Ringersdagboek-Henri Bouwmeester

Wintervangdag op De Bree

2012-02-10T21:17:00.009+01:00

Na weken van tegenvallend weer of andere drukke werkzaamheden hebben we eindelijk voor het eerst in dit nieuwe jaar een dag kunnen wintervangen op onze vangbaan op de Bree. Het was eergisteren al de bedoeling om te gaan maar er stond toen een te sterke en snijdend koude Noordoosten wind en dat zou te veel risico's met zich meebrengen voor de vogels omdat we rekening hielden met heel wat vogels. Vandaag was het onverwachts zover, m'n broer meldde gisteren dat een fotograaf voor de hut had afgezegd en op die manier kwam er voor ons dus ruimte.
Het was vanmorgen bij vertrek naar de baan een kraakheldere droogvriezende nacht met een maan aan de hemel die net over z'n maximum heen was. De minus 12 graden waren goed voelbaar aan oren en door de handschoenen heen, maar daar wen je aan. Bij het kanaal aangekomen werd het nog even glibberen want dat was de enigste plek waar men zout had gestrooid en dat vriest met een temperatuur lager dan -10 graden opnieuw aan. De maan scheen over het kanaal op het vele ijs dat door een ijsbreker en na het sluisongeluk in Eefde hervatte scheepvaart fijngekneusd was. Het leek of er tienduizenden lampjes in het kanaal dreven, prachtig! Op een aantal grotere schotsen zaten eenden ineengedoken met de kop tegen het zwakke oostenwindje in. In het bos aangekomen werd het voor de laatste paar honderd meter lopen in plaats van fietsen want het zandpad was veranderd in een Madurodam-uitgave van de grand canyon en daar valt niet in te fietsen. In het bos vlogen tientallen duiven op en nog geen 5 minuten later gingen die al weer zitten in de boomtoppen naast de vangbaan. Onderweg hoorde ik in het donker ook nog driemaal een groepje koperwieken overtrekken.
De netten stonden klaar in ongeveer drie kwartier tijd, als het koud is wil je wel hard werken... Toch werd ik enigszins overvallen door het snel opkomende ochtendlicht dat zich al snel aan de oostelijke horizon meldde.
Meteen in de eerste ronde lieten zich de goudvinken horen maar niet vangen... wel hingen er meteen een vijftal staartmezen in de netten. De merels van het ochtendkrieken bleven ditmaal uit, dat wil zeggen ze waren er wel maar vlogen hoog uit de boomtoppen meteen weg naar de weilanden buiten het bos. De eerste ronde leverde naast de staartmezen ook de gebruikelijke paar heggenmussen en roodborsten op en daarna begon het meteen flink te lopen met koolmezen en pimpels en dat zou zo de gehele dag door blijven lopen. Ook hingen er af en toe grote bonte spechten tussen de mezen. daarbij een paar ongeringde exemplaren en een paar terugvangsten van afgelopen najaar. Maar ook zat er één bij met een ring van een paar jaar geleden, te weten 5 Oktober 2009. Tussen de bedrijven door vangen we nog 2 ongeringde merels. Bij de mezen zitten ook weer een aantal ongeringde waarbij een mannelijk exemplaar met een behoorlijk groot postuur en een vleugellengte van maar liefst 80,5 mm. Verder was er niet zo gek veel bijzonders te melden; het was koud en de vogels hielden zich redelijk rustig, we hoorden vandaag amper zang. Wel 1 maal een roffelende grote bonte specht, wellicht dezelfde vogel die we 2 weken geleden ook al hoorden roffelen. Verder lieten ook de groene en zwarte spechten zich wel weer horen. Wegens de aan het eind van de middag opnieuw dalende temperatuur hebben we besloten om niet tot in het donker door te gaan maar om het op tijd voor gezien te houden. Om 16 uur waren alle netten weer binnengehaald en stond er een mooi getal van 215 vogels op de lijst. Na 's avonds nog een uurtje puzzelen moesten we daar nog 25 vogels van doorstrepen omdat ze vandaag 2 maal in de netten hadden gehangen en we iedere vogel maar 1 maal op een dag kunnen melden bij de ringcentrale.

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-----------------------------------------
Grote Bonte Specht 3 / 3
Pimpelmees 17 / 25
Heggenmus 1 / 4
Koolmees 33 / 72
Roodborst 2 / 2
Boomklever - / 2
Merel 2 / -
Boomkruiper 2 / -
Staartmees 3 / 7
Vink 4 /3
Glanskop 1 / 4
---------------------------------------------
Totaal: 190 exemplaren, 11 soorten, 8:30 uren

Foto: Twentekanaal in winters avondlicht.

Vangdag project ringmus in Goor

2012-02-09T21:51:00.003+01:00

We hadden gisteren voor het eerst dit jaar de gelegenheid om op onze ringbaan te kunnen vangen maar deze actie hebben we uiteindelijk toch afgeblazen want er stond een snijdend koude noordoosten wind die veel te veel risico's voor de vogels met zich mee zou brengen als ze te lang in het net zouden moeten hangen. Als je er op een winterse dag niet zoveel vangt dan valt dat nog wel mee, maar als je rekening moet houden met mogelijk meer dan 100 vogels dan moet je toch maar uitstellen.
De winterse omstandigheden waarin we verkeren, het is jaren geledne dat Nederland zo lang achterene heeft kunnen schaatsen, hebben er voor gezorgd dat de vogels kwetsbaarder zijn geworden met betrekking tot beschikbaarheid van voer. Daar hebben vele Nederlanders gelukkig oog voor gehad en zijn dus nu echt massaal aan het voeren geslagen. De ziekte trichomonas zal door dit weer het land wel definitief uitgedreven zijn dus wij durven het inmiddels ook weer aan om weer wat meer te voeren. Het was inmiddels ook weer tijd om een vangdag voor het project ringmus te houden en dat hebben we dus vandaag maar aangegrepen. De netten stonden er in de vrieskou helemaal klaar voor, maar de vogels bleven helaas wederom vrijwel buiten de tuin. Wel hadden we de hele ochtend een groep van 15 tot 20 kokmeeuwen rondvliegend boven de tuin en vooral het afdak maar die ging het om het brood en reuzel dat daar werd aangeboden. Ook de kauwtjes deden in grote getale mee maar met z'n allen durfden ze het maar minimaal aan om ook daadwerkelijk eten te pakken. Er zaten gisteren maar liefst 5 houtduiven tegelijkertijd in de tuin. Een dergelijk aantal heb ik hier niet eerder gezien. Het blikjt maar weer, de lokale duiven zijn dood door het geel en er komen er meer voor in de plaats....
Voor het eerst sinds maanden kwamen er ook staartmezen langs door de hoge eiken naast de tuin en 2 daarvan stortten zich in de tuin en keurig in de netten. De rest liet hen achter en koos ervoor om verder op sjouw te gaan. Na het loslaten vna de inmiddels geringde 2 lieten zij zich onmiddelijk weer horen in een andere straat waarna de 2 meteen hun koers bijzetten en naar de groep terugvlogen.
De verdere vangst bestond uit 2 groenlingen, 1 terug en 1 vers die overigens broodmager was. Daarnaast nog een koolmees tewrug en dat was het dan weer, de tuin bleef verder leeg.

Dagtotaal (nieuw geringd / teruggevangen):
------------------------------------------
Koolmees 0 / 1
groenling 1 / 1
Staartmees 2 / 0
-----------------------------------------------------
Totaal 3 nieuw geringd en 2 terugvangsten = 5 vogels.

Ringmusdag te Raalte

2012-01-26T23:11:00.006+01:00

Het is enige tijd stil geweest met de berichtgeving op m'n weblog. we hebben echter niet stilgezeten. Onder dit bericht volgt een serie foto's van de diverse vogel-gerelateerde activiteiten die we de laatste weken ondernomen hebben.

Vandaag hebben we in de tuin van Hanneke weer een ringmus vangsessie gehouden. Dat was weer eens niet echt een succes te noemen. Om een lang verhaal kort te maken : de netten staan, de vogels gaan !
de netgewenning bij dit project is groot en gaat echt een probleem veroorzaken voor het bewerken van de gegevens. de vogels zijn er wel maar je vangt ze amper. Aflezen van kleurringen gaat veel beter, daarvoor hoef je ze immers niet terug te vangen, maar dat is alleen van toepassing op de huismussen want dat is de enigste soort die binnen dit project gekleurringd wordt. Ik wil er hierbij nu al een pleidooi voor houden om meerdere soorten die erg snel aan de netten wennen tevens te gaan kleurringen om zo het aantal terugmeldingen van die vogels op te krikken.
vandaag werden we ook erg benadeeld door de stevig doorstaande wind. Maar ja, het was de enigste dag waarop ik deze week kon vangen, Hanneke heeft immers nog geen volledige ringvergunning maar een assistentenvergunning en mag alleen ringen in mijn aanwezigheid.
we vingen vandaag de volgende vogels:

merel 0 / 1
roodborst 0 / 1
totaal 0 nieuw geringd en 2 terugvangsten.

Daarnaast hebben we tijdens het vangen (ja, ze zitten echts NAAST de netten) nog 4 gekleurringde huismussen kunnen aflezen.

Foto: spijkers verwijderen bij nestkasten landgoed Weldam.

Foto: vetbollenfabricage.

Foto: wintersituatie locatie Ringmus Goor RM-035.

Foto: landschapsonderhoud, herstel takkenkoffer.

Dode kerkuil gevonden.

2012-01-23T23:57:00.008+01:00

We vinden er meerdere per jaar, maar ditmaal maar eens aandacht voor zo'n vondst. Vanmiddag troffen we aan het eind van de middag weer eens een doodgereden kerkuil in de berm van de weg aan. Ditmaal langs de weg van Laren naar Holten, precies op een punt waar lintvormige landschapselementen kruisen met de provinciale weg. De zoveelste dode uil op zo'n typerende plek. Een paar jaar geleden vonden wij aan de rand van Goor op zo'n plek maar liefst 3 dode kerkuilen op 1 dag. In de directe omgeving van die locatie broeden nu al ,eerdere jaren geen kerkuilen meer.
Het zou heel erg mooi zijn als de voor deze wegen verantwoordelijke beherende overheden op die plekken beplanting zouden aanbrengen waardoor overstekende uilen gedwongen worden om hoogte te kiezen in plaats van de weg op autohoogte over te steken. Dat zou heel wat verkeersslachtoffers schelen. De realiteit leert ons echter dat we juist met een andere trend van doen hebben, namelijk kaal, strak gemaaid en open landschap in verband met verkeersveiligheid....

Hieronder de gegevens van de onfortuinlijke vogel, met de opmerking dat een kerkuil in z'n 6e levensjaar om voornoemde redenen tegenwoordig al een respectabele leeftijd heeft terwijl een kerkuil onder normale veilige omstandigheden best een jaar of 15 tot 18 kan worden.

Metalen ring: Arnhem VT [Netherlands] ...53962XX
Andere merktekens: geen andere (kleur)merktekens aanwezig.

Ringgegevens (geringd door: B.G. Nijeboer)
Datum (dd.mm.jjjj): 13-06-2007, 00:00 uur, datum is exact op de dag af.
Soort: Kerkuil (Tyto alba)
Geslacht: onbekend
Leeftijd: nestjong, niet vliegvlug.
Plaats: Looweg, Luttenberg, Overijssel.
Nauwkeurigheid: Ergens binnen een straal van 5 km
--------------------------------------------------
Meldgegevens:
Datum (dd.mm.jjjj): 23-01-2012, 16:30 uur, datum is exact op de dag af.
Soort: Kerkuil (Tyto alba)
Geslacht: man [M]
Leeftijd: na 1e kalenderjaar (> 1 kj)
Plaats: Holten overijssel, tussen parallelweg en provinciale weg N332
Nauwkeurigheid: nauwkeurig tot op de ingevulde ringcoordinaten
Conditie: dood, korter dan 1 week
Omstandigheden: verkeersslachtoffer
Afgeleide gegevens
Afstand tot ringplaats: 14 km Verstreken tijd: 1686 dagen
Richting van ringplaats: 173 graden is 4 Year(s) 7 Month(s) 11 Day(s)
----------------------------------------------------

vindt u ook eens een geringde vogel/ Meld de gegevens van de ring en de vogel dan bij het Vogeltrekstation of via een reactie op één van de berichten op deze site.

Markelo : vangdag op de Bree.

2011-12-21T23:05:00.003+01:00

Tussen alle nog steeds voortdurende drukte van twee verhuizingen, afronding van zowel broedseizoen als najaarstrek door (om nog maar te zwijgen over de al wekenlang aanhoudende regen) hebben we een dagje kunnen vinden om voor het eerst sinds 3 November weer een vangdag te houden op de vangbaan van de vogelwerkgroep. We hebben het mooi uitgekiend op de kortste dag van het jaar, de dag van het joelfeest/Yule.
Bij aanvang van het eerste daglicht stonden alle netten weer opgesteld. Merkwaardig genoeg hoorden we deze maal totaal geen roepende bosuilen. Dat zou nu in December toch zeker wel moeten gebeuren want die vogels zitten al midden in hun baltsperiode. Het is dus maar de vraag of ze er nog zijn. Er vertrekken vroeg in de morgen weer enkele tientallen merels uit de slaapbomen op de vangbaan maar we vangen er merkwaardig genoeg niet één van. We hebben wel meteen een grote bonte specht te pakken in de eerste ronde. In die ronde ook totaal geen roodborsten of winterkoningen, weer zoiets merkwaardigs. Zou het allemaal nog iets te maken hebben met het feit dat er eerder deze week een jachtpartij hier in het bos plaats heeft gevonden? We troffen toen deze groep jagers tijdens het brengen van voer naar de vangbaan. Ze hadden op dat moment al 3 hazen geschoten en schoten er nog eens 2 nadat wij ze ontmoet hadden. Op basis van onze ervaring hier ter plaatse en de waarnemingen van de fotografen die hier regelmatig in de fotografiehut zitten kunnen we constateren dat er hier vanaf nu dus geen enkele haas meer aanwezig is. Tijdens de ontmoeting met de groep van 3 jagers en ongeveer 10 drijvers meende men ons te moeten vertellen dat wij hier niet met de auto mochten rondrijden. Ach ja, dat doen we nog maar zo'n 40 jaar met officiële toestemming (sterker nog, tegen betaling...) van de dienst der domeinen. Het is altijd weer merkwaardig, die hooghartige arrogante houding ten aanzien van andere in het veld aanwezig personen zonder dat daar dan ook maar enige aanleiding of noodzaak toe is...
Maar goed, terug naar onze vangdag... het bleef dus aanvankelijk een stuk rustiger op de baan dan we normaal gesproken zouden verwachten. Al snel meldde zich een tweede grote bonte specht; deze was wel geringd en had een ring van 7 December 2008.
De mezen meldden zich al wel snel op de baan maar van andere soorten merkten we tot ver in de ochtend maar weinig, geen grote groepen houtduiven, geen sijzen of schreeuwende vlaamse gaaien. Wel kwam er een paar keer een groepje koperwieken door de boomtoppen en hoorden we enkele goudvinken. Ook zaten er inmiddels wel wat meer vinken en die meldden zich met enige regelmaat uiteindelijk toch ook wel in de netten. Ook bij die vinken vingen we er 1 terug met een wat oudere ring en deze bleek van 7 Maart 2010.
Bij de mezen was de hoofdmoot van de terugvangsten, zoals te verwachten, een mix van als nestjong geringde vogels (best wel een hoog aantal) en reeds voor het RAS-project gekleurringde adulten.

Pas in de loop van de dag meldden zich een paar roodborstjes en heggenmussen. Deze vogels hadden zich vrijwel zonder uitzondering flink tegoed gedaan aan de kruimels die van de vetbollen op de grond terechtkomen want ze hadden enorme gewichten bereikt. wat te denken van een roodborst van 20,9 gram of een heggenmus van 23,8 gram! Omdat het na 15 uur erg rustig werd met de vangsten besloten we om toch maar iets vroeger te beginnen met opruimen. toch duurde het wel tot in het donker voor we de netten allemaal binnen hadden en ook nu kwam er van alle terugkerende merels niet één in de netten. Volgende keer beter zullen we dus maar zeggen...

Dagtotaal (nieuw geringd/teruggevangen):
----------------------------------------
Grote Bonte Specht 1 / 3
Glanskop - / 5
Winterkoning 1 / -
Pimpelmees 7 / 19
Heggenmus 3 / 3
Koolmees 20 / 27
Roodborst - / 4
Boomklever 2 / -
Goudhaantje 1 / -
Vink 10 / 1
Staartmees 2 / 1
---------------------------------------------
Totaal: 110 exemplaren, 11 soorten, met
134 mtr mistnet in 9:45 uren.

Goor, project ringmus : GEEL !

2011-12-11T14:52:00.008+01:00

Vanmorgen hebben we eindelijk weer eens een vangsessie kunnen houden. Het weer was er afgelopen week totaal niet naar en we hebben de hele week bij m'n broer aan de verfkwast gestaan. Gisteren was het weliswaar ook goed vangweer maar we zijn naar de landelijke ringersdag in Wageningen geweest. Een als altijd interessante dag met enerzijds weer aangename ontmoetingen met collegaringers en interessante en/of leerzame lezingen. Zo heb ik gisteren in een lezing van Peter Das over onze deelname aan de Ghana-expeditie van vorig winter kunnen ervaren hoe iemand van je kan denken dat je altijd aan het eten bent terwijl je toch de helft van de expeditie ziek in bed hebt gelegen... om nog maar te zwijgen over wie je verrekijker in de tussentijd gebruikt.... opde ringersdag werd ook een lezing verzorgd door Jan van Dijk uit Zwolle en hij deed verslag van zijn eerste ervaringen met het project ringmus. Hij bleek een complete ineenstorting van zijn vogelpopulatie te hebben gehad nadat dit najaar in zijn tuin en omgeving de vogelziekte geel oftewel trichomoniasis uitbrak.
En wat wil nou het noodlot? Juist ja, wij zetten vandaag onze netten in de tuin op en vangen een Turkse Tortel met...inderdaad, het geel oftewel Trichomoniasis.
De vogel is broodmager, heeft al gezwellen in de mondhoeken, een harde keel en een mond die helemaal vol zit met de bekende kaas-achtige weke gezwellen. Wat is dit enorm balen zeg! En dan vanzelfsprekend vooral voor de vogelpopulatie hier want de ziekte staat bekend als zijnde enorm besmettelijk.

We besluiten om de vogel door een kennis met meer expertise uit z'n/haar lijden te laten verlossen want zoals we gisteren hebben begrepen is de ziekte dodelijk voor vogels waar het geel al in dit stadium aanwezig is. We nemen vandaag nog contact op met het DWHC (Dutch Wildlife Health Centre) om onderzoek te laten uitvoeren op de vogel. Na het raadplegen van het volgende document op het internet merken we echter dat die uitspraak over de ongeneeslijke ziekte het geel ook wel enige nuance kan gebruiken want vogels kunnen er toch wel voor behandeld worden. Je moet je bij wilde vogels echter afvragen of dat wel lonend zal zijn, om het nog maar niet te hebben over de praktijk, kortom hoe organiseer je het om je populatie aan de medicijnen te krijgen. Daarnaast is er nog de discussie rondom het gebruik van antibiotica en resistentie. In het geraadpleegde document wordt daar ook al voor gewaarschuwd.

Zie de informatie over de ziekte op: http://www.sierduif.nl/hollandsekropperclub/PDF-files/het_geel.pdf

De vangsten vielen vandaag niet tegen, wellicht geholpen door het feit dat het vannacht toch nog weer een paar graden heeft gevroren. Hoofdsoort was wederom de groenling. Huismussen hebben we vandaag niet alleen helemaal niet gezien, deze keer hebben we ze ook niet eens gehoord. Het is met de wetenschap van vandaag in het achterhoofd maar de vraag of de trichomosiasis niet mede debet is aan de afwezigheid van de mussen. Eergisteren hoorde ik nog wel een hele groep een paar huizen verderop in de struiken lekker met z'n allen babbelend, dus weg zijn ze allemaal nog niet echt. Naast de Turkse tortel vingen we ook nog een houtduif, een eerste kalenderjaarvogel die hier al een tijdje de tuin bezoekt. Aan deze vogel was (nog) niets te zien dat op het geel kon wijzen, hopelijk blijft dat zo en ook bij de rest van de vogels.

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-----------------------------------------
Merel 1 / 0
Roodborst 0 / 1
Pimpel 1 / 0
Vink 2 / 0
Heggenmus 1 / 0
Houtduif 1 / 0
Turkse Tortel 1 / 0
Groenling 4 / 4
Koolmees 1 / 1
-----------------------------------------
Totaal 18 vogels met 15 mtr mistnet en 1
inloopkooi in 7,5 uur.

aan het eind van de middag zijn we nog snel het bos in geweest want gisteren merkten we dat er veel bomen gezaagd waren in één van de bossen waar we nestkasten van de vogelwerkgroep hebben hangen. Ter plaatse bleek er inderdaad een zware dunning aan de gang te zijn en troffen we tussen de gevelde bomen 3 nestkasten op de grond aan en hebben we er nog 2 op tijd kunnen verplaatsen die aan gebleste bomen hingen.

Bleke koolmees, of toch niet...

2011-12-10T00:30:00.008+01:00

Vorige week in Raalte vingen we tijdens een vangsessie voor het project ringmus weer een paar mezen. Daarbij zaten weer een paar heel bleke mezen waar onder ringers ieder jaar opnieuw over wordt gediscussieerd als er weer mezentrek is en er heel bleke exemplaren onder die vogels worden aangetroffen. Één exemplaar daarvan trok ditmaal nog extra onze aandacht. Het bleek een vogel te zijn die op de borst, flanken en mantel een aantal veren aan het verversen was of waar die veren al volledig vernieuwd waren. Da's niet zo heel bijzonder want veel vogels wisselen wel eens veren buiten de reguliere postjuveniele of postbreeding rui om en dan vooral als ze veren hebben verloren na een ontsnapping bij een aanval door een predator. maar deze veren waren toch wel bijzonder want al deze veren hadden in tegenstelling tot de bleke veren (lichtgeel op de onderdelen) en grijs (i.p.v. groen) op de mantel/rug. Dat kan dus verklaren dat het bij die bleke vogels helemaal niet om exemplaren van een ondersoort ver uit Rusland of zelfs Azië gaat maar gewoon om vogels die éénmalig een afwijkend verenkleed hebben aangelegd in hun normale rui. We zijn benieuwd of we hier nog meer aanwijzingen voor kunnen verzamelen, het zou bijvoorbeeld erg interessant kunnen zijn om deze vogel nog een paar jaar op rij opnieuw enkele malen terug te vangen. Zie hieronder enkele foto's van de vogel in kwestie.

Vorige maand werd er op de ringersnet-mailgroep nog van gedachten gewisseld over deze bleke koolmezen. Ringer Henk Luten uit Staphorst gaf mij toen nog door dat hij wel eens mezen had teruggevangen in het gewone kleed terwijl bij het ringen nog opgeschreven was dat het een bleek exemplaar was. Onze ervaring met deze vogel illustreert dat het zeer waarschijnlijk is dat het proces inderdaad zo in z'n werk gaat. We hebben het zelf ook wel eens geconstateerd bij jonge vogels in de nestkasten, al ringen wij die jongen meestal al voordat ze goed en wel in de veren zitten. In zulke voorkomende gevallen heb je wel eens één of meer jongen in een nestje zitten die een geheel bleek verenkleed hebben. Hoe lokaal dat kan voorkomen wordt wel geïllustreerd door het feit dat dit effect binnen één nestkastenterrein maar in één nestkast optreedt.

YES ! Stavanger-groenling.

2011-12-10T00:13:00.003+01:00

Afgelopen week hebben we in de paar uurtjes voordat we aan de slag gingen met de verhuizing van m'n broer, Han, nog een paar vogeltjes kunnen ringen. Het ging hierbij vooral om groenlingen en mezen. De groenlingen vingen we meestal in de groenlingenkooi. Op een gegeven moment zag ik met de verrekijker dat er een groenling in de inloopkooi zat met een ring aan de poot waar ik normaliter nooit een ring aanleg (tenzij de andere poot niet in orde is, een oude breuk heeft of vergroeid is). Omdat de vogels deze kooi in sommige gevallen ook wel weer zelfstandig kunnen verlaten ben ik toch maar snel naar buiten gegaan om de vogel uit de kooi te halen. Dat bleek een heel verstandige keuze want de ring was inderdaad niet door ons aangelegd..... het was er namelijk één van de ringcentrale STAVANGER in Noorwegen. Mooi ! Het is de eerste vogel met een buitenlandse ring die we in m'n achtertuin vangen. Het moest er een keer van komen na enkele honderden gevangen groenlingen in de afgelopen winters. Het betrof een na 1e kalenderjaar vogel dus we zijn enorm benieuwd waar die geringd is en wanneer. De totalen van onze vangsten van deze week zijn te vinden op onze pagina op trektellen, zie: http://www.trektellen.nl/trektelling.asp?telpost=1056

Foto: STAVANGER-groenling.

Schiermonnikoog 23 November : de laatste vangsten voor 2011.

