui het eiland opschoof. Op de buienradar hadden we vannacht al gezien dat boven heel Nederland en omgeving het schaapjeswolkenpatroon van een buiencomplex lag. Daar worden wij niet eens rouwig van want dat kan een flipperkast voor lijsters betekenen die tussen de buien door laverend de kust op komen. Bij aanvang stond de wind nog stevig door maar was al wel met 2 bft afgezakt na sinds gisteravond met uitschieters naar 8 bft de ramen van de zwaluw gegeseld te hebben. De eerste ronde stelde lichtelijk teleur, zeker na de 2 goede dagen die we al achter de rug hadden. Toch was er wel lichte aankomst van vooral koperwieken en merels. De verdere rondes liepen ongeveer volgens hetzelfde patroon en dat sprokkelde zo de hele dag door. Ondertussen zagen we dat de birdtam behoorlijk zware trek registreerde die echter hoog zat (op 3000 voet). Die vogels hadden er kennelijk nog steeds zin in want we zagen er in de lucht maar weinig van terug, laat staan dat we opmerkelijke aantallen zagen komen invallen op het eiland. Na het middaguur kwam daar wat verandering in en zagen we frequenter groepjes koperwieken en ook enkele kleine groepjes kramsvogels binnen komen en in de polder foerageren. We vingen het eerste bokje van het seizoen en zagen ineens ook een paar goudhaantjes rond de hut in de struiken scharrelen. Even later vloog er ook één de hut binnen maar dat was kortstondig en de vogel verliet de hut al even snel maar ongeringd. De variatie in vangsten was weer iets groter dan gisteren, ook wat de waarnemingen betreft. Leuk daarbij was de ekster in het hout, een rotgans in de derde polder en 2 hybride bonte x zwarte kraaien in de polder. En we vingen nog een soort waarvan we aanvankelijk dachten dat het een nieuwe baasoort was, maar vorig jaar bleek er op precies dezelfde dag de eerste hier geringd te zijn: een PUTTER! Niet een schokkende soort, maar gewoon niet veel voorkomend in dit deel van de polder.
Holmer bleef bij ieder buitje dat het eiland weer naderde en gelukkig meestal zonder neerslag passeerde hoopvol gestemd onder de overtuiging dat al die vogels toch echt een keer naar beneden moesten komen knallen. Dat bleef echter uit en tegen de avond moesten we zelfs constateren dat de meeste vogels heel stilletjes moesten zijn vertrokken in plaats van de nacht slapend tussen onze netten door te brengen. Ben je tenminste wel weer gauw een half uur tot een uur eerder thuis....

Dagtotaal:
-------------------------------
Winterkoning 1 / 3
goudhaan 7 / 0
tjiftjaf 1 / 0
zwartkop 8 / 1
kleine karekiet 1 / 0
roodborst 12 / 4
rietgors 2 / 0
PUTTER 1 / 0 <- = nieuwe baansoort...
keep 3 / 0
vink 2 / 0
groenlandse tapuit 1 / 0
koperwiek 88 / 3
bokje 1 / 0
merel 63 / 15
zanglijster 17 / 1
spreeuw 1 / 0
kramsvogel 1 / 0
koolmees 0 / 2
pimpel 0 / 2
---------------------------------------
Totaal 210 nieuw geringd en 31 terugvangsten = 241 vogels, 19 soorten.