2011-11-24T00:01:00.006+01:00

We hadden vandaag nog een wens in te lossen… en dat was de 5500-ste vogel op de lijst te krijgen. De teller voor 2011 stond gisteravond op 5497 en dat kunnen we natuurlijk niet op ons laten zitten. Daarom gingen we tijdens de laatste loodjes van het opruimen nog even verder met rallenkooien nummer 4 & 8 en de netten van sectie 1. In de eerste ronde bleken er vannacht flink wat waterrallen te zijn aangekomen want er knorden er heel wat en er lagen diverse nieuwe poepspetters op de paden. In de kooi… jawel, 3 rallen tegelijkertijd… 5497 + 3 =…. Maar nee hoor… 1 van de drie was al geringd. Dan voel je de bui al wel hangen… Maar gelukkig hadden we nog een paar mistnetten en daar vingen we naast een paar terugvangsten dan toch uiteindelijk de 5500-ste vogel van dit seizoen, een Koolmees.
Daarna hebben we de netten verder afgebroken en ben ik begonnen met de ontmanteling van de geluids-installatie en is Hanneke verder gegaan met het opbergen van de inmiddels gedroogde netten van gisteren en het altijd weer zeer aangename klusje van het wassen der vogelbewaarzakjes. Daarna dook ik het terrein weer in en ben begonnen met het opruimen van de laatste 2 kooien.
En ja hoor… daar was ie dan… waterral nummer 121 voor dit jaar en dus vogel nummer 5501 voor 2011…. Zo gaan die zaken dan…
Maar goed, we hebben weer lekker een dagje in mist en nattigheid kunnen werken en alles in het veld was uiteindelijk om 16 uur binnen. Daarna nog het gebouw opgeruimd en morgenochtend de laatste loodjes voordat we de boot kunnen pakken.
2011 was een jaar dat voor ons de boeken in kan gaan als het op 2 na magerste jaar in de periode waarin we met deze netopstelling en geluidsprotocol werken. Het meest opmerkelijke van dit jaar was eigenlijk nog wel dat er niks opmerkelijks was. Als enigste soort die ver bovengemiddeld in aantallen gevangen werd kunnen we met 187 exemplaren de Rietgors aanmerken. Ook de Merel deed het dit jaar met 1037 ex. best wel goed, zeker als je bekijkt dat we van deze enorm op geluid reagerende soort dit jaar geen geluid draaiden. Het is ook de enigste soort waarvan we er meer dan 1000 hebben geringd.
Andere soorten als Fitis, bonte Vliegenvanger, Koperwiek, Sijs, Keep, Goudhaan en Vink vingen we in opmerkelijk lage aantallen. Van een soort als de fitis is in de laatste jaren duidelijk een blijvende neerwaartse trend te bespeuren, van de meeste andere genoemde soorten betreft het seizoensfluctuaties die jaarlijks enorm kunnen verschillen, al dan niet extra beïnvloed door het effect van verschillen tussen vangseizoenen waarin we wel of beperkt geluid draaien.
Dit was het dus weer voor Schiermonnikoog voor dit jaar; de komende dagen staan er weer vangsessies voor het project ringmus op de planning en daarna beginnen we weer af en toe te vangen op onze wintervangbaan voor de mezen.

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------
Waterral 3 / 1
Koolmees 1 / 1
Vink - / 1
-------------------------------------------------
Totaal: 7 exemplaren, 3 soorten, met 39 m mistnet
en 2 inloopkooien in 7:00 uren

Schiermonnikoog : verder met afbouwen..

2011-11-22T23:52:00.006+01:00

We hadden vanochtend alleen netsecties 1 / 2 / 6 en 7 nog staan, tezamen toch nog goed voor 254 meter. In de eerste ronde hing in het eerste net bij het gebouw de verrassing van de dag… jawel, een huismus ! Ze hadden zich al een paar dagen aangekondigd, maar nu hing dan toch echt een exemplaar van deze lokaal inmiddels zeldzame vogel. In ons geval betrof het een mannetje.

Het zal geen verrassing meer zijn dat ik schrijf dat we vandaag wederom de hele dag in de mist verkeerden. Het is ook waterkoud met een temperatuur die de hele dag om de 0 graden schommelt.
Wederom zaten er continu pareltjes van water aan de netten en dus vingen deze amper. We zijn in het gebouw verder gegaan met het opruimen van alle spullen, uitzoeken van netten, drogen van netten en deze opbergen voor de winter. Ook worden er al armenvol netstokken uit het veld gesleept, met een temperatuur van nul graden een lekker koud karweitje.
Tussendoor waren er toch nog wel een paar vogeltjes te ringen. Slechts een paar nieuwe ringen hebben we kunnen uitdelen, maar er waren ook nog wel een paar leuke terugvangsten. 2 merels waren oude bekenden ; 1 exemplaar was hier op 12 Nov 2010 geringd en nu pas voor het eerst teruggevangen en een ander exemplaar dat hier in dezelfde periode geringd was, te weten 9 November 2010 en daarna in dat jaar alleen teruggevangen op 26 November en dit jaar alleen op 9 November en dus vandaag op 22 November. Een curieuze herhaling van vergelijkbare vangperiodes dus. Maar wat nog opvallender is: deze merel heeft afgelopen week ineens besloten om eens flink vet aan te gaan leggen en wel 24 gram in 13 dagen tijd. Maar dan nu weer de interessante stellingen : local of trekker ? Of : local en VER-trekker? We zullen het niet weten want hartje winter vangen we hier niet…
Verder vingen we een koolmees NVO oftewel niet door ons geringd. Deze blijkt door Ardie Noorman in oktober 2008 te zijn geringd in het dorp en is niet eerder in het glop gecontroleerd.
Na het middaguur vorderen we snel met het opbergen van de netten; morgen proberen we met een paar netten nog 3 ongeringde vogels te vangen om zo op het jaartotaal van 5500 vogels uit te komen, het op 2 na magerste jaar sinds de totstandkoming van de huidige netopstelling. En eigenlijk moeten we het het magerste jaar noemen want in dit jaartotaal zitten in tegenstelling tot die andere 2 jaren ook nog de voorjaarsvangsten meegerekend.

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-----------------------------------------
Waterral 1 / -
Roodborst 1 / 3
Merel 1 / 9
Koperwiek - / 2
Koolmees - / 1
Huismus 1 / -
Vink - / 1
-----------------------------------------
Totaal: 20 exemplaren, 7 soorten, met 254 m
mistnet, 30 m grofmazig net en 2
inloopkooien in 15:59 uren.

Schiermonnikoog : en weer mist....

2011-11-21T23:57:00.005+01:00

Het wordt saai en vervelend, maar wederom hebben we een dag met zware mist en geen wind. De hele nacht heeft het gelekt uit de bomen bij luchtvochtigheid van 100 % en hangen er gedurende de gehele dag waterdruppels aan de netten die meteen na het afschudden weer aangroeien. Van vogels is er dan ook niet al te veel te merken. Toch springt er af en toe nog één in de netten. Daaronder ook de Koolmees met kleurringen uit het Lauwersmeergebied die we vorige week nog met de kijker voor het gebouw hadden afgelezen. Een echte nieuwe eilandbewoner na dispersie in Noordelijke richting dus. Ook is er weer nieuws van het mussenfront, en wel de mededeling dat er vanochtend niet 1 maar 2 Huismussen in de eik voor het veldlab zaten te wachten tot we broodkruimels van het tafelkleed zouden uitstrooien; leuk.
Er zijn hier dit jaar voor het eerst sinds jaren ook in totaal 5 huismussen geringd, allen op 13 en 14 Mei in de ringperiode van Joop van Ardenne.
We zijn rond het middaguur verder gegaan met het opbreken van een deel van de opstelling. Vandaag zijn daarbij uiteindelijk de resterende netten van sectie 3 en de gehele secties 8 en 9 en 0 binnengehaald. We zijn vandaag dus teruggekropen van 350 meter naar 254 meter net. Ook zijn er 2 inloopkooien weggehaald, de kooien van sectie 5 en die naast sectie 7.
Aan het eind van de middag vangen we ineens 4 Vinken tegelijk in 1 net. Het zijn in tegenstelling tot voorgaande dagen zonder uitzondering vogels met vet; hadden deze willen vertrekken of kwamen ze ineens het glop binnenvallen om er te gaan slapen? Een ander heel opmerkelijk fenomeen is dat van alle vangsten van Vinken 97% uit mannen bestaat, een opmerkelijk scheven verhouding die ik niet kan bespeuren in voorgaande jaren.
We hebben geen waarnemingen te melden voor vandaag, we waren al blij genoeg dat we in staat waren om het eind van een netsectie te zien.
Als we de resterende dagen nog 7 vogels ringen hebben we een jaartotaal van 5500 vogels. Met aanhoudende weersomstandigheden zoals deze weken zal dat nog een opgave worden ook...

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-------------------------------------------
Winterkoning - / 3
Goudhaantje 1 / -
Roodborst - / 5
Pimpelmees 2 / 1
Merel 2 / 8
Koolmees - / 3
Koperwiek 2 / 1
Vink 6 / 1
-------------------------------------------
Totaal: 35 exemplaren, 8 soorten, met 250 m
net + 30 m grofmazig net en 2 inloopkooien
in 15:59 uren

Schiermonnikoog : een zonnige dag met een kraanvogel toe.

2011-11-20T23:57:00.006+01:00

De dag begon met het ophangen van slingers voor een jarig Jetje in het veldlab. Daarna snel langs de netten om het water van de mist van afgelopen nacht af te schudden. Dat ging perfect tot het einde van het bos maar daarna waren de netten tot in de derde baan weer behangen met glaspareltjes van ijs. Kortom vanaf daaqr slechts enkele vogeltjes in de netten. Het was inmiddels al redelijk helder geworden, tenminste ten opzichte van waar we de afgelopen week aan gewend zijn geraakt. Bij het veldlab vlogen vandaag overigens bij vertrek voor de eerste ronde langs de netten een paar huismussen weg.

Er komen weer heel veel ganzen laag over het glop vliegen. We vragen ons de hele periode al af of dit nu nog steeds ganzen zijn die vanuit zee aankomen of dat het exemplaren zijn die iedere nacht slapen op de strandvlakte en overdag in de polder foerageren. Net als gisteren is de vorst niet de enige reden waarom we weinig vangen; er zit gewoon nog heel weinig in het veld. Toch hebben we de eerste rondes wel weer een paar nieuwe merels die ook goed in het vet zitten. We zien ook weer een bleke tjif met een eentonig roepje in de nabijheid van de luidspreker, maar vangen ho maar.
De rallen deden het vandaag ineens weer wat beter, we vingen er verdeeld over 2 rondes 5 vandaag waarvan 2 er eerder dit seizoen geringd waren en wel op 25 Oktober en 5 November.
Toch hebben we vandaag ook wel weer een afwijkende vangst gedaan. Na de koffie met appeltaart met kaarsjes voor m'n lief hingen 'out of the blue' ineens 2 mannetjes groenling in het allereerste net achter het veldlab, na ringen waren het nummers 15 en 16 voor dit jaar. Wederom een soort waarvan we beneden het gemiddelde hebben geringd.

Omdat er weinig vooruitzichten in weersverandering zijn hebben we besloten om vanaf vanmiddag geleidelijk te beginnen met het afbouwen van de netopstelling. Vanmiddag zijn vanaf 14 uur secties 4 en 5 en de helft van sectie 3 opgeruimd en vangen we morgen dus met 200 meter minder.
Tijdens het opruimen van de laatste netstokken van die secties hoor ik aan het begin van de schemer een heel herkenbaar maar toch enorm onverwachts geluid in de lucht…. Een KRAANVOGEL ! Wat? Hier?
Jazeker… prachtig komt er in de inmiddels al weer opzettende mist vanuit de polder een solitaire kraanvogel over het glop vliegen. Hij vliegt al roepend in Noordelijke richting naar het groene strand / de Noordzee. Een behoorlijk uniek waarneming en we slaan de avifauna er op na. Daarin vernemen we dat tot de publikatiedatum er 25 waarnemingen op het eiland bekend zijn en dat de laatst bekende waarneming van de 24e November is en dat was alweer in 1990. Het is ons nog niet bekend of er ook nog waarnemingen van na 1990 bekend zijn.

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-----------------------------------------
Waterral 4 2
Tjiftjaf 1 -
Winterkoning 1 1
Pimpelmees - 1
Roodborst 2 3
Vink 1 1
Merel 4 11
Keep - 2
Zanglijster 1 -
Groenling 2 -
Koperwiek 1 2
Putter 1 -
Zwartkop - 1
---------------------------------------------
Totaal: 42 exemplaren, 13 soorten, met 550 m
net tot 14 uur, daarna 350 m en 30m grofmazig
en 4 inloopkooien in 15:59 uren

Schiermonnikoog : minder minder minder.

2011-11-19T23:38:00.003+01:00

De dag begon met een leuke waarneming : op het terrasje bij de ringtafel zat voor vertrek voor de eerste ronde een…. Huismus ! Die zien we hier niet vaak. Gisteren hoorde ik er al een paar over het gebouw komen vliegen, maar vanmorgen zat er een mannetje voor het veldlab. Hij was helaas niet gekleurringd, maar dat had zo maar gekund…
Het was vanochtend redelijk helder, tenminste als je het vergelijkt met de mistige dagen van eerder deze week. Wat de vogels betreft zette de lijn van afgelopen dag zich voort, minder en minder. Er vlogen ineens wel een aantal Barmsijzen over het terrein en er zaten wat meer sijzen in de elzen.
We vingen een merel-vrouw met een oudere ring terug. Het bleek in tegenstelling tot wat we in deze Novembertijd vaker meemaken een vogel te zijn met een echte Glop-life history. Ze was geringd als juveniele vogel op 17 Juli 2008 en is nu 13 maal gevangen, 4 x in 2008, 4 x in 2009, 2 x in 2010 en nu 3 x in 2011. Op 21 Juli jongstleden woog deze dame nog 88,5 gram maar nu had ze ineens flink vet aangelegd (we scoorden het vetgehalte op vetgraad 3) en had ze een gewicht van 115 gram ! Dat is een leuk geval om over te filosoferen… is dat nou een vogel die toch nog van plan is om het eiland te verlaten en een ander overwinteringsgebied heeft? Kortom, hoort een deel van de Schiermonnikoger merelpopulatie nog tot het zuidelijke deel van de trekkende populatie? Dan zou je toch af en toe 's winters hier een aantal dagen willen vangen… ik heb in een grijs verleden 's winters tijdens een snoeiweekend al wel eens een tiental merels zien water drinken in de kleine kwelgaatjes in het ijs van de glopsloot en dat waren allemaal ongeringde vogels…
Verder vingen we vandaag ook een roodborst terug waarvan je aanvankelijk denkt weer te maken te hebben met één van de langzaam verzwakkende achterblijvers. Maar nee, dit was een op 8 Oktober jongstleden geringde vogel die nu pas voor de 3e maal gevangen is en ineens in gewicht is toegenomen van 17 naar 21 gram. Voor wat we in onze database aan verblijfstijden van roodborsten gewend zijn is dat een behoorlijk lange tijd voor een roodborst die in een trekgolfje hier geringd is.
De inmiddels dagelijkse roofvogel kwam vandaag in de vorm van een eerstejaars sperwerman die we terugvingen nadat hij afgelopen Zondag door ons hier geringd was.
Verder was het zoals gezegd heel rustig geworden in het Glop en gebeurde er niet al te veel meer. Wel vingen we in de schapenweide de derde zwarte roodstaart voor dit jaar. Vermakelijk was nog wel de keep die tijdens een ronde vlak voor me op het pad zat te foerageren en daar onverdroten mee verder ging terwijl ik naderde. Pas op een meter afstand vloog hij op en herhaalde dat enkele malen voor mij uitvliegend. Daarna sprong hij in de onderste baan van een net. Ik kon de ring controleren en vaststellen dat het een vandaag eerder geringde vogel was. Dus liet ik hem direct weer los en vervolgde mijn weg. Wat schetst mijn verbazing? Bij terugkeer zat de vogel er weer en het gehele verhaal herhaalde zich nog een keer. Tot aan het gebouw sprong de vogel 3 x voor me uit in het net. Voorbij het laatste net vloog hij met een boog om me heen om pal achter mij weer op het pad te gaan zitten en gewoon verder te gaan met het zoeken naar elzenzaad…
De laatste 2 rondes van vandaag leverden helemaal geen vogels meer op, maar wel hoorden we in de schemer merels vertrekken. Het eiland begon op dat moment opnieuw mistig te worden. Wat zal de dag van morgen ons brengen?

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-----------------------------------------
Sperwer - / 1
Tjiftjaf 1 / -
Winterkoning - / 3
Pimpelmees - / 1
Roodborst - / 6
Koolmees 2 / -
Zwarte Roodstaart 1 / -
Vink 1 / -
Merel 5 / 6
Keep 1 / -
Koperwiek 1 / 1
-----------------------------------------------
Totaal: 30 exemplaren, 11 soorten, met 550 mtr
net, 30 mtr grofmazig net en 4 inloopkooien
in 15:59 uren.

Schiermonnikoog : zo bont maakten we het nog niet eerder...

2011-11-18T23:44:00.007+01:00

Het eiland zit weer in potdichte mist en bij het krieken van de dag is het in het glop totaal windstil. De zuidenwind van vannacht is doorgegaan met het aanvoeren van warmere lucht waardoor het voor ons meteen al vroeg aanvoelt als voorjaarstemperaturen. Het is dan ook al 7 graden !
We vangen meteen in de eerste ronde een heel leuke merel. Als ik bij het net kom aanlopen denk ik eerst dat we een Kramsvogel hebben gevangen maar het blijkt een adulte man die voor 50% wit is. Een Ekstel ? Wat een bont beest zeg… we kennen allemaal wel de Merels in de stad die enkele witte veren hebben en een aantal jaren geleden werd er ook een erg bonte man gevangen op Vlieland, maar zo bont als deze heb ik er nog niet eerder één in de handen gehad, een waterral daarentegen wel… Na het ringen hebben we vanzelfsprekend foto's gemaakt. Bij het loslaten was het echt een heel vreemde ervaring om zo'n bont beest te zien vliegen. Zou het hele verhaal zich andersom hebben afgespeeld dan zouden er bij het eerste zien van deze vogel wel alarmbelletjes zijn afgegaan.

Foto's : Merel-man, na 1e kalenderjaar.

Verder is het erg rustig in het vangterrein, de meeste merels zijn nu wel weg maar we vangen toch nog wel een paar achterblijvers. Het is vanaf een uur of tien in de ochtend een stuk helderder aan het worden en dat zou uiteindelijk in de middag resulteren in bijna 2 uur lang zonnig weer… dat hebben we na afgelopen Zaterdag niet meer meegemaakt.
We hebben vanochtend ook Barbara Bezema op bezoek gehad, zij kon haar pret niet op want meteen om de hoek van sectie 1 vingen we een Sperwer. Het bleek de Sperwer-man van gisteren te zijn die we vanochtend tijdens het ontbijt ook al vlak voor het gebouw vanuit een lage zijtak van een berk hadden zien loeren op een Winterkoning in de braamstruiken. De vogel bleek ten opzichte van gisteren 15 gram lichter te zijn. Maar ja, toen vingen we hem in de avondschemer en had hij een halfvolle krop.
We vangen ineens weer een paar Tjiftjaffen die qua uiterlijk wel wat neigen naar de ondersoort Abietinus; we plaatsen ze alledrie onafhankelijk van elkaar in een bunnetje om te kijken welk roepje ze maken. In alle gevallen blijft het helaas stil en ook na loslaten geven ze geen kik.
Het bleef de rest van de dag erg rustig met weinig vermeldenswaardigheden op vogelgebied. Wel liep Hanneke na de middag een ronde met een aantal Vinken, Kepen en een paar Koolmeesjes. Aan het eind van de middag komt er alweer nieuwe mist opzetten; in de avond is de mist zo dicht dat het water uit de bomen lekt en het lijkt te regenen. Het is mooi windstil en het rallengeluid draait weer, het ontwateren van gisteren heeft goed geholpen….

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-----------------------------------------
Sperwer - / 1
Tjiftjaf 2 / 1
Waterral - / 1
Staartmees - / 1
Winterkoning - / 2
Pimpelmees 1 / -
Roodborst - / 4
Koolmees - / 3
Merel 6 / 11
Boomkruiper - / 1
Zanglijster 1 / -
Vink 3 / -
Koperwiek 1 / 1
Keep 2 / -
Zwartkop - / 1
---------------------------------------------
Totaal: 43 exemplaren, 15 soorten, met 550 m
mistnet, 30 m grofmazig net en 4 inloopkooien
in 15:59 uren

Schiermonnikoog : het geluid boven water halen...

2011-11-17T23:25:00.007+01:00

Het heeft vannacht weer gevroren en ditmaal in combinatie met hoge luchtvochtigheid dus was het aan de grond wit van de rijp. De eerste ronde werd dus gelopen met vorst tot in onderste 2 banen. Bij sectie 5 waren de netten wit als lakens. Toch deed een Winterkoning nog zijn uiterste best om voor mij uit het net in te komen. Hij vliegt in de lengte over het pad en stuitert maar liefst 4x tegen de bevroren netten aan om vervolgens in de bocht het paadje naar de rallenkooi in te vliegen en te verdwijnen. De merels zijn ook wel weer verdwenen, we vangen maar een paar ongeringden en alle terugvangsten zijn overwegend vogels die in mindere of slechte conditie verkeren. Er zitten vandaag ook weer een paar afwijkende merels tussen de vangsten; we hebben er één met een herstelde afgebroken bovensnavel en een vrouw met witte veren in onderstaart en stuit. Bovendien heeft deze vrouw ook nog eens een geheel roodgekleurde binnenkant van de snavel en keel, zie onderstaande foto.

Foto: merel-vrouw rode mond.

Na de eerste ronde komt er iets meer wind die afgelopen nacht is gedraaid van oost naar zuid-zuid-west. Dus aanvoer van warmere lucht voor zover je daar van kunt spreken. Het wordt vandaag uiteindelijk 3 graden boven nul. En ook dat heeft weer gevolgen : mist ! De wereld wordt weer klein, vooral van mist die zwaar is van water. Iedere ronde hangen er de hele dag ondanks het afschudden opnieuw pareltjes water aan de netten.
We hebben vandaag een Sijs teruggevangen van 4 Oktober 2010, vandaag voor de 1e x terug. Verder een Koolmees van 7 September 2010 nu ook voor de 1e x terug. Verder hebben we een Vink ongeringd losgelaten omdat deze vogel aan beide poten dikke wratvorming had. Het ringen van zo'n vogel zou het risico met zich meebrengen dat de ring klem zou kunnen gaan zitten en dus dan maar geen ring er om. De biometrie hebben we wel in de database opgeslagen, dan hebben we die in ieder geval wel. Ook vingen we nog een Vink voor de 1e x terug na 10 September 2010. De vinken deden het vandaag weer wat beter. Niet dat er meer in het bos aanwezig waren maar ze gingen wat makkelijker naar de bosbodem om op het elzenzaad te foerageren. De putters blijven daarentegen nog afwachtend.
Vanmiddag zat er tussen de koolmezen die rond het veldlab foerageren een koolmees met kleurringen. We hebben hem af kunnen lezen en geconstateerd dat het om dezelfde vogel gaat die hier dit jaar al 2 x eerder is gevangen. Dus hebben we meteen na aflezen de gegevens in GRIEL ingetikt en weten we nu dat het een als nestjong geringde vogel is uit het nestkastengebied dat de Rijks-universiteit van Groningen in de Lauwersmeer heeft. Hij komt uit het bosgebied bij het Landal-bungalowpark aldaar, 11 km hier vandaan over het Wad. Toch geinig…
In de laatste ronde die ik in de schemer loop hoor ik aan de merels dat er weer wat gaande is in het terrein; even later tref ik in het lange grofmazige net in de schapenweide een mannetje sperwer aan. Een eerstejaars en de 8e sperwer van dit jaar.

Foto's: sperwer-man 1e kalenderjaar.

Ik ben vanmiddag ook nog even met de geluids-installatie aan het puzzelen geweest. Dat wil zeggen : ik heb een poging gedaan, maar op het moment dat ik de roodverroeste kroonsteentjes (die volledig onder water stonden in een potje dat er omheen geplakt zat om water buiten te houden ) wilde vervangen kon ik nergens een schroevendraaier vinden. Na het hele gebouw afgezocht te hebben trof ik er één in een emmer met oude zooi maar…. Speelde het geluid ineens weer. Het boven water halen bleek vooralsnog voldoende.

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-----------------------------------------
Sperwer 1 / -
Koperwiek 5 / 2
Waterral 2 / 1
Zwartkop 1 / -
Winterkoning - / 1
Goudhaantje - / 1
Roodborst 1 / 5
Pimpelmees - / 2
Merel 13 / 15
Koolmees 1 / 2
Kramsvogel 1 / -
Vink 3 / 3
Zanglijster - / 1
Sijs - / 1
----------------------------------------------
Totaal: 62 exemplaren, 14 soorten, met 550 m
mistnet, 30 m grofmazig net en 4 inloopkooien
in 15:59 uren

Schiermonnikoog : actie ! We zijn beroofd...

2011-11-16T22:56:00.015+01:00

Omdat er vanochtend vroeg in het donker toch nog behoorlijk wat wind stond te blazen heb ik de normale netten in de schapenweide vooralsnog dicht gelaten. Bij de eerste ronde merkten we al meteen dat er nieuwe aankomst van merels was geweest. Boven het glop hoorde je de tsjirpjes in de lucht en zag je af en toe een merel de landing inzetten. De eerste ronde zette me meteen aan het rennen want toen ik bij sectie 6 aan kwam lopen zag ik een grote vogel flappend aan de poten aan de onderste baan hangen, een buizerd ! Voordat ik over het schapenraster was gesprongen zag ik dat de vogel losraakte en wegvloog. Dat deed ie parallel aan het lange grofmazige net, maar precies in de laatste halve meter maakte hij toch een inschattingsfout en belandde voor de tweede keer in het net; hebbes ! De vogel bleek al een ring te hebben en had al een geslagen merel in het net achtergelaten.
De ring was van onszelf en het bleek de buizerd te zijn die vorige week door Bennie v.d. Brink en Symen Deuzeman is geringd. Ik heb de dode merel naast het net laten liggen op de plek waar de buizerd er mee in het net was gevlogen.

Foto: Buizerd, 1e kalenderjaar.

In het bos zaten vanmorgen meerdere kepen en vinken, groepjes van zo'n 20 tot 30 vogels; later op de ochtend ook vergelijkbare zwermpjes sijzen en putters ter hoogte van de Ebelbrug, maar vandaag kwam van al dat spul niets naar de bosbodem. In de tweede ronde waren er nog steeds merels aanwezig, we hadden in de schapenweide 13 merels tegelijkertijd in het grofmazige net hangen. In de derde ronde hing er in dat zelfde net een houtduif en… ja hoor, vloog dezelfde buizerd doodleuk van de grond op waar hij/zij de geslagen merel alsnog volledig opgepeuzeld had….. Verder was het inmiddels erg rustig geworden in het vangterrein, ik hoorde nog wel weer een tjiftja met een eentonig roepje, maar vangen ho maar. In de vierde ronde stonden Hanneke en ik een paar vogels uit te halen in het bos toen we een korte alarmkreet hoorden, gevolgd door een enorme vogel die met een smak tegen het net vloog dat 25 meter verderop stond. Het net gaf zo ongeveer 2 meter mee, daarna ging de vogel naar beneden en belandde op de grond. Meteen sprong hij weer op, maar bleek toch nog verward te zitten. Op dat moment was ik ter plaatse en kon hem grijpen. Het bleek een haar te zijn en haar heet een adulte havik te zijn. Wow ! Wat een bakbeest. De borst heeft nog vlekjes van de bloedspetters van de laatste prooi. Dik kans dat dit de vogel is die hier in het Glop de horst bewoond.

Foto's: Havik-vrouw, adult.

Na deze tweede roofvogel te hebben geringd, gemeten en gefotografeerd hebben we de ronde afgerond. Om 12 uur heb ik wegens mindere wind weer een paar fijnmazige netten in de schapenweide opengezet. De wind zit nu inmiddels ook in de Zuidoosthoek. Na de lunch is Hanneke naar het dorp gefietst om boodschappen bij te halen. Da's vragen om een leuke vangst, en die kwam… Op dezelfde plek waar vanmorgen een houtduif in het grofmazige net hing zag ik er van afstand nu weer één hangen. Dat dacht ik…. Éénmaal dichterbij bleek het om een sperwer te gaan en stond ik even later met een mooie adulte vrouw in de handen. Een heel mooi uitgekleurde vogel maar wel met een heel opmerkelijk kleed, het lijkt net een adulte man ! De oorstreek en kin is roestbruin gekleurd zoals bij een adulte man. Er lijkt ook iets van een verticale zwarte streep bij de keel te zitten, maar de andere uiterlijke kenmerken halen ons later bij de afhandeling snel van de gedachte aan een Balkansperwer af. Dan had de vogel ook niet zo'n abrupte scheiding tussen kopkap en oorstreek moeten hebben en was de iriskleur donker in plaats van geel. Het blijft er een prachtige vogel om.

Foto's: Sperwer-vrouw-adult (vleugel 246mm, tarsus 64,9mm, snavel 14,6mm).

Na wederom zo'n aangename onderbreking loop ik mijn volgende ronde en ja hoor… ik kom weer met een buizerd aan. Het is wederom dezelde buizerd op dezelfde plek en ik neem hem toch mee om te kijken hoe het gewicht is na de vangst eerder deze dag. Dat blijkt 50 gram hoger te zijn, kortom iets meer dan een halve merel… Daarna is het over met de afwisselingen, de resterende 2 rondes leveren niet al te veel meer op, het is ook mooi geweest….wat een roofvogeldag ! Bij sectie 5 zijn bij de laatste ronde de onderste netbanen weer bevroren.We draaien vanavond weer rallengeluid, maar de installatie heeft inmiddels de geest gegeven. Het ligt niet aan de speakers, maar er zal waarschijnlijk ergens een breuk in de luidsprekerkabel zitten, morgen maar eens op onderzoek…

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-----------------------------------------
Havik 1 / -
Roodborst 3 / 8
Sperwer 1 / -
Merel 34 / 16
Buizerd - / 1
Koperwiek 3 / 1
Waterral 1 / 1
Zwartkop - / 1
Houtduif 1 / -
Vink 1 / 1
-----------------------------------------
Totaal: 74 exemplaren, 10 soorten, met
500 mtr net, 30 mtr grofmazig net en 4
inloopkooien in 16:44 uren

Schiermonnikoog : verhip... een snip.

2011-11-15T23:11:00.004+01:00

Er is afgelopen nacht iets meer wind over het eiland gaan blazen en dat merkten we vanochtend in de netten. Het viel in het bos best mee (wat wil je, het is al half November) maar de netten in de schapenweide hadden inmiddels al redelijk wat blad gevangen. Samen met de mist die nog steeds heerste (wel iets minder ster door de wind…) werd het verwijderen van de blaadjes een ijzig koud karwei waarbij regelmatig in de handen geblazen moest worden teneinde de vingers nog te kunnen gebruiken. Maar goed, niet klagen want we komen hier doelbewust…. Het scheelde genoeg dat het niet meer vroor, maar de wind zorgde voor een nog lagere gevoelstemperatuur dan voorgaande dagen. Wederom ving het nog steeds het best in de schapenweide. Nog steeds verblijven de lijsters daar graag, zoals vanmorgen ook de vangst van een kramsvogel illustreerde. Tevens vingen we in sectie 6 de zwarte roodstaart terug die vorige week alhier is geringd.
Er zaten vanmorgen gedurende korte tijd duidelijk meer en nieuwe merels op het eiland. We vingen in de eerste ronde meer ongeringde exemplaren dan gisteren en ze hadden vet. Wederom zaten er enkele behoorlijk zwarte vrouwen bij. De tweede ronde waren ze eigenlijk al weer vertrokken want op dat moment vingen we al weer overwegend reeds geringde vogels. Daarbij ook de eerste merel met een ring van voor dit seizoen in onze vangweek. Het was een man die hier in 2010 in het broedseizoen als juveniel in jeugdkleed is geringd en daarna nog tweemaal in dat jaar is teruggevangen. Dit jaar is ie inmiddels 5 x gevangen en dan voor deze vangst alleen in de maanden Mei en September.
Er was vandaag ook veel meer roofvogelactiviteit. Daar zal zeker in meegespeeld hebben dat de mist langzaam maar zeker wat minder dicht werd, maar we zagen ook enkele malen een sperwer vlak voor het gebouw aan het jagen en troffen in de overgang van sectie 7 naar 6 ook een vers geslagen koperwiek die losjes in het net lag en een verse sperwerwond in z'n romp had. De vogel moest zo zijn geschrokken van de aanval dat hij zijn poten verkrampt had dichtgeknepen en in het net nog steeds kluitjes vegetatie in de poten had geklemd.
De rallen waren vannacht ook best wel in leuke aantallen op het geluid afgekomen want op meerdere plekken lagen kakelverse witte poepspetters van rallen op het pad. Ze hebben waarschijnlijk het terrein vrij snel weer verlaten nadat ze constateerden dat het er veel te droog was (ringers van de Septemberperiode zullen niet geloven hoe droog het hier nu is…) want we merkten overdag na de eerste 2 rondes amper iets van hun aanwezigheid. Toch vingen we er 3 in de kooien en hadden we er 2 in de netten. De kooi van sectie 8 had vandaag weer iets anders in petto, een prachtige watersnip was er ingetuind, het derde exemplaar voor dit jaar.
S'middags vliegen er even 2 buizerden, een ruigpootbuizerd en een havik-vrouw boven het achterste deel van het vangterrein, allemaal in oostelijke richting tegen de wind in. Verder hoor ik een oeverpieper over komen bij het meteoveld en zitten er regelmatig kleine groepjes putters in de eiken en berken in de schapenweide. Vangen doen we er daarvan echter niet één vandaag. Wel vangen we rond de super-elzenboom bij de Ebelbrug weer een paar vinken en een keep met op de bovensnavel wratachtige gezwellen die de vogel bij nog iets meer groei het zicht behoorlijk zullen ontnemen. De vogel was dan ook al in slechte conditie. Tegen de avond neemt bij het vallen van de duisternis de wind toe van 2 naar 4 bft en besluit ik om in het donker de netten in de schapenweide toch maar te sluiten om muren van blad te voorkomen.

Dagtotaal (nieuw geringd / teruggevangen):
------------------------------------------
Waterral 2 / 3
Kramsvogel 2 / -
Watersnip 1 / -
Koperwiek 5 / 1
Winterkoning 1 / 1
Pimpelmees 3 / 2
Roodborst - / 6
Koolmees - / 1
Zwarte Roodstaart - / 1
Vink 4 / 1
Merel 11 / 13
Keep 1 / 1
---------------------------------------------
Totaal: 60 exemplaren, 30 nieuw en 30 terug,
12 soorten, in 15:59 uren met 550 m mistnet,
30 m grofmazig net en 4 inloopkooien.

Schiermonnikoog : vangen met planken is janken......

2011-11-14T22:53:00.004+01:00

Het was gisteravond tijdens de laatste ronde eigenlijk al wel duidelijk : mist ! Vanmorgen was het bij de eerste ronde helemaal windstil en zat het potdicht met zware mist. Er deed zich de merkwaardige situatie voor dat er aan de grond geen vorst was maar tot boven de bovenste netbanen wel. De netten stonden als planken in het veld en de mazen hingen vol met pareltjes van 3 mm grootte die zich gedurende de nacht hebben kunnen vormen. De paar vogels die in de eerste ronde gevangen werden waren 2 waterrallen in de kooien en een paar merels die het toch voor elkaar hadden gekregen om in de onderste baan te blijven hangen. Bij terugkomst hing er in de onderste baan van sectie 1 ook nog een geringde zwartkop maar deze viel door een gat op het moment dat ik het net aanraakte. De hele dag hebben we geen zwartkop teruggezien, laat staan gevangen. Pas na 10 uur begon het iets dooi te worden, maar de mist bleef even hardnekkig rondhangen en maakte iedere ronde opnieuw glazen pareltjes aan de netten. Toch sprokkelden we de hele dag wel weer vogeltjes bij elkaar al leek het uitgestorven in het Glop.
Ik heb vanochtend de rallenkooi van sectie 8 verplaatst nadat ik een ral had gevangen in een opvangkooitje dat niet eens vast bleek te zitten aan de hoofdkooi. De vogel had zonder moeite aan de zijkant de kooi uit kunnen lopen. Verder was deze kooi helemaal dichtgegroeid met vegetatie. Ik heb de kooi verplaatst naar de zwarte modder en de eerstvolgende ronde daarna leverde 2 waterrallen en een roodborst in deze kooi op….. Daarbij een reuzen-waterral met een vleugel van 130 mm en een gewicht van 163 gram ! Morgen ga ik proberen om ook de kooi van sectie 3 ter verplaatsen.
Tegen 13 uur liep ik een ronde voordat Hanneke boodschappen ging halen en trof zo ineens 15 vogels aan waarvan er 13 in sectie 6 hingen. Daar moet schrik voor een roofvogel aan vooraf zijn gegaan. Een ronde later hoorde ik aan de doodskreten dat er achter de takkenbos van snoeihout achter sectie 8 een lijster werd geslagen. Ik keek snel over het snoeihout en zag nog net het laatste van een schim in de mist wegvliegen, waarschijnlijk een havik of een buizerd. Op de grond bleef een plukje lichaamsveren van een merel achter.
Vanmiddag vingen we ook nog een keep, de 8e van het seizoen... ik denk dat we niet eerder zo'n mager kepenjaar hebben gehad.
Verder viel er amper iets te beleven in het grijze kleine wereldje dat groene glop heet. Bij de avondschemering wordt de mist opnieuw dikker en lijken de kansen op verbetering voor morgen te vervliegen.

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------
Waterral 5 / 1
Tjiftjaf 1 / 1
Grote Bonte Specht - / 1
Pimpelmees 1 / 3
Winterkoning - / 1
Boomkruiper - / 1
Roodborst - / 6
Vink 5 / 1
Merel 12 / 14
Keep 1 / -
Koperwiek 3 / 1
------------------------------------------------
Totaal: 58 exemplaren, 11 soorten, in 16:00 uren
met 550 mtr mistnet, 30 mtr grofmazig net en 4
inloopkooien.

Schiermonnikoog : een gewichtige dag.

2011-11-13T22:22:00.009+01:00

Met houtduiven en een sperwer toe...

Het is een kraakheldere nacht geweest en kraken deed het vanochtend dan ook. In tegenstelling tot gisteren waren nu ook de overige netten buiten het bos bevroren aan de onderste 2 banen. Er zaten amper vogels in het glop en we vingen dan ook slechts 8 vogeltjes in de eerste ronde. Daarvan waren er maar 3 ongeringd. In de achterste hoek van secties 8 en 9 hoorde en zag ik een tjiftjaf-tristis roepend en foeragerend van tak tot tak gaan. Langzaam verplaatste de vogel zich al peuterend in tak-oksels richting de netten van sectie 8 maar een halve meter voor de rand van de vegetatie klom hij van tak naar tak omhoog om vervolgens met een prachtig boogje het net over te wippen…
De tweede ronde was iets beter, o.a. een houtduif in de schapenweide. Verder een Vink man terugvangst, nu voor de 1e maal terug na te zijn geringd op 5 November 2010. In het terrein vooral stilte wat vogels betreft, inclusief de waterrallen. Daarvoor is het kennelijk een goede VERtreknacht geweest want er was er totaal niet één te horen gedurende de gehele dag.
In de ronde van circa 10 uur hoorde en zag ik een geelgors achter sectie 4 in een berkentop zitten, hoorde ik bij terugkomst bij het gebouw een piepergeluid dat mij het sterkst aan een siberische boompieper deed denken en hoorde in in de ronde van 15 uur een pestvogel over komen vliegen; helaas was toen het daggeluid waarop de pestvogel ook opgenomen is al uit.

We vingen vandaag ook weer zo'n zwarte merel-vrouw die we dit jaar ook al eerder vingen op alle andere locaties waar we actief zijn geweest. Alleen aan de streping op de keel en kin is te zien dat het om een vrouw gaat. In dit geval had de vogel ook nog bonte veren, zwart met bruine randen.

Foto's: bonte, zwarte merel-vrouw.

Na de middag hebben we Ardie nog even op bezoek gehad. In de eeerste ronde na zijn vertrek arresteert Hanneke een sperwer-man in sectie 6 ( hing in één van de gewone netten die nog tussen de grofmazige netten staan). Het is een eerstejaars mannetje met een opvallend witte keel en witte veren die nog tot in de nek doorlopen, zie foto's hieronder.

Foto's: sperwer-man 1e kalenderjaar.

Rondom de sperwer hangen ook nog 4 merels. Sectie 6 is momenteel (volgens Symen ook in zijn week) ronduit de best vangende sectie. Vooral de lijsters zitten onder de eiken graag te foerageren op de randjes van de lager liggende delen aldaar. Sectie 6 wordt op de voet gevolgd door de omgeving van de Ebelbrug. Daar valt op het moment elzenzaad uit de dikke els die daar op de hoek staat en daar doen vinken en putters zich tegoed aan. Het is op die plek vandaag ook raak met de vangst van een zeldzaamheid…..

Jaaaa, de derde sijs van dit seizoen…. Deze soort stond tot nu toe met 2 exemplaren gelijk met de dwerggors. Waarin een zeer matig vangjaar goed kan zijn….. Op deze plek vangen we vandaag ook weer putters, net als gisteren 3 exemplaren die met hetzelfde doel deze plek zullen hebben opgezocht.
Er stond vanaf het middaguur weer een beetje wind op het eiland, maar niet noemenswaardig om ons zorgen te maken om teveel blad in de netten; het is nu goed bij te houden.
In de avond is het weer helder en draait het rallengeluid weer; misschien heeft het komende nacht meer resultaat tot gevolg... In de laatste controleronde voor het slapen gaan zit er nog een waterral in de kooi bij sectie 8; de wereld is dan door dichte mist al erg klein geworden, da's alvast niet best voor de vangsten van morgen met de mistnetten.

Foto: bloeiende braam in November.

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-----------------------------------------
Goudhaan 1 / 1
Heggemus 2 / 0
Houtduif 2 / 0
Koolmees 1 / 0
Koperwiek 2 / 1
Koolmees 0 / 1
Merel 12 / 14
Putter 3 / 0
Pimpel 0 / 2
Roodborst 2 / 8
Sijs 1 / 0
Sperwer 1 / 0
Tjiftjaf 1 / 0
Vink 3 / 1
Waterral 1 / 0
Winterkoning 0 / 5
Zanglijster 1 / 0
--------------------------------------------
Totaal: 33 nieuw geringd en 33 terugvangsten
= 66 vogels met 550 meter mistnet, 30 mtr
grofmazig net en 4 inloopkooien.

Schiermonnikoog : Yes! BRUXELLES-putter!

2011-11-12T21:56:00.004+01:00

Gisteravond zijn wij eindelijk voor het eerst dit jaar op Schiermonnikoog aangekomen om als hekkensluiters (of bezemwagen, het is maar zoals de lezer het lezen wil…) de komende weken het seizoen af te ronden. Gisteravond hebben we in de haven van Lauwersoog prachtig merels de oranjerode avondlucht in zien klimmen om daarna te vertrekken voor een volgende etappe op hun reis naar de overwinteringsgebieden. Afgelopen nacht ving Symen net na sluitingstijd van de elfde van de elfde van de elfde nog 2 waterrallen die dus uiteindelijk bij op de lijst van vandaag zijn gekomen. Vanmorgen ben ik solo begonnen aan de eerste ronde en dat vond voor het eerst dit jaar plaats op knisperende bladbodem. Vooral achteraan in de netopstelling op 'de vlakte van 5' was het wit bevroren op zowel de bodem als tot en met de tweede baan van de netten. Toch hingen daar net boven die tweede baan nog een paar vogels, roodborsten in dit geval. Die soort blijft ons dit jaar verbazen; wat trekken die langdurig door dit jaar. In de polder staat na de stevige zuidoostenwind van gisteren nu nog een matige wind uit dezelfde richting, de lucht is strakblauw, volledig onbewolkt. Tijdens de eerste ronde vangen we zoals te verwachten hoofdzakelijk merels en roodborsten. Aan het eind van de ronde word ik in de schapenweide vergezeld door de deelnemers aan de integrale wadvogeltelling, Frank Majoor c.s. Zij komen op het perfecte moment want nu kunnen we mooi met z'n allen de bladeren uit de netten van sectie 6 verwijderen. Ondertussen is er al een grote groep van honderden brandganzen laag over het vangterrein komen vliegen. De tweede ronde levert qua vangsten een vergelijkbaar beeld op, vooral merels en een paar roodborsten, maar ook een behoorlijk bleke tjiftjaf. In de kooien inmiddels 2 waterrallen en ook nog één uit een mistnet. En zo sprokkelen we de ochtend door met bij de merels een langzaam groeiend percentage terugvangsten. Bij die terugvangsten ook nog een winterkoning die in 2009 in totaal 9 maal de ringtafel heeft bezaocht, in 2010 twee maal en ook dit jaar nu voor de tweede maal.
We treffen in de loop van de ochtend in één van de netten ook een vers geslagen merel aan die al helemaal geplukt is tot een hapklare brok. Ik verwijder de ring die we vanochtend hadden aangelegd en hang het boutje terug in het net omdat roofvogels nogal eens willen terugkeren naar een plek waar ze hun maaltijd hebben voorbereid maar waar ze daarbij gestoord werden, wie wil dat niet graag doen…. De volgende ronde was de bout dus weg en lag er een verse witte poepstreep op het pad naast de plukplek. Ik was blij dat ik de ring nog van de bout verwijderd had, wisten we in ieder geval om welk individu het ging. Na het middaguur liep ik een ronde met ineens 6 vinken tegelijk (allemaal mannen), meerdere merels en 2 houtduiven in de schapenweide waarvan 1 jong exemplaar de hele krop strak vol had met eikels. Het was toen wel even handig dat Evert-Jan Rietbergen op dat moment aanwezig was en kon helpen met die twee zware jongens. Later op de middag lopen naast Evert-Jan ook Frank Majoor en Jeroen Nagtegaal weer even mee en treffen we ter hoogte van de Ebelbrug 3 putters in de netten aan. Één daarvan draagt al een ring en Frank constateert al snel dat dat geen Arnhem-ring is…. Juist, een BRUXELLES-putter. De eerste voor het VRS en echt wel een leuke onverwachtse vangst. Daarna loopt het wat verder terug met de vangsten maar blijven we toch lekker aan het werk. In de laatste ronde vangen we nog een paar merels die van plan waren om in het Glop te gaan slapen en hangt er tevens nog een waterral in het net boven de Ebel-brug. Bij de inloopkooi naast sectie 8 vliegt een wintertaling op en 10 meter verderop op het pad loopt er één voor mij uit. Tijdens het vrijwel loodrecht opvliegen komt hij toch nog even tegen het net aan maar ontsnapt daarna alsnog.

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-----------------------------------------
Goudhaan 3 / 1
Houtduif 2 / 0
Koolmees 0 / 3
Koperwiek 4 / 1
Merel 26 / 24
Pimpelmees 1 / 0
Putter 2 / 3
Roodborst 8 / 7
Tjiftjaf 4 / 1
Vink 6 / 0
Waterral 5 / 0
Winterkoning 0 / 2
Zanglijster 1 / 0
-----------------------------------------
Totaal: 62 nieuw geringd, 44 teruggevangen,
= 109 vogels met 550 meter mistnet,
30 mtr grofmazig net en 4 inloopkooien.

Markelo : mezenreprise

2011-11-04T22:54:00.007+01:00

Vanmorgen ben ik naar de ringbaan teruggefietst omdat de netten nog verder ontbladerd moesten worden nadat ik dat karwei gisteravond wegens 'overweldigend succes' had moeten staken. Onderweg totaal geen trekgeluiden in de lucht gehoord. Het was wel een heerlijke rustige najaarsnacht die met 15 graden celcius aanvoelde als een gemiddelde Augustusnacht. Onvoorstelbaar, wat een merkwaardig weerjaar hebben we... Op de baan kwam meteen bij het eerste daglicht na aanvankelijk totale windstilte een briesje opzetten met als gevolg dat de netten die ik op dat moment open had staan onmiddelijk weer volliepen met bladeren. OK, ik had voorlopig weer wat te doen... Er was vanochtend weinig beweging te bespeuren in en boven het bos. Mezen waren er ook vrijwel niet. Wel kwamen er af en toe kleine groepjes koperwieken en spreeuwen laag over het bos vliegen en heb ik 1 maal een groep kolganzen gehoord. Nadat ik tegen 10 uur de grootste hoeveelheden bladeren verwijderd had en die netten meteen gesloten en opgeruimd had ben ik nog even verder gaan vangen met 25 meter net met mezengeluid erbij. Dat was te overzien en beheersbaar. Ondertussen ben ik begonnen met wat snoeiwerk op de baan. Ook op dat gebied komt de winter eraan en er moet wederom heel wat gebeuren want drie Afrika-expedities hebben zo hun gevolgen als er in het veld aan onderhoud niks gebeurt...
De vangsten vallen na de middag nog verder stil, de resteredne netten zijn om 14:15 uur dicht. Leukste vangst van vandaag was een heggenmus die alhier in 2008 geringd is. Bij de pimpels vandaag 2 exemplaren met bij de armpendekveren nog ongeruide juveniele veertjes, zoals op de foto te zien is. Dit duidt meestal op een jonge vogel uit een tweede broedsel, of als het om trekvogels gaat vogels van verre herkomst uit gebieden waar het broedseizoen pas heel laat plaatsvindt.

Nadat alles opgeruimd was ben ik op de terugweg over het landgoed het Weldam gefietst; ook daar moet nog het nodige werk gebeuren want dar moeten we nog verder met het verwijderen van nestkastspijkers uit de bomen. De eiken en beuken staan daar nu ook volop in hun herfsttooi. bij het kasteel zaten 2 buizerden op muizen te jagen en vloog er bij de beek een ijsvogel bij de stuw weg.

Dagtotalen (nieuw gerngd/teruggevangen):
----------------------------------------
Heggenmus - / 1
Roodborst - / 1
Pimpelmees 7 / 3
Koolmees 6 / 11
--------------------------------------------
Totaal: 29 exemplaren, met 134 m net (vanaf
10 uur 25m); 4 soorten, 6:00 uren.

Markelo : mezentrek... Yes ! GDANSK-koolmees !

2011-11-03T23:13:00.006+01:00

Vandaag heb ik eindelijk weer eens een keer kunnen vangen op m'n wintervangbaan. Er waren afgelopen week duidelijke signalen van opnieuw optredende mezentrek vanuit Oost-europa en ik kon dus amper wachten om op pad te gaan. Omdat m'n sleutelbos in Raalte was blijven liggen moest ik in het donker eerst even bij m'n ouders langsfietsen om een andere sleutel van de ringhut op te halen die ze in de kersverse zwarte aardetuin voor mij hadden verstopt. Na dus een iets langere fietstocht kwam ik op de vangbaan aan om te constateren dat de bramen zo laat in het seizoen nog goed doorgegroeid hebben. Tja, dat spul groeit ook als je er niet bent.... Sterker nog: er zaten nog enkele rijpe frambozen aan de struiken. In de psarren zaten al meerdere duiven te slapen en bij de eerste schemer vertrokken er ook weer merels en vooral koperwieken uit de boomtoppen. Verder was het rustig in de lucht. Er stond vrijwel geen wind, maar de wind zou later op de dag een behoorlijke pestkop worden... Bij terugkomst van het plaatsen van de laatste netten (van de 134 meter die ik vandaag heb gezet) hingen er al 2 goudvinken, een man en een vrouw. De man was reeds geringd. De eerste echte volle ronde was het meteen raak, de mezen hingen in kransjes voor de geluidsbron. Ik kon met iets meer dan 50 vogels beginnen te ringen. In dat rondje opvallend genoeg meteen adulte gekleurringde koolmezen uit het RAS-project. Normaal gesproken zijn die er nooit zo vroeg op de dag bij, zelfs niet in November als ze nog geen territorium te verdedigen hebben, al zijn ze dan uitgesproken laat. En meteen zat er een verrassing tussen de mezen: ik ontdekte het in de ringhut pas, er zat een net iets dikkere ring van waarschijnlijk 2,5 mm tussen die met 1K begon... Juist, GDANSK POLEN ! Yes, ik wist het... een eerstejaars koolmees die dus inmiddels oost-Nederland heeft bereikt.