De weersverwachtingen beloofden de nodige buien voor vandaag en die zouden vannacht al beginnen te passeren. Dat is voor ons ringers op de Wadden dan wel erg dubbel want enerzijds wil je het liefst lekker rustig werken bij droog weer, maar anderzijds weet je dat buien op het eiland er voor kunnen zorgen dat veel vogels het als een toevluchtsoord gaan gebruiken en massaal naar de grond kunnen duiken. We waren vanmorgen een beetje aan de late kant op de baan (gek hè na zo'n dag als gisteren....) maar de schade viel mee en de netten stonden net open voordat de eerste winterkoning begon te zingen. Er stond slechts een licht windje van 2 bft uit de Oosthoek, maar die draaide al snel naar het noordoosten door en zou tegen 11 uur al in het noordwesten zitten en vanaf dat moment aanhalen naar 5 bft tot 7 bft in de avond. Het was al vrij snel in de ochtend duidelijk dat het in ieder geval in de eerste uren nog niet echt zou gaan gebeuren. Er waren in het donker amper lijsterpiepjes in de lucht te horen en bij de eerste schemer viel het aantal invallende vogels ook nogal tegen. Toch liepen we best een redelijke eerste ronde, maar wel meteen meer terugvangsten dan gisteren gedurende de gehele dag. De tweede ronde was meteen een stuk beter en die moesten we iets eerder lopen omdat er een kort buitje overkwam. Tijdens die ronde kwam er een ijsgors overvliegen en bleek er een leuk groepje baardmannetjes in het riet achter de netten te zitten. Deze zouden de netten echter gedurende de hele dag niet dichter naderen. De condities van de vogels van die eerste twee rondes deden het vermoeden rijzen dat er waarschijnlijk maar lichte aankomst plaats had gevonden en dat we vooral de achterblijvers van de behoorlijke hausse van gisteren vingen. Kortom, vogels zonder vet en met stijl aflopende vliegspieren. Holmer zag tussen het ringen door een vlaamse gaai tussen de netten naar beneden duiken, maar daar hebben we helemaal niks van teruggemerkt. En zo werden er uiteindelijk gedurende de dag meerdere leuke waarnemingen gedaan, zoals meerdere passerende en rondjagende roofvogels als smelleken (minimaal 2 ex.), bruine en blauwe kiekendieven, havik-man, slechtvalk, een buizerd die zich vlak achter de netten liet invallen en enkele malen een sperwer die zich in volle snelheid tussen de struiken stortte. Verder af en toe op volle snelheid doorjakkerende houtduiven in groepjes van 3 tot 5 exemplaren, kauwtjes, zwarte kraaien en groepen van 15 tot 1000 spreeuwen. Om 11 uur was het tijd voor de Zondagse excursie. Het gezelschap bestond hoofdzakelijk uit leden van een vogelwerkgroep uit de kop van Noord-Holland. Het verhaal over vogeltrek werd weer met volle aandacht aangehoord. Er kwamen zelfs serieuze en originele vragen voorbij zoals "waarom hebben jullie geen zwarte vogelbewaarzakjes?" daarop kwam het al even originele antwoord "dan kunnen we de vogelpoep er niet meer op zien". Drie personen gingen over tot deelname aan ons ringen-sponsoring programma. De middag werd weer wat rustiger wat de aantallen betreft maar het viel zeker niet stil. Het slag werkt momenteel ineens veel beter nadat in de afgelopen weken een nieuwe en vooral groter vijver is aangebracht. Na een nonchalante blik door het kijkgat wist Holmer onverwachts ineens een grote gele kwikstaart te slaan. Verder vingen we verspreid over de dag 2 spreeuwen, enkele merels en kepen, een zwartkop en een rechtsgeringde zanglijster. Zo'n zanglijster is altijd interessant als je zelf gewend bent om de ring aan de linkerpoot aan te leggen. Dat kan een ring van elders of zelfs uit het buitenland zijn... In dit geval echter gewoon een vogel van onze voorganger die aan de rechterpoot ringt.
Aan het eind van de middag arriveert Peter van Horsen op de baan en bestaat onze ploeg uit de maximum bezetting van 4 personen. Één van de eerste van zijn waarnemingen zijn 5 dwergmeeuwen die erg laag over de baan komen vliegen vanuit het westen om vervolgens om te buigen naar het noorden. Daarna volgde o.a. nog een waarneming van een boerenzwaluw die regelmatig rond de ringhut bleef draaien en kennelijk van plan was om ter plaatse te gaan slapen. In de laatste 2 rondes verschenen er wel vogels op de baan die eveneens plannen hadden om in de struiken te gaan slapen, maar de vangsten van die doelgroep stelden wat teleur omdat de wind dus inmiddels wel aangewakkerd was tot 7 bft. Maar ongemerkt hadden we een heel plezierige dag waarop het ondanks (of dankzij) het af en toe passeren van een heel kort licht buitje goed werken was.

Dagtotaal:--------------------------------
tjiftjaf 3 / -
winterkoning 1 / -
roodborst 19 / 3
zwartkop 14 / 1
zwarte roodstaart 1 / -
grote gele kwikstaart 1 / -
kleine karekiet 2 / -
rietzanger 1 / -
keep 11 / 3
vink 9 / -
rietgors 1 / -
koperwiek 34 / 1
merel 70 / 7
zanglijster 65 / 4
spreeuw 6 / -
bladkoning - / 1
-------------------------
totaal 238 nieuw geringd en 20 terugvangsten =258 vogels, 16 soorten.

VVV ( Vlieland, veel vogels).