Het is de eerste Poolse koolmees die ik in m'n ringersbestaan in handen heb. Jaren geleden hadden we met Ben Nijeboer uit Rijssen eens een koolmees met een Hiddensee-ring en door de jaren heen hadden we nog een paar maal een Belgische mees en tevens een keer een eigen geringde koolmees die teruggemeld werd uit Kaunas, Litouwen, maar dat was het dan ook wel.
De vogel had totaal geen trekvet, net zolas alle andere vogels van deze en latere rondes. Sterker nog, de gewichten waren opmerkelijk laag, ook van de terugvangsten van lokaal geringde vogels. Je zou toch verwachten dat ze hun voordeel wel hebben kunnen doen met de enorme hoeveelheden beukennootjes die in dit goede mastjaar talrijk in de bossen aanwezig zijn.
Ook de tweede ronde levert weer heel wat mezen op en nu hangen er ook weer een paar roodborsten tussen.
Vanaf 11 uur begint het weer om te slaan; van windstil weer gaat het naar af en toe een windvlaag. De gevolgen daarvan blijven niet uit... in korte tijd lopen de netten helemaal vol met blad van vooral eik. Ik moet de logische keuze maken om de vogels in de netten voorrang te geven en dat leidt er toe dat ik een chronische achterstand in het ontbladeren van de netten aan het opbouwen ben. Als gevolg daarvan valt het vangen rond het middaguur behoorlijk stil. De vogels zien de muren van blad inmiddels zo duidelijk dat ze wel heel stom zouden moeten zijn om daar nog weer eens tussen te gaan hangen. Het resterende deel van de middag word dus grotendeels bladpeuterend doorgebracht. Meteen nadat je een net weer schoon hebt begint het ook weer te vangen, al blijft het toch beduidend rustiger dan de eerste ochtenduren. Rond drie uur komen m'n ouders ook even buurten en heb ik dus mooi enige tijd 2 blad-assistenten tot m'n beschikking. Dat scheelt zeg....
Ik besluit om tot in het donker door te vangen om te kijken of de merels en koperwieken terugkomen naar de slaapbomen waarbij ik nog gebruik kan maken van laag aanvliegende vogels. Dat blijft echter totaal uit, de paar vogels die verschijnen zoeken meteen de boomtoppen op, wellicht doordat het in de schemer lichtjes is begonnen te regenen. Met nog een paar roodborsten en een winterkoning kan ik deze wel zeer geslaagde dag afsluiten. Omdat het leegpeuteren van de netten toch zeer tijdrovend was moet ik morgen toch nog wel weer terug naar de baan. Ik ben benieuwd of er dan ook nog weer beweging van mezen is...

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-----------------------------------------
Grote Bonte Specht - / 1
Staartmees 3 / -
Winterkoning 2 / 1
Glanskop 4 / 1
Heggenmus 2 / -
Pimpelmees 39 / 11
Roodborst 5 / 1
Koolmees 51 / 41
Merel - / 1
Vink 1 / -
Goudhaantje 2 / -
Goudvink 2 / 1
----------------------------------------------
Totaal: 169 exemplaren, 12 soorten, 11:00 uren

Vlieland : nog 1 dag toegift.

2011-10-29T22:51:00.007+02:00

De vogeltrekradar gaf voor afgelopen nacht een heel hoge trekverwachting weer. Die verwachtingen hadden wij zelf ook wel want het weersysteem lag er prima voor. Aanvankelijk hadden Hanneke en ik vanmogen met de boot van 11:45 uur naar huis zullen vertrekken, maar voornoemde verwachting samen met de wetenschap dat Hans vanochtend alleen op de baan zou zitten deed ons besluiten om nog een dag te blijven teneinde Hans te kunnen helpen met de grote stoot vogels die er aan zat te komen.
we zaten er vanochtend helemaal klaar voor; Hanneke had gisteren alle bewaarzakjes nog even extra uitgeklopt en gedroogd (zie foto gisteren) en de voorraad appels op het slag was uitgebreid met nieuwe appels.
In het donker hoorden we regelmatig koperwieken over komen vliegen en in de vroege schemer begonnen zich merels te manifesteren in de lucht en in de struiken. In het hout werd het echter net als voorgaande dagen helemaal niet druk. Kortom, ik kon slechts een klap van 2 merels en een klap van 1 merel slaan. Daarna was het tijd voor de eerste ronde waarvoor we met hooggespannen verwachting op pad gingen. Dat werd niet eens echt een slechte ronde, maar toch hadden we er meer van verwacht.
De volgende rondes bleven net zo terwijl die toch echt beter hadden moeten zijn. Het was al snel duidelijk, dat kon Hans toch ook wel alleen aan en onze aanwezigheid was niet meer dan een gedegen voorbereiding waarvan je alleen achteraf kunt vaststellen of dat nodig was geweest of niet...
We besloten dus om na de middag nog maar eens even wat van het eiland te gaan bekijken. We hebben een eind rondgefietst en nog even een stukje langs de wadkant gelopen.

Daarna zijn we bij het pad van 20 nog even het strand op geweest. Daar troffen we een dode Jan van Gent aan die al in een dusdanige staat van ontbinding verkeerde dat de kraaien er al hele slierten weefsel af haalden. Op een drooggevallen zandplaat tussen dam 18 en 19 zagen we een zeehond liggen. Nadat we de gewone zeehond waren genaderd tot op zo'n 75 meter werd duidelijk dat dit dier niet in orde was want hij had niet eens de kracht om voor ons te vluchten en het water in te gaan. De meeuwen begonnen hun stellingen al in te nemen en stonden al naast de zeehond te wachten tot het zover was en er wat lekkers voor hen in het verschiet lag. dus hebben we besloten om de vondst maar door te geven aan Staatsbosbeheer. Maar ja, zoals dat dan altijd gaat: geen telefoonnummers bij de hand. dus Hans maar gebeld, hij zou het verder afhandelen.

Morgen verlaten we het eiland al weer, terugkijkend op toch wel weer erg geslaagde weken met weliswaar over de gehele linie minder vogels maar dat maakt de beleving alleen maar leuker, je komt dan ook nog eens aan gewoon waarnemen toe...

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-----------------------------------------
Waterral 5 / -
Zwartkop 20 / 1
Winterkoning 3 / -
Tjiftjaf 2 / -
Roodborst 19 / 2
Goudhaantje 2 / -
Merel 58 / 1
Pimpelmees 1 / 1
Zanglijster 12 / -
Spreeuw 17 / -
Koperwiek 27 / -
Keep 4 / -
Kleine Karekiet 1 / -
----------------------------------------------
Totaal: 176 exemplaren, 13 soorten, 12:30 uren

Vlieland : en weer een zwarte dag.

2011-10-28T22:46:00.009+02:00

Voor de eerste keer in deze periode moesten we vanmorgen door de motregen naar de baan fietsen. Ter plaatse aangekomen werd het echter al snel droog. In de lucht waren meteen al weer piepjes van zanglijster, merel en heel af en toe koperwiek te horen. Bij het eerste licht bleef het echter (net zoals gisteren) lang rustig. In het hout maar twee merels gedurende lange tijd (meteen maar geslagen) maar daar kwam later verandering in. Op dezelfde plek waar gisteren een eend ontsnapte sprong er vandaag weer één op uit het water en raakte ditmaal amper het net. tijdens het lopen van de eerste ronde sprong er bij één van de netten nog een houtsnip op. Hier waren we al helemaal kansloos want deze vogel vloog loodrecht omhoog; dat had ie kennelijk al veel vaker gedaan...
Het werd een ochtend waarop de merels behoorlijk binnen kwamen maar wel op een mooi gedoseerde wijze, lekker verdeeld over de gehel dag. zo gespreid dat we zelfs regelmatig het slagnet hebben kunnen gebruiken en op die manier vandaag op de kop af 40 vogels hebben kunnen slaan. In de middag werden de rustige uurtjes gebruikt om even een paar gaten in het slagnet te repareren en terwijl ik daar mee bezig was sprongen er toch nog een paar keer merels in het hout en zelfs nog een keer één naast mij op het gesloten net.
Terug naar vanmorgen: tussen de merels door zagen we ook nog wel wat van trek, er kwamen een paar maal enkele kleine groepjes pimpels over. Waarschijnlijk afdwalers van de groepjes die momenteel vanuit het noordoosten het land binnenkomen maar in de meeste gevallen het binnenland in lijken te duiken. Tevens hoorden we weer een paar maal barmsijzen over komen en passeerden er met enige regelmaat veldleeuwerikken. Deze waren vooral te horen vanaf het moment dat de zon volop doorbrak.
We vingen vandaag ook nog wel weer een paar zanglijsters; één daarvan droeg een bling bling fonkelnieuwe ring van de centrale HELGOLAND. Dat gaat geheid een snelle terugmelding genereren. De zanglijsters die deze dagen nog doortrekken zijn over het algemeen vogels met een behoorlijk oranjebruin verenkleed waarvan de meeste exemplaren bijna alle armpendekveren nog ongeruid hebben. dat kan duiden op afkomst uit een laat geproduceerd legsel en dat duidt dan weer op verre afkomst waar het broedzeizoen laat plaatsvindt. Hoorden we maar vaker meer terug uit het broedgebied....

Foto: we hadden mooi T-shirtweer, tijd om de vogelzakjes te drogen. Let op de merel...

Verder vandaag nog een ander krentje, er hing dan toch eindelijk een sperwer in het net. Velen zagen we er deze weken rondjagen in de polder en nu pas voor het eerst treffen we er één in de netten en die vangen we ook nog. Het is een eerste kalenderjaar mannetje dat na het ringen en fotograferen met een ferme snel klimmende vleugelslag afscheid van ons neemt. Verder zien we vandaag ook nog weer een ruigpootbuizerd. Er zullen er heus wel meer gepasseerd zijn, maar er was vanzelfsprekend te weinig tijd om regelmatig genoeg omhoog te kijken.

Aan het eind van de middag verzamelen zich weer grote groepen spreeuwen en met behulp van het afspelen van geluid van een spreeuwengroep weet ik ze goed naar de luidspreker te trekken. Als de groep eenmaal op een goede plek zit zakken ze na enige tijd langzaamaan naar beneden om te gaan zitten slapen. Maar op dat moment verschijnt er een blauwe kiekendief die een stootduik uitvoert en alle spreeuwen blindelings opzij laat stuiven. daar doen wij ons voordeel mee want verspreid door de opstelling hangen er enklele tientallen. Hans van Heiningen is inmiddels verschenen om de komende 2 weken de laatste periode van ons seizoen te dekken. Hij kan vanavond nog mooi even de laatste spreeuwen de deur uit helpen. Hij controleert ook nog even het allereerste netje dat achter de ringhut staat. Als ik bij het belendende net sta hoor ik een zware kreet: 'HENRI !!! ' Ik ren naar hans toe maar hoor hem alleen nog maar verzuchten dat de reden van roepen achterhaald is.... er zat een roofvogel in het net, volgens Hans een havik of kiekendief. Jammer dan, you can't have them all.

Dagtotalen (nieuw geringd-teruggevangen):
-----------------------------------------
Sperwer 1 / -
Zwartkop 5 / 3
Waterral 5 / 2
Tjiftjaf 1 / -
Winterkoning 6 / 1
Goudhaantje 5 / -
Heggenmus 2 / -
Vuurgoudhaantje 2 / -
Roodborst 13 / 12
Pimpelmees 2 / 2
Merel 142 / 13
Koolmees 1 / -
Kramsvogel 1 / -
Spreeuw 29 / -
Zanglijster 5 / 1
Vink 1 / -
Koperwiek 14 / 1
Rietgors 1 / -
---------------------------------------------
Totaal: 271 exemplaren, 18 soorten, met 250 m
net, 2 fuiken, 2 inloopkooien, 1 slagnet
in 12:00 uren

Vlieland : een zwarte dag...

2011-10-27T22:32:00.006+02:00

Nee, geen zorgen.... niks aan de hand. later hierover meer.....
Met een zijwindje van 4 bft fietsten we vanmorgen naar de baan. Het was een bewolkte en donkere nacht. Op de baan aangekomen bleken er geode aantallen waterrallen naar beneden te zijn gekomen nadat we vannacht geluid hadden afgespeeld. Op meerdere plaatsen sprongen ze uit de struiken op en er zat er zelfs 1 op een mistnetstok. Bij terugkomst bij de ringhut zag ik een eend een vreemde fly-by rond de hut maken en vervolgens na een tweede rondje naar beneden gaan bij de netten direct achter de struiken waar ene behoorlijke plas water staat. Stilletjes naar die plek lopen leerde dat hij inderdaad in de onderste baan van het net hing, maar éénmaal ter plaatse rolde de vogel al snel uit het net en had ik het nakijken; ik heb in het donker niet eens zeker kunnen zien welke soort het was maar mijn vermoedens gaan het sterkst naar een bergeend, zo groot was ie in ieder geval wel.
Bij aanvang van de ochtendschemer hoorden we al diverse piepjes van zanglijsters, koperwieken en merels in de lucht. Er was al flinke aankomst gaande want we hoorden ze nog voor het goed licht was al in de struiken landen. De eerste 2 rondes liepen dan ook goed door. vooral merels, enkele koperwieken, zwartkoppen en roodborsten. Het viel ons tijdens het ringen op dat er vandaag opmerkelijk veel gitzwarte merelvrouwen bij zaten terwijl we ook de gewone bruine en grijze vrouwen vingen. De zwarte exemplaren waren eigenlijk alleen als vrouw te onderscheiden doordat ze toch nog streping op de kin hadden die bij mannen volledig ontbreekt. Ik ben benieuwd waar deze vogels vandaan mogen komen.
In de tweede ronde sprong een waterhoen tot 2 keer in en uit één van de netten; net als bij de eend hadden we het nakijken. Vanaf de derde ronde was goed te merken dat we met andere merels te maken hadden want de meesten hadden nu geen trekvet meer en waren flink afgevlogen op de borstspier. Wellicht zijn dit vogels die verdfer op zee hebben gezeten en dus later aankomen en geen energie meer over hebben. Het aantal koperwieken neemt snel af en wat we vangen zijn vogels die vrijwel zonder uitzondering onder de 60 gram zitten.
Ook daarvan is de grote meute die gisteren aankwam inmiddels al weer doorgetrokken.

Foto: groene stinkwants op afstervend blad Amerikaanse vogelkers.

We hebben vandaag 2 deelnemers aan de excursie waarvan 1 een toevallige passant, een oud NJN-er. Beide bezoekers vinden ons verhaal weer zeer interessant en verlaten ons om 12 uur weer nadat ze ieder een ringstreng hebben gesponsord. Buiten de hut kijken we samen nog even naar het spel tussen 3 blauwe kiekendieven en een slechtvalk die stootduiken op elkaar aan het uitvoeren zijn. Even later hebben we een groep spreeuwen in het hout zitten die snel groeit naar ongevver 60 exemplaren. En daar zitten er een paar bij die stapje voor stapje naar beneden gaan om vervolgnes op het slag te druipen. Dat gaat leuk worden.... maar ineens spuiten alle spreeuwen al gekken alle kanten op de struiken in. Meteen daarna gooit een sperwer zich in het hout. het blijkt een mooie adulte man te zijn (ongeringd) die zeker 10 minuten zit te kijken op er iets op het slag te halen valt, wat een prachtig gezicht en wat een mooie vogel.
Na de excursie werden de vangsten snel minder, het is duidelijk dat de meeste aanvoer van vogels wel geweest is en dat de meeste vogels vrijwel meteen verder zijn gevlogen. Hanneke keert op tijd terug naar de zwaluw en ik breng de rest van de middag door met diverse onderhoudsklussen waaronder het wisselen van een paar netten van dunne naar dikke kwaliteit.
Het is vandaag net als gisteren opvallend hoe we ineens veel meer merels op het slag weten te krijgen, en dat ook nog gedurende de gehele dag en niet eens alleen in de schemer. We pakken uiteindelijk ongeveer 20 exemplaren op het slag, waaronder ook weer enkele spreeuwen.

Foto: het slag op slot...

Aan het eind van de middag verschijnen er weer diverse groepen spreeuwen in de polder die aangroeien tot een heel grote groep van naar schatting 2000-3000 exemplaren. De vogels scheren laag over de opstelling en een deel van de groep gaat in het gout zitten.
Het merendeel schiet echter de wilgen in die een meter of 20 aan de zuidwestzijde van de ringhut staan. Ik zie ze langzaamaan naar beneden in de struik hippen teneinde daar te gaan zitten slapen. maar dan verschijnt er plots een blauwe kiekendief boven de struik en in no time is de hele groep verdwenen in zuidwestelijke richting; ze gaan zitten slapen op de dijk van de vierde polder . toch heb ik er in de voorlatste ronde nog een achttal in de netten. daarvan blijkt er 1 gewond te zijn. de vogel heeft een typische diepe roofvogelwond aan de linkerflank en is dus net aan de dood ontsnapt. Afwachten maar wat er van deze vogel terechtkomt... Van wegtrek heb ik deze avond weinig gemerkt, maar ja als er al niet veel meer op het eiland zit... Wel merk ik tijdens het terugvliegen dat er flink wat koperwieken over komen vliegen; die zijn dan net een half uurtje onderweg en zullen wel van de duitse waddeneilanden komen.
Morgen is het alweer onze laatste volledige vangdag, de verwachtingen zien er goed uit met nu op vde radar al goede trek boven de noordzee ne noord nederland; als het aan de achterzijde nog maar even aangevuld blijft worden...

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-----------------------------------------
Waterral 5 / -
Zwartkop 8 / -
Winterkoning 4 / -
Goudhaantje 2 / -
Heggenmus 2 / -
Pimpelmees 1 / 3
Roodborst 9 / 6
Spreeuw 13 / -
Merel 98 / 14
Vink 1 / -
Zanglijster 8 / -
Keep 1 / -
Koperwiek 17 / 1
-----------------------------------------
Totaal: 193 exemplaren, 13 soorten, met 250
mtr mistnet, 2 inloopkooien, 2 fuiken en
1 slagnet in 12:30 uren

Vlieland : na een offday volgt...

2011-10-26T22:32:00.006+02:00

Bij het naar de baan fietsen (tegen 06 uur) werd duidelijk dat het op het eiland nog maar net droog was van een nachtelijke bui. Op de Noordzee was in het Noordwesten nog een flink onweersgebied zichtbaar. Regelmatig zagen we het flitsen op de
noordzee, soms zo fel dat we een goed beeld kregen van de hoeveelheid bewolking op zee. Tijdens het openzetten van de netten zaten er heel wat vogels in de struiken; waarschijnlijk overwegens spreeuwen die als raketjes rechtomhoog het luchtruim kozen waarbij wij het nakijken hadden. Toch geeft het al een hint voor wat gisteravond en vannacht heeft plaatsgevonden. Onder het genot van een eerste kop koffie (op de baan dan...) hebben we zitten te wachten op de eerste merels die in het hout zouden verschijnen om zich op het slag op de appels te storten. Dat duurde weer lang en uiteindelijk heb ik maar 1 merel kunnen slaan. Tijdens de eerste ronde bleek la wel dat er inmiddels toch merels binnen kwamen vallen en ook de koperwieken lieten zich niet onbetuigd. In de rallenkooi zaten 2 waterrallen en er liepen er nog 2 rondomheen. Ook zaten er weer meerdere in de struiken en stak er af en toe ééntje het puinpad over. In de tweede ronde had ik er maar liefst 3 in één van de fuiken zitten, terwijl er ook nog 2 naast de fuik liepen.
Maar doordat er een paar gaten in de fuik zaten kwam ik na lang peuteren om het net open te krijgen toch thuis met lege handen. Ze hadden uiteindelijk toch de gaten gevonden...
Er was vanochtend maar weinig trek van de kleinere soortjes zoals zwartkop, roodborst, tjif of goudhaan. Wel bleven er tot ver in de morgen flink wat lijsters goed op het aangeboden lokgeluid af komen en vingen we lekker door.

Foto: merel man op het slag. Er werden vandaag heel wat appels tot moes verwerkt.

Om 11 uur moest Holmer toch echt het besluit nemen om naar huis te gaan waar de familie op hem wacht. Na zijn vertrek zakken de vangsten flink terug, al is het nooit rustiger geweest dan 10 vogels per ronde.
Naast de vele merels die het eiland vandaag op stroomden (waarvan we de indruk hadden dat de meesten overdag nog verder vlogen naar verdere streken) kwamen er dus ook heel wat koperwieken over maar ook zanglijsters. Daarnaast hoorden we ook met enige regelmaat barmsijzen en was er wederom lichte trek van veldleeuwerik, vink en keep. Verder weinig bijzonders onder het kleinere spul, al vingen we wel weer 13 roodborsten en zo ineens weer 4 nieuwe winterkoningen.
In de loop van de middag hebben we nog even tijd om te wachten op spreeuwen die uit een groep van circa 60 vogels het slag op druipen. We maken een snelle klap en komen met 16 van de ongeveer 30 spreeuwen thuis. Verder zaten er ook nog een koperwiek en 2 merels onder het net. Één van de spreeuwen droeg al een ring en bleek eerder vandaag door ons alhier te zijn geringd. Dat was er dus één die weinig onder de indruk was van zijn eerdere tijdelijke gevangenschap. In totaal hebben we vandaag tussen de bedrijven door 22 vogels op het slag gevangen. Aan het eind van de middag word het even heel rustig met de vangsten en daarna treed er fantastisch vertrek op. aan alle kanten zie en hoor je klimmende vogels, vooral merels en koperwieken. De voorlaatste ronde levert nog 17 vogels op en de slaapronde slechts 1 reeds geringde roodborst. Op de Noordzee zitten in het donker wederom, net zoals vanmorgen flinke buien. Ik denk dat de positie van die buien ten opzichte van het eiland er vanmorgen toe hebben bijgedragen dat we eigenlijk een soort minifall hebben meegemaakt. Vanavond is de wind weer wat meer toegenomen en staat er nu om 23 uur alweer een stevige zuidenwind van 5 bft. we wachten af wat de dag van morgen brengen zal.

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------
Waterral 5 / -
Goudhaantje 1 / -
Winterkoning 4 / 1
Vuurgoudhaantje 1 / -
Roodborst 13 / 8
Pimpelmees 1 / -
Merel 169 / 8
Koolmees - / 1
Kramsvogel 7 / -
Spreeuw 27 / -
Zanglijster 38 / -
Vink 2 / -
Koperwiek 99 / -
Rietgors 1 / -
Zwartkop 9 / 2
----------------------------------------------
Totaal: 397 exemplaren, 15 soorten, met 250 m
net, 1 slagnet, 2 inloopkooien en 2 fuiken
in 12:30 uren

Vlieland : Offday, niet gevangen.

2011-10-25T23:15:00.002+02:00

Zoals we dit seizoen opvallend vaker mee hebben gemaakt was het vandaag een dag waarop niet gevangen kon worden. De wind die gisteravond flink toenam heeft vannacht en vanmorgen verder doorgezet naar 7 bft met uitschieters naar 8 bft. Bovendien kwam daar rond het middaguur nog regen bij uit een front dat tot in het donker nodig had om ons te passeren.
Morgen belooft beter weer, dan gaan we er weer voor.

Vlieland : siberische boompieper !

2011-10-24T21:12:00.013+02:00

De wind is afgelopen nacht al toegenomen en staat tijdens het fietsen naar de baan precies van opzij. onderweg af en toe een piepje van merels in de lucht en een paar maal de shriee van koperwiek. In het schemerdonker zien we al op diverse plekken waterrallen uit het lage gras en vanaf braamtakken wegvliegen; het nachtgeluid heeft kennelijk z'n werk goed gedaan. De schemerklap met het slagnet blijft vandaag uit om de doodsimpele reden dat er allereerst geen enkele vogel in het hout verschijnt en ten tweede doordat de merels die uiteindelijk WEL verschijnen zo ril zijn dat ze op het slag amper een poot aan de grond zetten of doodstil buiten het slag blijven zitten. De schemerronde die Holmer maakt om te kijken of er nog een houtsnip in het net wil belanden levert een paar spreeuwen op. Houtsnippen zie ik ondertussen wel vanuit de vinkershut, 2 stuks vallen kort na elkaar in naast het puinpad. Daarna zien we niets van de vogels terug. Iets later dan voorgaande ochtenden beginnen dan toch de eerste echte aantallen merels binnen te komen vliegen. Als er 3 merels vanuit het hout op het slag druipen kan ik ze alledrie slaan. Holmer en Hanneke zitten dan al de vogels van de eerste ronde weg te ringen. Even later vliegt er een zwarte roodstaart vlak voor de hut langs en gaat boven op de zonnepanelen zitten. We zien hem net als de houtsnippen de hele dag niet meer terug, dus ook niet in de netten. In de tweede ronde springt er een waterral voor me uit het net in en als ik de vogel in een bewaarzak heb gestopt blijken er in de kooi net naast me 3 rallen tegelijk te zitten; we weten al snel dat we een heel goede rallendag gaan maken. Tegen een uur of 10 wordt het al rustiger met de vangsten; de merels nemen in aantallen af en lijken al meteen verder te zijn gevlogen en het minipiekje dat we met roodborstjes en zwartkoppen hadden valt ook al weer terug. Er komn net als voorgaande dagen wel weer groepjes kramsvogels over maar deze zijn kleeiner en minder frequent. Na het middaguur vangen we er nog één van en deze vogel blijkt zeer recent onvrijwillig kennis te hebben gemaakt met een roofvogel. Hij heeft nog maar 3 staartpennen, een nagelwond op de kale stuit en een bloeduitstorting in en op de rand van het furculum. Eerder vandaag vingen we ook al een zwartkop met een pokkengezwel aan de hals. Kortom, het aantal vogels waar wat aan mankeert neemt weer zienderogen toe. Ook de sperwers zijn wel weer goed in aantallen vertegenwoordigd, we zien er weer regelmatig één over de polder scheren. In de ochtend is er ook trek van veldleeuwerikken en komen er weer enkele groepjes vinken over. Even hoor ik ook hoog een waterpieper, oeverpiepers merken we vandaag echter helemaal niet. Dan de niet dagelijkse ringsoorten: voor het eerst deze periode vangen we een vuurgoudhaan, en een groenling. In de loop van de middag besluit Holmer om naar de Zwaluw te gaan en daarna door te fietsen naar het dorp om boodschappen te gaan halen. Ik heb het vaker gezegd en we hebben het vaker meegemaakt: zo'n actie is vaak even nodig om iets leuks te laten gebeuren. En ja hoor! Aan het einde van de eerstvolgende ronde die Hanneke en ik lopen hangt er een pieper in het achterste net van de dijksecties. Het is het enigste net dat nu nog droge ondergrond heeft en waaronder het nog groen van hoog opschietend gras is. Als ik de vogel uit het net haal vallen me de vleeskleurige poten op en meteen daarna de lichte en korte wenkbrauwstreep waarvan bij het uithalen het centrum van de veren een wittige kleur hebben. Yeps! We hebben iets leuk te pakken, dit is een boompieper maar dan toch net wat anders.... Ik heb zo m'n vermoedens, maar voor de bevestiging controleren we de boeken. Nadat we het nodige gechecked hebben bellen we Holmer want die moet qua verstreken tijd nog wel in de Zwaluw zijn. Dat blijkt te kloppen en hij komt als de wiedeweerga terug naar de baan gefietst. Ook hij kan onze constatering bevestigen en we kunnen elkaar feliciteren met de tweede in Nederland geringde (voor zover wij weten) siberische boompieper. Holmer is onderweg terug naar de baan ook een aantal vogelaars tegengekomen die zich al verzameld hebben bij de slagboom aan het pad naar de vinkenbaan. Hij laat de vogel daar even aan ze zien en laat hem daarna aldaar los.
Hieronder de foto's van de verschillende kenmerken. We hebben de vogel niet volledig op de foto kunnen zetten want daarvoor stond er bij de hut inmiddels teveel wind.

Foto's: Siberische boompieper.

we lopen nog een paar rondjes en plaatsen nog ene paar extra tussenstokken om de netten uit de struiken te houden. De wind is inmiddels weer meer aan het toenemen en we besluiten om aan het eind van de middag de netten maar te sluiten en niet door te vangen tot in het donker, daar wordt het nu toch te ruig.

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-----------------------------------------
Waterral 12 -
Zwartkop 5 1
Siberische Boompieper 1 -
Goudhaantje 1 -
Winterkoning 2 -
Vuurgoudhaantje 1 -
Heggenmus 2 -
Pimpelmees 2 -
Roodborst 9 4
Spreeuw 6 -
Merel 59 2
Vink 1 -
Kramsvogel 1 -
Groenling 1 -
Zanglijster 7 -
Rietgors 3 -
Koperwiek 11 -
----------------------------------------------
Totaal: 131 exemplaren, 17 soorten, met 250 m
mistnet, 1 slagnet, 2 inloopkooien en 2 fuiken
in 11:30 uren.

Vlieland : nieuwe aankomst merels.

2011-10-23T22:42:00.006+02:00

We fietsten vannacht onder een prachtige sterrenhemel naar de baan; onderweg heb ik 2vallende sterren gezien, maar Holmer zag er één met een enorm langdurige lichtstreep. Tijdens het openschuiven van de netten werd al snel duidelijk dat er heel wat vogels in de struiken zaten. Kortom een hoge ritselindex, laten we maar zeggen 8+ op de schaal van 10. Hoopvol gestemd nemen we na het eerste karwei van de dag intrek in de vinkershut om te wachten op invallende merels op het slag. Dat duurt lang, ondanks het feit dat we merels horen binnenkomen. Holmer kan niet langer wachten en besluit om in de schemer stilletjes een houtsnippenronde te lopen. Hij is nog niet weg of de eerste merels vliegen het hout in. Al heel snel druipt de eerste de baan op maar blijft werkelijk ongeveer 10 minuten stokstijf stilstaan. Dat stimuleert de anderen niet echt; na enige tijd zitten er 10 in het hout en diezelfde eerste nog steeds op het slag. Maar op het moment dat die merel begint te lopen springen meteen enkele anderen het gras op en kan ik er even later 8 slaan. Maar ja, dan ben je alleen en zitten er ook nog gaten in de netten. Ik kom uiteindelijk met 4 merel terug in de hut en Holmer zonder houtsnip.
Afijn, er was duidelijk weer aankomst en dan vooral van merel en in mindere mate van koperwiek en kramsvogel. Als compensatie voor de houtsnip komt Holmer later wel met een watersnip terug in de hut; de vogel was één van de fuiken ingelopen. Het is een vogel in een prachtig kakelvers uitziend kleed en hij is bommetje rond van het trekvet, het zit zelfs nog gesloten op het borstbeen. Vetje 8 dus....

Foto: watersnip.

De vangsten lopen lekker door tot een uur of 10 maar daarna wordt het al wat minder. Voor de excursie verschijnen 14 bezoekers waaronder enkele vogelaars die het prachtig vinden dat we ze een waterral kunnen laten zien. Over variatie bij de andere soorten hebben ze later ook niet echt te klagen. Gedurende de middag sprokkelen we lekker door totdat aan het eind van de middag de avondopleving aanvangt. Er komen nog een paar behoorlijke groepen spreeuwen in de bekende prachtige golfbewegingen laag over de baan vliegen en ze reageren onmiddelijk op het geluid dat ik even opzet om ze het hout in te lokken. Even later zien we een sperwer-vrouw op een meter hoogte over het puinpad komen vliegen en meteen daarna een eindje verderop 2 slchtvalken die nog proberen om een spreeuw te bemachtigen. Daarbij komt één van de vogels kennelijk net iets te dicht bij het territorium van de ander en er vormt zich in korte tijd een luchtgevecht waarna de ene afglijdend vertrekt richting de Vliehors. Holmer is op tijd vertrokken om in de zwaluw het avondeten voor te bereiden en Hanneke en ik lopen de laatste rondes. Daarin vangen we ondanks het feit dat we talloze koperwieken, merels en kramsvogels horen vertrekken toch nog in totaal 17 vogels, vooral merels, spreeuwen en nog 2 kramsvogels. De leukste vogel hangt echter uiteindelijk in het allerlaatste net dat we nog moeten controleren : een houtsnip. Dan toch uiteindelijk nog, de eerste van het seizoen.
Verspreid over de dag kwamen er ook weer een paar ruigpootbuizerden over. Verder zagen we in de polder 3 rotganzen landen, die zie je hier haast nooit in dit deel van de polder. Aan het eind van de middag zijn het er inmiddels 5.
Nadat de laatste vogels zijn weggeringd fietsen we onder wederom een prachtige sterrenhemel terug naar de zwaluw en zien ook Hanneke en ik een vallende ster met een prachtige lange staart maar vooral een heel lang oplichtende lichtbol. Wat een cadeautje....

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------
Waterral 2 / -
Koperwiek 13 / -
Watersnip 1 / -
Zwartkop 10 / 3
Houtsnip 1 / -
Tjiftjaf 2 / -
Winterkoning 2 / -
Goudhaantje 1 / -
Roodborst 10 / 4
Spreeuw 10 / -
Merel 102 / 5
Vink 2 / -
Kramsvogel 9 / -
Rietgors 1 / -
Zanglijster 2 / -
----------------------------------------------
Totaal: 180 exemplaren, 15 soorten, met 250m
mistnet, 1 slagnet, 2 inloopkooien en 2 fuiken
in 13:00 uren

Vlieland : geen aankomst, wel weer ruigpootbuizerden.

2011-10-22T21:56:00.009+02:00

Voor vertrek hebben we nog snel even naar de vogelradar gekeken en dat was niet hoopgevend. Boven de Noordzee was totaal geen trek te zien. Tijdens het wachten op merels voor een erste klap met het slagnet zagen en hoorden we ook hoegenaamd niets in de lucht en in de struiken. In de schemerronde tijdens het uitleggen van een extra geluidsbron hing er weliswaar een kramsvogel in één van de netten maar dat was slechts een slaper die uit de struiken was gevlogen. Het zou later ook heel heel erg rustig blijven. Slechts af en toe zagen we een merel in de struiken zakken en kwamen er weer regelmatig vinken over die vandaag vaker tot een landing te verlokken waren en/of uit zichzelf al vaker de vlucht onderbraken. De meeste kramsvogels die zich in de loop van de ochtend op het gemaaide veld verzamelden zullen ook ongetwijfeld tot de categorie slapers komen. Er was wel (opnieuw) weer doortrek van meerdere ruigpootbuizerden, we zagen er vandaag in ieder geval 6 waarvan 1 pleisterend. Bij het schietkamp zagen we er ook nog 2 tegelijkertijd. Verder ook nog 2 maal een slechtvalk jakkerend door de polder waarvan 1 eerste kalenderjaar vogel.

Foto: Life sucks....

We hebben voor het eerst sinds een paar dagen weer eens een waterral gevangen en de zwartkop was weer eens wat beter vertegenwoordigd, en daarmee is dan ook het meest opmerkelijke wel gezegd. Kortom, een dag om snel te vergeten, voor een Oktoberdag tenminste...
Elsje de Ruiter van Staatsbosbeheer is op bezoek geweest, ze had een doosje met heerlijk gebak van de beste bakker van de regio bij zich. Dat dan de prioriteiten bij ons baansmeerders acuut anders komen te liggen mag uit onderstaande foto blijken...

Foto: Tja, we zijn en blijven baansmeerders...

We hebben om 14 uur de netten al gesloten want er was werkelijk helemaal niks meer te vangen en om nou dezelfde vogels diverse malen op een dag te blijven terugvangen....

Dagtotalen (nieuw / terugvangst):
---------------------------------
Waterral 1 / -
Zwartkop 19 / -
Winterkoning 2 / -
Goudhaantje 2 / 1
Heggenmus 1 / -
Pimpelmees 1 / -
Merel 10 / 2
Koolmees 1 / 2
Kramsvogel 10 / -
Vink 3 / -
Koperwiek 1 / -
--------------------------------------------
Totaal: 56 exemplaren, 11 soorten, met 250 m
net, 1 slagnet, 2 inloopkooien en 2 fuiken
in 6:30 uren

Vlieland : kramsvogels en LONDON-merel.

2011-10-21T23:53:00.005+02:00

De verwachtingen waren hoopvol, maar tijdens het fietsen en klaarzetten van de vangopstelling bleef het verontrustend stilletjes in de lucht. En dat terwijl het weer zo'n lekkere rustige treknacht leek te zijn. Het bleef in de schemer nog lang rustig en we hebben niet één merel op het slag gehad en dus geen schemerklap kunnen maken. Het duurde ook tot ver na het eerste licht voordat we de eerste aankomst op gang zagen komen. Net als gisteren waren dat voornamelijk kramsvogels en vielen vooral de merel en de koperwiek op als grote afwezige. Er zat wel meer klein spul bij , en dat waren vooral vinken en kepen. In de eerste ronde vingen we maar een stuk of 8 vogels waarvan we 2 merels vingen in een net waar we zojuist langs waren gelopen. Één daarvan droeg al een ring en die bleek uit LONDON-Engeland te komen. Dat zal dus naar alle verwachting onze zoveelste merel zijn die na vertrek uit Scandinavië in Engeland geringd is en na het daaropvolgende broedseizoen nu via Vlieland weer onderweg is naar Engeland.

Foto: Merel-vrouw met LONDON-ring.

Vanaf het tweede rondje langs de netten begon er weer trek van kramsvogels en spreeuwen op gang te komen. De groepen waren echter kleiner en ze passeerden minder frequent dan gisteren. Heel af en toe zaten er toch een paar koperwieken bij. En tussen al dat lijstergevederte passeerden ook met enige regelmaat kleine groepjes vinken en in nog mindere mate kepen.
Verspreid over de hele dag zagen we ook regelmatig sperwers rondvliegen tussen en boven de netten. Ook vloog er heel mooi zichtbaar een slechtvalk laag over de ringhut.
Na de excursie zakt het met de vangsten weer in en sprokkelen we de dag verder door met een 5-tal vogels per ronde. Aan het eind van de dag vangen we in de schemer nog een paar kramsvogels en constateren we dat we voor die soort de beste vangdag van dit jaar hebben gehad. In die ronde ook nog weer een spreeuw waarbij tijdens het ringen blijkt dat deze iets vast heeft zitten in zijn keel. Het voorwerp blokkeert een groot deel van het keelgat zodat de vogel waarschijnlijk een aanzienlijk deel van zijn slikfunctie verloren heeft en daarom wellicht zo mager is. Na wat peuterwerk met een pincet weet ik het voorwerp uit de keel te krijgen. Het blijkt het schild van een kleine krab te zijn!!!! Nou ja zeg... dat heb ik nog niet eerder gezien. Het geeft wel mooi aan waar deze spreeuwen onder andere foerageren: op de kwelder en langs de slikranden van het wad. Curieus zeg....

Foto: spreeuwen in het hout.

De wind is aan het eind van de dag gedraaid naar het zuiden en heeft aan kracht flink ingeboet. We wachten maar weer af wat de dag van mrgen brengt.

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-----------------------------------------
Roodborst 3 / 3
Goudhaantje 2 / 1
Merel 6 / 5
Pimpelmees 1 / 1
Kramsvogel 42 / -
Koolmees - / 1
Zanglijster 2 / -
Spreeuw 5 / 1
Koperwiek 4 / -
Vink 3 / 1
Zwartkop 12 / 2
Rietgors 2 / -
Tjiftjaf 1 / -
---------------------------------------------
Totaal: 98 exemplaren, 13 soorten met 250 mtr
net, 1 slagnet, 2 inloopkooien en 2 fuiken
in 12:30 uren

Vlieland : YES, aankomst !

2011-10-20T23:13:00.007+02:00

Onder een halfbewolkte hemel fietsten we naar de baan en onderweg waren er af en toe al piepjes van koperwieken te horen. Eindelijk, nieuwe aankomst!
Ik heb deze oktobermaand tot nu toe nog maar 1 keer een nacht mogen meemaken waarin de karakteristieke roep te horen was. Af en toe zat er ook nog een roepje van zanglijster tussen. Op het stuk drasland vlak voor de bocht naar het schietkamp zaten behoorlijk wat zilverplevieren en wulpen. Op de baan hebben we zo snel mogelijk de netten opengeschoven en voordat we daar mee klaar waren vielen nog in het donker de eerste koperwieken al in. Inmiddels hoorden we ook kramsvogels en Holmer heeft daar meteen het geluid van opgezet. Nog voordat we de eerste ronde langs de netten maakten zagen we al ettelijke groepen kramsvogels binnen komen vallen en dat nam snel in frequentie en groepsgrootte toe. In de eerste ronde langs de mistnetten hadden we er dan ook meteen 6 te pakken en hingen er ook een paar koperwieken bij in de netten. Merels waren er niet van betekenis en het effect van merels die in de schemer op het gazon van het slag duiken bleef dus ook volledig achterwege.
Het ging in de volgende 2 rondes ook even hurry up met het binnenkomen van groepen tot een stuk of 50 kramsvogels. Prachtig om de vogels zo mooi synchroon met afremmende vleugelbewegingen de landing te zien inzetten.

Foto: kramsvogels in 'het hout'.

Wat je van die kramsvogels bij later daglicht toch nog vangt is een schijntje van wat er binnenkomt en invalt, maar het ging vandaag nog niet eens zo slecht. Verder was er niet zo heel veel van belang aan trek te zien, af en toe een klein groepje vinken en enkele oeverpiepertjes maar verder weinig merkbaars. Toch haalde Jeroen op een gegeven moment nog wel een heel leuk vogeltje uit de netten... niet vanwege de schaarsheid ervan maar wel vanwege de late aanwezigheid in het seizoen van deze vogel. Het was namelijk een rietzanger, de laatste datumvangst voor ons ringstation. De vogel had weliswaar niet heel veel vet, maar zag er ook niet als een brak beestje uit.

Foto: rietzanger 1e kalenderjaar.

Tegen een uur of 11 zakten de vangsten al weer behoorlijk in, maar we vingen toch nog wel voldoende vogels om tijdens de excursie (die nu eindelijk ook eens goed bezocht werd) aan de mensen te laten zien. Er was inmiddels wat buiigheid in onstabiele lucht ontstaan en dat resulteerde in het waarnemen van het begin van de vorming van een waterhoos boven het Wad in de richting van Texel.

Foto: waterhoos boven het Wad.

Na het middaguur wordt het rustiger en rustiger en zien we steeds minder vogels op en rond de baan. Het heeft er alle schijn van dat de groepen vogels die vandaag aankwamen al overdag verder zijn getrokken. Toch was er uiteindelijk aan het eind van de dag rondom het posthuys behoorlijk vertrek van koperwieken die kennelijk in het bos hun tussenstop hadden gemaakt. Ik was op dat tijdstip al op die plek aanwezig omdat ik had toegezegd vanavond eten te zullen koken en had tevens Sierd en Adéle de Graaf gevraagd of zij nog wat brood en melk voor ons uit het dorp mee wilden nemen. We wisten dat zij vanavond zouden aanschuiven bij een wildbuffet in het posthuys waarvoor alle deelnemers met de bus voor de ingang werden afgezet. Aldus geschiedde, maar onderweg hadden ze wel de hoon van de medereizigers over zich heengekregen omdat ze naar een diner gingen maar toch een grote tas vol met brood meenamen...

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-----------------------------------------
Winterkoning 1 / 1
Rietzanger 1 / -
Roodborst 2 / 4
Zwartkop 12 / 5
Merel 13 / 5
Goudhaantje 5 / -
Kramsvogel 20 / -
Pimpelmees 1 / 1
Zanglijster 8 / 1
Koolmees 1 / -
Koperwiek 25 / 1
Spreeuw 2 / -
-----------------------------------------------
Totaal: 109 exemplaren, 12 soorten, met 250 mtr
net , 1 slagnet, 2 inloopkooien en 2 fuiken in
13:30 uren.

Vlieland : vangen in een lege Kroonspolder.

2011-10-19T21:42:00.006+02:00

Het was vanmorgen wederom mis. Regen en harde wind en dus uitslaapweer. Net als gisteren is een kleine delegatie toch naar de baan gegaan om excursiebezoekers te ontvangen. De gelukkigen voor vandaag waren Holmer en Jeroen. Zelf heb ik mij allereerst maar eens op de achterstallige afwas gestort zodat we de kleur van het aanrecht ook nog eens een keer weer kunnen zien... Daarna ben ik op pad gegaan voor het fotograferen van weer een paar kilometerhokken voor het fotoproject NL in beeld.
Bij vertrek zag ik nog even weer de foeragerende ortolaan op het grasveldje voor de Zwaluw zitten. Meerdere vogelaars hebben de vogel inmiddels in hun route over het eiland opgenomen en kunnen bekijken. Voor de foto's ben ik allereerst maar eens naar de zuidpunt van het Posthuiswad gefietst. Het bleek extra hoog water te zijn geweest en de resten daarvan stonden nog als plassen op het pad langs de dijk. Aan de dijkvoet lag het bezaaid met afgestorven plantenblaadjes. Na het maken van de foto's vanaf de hoogste duintop heb ik nog even onder de plaatselijke vlierstruiken gezocht want daar willen nog wel eens massaal spreeuwen zitten te slapen en waar veel vogels leven sterven veel vogels.... Ik trof een aantal plukplekken die duidelijk afkomstig waren van een slechtvalk of havik, waarvan zo onder een bosje de laatste nog het meest voor de hand ligt. De plukplekken bleken resten te zijn van respectievelijk een torenvalk, een koperwiek, een spreeuw en 2 bonte strandlopers.

Plukplek met resten van torenvalk.

Onder de vlieren stonden ook nog een aantal paddenstoelen die de afgelopen dagen met de regen als .... uit de grond moeten zijn geschoten. Daaronder enkele gekraagde aardsterren.

Foto: gekraagde aardster.

Holmer en Jeroen hebben op de baan niet al te veel vogels gevangen, maar toch nog meer dan gisteren onder vergelijkbare omstandigheden. Om 15 uur waren de netten weer gesloten.
Vanavond hebben we in het dorp een lezing over ons werk op de vinkenbaan verzorgd. Holmer had een mooie powerpointpresentatie in elkaar gedraaid en vertelde het fascinerende verhaal over het fenomeen vogeltrek. Maar helaas toonden slechts 3 bezoekers interesse in het verhaal. Mocht u als lezer van mijn weblog volgende week Woensdag op het eiland aanwezig zijn, dan bent u van harte welkom op een reprise van deze lezing.

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
------------------------------------------
Heggenmus - / 1
Zwartkop 4 / 2
Roodborst - / 2
Goudhaantje 1 / 1
Merel 5 / 7
Pimpelmees 1 / -
Zanglijster 1 / -
Koolmees - / 1
Koperwiek 2 / -
--------------------------------------------
Totaal: 28 exemplaren, 9 soorten met 221 mtr
net, 1 slagnet, 2 inloopkooien en 2 fuiken
in 4:00 uren

Vlieland : wind en regen en een ortolaan op je stoepje.

2011-10-18T23:59:00.010+02:00

We hadden het al aan zien komen in alle weermodellen en weersverwachtingen.... wederom harde wind en regen.
Afgelopen nacht is het stevig gaan waaien nadat gisteren aan het eind van de middag ook al een stevige bries was opgestoken. Uithalers tot 8 bft uit ZZW tot W geselden de Zwaluw en regelmatig striemde er regen tegen de ruiten. Kortom, slaap inhalen dus... Toch was het tegen 10:30 uur dusdanig opgeknapt dat we, gesteund door de noodzaak om klaar te staan voor de dagelijkse excursie, ons hebben voorbereid om naar de baan te gaan. Jeroen is vooruitgegaan om te beginnen met het openschuiven van de netten, maar kwam daarvoor nog wel even terug om te vertellen dat hij een interessante gors op het paadje bij de zwaluw had zien zitten. Het bleek al snel dat het om dezelfde vogel ging die Holmer ook al had gezien tijdens het buiten roken van een sigaretje (leve de rookwetgeving....). En even later keerde ik toch ook maar even terug naart de zwaluw om Holmer te vertellen dat ik de vogel in kwestie ook uit één van de dennen langs het pad zag vliegen en vervolgens even op de deurmat heb zien zitten om daarna via een heel korte poging om op de schoorsteen te gaan zitten uiteindelijk toch naar het Posthuis te vliegen.
Holmer was vanmorgen opgestaan met stevige nekklachten en besloot om op de Zwaluw te blijven. Hij heeft de vogel nog meermalen wederom vlak voor de voordeur gezien en ook nog kunnen fotograferen. Nadat Jeroen 's middags de vogel ook nog heeft kunnen filmen werd uit de beelden geconcludeerd dat het toch een (weliswaar op onderdelen iets afwijkende) ortolaan was.
Op de baan aangekomen concludeerden we al snel dat we voor de bezoekers in ieder geval niet hadden hoeven gaan want die waren er niet... Wel kregen we nog bezoek van Sierd en Adéle de Graaf die ons een grote zak met appels brachten. die komen ons heel goed van pas om merels vanuit het hout op het slag te lokken; dank daarvoor !
De vangsten vielen zoals verwacht flink tegen. Toch is ook het vaststellen van de AFwezigheid in plaats van AANwezigheid een voor vogeltrek-onderzoek net zo belangrijk. Na met veel moeite toch nog 14 vogels op de formulieren te hebben kunnen registreren viel de vangst uiteindelijk helemaal stil, tegen 15 uur zaten alle netten weer dicht en fietsten we met stevige wind in de rug terug naar de Zwaluw.

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-----------------------------------------
Waterral 2 / -
Roodborst 1 / -
Merel 4 / 1
Zwartkop 6 / -
-------------------------------------------
Totaal: 14 exemplaren, 4 soorten, met 230 m mistnet,
1 slagnet, 2 fuiken en 2 inloopkooien in 4:30 uren

Vlieland: controle LONDON-vink.

2011-10-17T22:38:00.006+02:00

Vanmorgen om 05:40 uur vertrokken naar de baan in een poging om voor het eerste licht nog wat spreeuwen te vangen uit de groepen die in de struiken zijn gaan zitten slapen. Dat lukte ten dele, 2 spreeuwen sprongen vanuit de struiken in het net. Buiten deze actie was het bepaald niet nodig om extra vroeg naar de baan te gaan want het was opvallend stil in de lucht. Totaal geen trekroepjes, nog niet één zanglijster of koperwiek die zich boven onze vangopstelling even liet horen. In de vroege schemer liet zich al snel een viertal merels op het slag druipen en kon ik vlak voor de eerste ronde nog een slag slaan. Alle vier zaten ze onder een net maar 1exemplaar wist in no time een gat te vinden en ging er al snel vandoor. De eerste ronde langs de netten leverde de bekende mix van lijsters, zwartkoppen en roodborsten op maar dan in sterk mindere mate ten opzichte van de voorgaande dagen. Vooral bij de roodborsten en merels is het aantal terugvangsten meteen behoorlijk hoog. Daarna blijft het in de lucht en in de netten rustig. wel komen er af en toe een paar vinken voorbij en vallen er een paar maal 5 tot 10 koperwieken in en komt er af en toe een enkele merel de baan op. Vlak voordat de excursie begint heeft Berry een leuk bericht. Een vink met een ring die met een L begint.... het blijkt een adulte vink-vrouw te zijn met een Engelse ring van de ringcentrale LONDON.

De Britten ringen de vinken dus met 2,3 mm (of 2,5 mm), dat wist ik nog niet. Ik heb dan ook nog niet eerder een dergelijk geval in de hand gehad. Een mooi voorbeeld dat illustreert dat dit een heel mooi sluitende ringmaat is voor vinken, naar mijn mening veel beter dan de echt dikke 2,8 mm die we in Nederland gebruiken. Tijdens de excursie (4 bezoekers) kunnen we een gevarieerd pakketje vogels laten zien met als afsluiter een indien beschikbaar altijd voor de bezoekers succesvolle baardman-man.
We krijgen vandaag meermalen 1 of 2 oeverpiepers over de baan of in het hout. Naar beneden druipend op het slag blijft vooralsnog echter een gevalletje van de wens blijft de vander van de gedachte....
We sprokkelen de hele dag weer door met rondjes van circa 5 vogels en lopen niet één keer een rondje zonder vogels. Ook komen we tot de ontdekking dat we nodig boorschappen moeten halen en dan vooral brood. Omdat we met z'n vieren donders goed in de gaten hebben dat de wind pal parallel aan het eiland vanuit het zuidwesten waait en niemand heeft zin om tegen de sterke wind in terug te moeten fietsen vanaf het dorp. En dus moet er een vrijwilliger aangewezen worden. we doen dat door middel van het trekken van strootjes. De rest laat zich raden.... Onderweg naar het dorp zie ik dat er inmiddels inderdaad ook op de andere delen van het eiland minder vogels zitten, maar in de singels rondom de kampeerveldjes van natuurcamping de lange paal ritselt en rammelt het nog steeds van de merels en koperwieken. Ik kijk even bij het toiletgebouwtje bij de waddenveldjes en zie daar een enorma verzameling merelpoep op de rand van de bestrating en rond een flink besdragende meidoornstruik liggen. Uit de struik vliegen zeker 20 merels die zich tegoed zaten te doen aan de bessen. Op het esterveld zitten 2 groepen van respectievelijk 67 en 84 rotganzen die het onderling nog totaal niet eens zijn over de hierarchische verstandhoudingen in de groep en continu naar elkaar lopen te dreigen. Midden op het westerveld ligt een dode zeekoet; niet alledaags om zo'n soort aan de wadzijde van het eiland te vinden. Op de weg terug blijkt de wind inmiddels aangewakkerd te zijn tot 6 bft uit de Zuidwesthoek maar tijdens het fietsen heb ik over een grote lengte van de tocht de waddijk en duintjes aan de wadkant naast me en valt het fietsen nog ontzettend mee.
Onderweg maak ik op enkele plaatsen nog weer een paar foto's voor het project NL in beeld. Al snel begint het licht mij echter in de steek te laten en is er weer een plek onbereikbaar omdat er gewerkt wordt door een ploeg leidingleggers; hoe treffend is het weer in het licht van de doelstelling van het project... terug op de Zwaluw begin ik aan het bakken van pizza's. Tegen 20:45 uur komt de rest van de groep ook terug; ze hebben er in de laatste ronde nog ongeveer 15 vogels bij kunnen vangen en zo kunnen we weer terugkijken op een dag met weliswaar minder maar toch waardevol aantal vogels op de lijst.