Vanmorgen om 06:15 uur van huis opgehaald door Holmer. Het regende nog steeds gestaag nadat het vaanf ongeveer 01:00 uur was begonnen met regenen. Tijdens het op de fietsdrager knopen van de mountainbike hoorden we in de regen al met grote regelmaat tikjes van zanglijsters die laag over de huizen vlogen. Af en toe ook koperwieken en een enkel piepje van merel. De gehele rit naar Harlingen bleef het doorregenen, maar op het moment dat we op de boot stapten werd het droog. In de haven van Harlingen zagen we al regelmatig groepjes koperwieken en zanglijsters vanaf het wad over de stad vliegen. Tijdens de overtocht kwam af en toe een klein groepje of los individu graspieper vlak langszij de boot voorbijvliegen. Op het eiland aangekomen vliegt de ene na de andere groep lijsters over de haven en het bos bij het dorp. Het is echter inmiddels toch weer begonnen met regenen.
Snel op de fiets gesprongen en het dorp ingereden om boodschappen te doen. Holmer vloog als een wervelwind door de winkel en voordat ik de keuze tussen een 400 grams pak rijst of een 1000 grams pak had kunnen maken had hij 3 winkelwagens vol. Had ik het gemist dat hij een minuut gratis mocht winkelen? De cassiëre wist niet wat ze zag en vroeg zich af hoe laat het weeshuis aankwam op het eiland... Maar goed, daarna nog vergeefs op zoek naar oplaadbare batterijen, even een tijdje schuilen voor de inmiddels toch harder geworden regen en daarna in ras tempo naar de Zwaluw en de vinkenbaan. Daar aangekomen liep Gerrit Bochem zich het zweet in de nek want Carl Zuhorn had net z'n assistent Leon kelder naar de boot moeten brengen en daarom moest hij op een (zoals het zich al liet aanzien) drukke dag even een ronde alleen lopen omdat wij nog niet gearriveerd waren. Het liep nog steeds lekker door, maar om 15 uur vond Gerrit het welletjes en moest er maar een eind komen aan zijn wederom zeer succesvolle 3 weekse ringperiode. Vanaf ongeveer 15:45 uur zagen we duidelijk dat er een nieuwe opleving begon te ontstaan van aankomst van vooral zanglijsters en merels. We vielen dus weer eens met onze neus in de boter en gingen op onze eerste dag meteen stevig aan de bak. De één na de andere groep zanglijsters dook van hoog de struiken in en ook de merels lieten zich niet onbetuigd. In de afgelopen weken hebben Gerrit en Carl een nieuw vijvertje op de baan aangelegd en dat viel bij de vogels duidelijk in de smaak. maar ja, wie kan er nou nee zeggen tegen een uitnodigende douchebak met hoekinstap , gelegen op een prachtige zonneweide met lekkernijen naast het bad.... kortom, wanneer de drukte het toeliet waren we in de gelegenheid om af en toe 1 of enkele kepen en/of roodborsten op het slag te slaan. Bij aanvang van de schemer begon het af en toe te miezeren en kwam de wind weer iets opzetten uit de Oost-noordoost-hoek en wakkerde aan tot kracht 1 tot af en toe 2 bft. daarvoor was het de gehele dag bijna bladstil en volledig bewolkt op het eiland. In de beginschemer bleek het hout bij het vinkenbaantje ineens helemaal vol te lopen met spreeuwen die zonder ook maar een seconde te aarzelen als wilden naar de douchebak doken. voor je met de ogen kon knipperen bleken er zo'n 30 in de kleine bak te zitten en moesten die vogels hoog rechtrop op de poten staan om een plekje te krijgen. Dat was het moment waarop ik snel sloeg voordat het er echt te veel werden. De 2 slagnetten van het vinkenbaantje stonden te dansen op het gazon en meteen zag je als torpedo's de eerste spreeuwen al van onder het net ontsnappen. Ook kropen er heel wat door de vele gaten die er inmiddels in de slagnetten zitten. dan wordt het met z'n drieën op de knieën snel werken om de spreeuwen zo snel mogelijk onder het net weg te hebben. Onder de rand van het net zie ik een exemplaar met ring zitten; de eerste gedachte is: die moet voorrang krijgen ! En ja hoor, een licht verkleurde ring met opvallende letters MOSKWA erop !!!! Toch een krentje er tussen dus... da's een opsteker na al die verliezen bij een zwaar beschadigd net.
De laatste rondes leverden ook weer veel vogels op en het werd dus nog stevig aanpoten voor alle vogels weggewerkt waren. Snel naar de Zwaluw gefietst om een pizza in elkaar te draaien, de totaalstand op te maken en te concluderen dat we in die ene middag behoorlijk wat vogels hadden zitten ringen: 300 nieuw geringden en 5 terugvangsten!!! Met de vogels van Gerrit en Leon van vanochtend er nog bij komen we op het verbluffende aantal van 553 vogels met een dagrecord aan zanglijsters daarbij. je kunt een mindere start van je 2 weekse periode hebben...