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-----------------------------------------
Waterral 5 / 1
Tjiftjaf 2 / -
Roodborst 5 / 10
Goudhaantje 2 / -
Merel 20 / 12
Baardmannetje - / 1
Kramsvogel 2 / -
Pimpelmees - / 1
Zanglijster 3 / 1
Spreeuw 8 / -
Koperwiek 15 / -
Vink 1 / 1
Zwartkop 24 / 1
-------------------------------------------------
Totaal: 115 exemplaren, waarvan 16 terugvangsten,
13 soorten in 13:30 uren met 250 meter net,
2 inloopkooien, 2 fuiken en 1 slagnet.

Vlieland: veel vertrek, weinig aankomst, toch goed vangen.

2011-10-16T23:16:00.007+02:00

Maar vraag niet naar de conditie van veel van de vandaag gevangen vogels...
Holmer was vanochtend al vroeg vooruitgefietst en wij zijn bij aanvang van de schemer nagekomen. Het viel toen al op dat we helemaal geen piepjes van koperwieken hoorden, amper merels langs de Post- en Polderweg zagen en veel minder tikjes van roodborsten hoorden dan voorgaande dagen het geval was geweest. De wind was weer iets toegenomen naar 4 bft uit de zuidhoek. Bij de eerste ronde meteen al redelijk wat terugvangsten en van alle soorten minder dan gistermorgen, hetgeen meteen al een aanwijzing is voor wat er gaande is. Na 3 rondes te hebben gelopen kunnen we gerust, samen met het radarbeeld van afgelopen nacht erbij, constateren dat het gisteren alhier een prima vertreknacht is geweest voor de vele tienduizenden lijsters die op het eiland zaten maar dat er weinig nieuwe aanvoer vanuit de herkomstgebieden is geweest. Veel vogels zijn vel over been, vooral de roodborsten. Daarvan is alles wat maar enigszins kon meteen weer vertrokken. De roodborsten die we WEL vangen zijn veelal terugvangsten van broodmagere vogels van de afgelopen dagen. Die mogen blij zijn als het ze nog gegund is om hier weer op krachten komen, maar als je nu 2 dagen voor naderend slecht weer als roodborst nog maar 13,8 gram weegt dan mag je je zorgen maken over je toekomstverwachtingen.
We hebben nog wel 2 leuke laat nog aanwezige soortjes bij de vangsten, een tuinfluiter en een fitis, beide in blakende conditie met veel aangelegd vet. De fitis weegt maar liefst 11 gram. Ander krentje in de pap is de bladkoning, ook met flink wat trekvet.

Foto's: bladkoning 1e kalenderjaar.

Tot rond het middaguur trekt het toch wel lekker door met af en toe invallende kleine groepjes koperwieken en kramsvogels en enkele tientallen merels. Ook passeren er de hele ochtend kleine groepjes vinken die van geen stoppen weten en ongevoelig zijn voor onze lokgeluiden, hoe goed we ze ook tentoonspreiden.
Daarnaast hetzelfde beeld bij vele honderden kauwtjes die in treintjes tot enkele tientallen voorbij komen. Vanaf vlak voor tot na de dagelijkse excursie krijgen we af en toe 1 of 2 oeverpiepertjes in het hout maar laat er zich geen verleiden tot foerageren op het slag, helaas...
Evenals gisteren kwamen er ook weer ruigpootbuizerden overvliegen, de teller kwam rond de 10 individuen uit die vrijwel allemaal perfect in dezelfde lijn als gisteren over de Kroonspolders passeerden, onverstoorbaar voortflappend. Ook waren er in de verte rond de getijwisseling vele tienduizenden steltjes invallend te zien op het Posthuiswad en zag ik een groep van een paar duizend eenden (waaqrschijnlijk wintertalingen) mooi kantelend en hoekend naar beneden gaan. Prachtig blijft het om met dit weer de vele vogels tegen het licht in te zien vliegen over de zilverkleurende rietpluimen. De zon schijnt prachtig door de toppen van de slagpennen en geeft de vleugels veelal een gouden randje; magnifiek om te zien.
Na de middag wordt het uitgesproken rustig met de vangsten en kan er even een beetje slaap ingehaald worden en knutselen we verder met diverse klusjes die nog geklaard kunnen worden. Daarbij wordt zoals vanouds een flink beroep gedaan op de inventiviteit en het improvisatietalent dat we als ringers veelal hebben of gaandeweg in de praktijk weten te ontwikkelen.
Aan het eind van de middag leven de vangsten weer enigsins op en vangen we weer wat meer zanglijsters en koperwieken. We zien een mooie groep van enkele honderden spreeuwen in omtrekkende bewegingen laag over de baan vliegen en daar zien we 1 juveniele roze spreeuw tussen; als die nou eens een keertje op de juiste plek te laag zou vliegen... In de schemer verzamelen zich groepsgewijs duizenden spreeuwen verspreid over de gehele opstelling en wachten we stilletjes tot ze allemaal een plaatsje op de takken en in de netten hebben gevonden. Daarmee maken we nog een heel goede laatste ronde met iets meer dan 30 spreeuwen (toch altijd weer verbazend hoeveel er toch nog weer uit de netten weer weten te ontsnappen...) en die krikken het dagtotaal nog behoorlijk op. We mogen dan ook niet klagen over deze dag waarop we toch nog mooi hebben kunnen genieten van alles wat er aan ons voorbijtrok.

Foto: zonsondergang in richting van het schietkamp.

Dagtotaal (nieuw geringd / teruggevangen):
------------------------------------------
Waterral 3 / -
Tuinfluiter 1 / -
Heggenmus 1 / -
Zwartkop 38 / 1
Roodborst 12 / 13
Bladkoning 1 / -
Merel 45 / 6
Fitis 1 / -
Kramsvogel - / 1
Goudhaantje 5 / 1
Zanglijster 3 / -
Spreeuw 40 / -
Koperwiek 14 / -
Vink 1 / -
----------------------------------------------
Totaal: 187 exemplaren, waarvan 22 terugvangsten
over 14 soorten in 14:30 uren met 250 mtr mistnet,
1 slagnet, 2 inloopkooien en 2 fuiken.

Vlieland: aanvang van de Oktoberperiode.

2011-10-15T23:43:00.006+02:00

Na 4 weken helpen met de verhuizing van m'n ouders is het nu tijd voor de volgende ringperiode. Vanmorgen vertrokken naar vlieland, net zoals veel, veel medelanders.. Ik was voor de zekerheid een uur vroeger met de trein vertrokken dan de reisplanner aangaf en dat bleek niet onverstandig. In Zwolle bleken de meeste treinen vertraging te hebben door een aanrijding met een persoon bij het Harde. Of er een verband bestond weet ik niet, maar toen ik uiteindelijk samen met 4 Zwitserse fietsers, een fietsend echtpaar en een contrabassiste op het balkon van de trein zat zag ik dat de vloer van het balkon vol met bloedspetters lag. Wat een reis werd dat, de conducteur moest op ieder station (men had van de intercity een stoptrein gemaakt) over de fietsen en tassen heenkruipen en kaartjes heb ik m niet zien knippen...
Maar goed, onderweg net ten noorden van Meppel nog wel een kraanvogel aan de grond zien staan. Verder leek het overal rustig te zijn met vogels.
Op Vlieland aangekomen ben ik eerst boodschappen gaan halen en daarna naar de Noordestoek gefietst om foto's te maken voor het project NL in beeld. Het was dusdanig mooi weer dat ik deze uitgelezen kans niet kon laten liggen. De duinen ten noorden van de manege stal Edda bleken vol te zitten met duizenden spreeuwen, kramsvogels en koperwieken die zich tegoed deden aan de resterende bessen van de amerikaanse vogelkers. Daarmee werd vandaag dus weer een aanzienlijke bijdrage geleverd aan de verspreiding van deze struiken door onze duingebieden..... Aan de Noordkant van het dorp heb ik tijdens het fotograferen op de rand van het bos en bungalowpark Duinkersoord nog twee bladkoninkjes kunnen lokaliseren op hun roepje in de struiken. En ook daar in het duin en later aan de rand van het bos bij Kooiplekslid honderden koperwieken, merels en kramsvogels in de struiken en pal naast de fietspaden. Ik moest het fotograferen in het duin staken omdat men daar uitgerekend in de herfstvakantie met de schelpenpaden aan het vernieuwen was. Dus maar verder het bos in en langs de waddijk, maar.... ook dat viel in duigen want ik had de batterij vban m'n camera leeg en bovendien was de reservebatterij nog niet opgeladen. Dus maar doorgefietst naar de Zwaluw waar bleek dat de bagagevervoerder de vrach nog niet afgeleverd had. Dus daar nog maar op gewacht want de speullen die ik op de vinkenbaan nodig heb zaten in die bagage. En zo arriveerde ik uiteindelijk pas om 17:30 uur op de baan waar Holmer Vonk, Jeroen Nachtegaal en Berry Striekwold net aan het wachten waren op de avondopleving. Ik kon ze vertellen dat het op het oostelijke deel van het eiland toch echt veel voller zat met vogels dan ik hier kon vaststellen. Toch hadden ze een heel leuke dag gedraaid, één van de weinige dagen boven 200 vogels van dit jaar. Daarbij een oeverpieper die gewoon in een net hing (we vangen de meeste oeverpiepers met het slagnet), een grote gele kwikstaart en vooral veel zwartkoppen. De merels vielen in aantallen tegen ten aanzien van de aantallen die ik onderweg zag, maar ze hadden er vandaag wel mooi één met een Helgolandring bij zitten. Mijn bijdrage in de vangsten bleef beperkt tot het in de schemer slaan van 1 roodborst met het slagnet.
Er was vandaag in het hele land enorme trek van ruigpootbuizerden. Ik heb er niets van meegekregen, maar op de baan hadden ze er zeker 20 zien langskomen.
In de late schemer zag ik nog tot drie keer toe een uil over en rondom de baan vliegen; hij vloog mooi over de netopstelling maar vangen was er niet bij.

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------
Waterral 4 / 2
Tuinfluiter 1 / -
Oeverpieper 1 / -
Zwartkop 81 / 4
Grote Gele Kwikstaart 1 / -
Tjiftjaf 1 / -
Winterkoning - / 1
Goudhaantje 4 / 1
Roodborst 37 / 8
Baardmannetje 2 / -
Merel 32 / 3
Pimpelmees 2 / -
Kramsvogel 8 / -
Koolmees - / 1
Zanglijster 6 / -
Spreeuw 31 / -
Koperwiek 29 / -
Vink 1 / -
-----------------------------------------------------
Totaal: 261 exemplaren, 18 soorten met 250 meter
net, 1 slagnet, 2 rallenkooien en 2 fuiken in 14 uur.

Goor: vangochtend aan het Twentekanaal

2011-09-28T23:43:00.005+02:00

Allereerst excuses voor het laat posten van dit bericht; ik zit midden in de verhuizing van m'n ouders (na 45 jaar op 1 stek) en heb er simpelweg niet eerder tijd voor gehad.

Bij vertrek van huis hoorden we afgelopen nacht een paar tikjes van zanglijsters en een roepende veldleeuwerik; daar was dus in ieder geval lage trek van gaande...
Het was vannacht fris en helder maar éénmaal in de buurt van het kanaal aangekomen bleek dat er flink wat witte wieven aan het rondspoken waren. Kortom, grondmist. Maar gelukkig bleek het bij aankomst op de vangplek flink mee te vallen, de kuil waarin we vangen was volledig vrij van mist maar het riet en gras was wel enorm nat. Hanneke is meteen begonnen met het knippen van alle riet dat in de afgelopen weken over de banen was gaan hangen of opnieuw was gaan uitlopen. Ik ging er meteen achteraan om de netten op te zetten en het lokgeluid aan te zetten. Dat werkte perfect want in korte tijd hadden we de netten open staan. Al heel snel daarna vingen we de eerste vogel, het was nog vrijwel geheel donker, maar de eerste zwartkop hing al. Op een 10 cm van de rand van het eerst geplaatste net hing ook even een vleermuis in het net maar deze ontsnapte al meteen toen ik het net aanpakte. Ik kon nog niet eens zien welke soort het was. De vangsten vielen al met al deze ochtend toch wel flink tegen. Dat wil zeggen, op basis van het weer en de vogeltrekradar had ik er meer van verwacht. Han is ook nog langs geweest en heeft een uur of 2 in z'n schuilhut tevergeefs zitten wachten op de IJsvogels. Het is voorspelbaar, maar binnen een half uur nadat hij vertrokken was hoorden we twee IJsvogels over de beek vliegen...
Waarnemingen vandaag: niet veel, maar wel een groepje van 4 grote lijsters, enkelel graspieprs en boompiepers. Aan het eind van onze vangsessie haden we ineens 3 hoornaars in de netten hangen en zagen we er nog minstens 4 vliegen; er zal vast en zeker ergens een nest in de vegetatie hebben gezeten want in een hoornaarmager jaar als dit is het opvallend om er op zo'n klein plekje zo veel te zien vliegen.

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-------------------------------------------
Winterkoning 2 / -
Tjiftjaf 4 / -
Heggenmus 12 / -
Pimpelmees 3 / 1
Roodborst 7 / -
Koolmees 3 / 4
Zwartkop 6 / -
Boomkruiper 1 / -
-----------------------------------
Totaal: 43 exemplaren, 8 soorten, 5:30 uren
met 93 meter mistnet.

Goor: vangsessie project ringmus.

2011-09-26T20:53:00.007+02:00

Vanmorgen tussen de bedrijven door (we zijn druk in de weer met de verhuizing van m'n ouders) weer een sessie gehouden voor het project ringmus. Bij het openzetten in het donker hadden de kauwtjes die naast het huis in de eiken slapen mij al meteen door. Er werd flink over me geroddeld daar boven in de bomen. 'Heb je t al gezien?'Nee? T is weer zover.... ze gaan ons weer proberen te vangen...' 'Nou... dan weet ik genoeg...'
Om een lang verhaal kort te maken: het bleef nog lang rustig in de tuin... Pas om half negen kon een turkse tortel niet langer wachten en stortte zich vol overgave op het voertafeltje om na een korte maaltijd in een moment van onoplettendheid zo maar het net in te springen. Echt duiven-onwaardig gedrag... Maar goed, na deze adulte man te hebben weggeringd bleef het opnieuw lang rustig. Ondertussen was wel merkbaar dat er goede dagtrek op gang was gekomen. Regelmatig kwamen er vooral heggenmussen en graspiepers in pal zuidelijke richting overvliegen. Van de drie groenlingen die zich de tuin in lieten vallen vingen we er tegen 09:30 uur één. Tegen 11 uur vingen we ineens nog weer 2 pimpels en een tjiftjaf tegelijkertijd. Het moet niet drukker worden dachten we meteen... en dat deed t dus ook niet want hier bleef het bij. Nog steeds geen spoor van huismussen, laat staan van soorten als roodborst of winterkoning. Het is verbluffend hoe met een interval van 2 weken toch nog zo sterk netgewenning kan optreden, want dat is het fenomeen waar we hier volgens mij vooral mee te maken hebben. Bij de huismussen ligt het waarschijnlijk anders want die staan er om bekend dat ze zich in de ruitijd na het broedseizoen met z'n allen op een totaal andere plaats kunnen ophouden met meer voedselzekerheid. Je kunt daarbij denken aan boerenerven met resten voer en/of openliggende bulten met kuilvoer. Helaas bestaat er in die situatie tegenwoordig echter ook steeds meer voedsel ONzekerheid voor ze want kuilvoer is meestal afgedekt en al het diervoer is vrijwel zonder morsen opgeborgen in silo's en onbereikbaar voor mussen.
We wachten opnieuw toch maar weer af wanneer ze terugkomen.

Dagtotaal (nieuw geringd/teruggevangen):
------------------------------------------
Turkse Tortel 1 -
Tjiftjaf 1 -
Pimpelmees 2 -
Groenling 1 -
------------------------------------------
Totaal: 5 exemplaren, 4 soorten, 6:00 uren
met 15 meter mistnet.

Zandmaaien.

2011-09-21T17:30:00.006+02:00

De dagen korten weer en dus is het in ons land weer tijd voor de grote winterschoonmaak. Bermen, slootkanten en rietkragen van sloten en kanalen worden weer flink onder handen genomen door talloze plantsoenendiensten, loonwerkers, waterschappen en provinciale- en landelijke overheden. En dan denk je dat in de huidige tijd (waarin alles in het teken staat van geld geld en nog eens geld en dan in het bijzonder het bezuinigen op het uitgeven ervan) het wel een beetje minder zou kunnen maar nee hoor... we blijven doorgaan met het uitgeven van miljoenen euro's aan het uitrukken met vaak gigantische machines met speciale maaibalken die om hun as kunnen draaien en tot op de centimeter nauwkeurig een lantaarnpaal of verkeersbord maar ook bomen tot op de schors kunnen vrijzetten van al dat vreselijk welig tierende groen. Dat daarbij ook nog wel eens te gehaast wordt gewerkt blijkt wel uit onderstaande foto genomen langs het overijssels kanaal in Raalte. Het riet moet hier zo dicht hebben gestaan dat de machinist van de maaimachine het bord compleet over het hoofd heeft gezien.

Aan de andere kant van het fietspad dat (ongetwijfeld om veiligheidsredenen) aan beide zijden volledig is vrijgemaaid heeft men zo rigoureus gemaaid dat de maaibalk tot in het zand ging en regelmatig omhoog getild moest worden omdat de berg zand die de machine vooruit stuwde te hoog werd. Zie onderstaande foto waar op te zien is dat het eerste groen net weer boven de zwarte aarde uitgroeit.

Het fietspad ligt er nu weer lekker strak en glad bij. iedereen heeft nu weer prachtig uitzicht op de bonte berm die rijkelijk gelardeerd is met door de maaibalk kapotgescheurde blikjes, kapotgeslagen chipszakken en allerlei ander bontgekleurd zwerfafval. Van deze bonte bermen kunnen we de komende tijd nog lang blijven genieten want voor het opruimen van dit zwerfafval is immers geen geld beschikbaar en is het arbeidsloon te hoog.........

Uit het hele land komen dit soort berichten van vergelijkbare waarnemingen van geldverspilling en ronduit vernieling van de zo belangrijke biotopen van vlinders en insecten die hun verbindingsroutes nu over grote oppervlakken weer helemaal kunnen vergeten. om nog maar te zwijgen van de verloedering in plantenvariatie die er optreedt door het continu klepelen en verhakselen van de vegetatie.
Uit Diepenheim kregen we afgelopen zomer al een bericht dat daar tussen Diepenheim en Neede in Juni al een berm was ontdaan van ongeveer 400 bloeiende orchideeën die daar net door het IVN geïnventariseerd waren...
Het is te hopen dat het bij beleidsmakers nu toch een keer doordringt dat er op dit gebied nog zowel financiële miljoenenwinst als winst voor de natuur te halen valt.

Raalte: vangdag project Ringmus.

2011-09-20T22:47:00.013+02:00

Vandaag hebben we weer een 'ringmus'sessie gehouden. Gisteren en eergisteren hebben we al een leuk aantal van 13 en 16 kleurcodes bij mussen kunnen aflezen. Ze waren dus inmiddels volop teruggekeerd in de tuin waar ze de voerplaatsen al snel teruggevonden hadden. Ondanks het feit dat er in de vroege schemer flink werd gealarmeerd door merels bezocht er niet één de tuin, laat staan onze mistnetten.
In de schemer zat er nog een roodborst helderop te zingen en deze kreeg ondersteuning van een tjiftjaf. de eerste vangsten lieten aanvankelijk even op zich wachten maar daarna kwamen verdeeld over de ochtend de mussen in kleine groepjes de tuin binnenvallen. Iedere keer is het dan toch nog weer verbluffend hoeveel mussen de netten toch weten te ontwijken danwel in het net kukelen en er zo weer uit rollen.

De meeste mussen die we vangen hebben de postjuveniele of postbroed-rui er inmiddel geheel of bijna opzitten. Vanaf nu wordt het dus een stuk moeilijker om de vogel op leeftijd te brengen omdat de leeftijdskleden nu eender zijn. in sommige gevallen kunnen we nog gebruik maken van de aanwezigheid van gele mondhoeken, maar dat wordt ook al moeilijk.

Foto: Huismus 1e kalenderjaar (herkenbaar aan de nu nog gele mondhoeken).

Wegens goede weersomstandigheden besluit ik om de netten eens veel langer dan de voorgeschreven minimale 6 uur open te laten staan. Eens zien of het effect van de aanhouder wint ook opgaat... De mussen laten het daarbij helemaal afweten, die hebben zoiets van 'morgen is er wel weer zaad voor ons' maar er komen wel een paar kleine groepjes mezen de tuin in en daar vangen we er toch een paar van. wat bij die vogels opvalt is dat ze bijna allemaal de postjuveniele rui al gecompleteerd hebben en dat ze in bijna alle gevallen vet bij zich hebben. Da's toch wel opmerkelijk want dat maak ik zo vroeg in het najaar niet vaak mee. Er zit één pimpel bij die het al wel helemaal bont heeft gemaakt met vetgraad 3 en een gewicht van 13,4 gram !
We moeten maar eens kijken of we deze vogels nog vaker hier gaan aantreffen..

Foto: blauwe Glazenmaker / Aeshna cyanea.

Aan het eind van de middag zit er nog een tjiftjaf in de tuin maar ook die weet de netten behendig te omzeilen en komt dus niet bij op de totaallijst.
Tussen het ringen door heb ik even een paar foto's uit het dakraam van het huis gemaakt om te laten zien in welk biotoop we zitten te vangen. Een wel behoorlijk typisch nederlands woonwijkbiotoopje kunnen we wel zeggen. opvallen is het verschil in tuin-inrichting met de belendende panden. Gelukkig zitten er nog een paar enigszins vogelvriendelijk te noemen tuinen bij zoals een voormalig boerenerf (linksachter) met nog wat grote bomen. achter die boerderij zat tot vorig winter nog een mooi gemeenteplantsoen maar dat is helaas geheel omgezet in gazon. Tevens in de omgeving nog een stukje moestuin (de tuin rechts van Hanneke's tuin), en een groot moestuincomplex aan de overkant van de straat achter de voormalige boerderij.
Het is wel duidelijk dat de wijk waarin Hanneke woont groener is dan mijn wijk in Goor. Ook daar zal ik komende vangdag eens dakraamfoto's maken.

Dagtotaal (nieuw geringd/teruggevangen):
------------------------------------------------
Heggenmus 2 / 0
Huismus 9 / 3
koolmees 3 / 0
pimpel 4 / 0
---------------------------------------------
totaal 18 ex nieuw geringd en 3 teruggevangen
met 19 mtr mistnet.

Vlieland: de laatste dag alweer...

2011-09-16T23:40:00.013+02:00

De verwachtingen waren voor deze ochtend wel heel erg hooggespannen. De vogeltrekradar gaf bij aanvang van de nacht zelfs even het maximaal meetbare aan op de schaal van 0 tot 10. Na een paar uur zakte, zoals vanmorgen voor vertrek naar de vinkenbaan bleek, deze piek in tot de helft van het niveau en bleef daar het grootste deel van de nacht op zitten. Ik kon op m'n dooie akkertje naar de vinkenbaan fietsen daarbij ondersteund door volop maanlicht dat m'n schaduw vele meters voor mij uir op het asfalt projecteerde. Op die manier was het ook een koud kunstje om de netten in het donker open te schuiven. Wel een letterlijk koud kunstje want het was door het heldere weer voor het eerst deze periode behoorlijk koud. Zo koud zelfs dat het niet ver van het vriespunt af zal hebben gelegen. En dan kun je er op wachten... door die kou zat er heel veel water op de netten en waren ze dus weer heel goed zichtbaar voor de vogels. Tijdens het openzetten viel ook al op dat de ritselindex nihil was terwijl het geluid dus wel de hele nacht had gedraaid. kortom, methode Ooij werkte hier voor deze nacht in ieder geval niet. We beleefden een prachtig ochtendgloren met tinten in diverse kleuren rood en roze, overvloeiend naar lila en blauw naar de hogere hemel.

De eerste ronde in het donker leverde 1 vogel op, een tuinfluiter. De 1e officiële ronde was er één met 12 vogels. Dat was dus beduidend minder dan de 1e rondes van onze beste dagen van deze periode. En die ronde zou uiteindelijk ook de toon zetten voor het verdere verloop van de dag. Kortom, een gewone gemiddelde dag zonder opvallende aankomst van een bepaalde soort, laat staan uitschieters in aantallen.

M'n theorie over de enorme piek in de radarmetingen (zie afbeelding links) is dan ook dat er behoorlijk wegtrek is geweest binnen het meetbereik van de radar en dat de trek daarna behoorlijk terugviel naar normale proporties op het moment dat die vogels het bereik uitgevlogen waren. Maar goed, da's voor mij slechts speculeren en invullen want ik ben geen expert in het interpreteren van deze metingen.