Dagtotalen:
----------------------------
Winterkoning - / 1
Zwartkop 21 / -
Heggenmus 3 / -
Bladkoning 2 / -
Roodborst 50 / 9
Tjiftjaf 1 / -
Gekraagde Roodstaart 1 / -
Baardmannetje 1 / 1
Merel 115 / 1
Spreeuw 53 / 1
Zanglijster 242 / -
Vink 4 / -
Koperwiek 35 / -
Keep 12 / -
-----------------------------
Totaal: 548 nieuwe exemplaren en 5 terugvangsten; 14 soorten, 13:16 uren

De lucht zit vol....

Vandaag, een dag voor het vertrek van de volgende ringperiode op Vlieland blijkt de lucht gevuld te zijn met vogels. Vanmorgen vroeg zat West-europa al vol met vogels op een hoogte van 5000 tot zelfs 7000 voet boven Zuid-limburg en oost-België. Zie onderstaand een grafische weergave van de dichtheden.

Het kan maar zo zijn dat die vogels bij daglicht al een eind verder zijn dan Noord Nederland, maar we kunnen niet zien wat er op dat moment nog boven de Noordelijke Noordzee vliegt. Een alles of niets-situatie dus.. Gisteren was het op Vlieland al een ALLES-situatie. Gerrit Bochem werd overspoeld door roodborsten en kreeg er in de ochtenduren maar liefst 334 in z'n netten. Dat leidde tot lichte paniek, want nog zo'n ochtend en de ringen zijn op... Holmer ging dus spoorslags naar de ringcentrale om 3500 ringen bij te kopen; laat nu de vogels maar komen was zijn reactie.

Nu vertrekken Hanneke en ik eerst naar De Bree om daar paddenstoelen te gaan inventariseren met de heer Ligterink uit Rijssen. Later meer daarover.

vergiftiging van vogels in Afrika

Ook in Afrika nemen de spanningen tussen lokale boeren en de natuur meer en meer toe. Enkele jaren geleden werd al duidelijk dat de achteruitgang van gieren in afrika te wijten was aan het gebruik van antibioticum voor vee. De kadavers van dat vee bleven (en blijven nog steeds) vervolgens liggen en werden alsvanouds opgegeten door de gieren die vervolgens de giftige stoffen ophoopten in hun lichaamsvet met uiteindelijk de dood tot gevolg. Inmiddels wordt landbouwgif (dat op veel plaatsen makkelijker verkrijgbaar is dan eten) wijdverbreid ingezet om vogels en wild (leeuwen, wilde honden, hyena's, cheeta's en luipaarden te vergiftigen.

bussen met bestrijdingsmiddel Furadan.
En hoe kan het anders in ontwikkelingslanden, ondeskundig gebruik is aan de orde van de dag. Het gif Furadan wordt in het water gegooid om vissen te verdoven en te vangen en consumeren. Natuurbeschermings-organisatie wildlife direct is bezig om dit fenomeen aan de kaak te stellen; zie daarvoor de website : http://stopwildlifepoisoning.wildlifedirect.org
In Kenia is nu door de organisatie Wildlife direct het gebruik van Furadan op een rijstveld gefilmd en on-line gezet. vogels als open-billed storks en ibissen worden vergiftigd en daarna opgegeten. Tja, als je honger hebt ben je tot veel in staat... De lokale officials hebben al bekendgemaakt dat ze geen actie zullen ondernemen omdat ze de organisatie er van verdenken het filmpje gemanipuleerd te hebben. Maar hoe manipuleer je beelden als deze???? Zie hierbij het filmpje.


Het verzamelen van vergiftigde duiven.

Vergiftigde en 'vergeten' aangevreten grutto.

En een filmpje over de impact van gebruik van het gif op gieren. Zwakke maag? Niet kijken !

Ringen en snoeien

Vandaag een dagje op de wintervangbaan aan het werk geweest. We hebben voorbereidingen voor het komende winterseizoen getroffen en tevens alvast de netten geplaatst en daarbij ook nog wel wat vogeltjes gevangen en geringd.

Aan dit verslag wordt nog verder gewerkt... er volgen ook nog aanvullingen van foto's van afgelopen vangweken van Vlieland en Schier...