Na de leuke aantallen tjiftjaffen van gisteren vielen die aantallen voor vandaag flink terug. Een korte passage hiervan dus. Ook de fitis was vandaag weer totaal afwezig. de jaartotalen hiervan op zowel Schiermonnikoog als hier op Vlieland suggereren al overduidelijk een slecht broedseizoen in de herkomstgebieden. Wel hadden we vandaag ineens 2 ongeringde winterkoningen in de netten. en dat is nou net een soort waar je in deze fase van het seizoen voordat de doortrek uit scandinavië en het oosten van europa begint goed van kunt vaststellen hoe het broedseizoen ter plaatse zal zijn geweest. We hebben dit seizoen net als vorig jaar historisch lage aantallen van deze soort op vlieland. dit jaar tot nu toe 35 nieuw geringd tegen 49 in 2010 en 110 in 2009. dus duidelijk de gevolgen van 2 strengere winters dan de jaren daarvoor. Ne 11 uur wordt het in deze tijd vnah et seizoen altijd een spannende tijd van de dag want dat is het tijdstip waarop zich vaak de vangst van een bijzondere soort voordoet, de sperwergrasmus. En ja hoor, ook zo weer voor vandaag. Weer een mooi exemplaar, en vandaag een vogel met al iets verkleuring van de iris. Deze iris verkleurt in het eerste levensjaar van grijsgroenig naar groenachtig geel.

Foto's: sperwergrasmus, 1e kalenderjaar.

In onze laatste afsluitende ronde van deze ringperiode wachtten ons nog 2 verrassingen. 1 waarvan we al hevig verbaasd waren over de volledige afwezigheid ervan, een bonte vliegenvanger, en 1 die we hier zeker niet ieder jaar vangen, een roodborsttapuit.

Foto: roodborsttapuit, vrouw, 1e kalenderjaar.

Daarna zakten de vangsten net na het middaguur weer volledig in. dat kwam ons wel goed uit want er moest nog veel opruimwerk gedaan worden voordat we de avondboot naar huis zouden kunnen pakken. Het huisje de zwaluw moest geheel schoongemaakt omdat de ringgroep een weekend moet plaatsmaken voor de wadvogel-telgroep van SOVON. Daarom vertrekken wij een dag eerder en overnachten onze opvolgers, Gerrit Bochem en André Taam het weekend op een ander adres. Ondanks het feit dat we maar liefst 4 uitgevallen dagen hebben gehad mogen we niet klagen over deze 2 weken. We hebben weliswaar in voorgaande jaren wel eens veel beter gevangen maar gezien de omstandigheden en de voortekenen van een tegenvallende reproductie bij veel soorten viel het nog mee. De meest opvallende afwijking in het geheel was eigenlijk nog wel het geheel patroon in de trek waarbij duidelijk blijkt dat in de afgelopen maand de trek veel intensiever is geweest in het binnenland dan langs de kust waarbij niet alleen meer buitenlandse ringen werden aangetroffen in het binnenland maar ook opmerkelijke vangsten van dwaalgasten werden gedaan op plaatsen waar ze vrijwel of helemaal nooit worden waargenomen. zo had het ringstation in Overdinken vandaag de 17e September zelfs een sperwergrasmus en was dit de eerste waarneming in Twente ooit!
We wensen onze opvolgers op Vlieland succes, over 4 weken ben ik weer terug op vlie.

Foto: groene sabelsprinkhaan-man.

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-------------------------------------------
Winterkoning 2 / -
Zwartkop 61 / 1
Heggenmus 3 / -
Tjiftjaf 7 / -
Roodborst 3 / -
Goudhaantje 3 / -
Roodborsttapuit 1 / -
Bonte Vliegenvanger 1 / -
Rietzanger 2 / 1
Baardmannetje 4 / -
Kleine Karekiet 6 / -
Koolmees 1 / -
Sperwergrasmus 1 / -
Groenling 1 / -
Braamsluiper 1 / -
Kneu 1 / -
Tuinfluiter 9 / -
Rietgors 1 / -
---------------------------------------------------------
Totaal: 110 exemplaren, 18 soorten, 6:45 uren met 250m
mistnet, 1 slagnet, 2 fuiken en 2 inloopkooien.

Vlieland: van herfst naar zomer.

2011-09-15T22:15:00.012+02:00

In het donker naar de baan gefietst en toen al gemerkt dat er een ingrijpende verandering in het weer had plaatsgevonden. Er stond nog maar een relatief zwak windje van ongeveer 3 bft. De verwachtingen waren hooggespannen al zat de wind nog wel steeds in de verkeerde hoek, maar dat hoeft met deze sterkte niet zo'n probleem te zijn. de ritselindex in de struiken was echter weer miserabel te noemen ondanks het feit dat er nachtgeluid was gedraaid. Bij het krieken van de dag viel de wind meteen nog verder terug naar 2 bft. De eerste ronde leverde een heel matig aantal van 14 vogels op maar de rondes daarna waren iets beter en zouden tot na de middag op hetzelfde aantallenniveau door blijven lopen. Er was weer wat rallenbeweging geweest (ook geluid van gedraaid) en we vingen 2 rallen tegelijkertijd in 1 kooi en later ook nog weer 2 tegelijkertijd in een fuik maar één daarvan was al een terugvangst van die eersten. Bij die rallen een heel juveniel beest dat in zware postjuveniele rui was, op bijna de hele hals had de vogel de veren gelijktijdig laten vallen en er zat nu een hele baan van bloedspoeltjes van de nieuwe veren. En er zaten vandaag ineens baardmannetjes in de buurt van onze opstelling; ze zullen wel meer aan het zwerven zijn gegaan door de maaiwerkzaamheden in de polder want alle dagen voor vandaag hadden we er nog niet één gehoord. In drie groepjes vingen we er in totaal 7.

Foto: baardman-man.

Verder een duidelijke verandering bij de kleinere vogeltjes en dan in het bijzonder bij de tjiffen. Er zater er duidelijk meer in het terrein en ze lieten zich in tegenstelling tot voorgaande week beter vangen nu er zo veel minder wind stond. en het waren echt niet allemaal lokale rondzwervertjes want er zaten meer exemplaren met lekker wat vet bij dan zonder vet.
We kregen vandaag ook een gratis luchtshow van ongevederde vliegers voorgeschoteld. Een aantal zeer uiteenlopende vliegtuigen maakten hun rondjes over de Vliehors en de rest van het eiland als oefening voor de open dagen van de luchtmacht in Leeuwarden komend weekend.

Gezien het schitterende weer hadden we goede hoop op bezoekers voor de Donderdag-excursie om 11 uur maar er kwam totaal niemand opdagen.
's middags hebben we nog bezoek gehad van SBB medewerkers Carl Zuhorn en Jan Bunnik (van Terschelling. De vogels gaven ons even de tijd om bij te kletsen en over de polder uit te kijken. Daarbij zagen we nog een mooie lichte buizerd thermiekend zoals we hem afgelopen dagen al een paar maal eerder hadden zien doen, gingen er honderden kluten op de wieken, zagen we enkele tientallen lepelaars het luchtruim kiezen en constateerden we dat het maaien van de polder nog niet direct een verandering in het aantal foeragerende tapuiten had opgeleverd. Wel zagen we nog een fors uit de kluiten gewassen kat langs de rand van het gemaaide veld lopen. Verder agen Hanneke nog ene leuke interactie tussen een sperwer en twee kraaien. De kraaien zaten de sperwer flink te mobben maar na enige tijd werden de rollen omgedraaid en begon de sperwer stootduiken uit te voeren op beide kraaien die net even rustig op de toppen van de wilgen op de dijk van de vierde polder waren gaan zitten. Op het pad zagen we nog een mooie sabelsprinkhaan en op 2 plekken liet zich nog een zonvangende zandhagedis zien. Kortom, ook wij hadden een heerlijke zonnige dag.
Om half vier in de middag was het echt gebeurd met de vangsten en hadden we de netten weer gesloten.

Foto: Sabelsprinkhaan.

Foto: zandhagedis.

Aan het eind van de middag hebben we het strand nog even weer opgezocht. Ditmaal om foto's te maken voor het project Nederland in Beeld. We agen ongeveer 15 drieteenstrandlopers(allen onge(kleur)ringd, vier bonte strandlopers en een vijftal rosse grutto's. ook troffen we een op het strand zittende zeekoet aan die met een zilvermeeuw in z'n nabijheid wachtend verzwakt op de dood zat te wachten.

Foto: stervende zeekoet.

Dagtotalen: (nieuw geringd/teruggevangen):
------------------------------------------
Waterral 3 -
Tuinfluiter 2 -
Witte Kwikstaart 1 -
Zwartkop 23 3
Heggenmus 4 1
Tjiftjaf 26 -
Roodborst 1 -
Fitis 4 -
Witgesterde Blauwborst 1 -
Goudhaantje 3 -
Sprinkhaanzanger 1 -
Baardmannetje 7 -
Rietzanger 3 1
Pimpelmees 1 -
Kleine Karekiet 6 2
Kneu 1 -
Braamsluiper - 1
Rietgors 1 1
Grasmus 2 -
--------------------------------------------
Totaal: 99 exemplaren, 19 soorten, 9:00 uren met
250 mtr mistnet, 1 slagnet, 2 fuiken en 2 inloopkooien.

Vlieland: Toch nog avondvangst na een dag wind.

2011-09-14T23:31:00.008+02:00

Het was vandaag nog steeds mis met de wind. We werden vanmorgen vroeg opnieuw wakker met gejoel langs het huis en dan weet je al wel waar je aan toe bent. Omdraaien in je bed dus... De wind bleek 7 tot 8 bft te zijn en dat bleef de gehele dag nog zo tot een uur of 5 in de middag. De dag werd dus hoofdzakelijk achter de computer doorgebracht want ook daarop heeft de westerse mens van deze tijd zo z'n verplichtingen...
We zijn vanmorgen nog wel even naar het strand geweest alwaar we geconstateerd hebben dat de zeegang behoorlijk was en met de wind in de westhoek verorzaakte dat een stevige golfslag met golfhoogtes van 3,5 meter hoogte.

Foto: ons verblijf, De Zwaluw.

Aan het eind van de middag zakt de wind uiteindelijk toch iets terug tot 5 a 6 bft en fiets ik toch nog even naar de baan om een paar uurtjes te proberen te vangen.
Tijdens het wachtren op het lopen van de eerste ronde geniet ik nog een tijdje van een grauwe vliegenvanger die boven het slag aan het jagen is op een wolkje van dansmuggen. Prachtige acrobaatjes zijn het. De derde en vierde polder zijn de afgelopen dagen gemaaid en dat heeft meteen invloed op de aanwezigheid en gedrag van vogels in de buurt van onze netten. De maaiploeg heeft keurig netjes z'n werk gedaan en in de buurt van onze netten aan de voet van de dijkjes staan al duizenden afdrukken van vogelpootjes in de modder. Dat is alvast spannend voor de dag van morgen. Op het gemaaide deel vliegen en foerageren circa 500 spreeuwen die zich in een steeds onrustiger wordende wolk laag over het veld verplaatsen. Een paar keer scheren ze laag over de netten maar tegen half 8 taaien ze af naar de slaapplaats in de meeuwenduinen. Ook meeuwen liepn er wel op het gemaaide veld, ruwweg geschat ongeveer 100 stuks met daarbij nog enkele tientallen stormmeeuwen en een enkele zilvermeeuw. Verder in ieder geval 5 watersnippen en enkele groenpootruiters en kieviten. Dan de vangsten van deze avond. Weinig verrassends, dus hoofdzakelijk zwartkoppen. Bij die soort was het meest verrassen nog wel het feit dat nu na alle dagen met zo goed als alleen maar jonge vogels nu ineens 2 adulten op een totaal van 6 vogels. Verder nog vermeldenswaard: opnieuw hing voor de derde keer de sperwergrasmus van 3 September in de netten. Nog steeds heeft deze vogel geen vet aangelegd en was niks in gewicht toegenomen; da's toch al een redelijke verblijfstijd voor deze soort. als hekkensluiter toch nog een verrassing: een kleine barmsijs, wederom een soort die hier niet alledaags is en al helemaal niet zo vroeg in het seizoen.

Foto: De derde Kroonspolder in avondschemering.

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------
Winterkoning - / 1
Braamsluiper - / 1
Heggenmus - / 1
Zwartkop 6 / -
Rietzanger 2 / -
Tjiftjaf 1 / -
Sperwergrasmus - / 1
Kleine Barmsijs 1 / -
-------------------------------------------
Totaal: 14 exemplaren, 8 soorten, 3:00 uren
met 250 meter net, 1 slagnet.

Vlieland: en weer een off-day....

2011-09-13T23:46:00.008+02:00

De wind is afgelopen nacht opnieuw verder aangewakkerd, om 05 uur stond er maar liefst 8 bft. Geen weer om vogels te vangen met mistnetten dus...
als alternatief hebben we vandaag om het nuttige met het aangename te verenigen een wandeling gemaakt. Bij vertrek zagen we ter hoogte van de (voormalige) slagboom aan het pad naar de Zwaluw een vogel uit de dichte vegetatie opspringen; een KWARTEL ! Jeetje, leuk zeg. Voor mij een nieuwe Vlielandsoort. De vogel vliegt naar de overkant van het klinkerweggetje en daar zien we hem nog 1 keer wegvliegen naar de noordzijde van het bomenland. Heel goed is hierbij het karakteristieke vliegsilhouet te zien. Na deze heel leuke waarneming zijn we over het strand achter het posthuys naar het dorp gelopen om daar boodschappen te halen. ook op het strand ging het vanzelfsprekend best tekeer. Het hoogwater had duidelijk extra verhoging en we liepen aanvankelijk over ene strand van amper 40 meter breed. De dammen waren ook niet zichtbaar maar daar kwam na ongeveer een uurtje lopen snel verandering in.

Foto: Kop Zeebaars.

Foto: Olieveer.

Foto: strandtagliatelli.

Veel vogels waren er niet te zien, zelfs de zeevogels zoeken rustige plekken op. toch hebben we onderweg kunnen genieten van enkele 10-tallen drieteenstrandlopertjes, 3 paarse srandlopers een stuk of 10 scholeksters, circa 100 eidereenden en een honderdtal zilver- en kleine mantelmeeuwen. Verder ook nog 3 grote mantelmeeuwen en vlakbij het hotel Seeduyn op het strand een hybride bonte x zwarte kraai samen met een zwarte kraai. We zijn door het bos naar de vuurtoren geklommen alwaar net een filmploeg met opnamen voor een nieuwe tv-serie bezig was. Daarna zijn we het dorp ingelopen, hebben boodschappen gedaan en zijn vervolgens met de bus weer terug naar het Posthuys gereden.
Morgen maar weer eens zien of het dan wel vangbaar weer is, goede hoop daarop hebben we niet, de verwachting is dat er dan nog steeds 8 bft uit het westen zal staan.

Vlieland: voor de wind vangen...

2011-09-12T22:43:00.009+02:00

De fietstocht om 05 uur werd weer een kopie van gisterochtend. Nou ja, kopie... er stond nu al een krachtige wind van 6 bft en natuurlijk had ik m weer recht van voren. En onderweg vielen de eerste regensputters ook al; gelukkig van korte duur.
Op de vinkenbaan aangekomen heb ik maar meteen besloten om de netten aan de zuidkant van de dijk maar niet eens open te schuiven want daar stond dus echt te veel wind op.
De rest van de opstelling staat redelijk beschut en die netten heb ik opengezet met de filosofie dat ze na de eerste ervaringen snel genoeg weer dicht kunnen.
de vangsten vielen meteen tegen; er was werkelijk niks te horen/zien in de struiken. Toch ving ik 6 vogels in die ronde. Na de ochtendschemer wakkerde de wind nog verder aan en al vanaf 8 uur stond er Zuidwestenwind 7 bft. In die tweede ronde nog weer drie vogels en de constatering dat de eerste netten toch maar beter weer dicht geschoven moesten worden. Er was vanochtend wel stevige beweging van met name steltlopers, ganzen en vele meeuwen; er kwam onder andere een breedfront vliegende groep van enkele honderden bontjes (bonte strandlopers) met enorme snelheid laag over de opstelling. Verderop in de derde Kroonspolder vele honderden steltlopers, vooral veel groenpootruiters, wulpen, maar ook kluten en strandlopers. Vanaf 8 uur begint het weer licht te regenen in korte buien, maar om 9 uur gaat deze neerslag over in gestage motregen tot lichte regen. Ik neem een verstandig besluit en rond de dag af met het sluiten van de netten. om 10:30 uur zit alles dicht. Ik verricht nog even verschillende onderhoudswerkzaamheden zoals het aanspannen van enkele inmiddels wat opgerekte netten, plaatsen van enkele tussenstokken bij netten die opzij waaien en in de struiken vast komen te zitten. Verder controleer ik in de ringhut de memorysticks met MP-3 bestanden om de corresponderende nummers bij de soortenmixen op overzichtelijke formulieren te zetten. Het puinpadnet is opgeruimd want daar hadden we slechts vergunning voor tot vandaag omdat het puinpad beschikbaar moet zijn voor de voertuigen die gebruikt worden bij het maaien en gras afvoeren in de derde Kroonspolder. Men begint vandaag te maaien in de eerste kroonspolder en zal over een paar dagen wel aan 'onze' polder toe zijn.

Foto: uitzicht over de Kroonspolders bij motregen en windkracht Zuidwest 8 bft.

Voordat ik doorfiets naar de Zwaluw kijk ik nog even over zee vanaf de strandovergang bij het schietkamp. Op het strand zie ik een jager zitten. Da's niet in de haak want die vogels hoor je niet op zo'n manier te zien. Ik besluit om hem maar eens van dichterbij te gaan bekijken want er mankeert hem vast iets. Op ongeveer 50 meter afstand vliegt de vogel, zij het behoorlijk moeizaam, toch tegen de wind in weg. Het blijkt een kleine jager te zijn waarvan mooi de iets langer doorlopende middelste staartpennen te zien zijn.

Foto: kleine jager op het Noordzeestrand.

Daarna maar snel weer naar de Zwaluw gefietst. Het reeds gemaaide kruidige gras in de polder ruikt weer fantastisch. De middag wordt vooral doorgebracht met het invoeren van ringgegevens van vogels uit afgelopen broedseizoen in het programma GRIEL van het vogeltrekstation. Daarbij loopt de temperatuur al weer snel flink op; niet omdat de kachel zo hoog staat, maar omdat we met grote regelmaat weer tegen diverse problemen met de invoer aan lopen. Hartstikke gek wordt ik er inmiddels van. Ik heb op een gegeven moment geconstateerd dat ik in 20 minuten 4 vogels had ingevoerd, terwijl ik in het veld iets meer dan een minuut nodig heb. dat schiet dus echt niet op als je nog duizenden gegevens te gaan hebt.... De wind is 's middags verder aangewakkerd tot 8 bft met uitschieters en stevige vlagen tot 9 bft.

Dagtotalen (nieuw geringd/teruggevangen):
-----------------------------------------
Zanglijster 1 / -
Kleine Karekiet 1 / -
Braamsluiper 1 / -
Tuinfluiter 1 / 2
Zwartkop 5 / 2
Kneu 1 / -
-----------------------------------------------
Totaal: 14 exemplaren, 6 soorten, 3:30 uren met
194 meter net en 1 slagnet.

De windkaart van hedenavond.

Vlieland: de wind als spelbreker.

2011-09-11T21:34:00.010+02:00

De wekker loopt af en ik veer overeind in bed. Sh#@.*... het is al aan het schemeren!
Maar gelukkig, als ik de slaap uit m'n ogen wrijf blijkt dat het zo helder is dat de bijna volle maan de slaapkamer zo sterk verlicht dat het lijkt alsof het al licht aan het worden is... Een half uurtje later zit ik op de fiets richting de vinkenbaan. Ook op de weg is het zo licht dat de schaduwen van de wolkenpartijen op het asfalt geprojecteerd worden. Ze komen me snel tegemoet waardoor snel geconcludeerd kan worden dat er behoorlijk wat wind staat die ook nog eens een keer uit de richting komt waar ik heen moet... dat wordt dus flink stoempen op de pedalen. Het geluid is vlak voor de bocht naar het schietkamp goed te horen; wat wil je, het heeft de wind mee. Tijdens het opzetten van de netten schuift de maan al snel achter de wolken. De ritsleindex is weer nihil, ondanks het feit dat er de hele nacht geluid heeft gedraaid. Maar goed, de harde wind 5 bft uit de verkeerde hoek (ZW) geeft ook weinig aanleiding tot hoop op goede vangsten. Toch haal ik de eerste ronde 12 vogels binnen en dat mag gezien de omstandigheden nog niet eens slecht heten. Het zijn weer vooral zwartkoppen. In de tweede ronde is Hanneke inmiddels gearriveerd en zij haalt meteen een tuinfluiter met aan de rechterpoot een glimmende ring uit het net. De ring is te glimmend voor de ringen van Britse makelij die wij hier gebruiken dus dat vraagt om wat extra aandacht. het blijkt dan ook een Belgische ring te zijn. Een tuinfluiter die dus in z'n eerste levensjaar van zuid naar Noord trekt. dat past geheel in het straatje van enkele andere in den lande gecontroleerde ringen van Belgische origine en het is samen met ervaringen uit voorgaande jaren het bewijs uit welke richting de grote stromen overwegend eerstejaars zwartkoppen en tuinfluiters in deze tijd van het seizoen komen. Postjuveniele dispersie in Noordelijke richting dus. in deze tweede ronde hebben we ook weer een waterral in één van de inloopkooien zitten, het is de eerste adulte ral die we deze week vangen, een klein exemplaar met mooie strokleurige poten en een knalrode snavel.

Foto: adulte waterral.

Om 11 uur hebben we de wekelijkse zondag-excursie. Volledig tegen onze verwachtingen in stonden er toch nog 5 bezoekers die de wind op de fiets hadden getrotseerd en het halve eiland overgefietst hadden om ons ringwerk te aanschouwen. Bij hen ook de broer van bevriend collegaringer Kees van Kleef uit Hardenberg en de vader van Pieter Schaper, medewerker van Staatsbosbeheer alhier op het eiland. De bezoekers waren er getuige van (ja, het was weer na elf uur...) dat Hanneke van een ronde langs de netten terugkwam met een sperwergrasmus. Ja hoor, weer één. Dat maakt dus 3 voor deze week en nummer 7 voor dit seizoen.

Foto: Sperwergrasmus, 1e kalenderjaar. De zevende van dit seizoen.

het puinpadnet doet het vandaag net als gisteren ook goed, we vangen er een spreeuw, 5 graspiepers en een kneu. Daarnaast betrappen we een jonge zilvermeeuw die net van een groenling staat te vreten. Het geeft maar aan hoe hongerig die meeuwen momenteel zijn. Na de excursie lopen we nog een redelijk goed rondje, maar daarna bedingt de lucht flink dreigend te worden en maakt om 13:15 uur een felle regenbui het besluit om te stoppen makelijk voor ons. We hebben weer een gevarieerde ochtend meegemaakt die veel meer aan vangsten had kunnen opleveren maar waarbij de stevige wind duidelijk spelbreker was.

Oh ja, gisteren had ik nog moeten vermelden dat we een geval hadden van een rietzanger die na het loslaten tegen het raam van de ringhut vloog. Het leek tragisch voor de vogel af te lopen want hij lag bijna dood en met een volledig omgedraaide kop op apegapen. Hanneke heeft de vogel een half uur lang verzorgd door af en toe water op en in de snavel te deppen en de vogel warmte en rust te geven. En waar ik al helemaal niet meer op rekende gebeurde: uit een op z'n rug liggend hoopje ellende dat z'n kop achterstevoren op z'n lijf had staan herrees een volledig herstelde rietzanger die z'n weg weer kon vervolgen alsof er niets was gebeurd. Ik had wel eerder gehoord van de mogelijkheid tot herstel van raamslachtoffers maar van zo ver terugkomen....

Dagtotalen (nieuw/terugvangst):
-------------------------------
Waterral 1 / -
Zwartkop 55 / -
Graspieper 5 / -
Tjiftjaf 1 / -
Heggenmus - / 1
Fitis - / 1
Roodborst 1 / -
Koolmees - / 1
Sprinkhaanzanger 2 / -
Spreeuw 1 / -
Rietzanger 3 / -
Groenling 1 / -
Kleine Karekiet 1 / 1
Putter 1 / -
Sperwergrasmus 1 / -
Kneu 1 / -
Tuinfluiter 4 / 1
Rietgors 5 / 1
---------------------------------------------------
Totaal: 89 exemplaren, 18 soorten, 7:30 uren met
259 mtr net, 2 inloopkooien, 2 fuiken en 1 slagnet.

P.S. de terugvangst van de koolmees was 1 vogel uit een groepje van 4 exemplaren. de ring is door onszelf in een voorgaand jaar aangelegd. Dat komt niet veel voor want de meeste koolmezen zijn reeds door het NIOO geringd of door ons geringd tijdens mezentrek. Het zou wel heel interessant zijn om te weten of deze vogel in de tussenliggende tijd ook wel eens door het NIOO in een nestkast is aangetroffen. Helaas zal de terugmelding dat niet vermelden, maar ik zal eens navraag doen bij een collega en hem vragen of hij even in de database kan zoeken...

Vlieland: Nisoria in de gloria.

2011-09-10T21:55:00.011+02:00

Het was vannacht weer nauwelijks afgekoeld, om 5 uur was de fiets weer kletsnat en onderweg tijdens de fietstocht naar de baan werd het weer zweten geblazen. De wind was ondertussen ook aangewakkerd en stond nu met 4 bft vrijwel pal zuid. Tijdens het openschuiven van de netten heb ik de de defecte luidspreker kunnen vervangen door een andere die ik op aanwijzing van Frank majoor in de hut had weten terug te vinden. Het was weer rustig in de struiken; totaal geen beweging dat op de aanwezigheid van slapende of ingevallen vogels kan duiden. De eerste ronde was met slechts 11 vogels dan ook een rustige. Bij het eerste licht waren voor het eerst dit seizoen een paar piepjes van zanglijsters te horen. Van waterrallen taal noch teken deze ochtend; vangsten bleven ook uit.

Foto: Zandhagedis, Lacerta Agilis, man.

Lange tijd voelde de lucht zwaar aan van de luchtvochtigheid en gaf het eerste licht dat over de polders streek een heel bijzondere sfeer waarbij alles geel kleurde en de zon zich pas veel later liet zien op het moment dat hij al behoorlijk hoog stond. We hoorden ook weer een paar goudhaantjes in de struiken maar we vingen er mede veroorzaakt door de hardere wind vandaag slechts 1. Verder viel de afwezigheid van grasmussen op. Dat duidt op wegtrek zonder nieuwe aanvoer want gisteren hadden we immers moddervette grasmussen die er volledig klaar voor waren om de volgende etappe te gaan afleggen. Verder lijkt het er meer en meer op dat het met de sprinkhaanzangers wel aflopende zaak is. dat zou je ook zeggen van de bosrietzangers, maar daar vingen we er vandaag nog 1 van terug die eerder dit seizoen alhier op de vinkenbaan geringd is. Er was weer wat intensievere trek van graspiepers. Even hadden we goede hoop op een nieuwe weeksoort. er heeft ongeveer een kwartier lang een appelvink-vrouw in het hout gezeten, maar wisselend afspelen van de zang kon de vogel niet verleiden om naar beneden te komen al keek ze wel erg geïnteresseerd. Nadat de zon langzaam maar zeker toch overwicht over de bewolking wist te bevechten kwamen er ook wat roofvogels in beweging. we zagen 2 wespendieven overkomen, waarvan er één regelmatig in de struiken ging zitten. Bij dat exemplaar was tijdens het rondvliegen boven de polder goed te zien dat hij/zij handpenrui vertoonde. Verdere waarnemingen: een groep van circa 70 lepelaars in de derde Kroonspolder, 1 ringmus in de struiken langs het dijkje, 1 steenloper laag over de baan, enkele tientallen groenpootruiters, 4 bosruiters, 2 witgatjes en 6 watersnippen in de dichtstbijzijnde plassen in de derde Kroonspolder, 3 veel verstoring veroorzakende sportvliegtuigjes boven de polders.
Zoals op zo'n dag als dit te verwachten is viel het met de vangsten al op tijd stil. En dan toch was er na de klok van 11 ineens toch weer een verrassing in de vorm van de zesde sperwergrasmus van dit seizoen. Weer zo'n flink assertief exemplaar en net zoals onze vorige een exemplaar met niet eens zo'n heel sterk geschubt verenpatroon.

Foto's: Sperwergrasmus, Sylvia nisoria, 1e kalenderjaar.

Daarna nog als één van de laatste vogels een putter, de derde van dit seizoen. Putters vangen we hier meer jaren niet dan wel.

Foto: Putter, Carduelis carduelis, 1e kalenderjaar.

Om 14 uur zijn we gestopt en met de wind net zoveel mee als tegen teruggefietst naar de Zwaluw. 's avonds ben ik nog weer teruggefietst naar de baan om handmatig het nachtgeluid in te stellen; de tijdschakelaar noodzaakt ons hiertoe omdat de nieuwe MP-3 spelers alleen op laag volume herstarten als we via de tijdschakelaar werken. Onderweg krijg ik op de polderweg continu zwermen onweersvliegjes in m'n gezicht. Na terugkeer blijkt dat er een zwaar onweersfront onderweg is naar Vlieland en amper een half uur later zitten we vanuit de kamer te genieten van een prachtig lichtspektakel waarvan zoals we in het journaal op TV zien al heel wat mensen in het zuiden en westen van het land heel wat minder genoten hebben....

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
---------------------------------------------------
Graspieper 1 / -
Tjiftjaf 3 / -
Heggenmus 4 / -
Fitis 3 / -
Roodborst 1 / -
Goudhaantje 1 / -
Rietzanger 9 / -
Pimpelmees - / 2
Bosrietzanger - / 1
Koolmees - / 1
Kleine Karekiet 1 / 2
Vink 2 / -
Sperwergrasmus 1 / -
Groenling 2 / -
Braamsluiper - / 1
Putter 1 / -
Tuinfluiter 3 / -
Rietgors 1 / 1
Zwartkop 22 / 1
---------------------------------------------------
Totaal: 64 exemplaren, 19 soorten, 7:30 uren, met
259 mtr net, 2 inloopkooien, 2 fuiken en 1 slagnet.

Vlieland: de eerste goudhaantjes!

2011-09-09T17:02:00.008+02:00

Eidelijk een weersverbetering en dus maar weer vroeg naar de baan. Het is wederom een warme nacht en het zweet staat me (ondanks slechts een T-shirt onder het regenjack) al op de rug voordat ik de eerste knik in de polderweg voorbij ben. Er staat toch nog een redelijke wind uit de westhoek, maar dat is een richting waarbij we er op de netten niet veel hinder van ondervinden. Bij het aanbreken van de schemer zit ik zoals gewoonlijk even een kop koffie te drinken naast de deur van de hut. De wind valt op dat moment in korte tijd behoorlijk terug en het onmiddellijke gevolg daarvan is dat die vervelende k*#@enmuggen het meteen weer op m'n nek en oren voorzien hebben. In de struiken hoor ik op dat moment minimaal 4 waterrallen met hun varkensgeluiden de aantredende ochtend begroeten. Een kwartiertje later is het tijd om de eerste ronde te lopen. Ondanks het feit dat er tijdens het openzetten van de netten totaal niets in de struiken te horen was kwam ik van die eerste ronde terug met 17 vogels. Dat is dus vergelijkbaar met de eerste rondes van de eerste dagen van deze week. daarbij opmerkelijk genoeg minder zwartkoppen dan verwacht, maar weer wat meer rietvogels in de vorm van een paar sprinkhaanzangers, rietzangers en kleine karekieten. Tijdens het wegringen van deze vogels hoor ik net buiten de hut in de struiken een paar goudhaantjes roepen. Vuurgoudhaantjes? Nee, het blijken gewone goudhaantjes te zijn want in het eerste net vanaf de hut hangt er meteen één. In de volgende ronde volgen er nog twee. Da's best opmerkelijk vroeg dat de eerste goudhaantjes op de baan zitten. Theoretisch zouden het nog een paar vogeltjes uit het bomenland kunnen zijn, maar dan nog... het is in ieder geval veel vroeger dan we hier in het langjarig gemiddelde gewend zijn.
Er komt vanochtend duidelijk een toename van trek van heggenmussen en vooral van graspiepers op gang. De eerste soort reageert al wel wat op geluid maar van de andere weten we uit ervaring al wel dat je die voor half september vrijwel niet aan de grond krijgt om ze op de vinkenbaan te vangen. al vroeg in de ochtend merk ik dat één van de luidsprekers in de opstelling hapert en soms zelfs helemaal uitvalt; na een half uurtje sputteren en pruttelen is het helemaal gebeurt en wordt het in die hoek van de opstelling stil. Zoeken naar een reservespeaker in de hut levert vooralsnog niets op dus morgen beginnen we met een geluidsbron minder en zal ik de hut binnenste buiten keren om nog een herriemaker te zoeken...
Na de goudhaantjes zaten er vandaag ook ineens een paar pimpeltjes tussen de netopstelling en zagen we drie koolmezen in het hout waarvan er maar 1 een ring droeg. Van de 6 pimpels die we uiteindelijk vingen hadden er slecht 2 een NIOO-ring, droeg er 1 een ring van onszelf en waren er drie nog ongeringd. Dan is het duidelijk dat het NIOO wel weer wat nestjes heeft gemist want de vogels verkeerden nog in een dusdanige fase van postjuveniele rui dat de kans maar klein is dat ze nu al van buiten het eiland zouden kunnen komen.
Bij de vangsten zaten vandaag weer een paar leuke grasmussen en braamsluipers.
Bij de grasmussen zaten 2 volvette exemplaren die een gewicht van maar liefst 18,9 en 17,4 gram hadden. De kans dat die nog een dagje extra op het eiland blijven lijkt me klein te zijn. Ze mogen wel uitkijken dat ze er niet nog meer bijvreten want dan gaat al dat vet contraproductief werken want dan kost het meer energie om met dat overgewicht te vliegen dan dat het een goede balans tussen 'tankinhoud' en brandstofverbruik oplevert. We hebben vandaag totaal geen roofvogels waargenomen, en dat nog wel terwijl het er een mooie dag voor was waarbij rond een uur of 11 de bewolking enige tijd behoorlijk week en de temperatuur flink opliep. De spreeuwen in de polder beginnen van dag tot dag een beetje dichterbij de ringbaan te komen; de struiken van lijsterbes en vlier op afstand beginnen inmiddels al redelijk leeg te raken en dat dwingt ze om wat meer lef te hebben. Om 15 uur hebben we de netten weer gesloten nadat de vangsten volledig stilvielen; dat dagritme zit er nog steeds in. tijdens het terugfietsen zien we op het cavalerieschietkamp en op dieverse plekken langs de polderweg weer een aantal tapuiten opvliegen. Het zijn er echter zeker niet zoveel als ik na zo'n storm verwacht had. Bij het posthuis zag ik nog een mooie man roodborsttapuit op de toppen van de rozenstruiken zitten. Daar ook nog een groep van circa 25 groenlingen, druk foeragerend op de rozenbottels.
Tijdens het terugfietsen naar de zwaluw hebben we alweer een dreigende bewolking in de rug maar daar komt vooralsnog geen regen uit, deze bewolking waait boven het eiland volledig uiteen. Pas aan het eind van de middag wordt het weer volledig grijs en valt er enige tijd motregen.

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------
Waterral 2 / -
Grasmus 9 / -
Winterkoning - / 1
Tuinfluiter 5 / 1
Heggenmus 3 / -
Zwartkop 33 / 1
Roodborst 2 / -
Tjiftjaf 8 / 1
Witgesterde Blauwborst 1 / -
Fitis 6 / 1
Gekraagde Roodstaart 1 / -
Goudhaantje 3 / -
Sprinkhaanzanger 3 / -
Pimpelmees 3 / 3
Rietzanger 12 / -
Koolmees 1 / -
Kleine Karekiet 5 / 5
Groenling 2 / -
Braamsluiper 3 / 1
-----------------------------------------------------
Totaal: 116 exemplaren, 19 soorten, 8:30 uren met
259 meter net, 1 slagnet, 2 fuiken en 2 inloopkooien.

Vlieland: regen, wind en toch nog ringen.

2011-09-08T22:22:00.004+02:00

De storm van afgelopen dagen was vanmorgen geluwd en er stond nog een krachtige wind van 6 bft, maar er kwamen nog in een vrijwel ononderbroken frequentie buien vanuit het Westen van zee aandrijven waardoor zelfs maar denken aan een poging te gaan vangen niet in ons opkwam. Na de middag luwde de wind nog weer wat verder maar de regen bleef dusdanig vaak tegen de ruiten slaan dat het onverantwoord zou zijn om toch te gaan ringen. Dus maar flink met de admininstratie bezig. Gisteravond zaten we in een flink koude zwaluw en voelden de wind over onze hoofden blazen. Normaal gesproken is dat het moment om de kachel voor het eerst dit seizoen maar aan te steken, maar gisteren hadden we al ontdekt dat dit niet lukte. Dus kwam vanmiddag de monteur langs. hij heeft flink zitten sleutelen en dat had resultaat. We zaten er in no time weer lekker behaaglijk bij maar na een uurtje begon het toch wel erg warmpjes te worden en gaf de thermometer al 25,5 graden aan.... De thermostaat van de kachel bleek kapot te zijn zodat hij maar doorging en doorging met verwarmen... Dus gebeld met Carl Zuhorn en hij regelt dat er een nieuwe thermostaat besteld wordt.
We hebben op tijd gegeten en daarna ben ik op de fiets gesprongen en naar de vinkenbaan gefietst want het weer knapte nu toch snel op. De wind zat nog maar op 5 bft en het aantal buien was ook tot een acceptabel niveau gezakt. Aangekomen op het pad naar de baan bleek dat er met de storm toch weer nieuwe tapuiten op het eiland waren aangekomen want er zaten er nu al snel geteld 6 op het pad. Onderweg zag ik er langs de polderweg ook al meer dan voorheen. Snel heb ik het puinpadnet ook weer opgezet maar dat heeft vanavond niet echt mogen baten. Wel ving ik toch nog een aantal andere vogeltjes waaronder, heel leuk, de sperwergrasmus van 3 September weer terug. De vogel bleek 2 gram te zijn toegenomen in gewicht en zat nu op 29,1 gram. De toestand waarin de netopstelling verkeerde viel enorm mee, ik heb geen schade geconstateerd, en moest alleen wat schoorlijnen opnieuw aanspannen. Wel viel het op dat er heel wat trossen lijsterbessen van de struiken waren afgewaaid.
Dat zal de komende dagen we lwat invloed kunnen hebben op de vangst van bijvoorbeeld groenlingewn en spreeuwen. We zullen zien. Om ruim 21:15 uur heb ik de laatste ronde nog gelopen en daarna was het al weer over voor vandaag. We zijn benieuwd naar de dag van morgen want er moeten toch wat vogeltjes een paar dagen noodgedwongen aan de grond hebben gezeten... De wind zakt nog verder weg en er stroomt warme lucht het land binnen. Bij terugkomst op de Zwaluw is het warmer dan toen ik naar de vinkenbaan vertrok.

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen):
-------------------------------------------
Winterkoning 1 / 1
Tjiftjaf 1 / -
Sprinkhaanzanger - / 1
Fitis 1 / -
Sperwergrasmus - / 1
Grauwe Vliegenvanger 1 / -
Grasmus 1 / -
Groenling 1 / -
Tuinfluiter - / 1
Rietgors 1 / -
Zwartkop 3 / 1
--------------------------------------------
Totaal: 15 exemplaren, 11 soorten, 2:50 uren
met 200 meter mistnet en 2 inloopkooien.

Vlieland: storm op de kust.

2011-09-07T20:48:00.003+02:00

Tja... hebben wij weer de twijfelachtige eer om de vroegste herfststorm ooit mee te maken op de plek waar ie zo ongeveer het hardst de kust raakt. Een goed lezer begrijpt het al snel, er is vandaag weer niet gevangen.

Vlieland: de eerste off-day...

2011-09-06T22:30:00.003+02:00

Het is meteen duidelijk als je naar onderstaand kaartje kijkt: gisteravond en vannacht donders onweer, windkracht toegenomen tot 7 en vanmiddag 8-9 bft. Vandaag niet gevangen dus...

Vlieland: de herfst meldt zich...

2011-09-05T21:17:00.012+02:00

Om 5 uur ben ik nog maar net bij het Posthuys de hoek om of het begint al te regenen. Grrrr... maar het valt mee, het zijn maar een paar druppels en als ik na tegen een inmiddels stevige wind intrappen bij het schietkamp de hoek omdraai is het net weer droog. Op de baan aangekomen blijkt hewt nachtgeluid niet aan te staan. Grrrr.... ik had de tijdschakelaar gistermiddag ingesteld en getest, maar zoals zo vaak bij testen: als je test dan werkt het goed, maar als je dan voor t eggie gaat... Juist ja. Het geluid ging dus bij aankomst om 05:15 uur handmatig aan. Vervolgens ben ik snel de netten gaan openschuiven en het vangen kon dus weer gaan beginnen. De eerste ronde stelde niet eens echt teleur, destemeer omdat ik tijdens het openschuiven de ritselscore al op nul komma nul had gezet. Er liet zich helemaal geen vogel merken in de struiken. Dertien vogels komen op de ringlijsten. Acht daarvan krijgen een ring en vijf hadden er al één. En dat zegt samen met de conditie waarin de vogels verkeren al meteen veel over wat er vermoedelijk aan de hand is: wel wegtrek maar geen aankomst. Zowel de ongeringde als de geringde vogels zijn over het algemeen veel lichter en hebben (nog) vrijwel geen trekvet maar in meerdere gevallen wel lichte afwijkingen zoals vervormingen aan poten of oude wonden.

Foto: Tapuit, man, 1e kalenderjaar.

In de tweede ronde hangt er een vergelijkbaar aantal vogels in de netten. Daarbij naast een mooie tapuit ook 1 kleine karekiet; de eerste rietvogel voor deze ochtend, die al een ring draagt. Tuurlijk denk ik meteen, weer eentje die is blijven hangen in plaats van verder te zijn gevlogen. Maar als ik de vogel uit het net peuter zie ik wel dat de ring een wat andere vorm heeft. Juist ja... het is een ring uit LETLAND ! Op de ring staat RIGA LATVIA en een letter/cijfercombinatie die net al bij onze 2,3 mm ringen besataat uit 2 letters gevolgd door 5 cijfers. Da's meteen al een aanwijzing waar de vogel in ieder geval geweest is... Het zou best nog eens zo kunnen zijn dat de vogel in Letland als nestjong is geringd, want de ring ziet er voor een eerstejaars vogel al wel behoorlijk 'gedragen' uit en de inslagen van de tekst zijn al donkergekleurd. Het is in ieder geval de verste terugmelding van een kleine karekiet uit ons bestand dat nog wel een verre karekiet uit zuidwest Frankrijk en één uit Zuidoost Zweden, maar die zitten hemelsbreed toch op kortere afstand dan de westgrens van Letland.

Foto: kleine karekiet uit Letland.

Als Hanneke arriveert is één van de eerste handelingen die ze kan uitvoeren het verwijderen van 2 waterrallen die tegelijkertijd in één van de inloopkooien zitten. In de tussentijd is de wind nog weer verder aangewakkerd en zit om 9 uur al op 5 bft. Tijd om (zeker met het oog op de wind die nog aangekondigd wordt) de netten beter af te schoren met touw want ott nu toe stond het grootste deel nog in de 'zomerstand' met slechts 1 schoorlijn. De herfst meldt zich dus duidelijk. Gedurende de rest van de ochtend moeten we nog meerdere extra tussenrondes langs de netten maken want er trekken met toenemende regelmaat buien over het eiland die aanvankelijk met lichte regen beginnen maar duidelijk in intensiteit toenemen.
De vangsten lopen logischerwijze ook terug en tegen 13 uur concluderen we dat het maar weinig zin heeft om nog langer te blijven. We hadden nog enige hoop op een opleving nadat tussen de buien door zelfs nog even sprake was van luwende wind en opklaringen, maar dat viel toch tegen. In die periode zagen we nog een eerstejaars (ongeringde) lepelaar foerageren in de dichtstbijzijnde waterplas in de derde Kroonspolder. De vogel ging meteen op de wieken op het moment dat er een sportvliegtuigje over de polder kwam vliegen. Dat leverde direct daarna ook de waarneming van een over de rug van de vierde polder jagende slechtvalk en een biddende torenvalk in dezelfde polder.
Tevens zagen we in zuidoostelijke richting over het wad een grote rookwolk opstijgen. Later zou blijken dat het om een grote brand in een snoepfabriek in Harlingen ging. Massaproductie van marshmallows dus....

Foto: Cranberry's; rood goud van Vlieland.

Dagtotalen (nieuw geringd / terugvangst) :
--------------------------------------------------
Waterral 2 / -
Rietzanger 1 / -
Heggenmus 1 / 1
Kleine Karekiet - / 2
Roodborst - / 1
Braamsluiper 1 / 1
Gekraagde Roodstaart 1 / -
Zwartkop 28 / 5
Tapuit 1 / -
Spreeuw 1 / -
Sprinkhaanzanger 1 / -
Groenling 1 / 1
------------------------------------------------------------
Totaal: 49 exemplaren, 12 soorten, in 7:30 uren met
259 mtr net, 2 inloopkooien, 2 fuiken en 1 slagnet.

Vlieland: de regen die niet kwam...

2011-09-04T19:22:00.010+02:00

Afgelopen nacht het bed ingekropen met het vrijwel zekere gevoel dat het voor vanochtend wel uitslapen zou worden, zo overtuigend negatief waren de weersverwachtingen wel...
Om 03:30 uur werden we wakker van regen en nog steeds het flakkerende licht van het affakkelen op de Noordzee dat de gehele kamer en slaapkamers van de zwaluw verlichtte. Later vandaag zouden we horen dat het nog behoorlijk tekeer was gegaan met onweer en harde wind in het passerende regenfront; daar ben ik in ieder geval keihard doorheen geslapen...
De wekker stond gewoon op 04:30 uur en wat schetste mijn verbazing? Die reeds gepasseerde regen bleek de enigste voor in ieder geval de eerste uren te zijn want het regengebied spreidde zich uiteen precies op het punt waar het ten hoogte van den Helder vanuit het zuidwesten het Waddengebied inschoof. Snel koffie gezet, gewassen, t mondje geschrobt en naar de baan gefietst. Het was voor de derde nacht op rij weer drukkend warm en de rug was al nat bij aankomst op de baan. Er stond een windje van 2 bft uit ZZW en die zou bij het krieken van de dag uiteindelijk zo goed als wegzakken. Ook tijdens het openschuiven van de netten werd ik op de baan flink bijgeschenen door het flakkerende licht op zee. De ritselindex van in de struiken slapende vogels bleek erg laag en het openschuiven werd bemoeilijkt doordat de netten door de nattigheid en wind flink verkleefd waren geraakt. Op het slag lagen 2 stevige takken die bij het passeren van het onweer uit het hout waren gewaaid. ook op het pad naar de baan was een flinke tak uit de berm het pad opgewaaid. Na het openzetten van de netten was er nog even tijd over om voor de hut even te genieten van een kop koffie in afwisseling met de Vlielander vinkenbaantraditie van muggenmeppen; als onder deze zomerse temperaturen de wind wegzakt is het meteen raak, je mept je het leplazarus vanwege de vele muggen en dazen die dan loskomen.
De eerste ronde was zoals verwacht een rustige, maar toch kwam ik nog met 17 vogels terug bij de hut en klagen was er dus niet bij. In 2 van de netten zat een waterral, voor de rest waren het vooral weer zwartkoppen. De tweede ronde leverde een vergelijkbaar aantal en de derde ronde haalden we ongeveer 40 vogels op. Tussen het hele pakket zat niet echt veel onverwachts, maar toch onder andere wel de eerste (!) adulte zwartkop van deze week met een al wat oudere ring. Deze vogel blijkt op 9 september 2009 te zijn geringd in Den Burrg op Texel; een gevalletje van in dezelfde tijd van het jaar in dezelfde regio... Waar de vogel zich in de andere periodes van het jaar ophoudt kunnen we alleen maar naar gissen.
Verder nog weer een tweede waterral, wederom in een net in plaats van een inloopkooi. Onder het genot van bijkletsen met SBB-medewerker Carl Zuhorn hebben we de bonte verzameling weggeringd. Even later was het alweer tijd van de eerste van de excursies die we op de Zondagen, Dinsdagen en Donderdagen van 11 tot 12 uur op de vinkenbaan houden. We zaten met een leuk portie vogels klaar maar er kwam niemand opdagen; of het moet het zwitsers echtpaar zijn die we daar voor kunnen vermelden, maar die kwamen gewoon bij stom toeval aanlopen want zij waren vanzelfsprekend niet in staat om het aankobdigingsbordje bij de slagboom te lezen... Na wat uitleg over wat die vogels in die netten deden vervolgden zij hun weg. Daarna volgden Sierd en Adéle de Graaf nog en dankzij hen hebben we vandaag toch nog wat financiële ondersteuning binnen weten te halen doordat zij een streng ringen hebben gesponsord. Er was vandaag duidelijk wat meer trek van graspiepers en er vlogen wat vaker watersnippen en bosruiters over de derde Kroonspolder. In het hout zagen we af en toe een enkele koolmees en pimpel. Verder was er eigenlijk niets op het gebied van avifaunistische waarnemingen te melden. M'n beide Spaanse collega's waren er vandaag niet meer bij; doordat de veerboten vanwege het festival voor de Maandag volgeboekt waren zagen zij zich genoodzaakt om vandaag al te vertrekken, helaas...

Foto: groenling met "compote-snavel" veroorzaakt door indrogend vruchtvlees van rozenbottels.

Na 12 uur zakten de vangsten erg snel in en begonnen de paar sputters motregen die we tot dan toe hadden gehad om te vormen tot zwaarder dreigende lucht. Op de buienradar zagen we hoe laat de eerste serieuze regen het eiland zou bereiken en dus zat er nog maar één ding op, inpakken.

Dagtotaal (nieuw geringd/terugvangst):
--------------------------------------
Waterral 3 / 1
Braamsluiper 3 / -
Winterkoning - / 1
Grasmus 1 / -
Heggenmus 2 / -
Tuinfluiter 1 / 1
Roodborst 1 / -
Zwartkop 92 / 2
Witgesterde Blauwborst - / 1
Fluiter - / 1
Paapje 1 / -
Tjiftjaf 2 / -
Sprinkhaanzanger 2 / -
Fitis 1 / 1
Rietzanger 3 / 1
Grauwe Vliegenvanger 1 / -
Kleine Karekiet 8 / 2
Groenling 3 / -
--------------------------------------------------
Totaal: 135 exemplaren, 18 soorten, 7:45 uren, met
259 mtr net, 1 slagnet 2 inloopkooien en 2 fuiken.

Vlieland: een zomerse Septemberdag.

2011-09-03T21:45:00.011+02:00

Bij vertrek vanaf de zwaluw liep vanmorgen om 05 uur het water bijkans met straaltjes van de fietsen af, zo zwaar had de dauw het eiland in haar greep. Het was dan ook behoorlijk mistig en met 15 graden in de nacht voelde het broeiering warm.
De wind was de gehele nacht in het Zuidwesten blijven zitten. De netten plakten dan ook stevig en het kostte meer tijd om ze te openen dan ons lief was. Vlak voor de mooie zonsopkomst hebben we de eerste ronde gelopen en die viel ondanks de natte omstandigheden niet tegen. sterker nog, we hadden met ongeveer 40 vogels het dubbele aantal van gisteren in diezelfe ronde. Zoals te verwachten in deze tijd van het seizoen vooral zwartkoppen, maar ook een enkele kleine karekiet, tuinfluiter en onverwachts helamaal achteraan op het hoge droge duin een sprinkhaanzanger.
De tweede ronde is normaal gesproken een stuk beter, daarin vangen we meestal het dubbele of meer ten opzichte van de eerste ronde, maar dat effect bleef vanmorgen uit. Het werden er ongeveer net zoveel als in de eerste. De leukste soortjes die daar vandaag bij zaten waren vuurgoudhaan en een waterral. Verder in de derde ronde nog een mooie adulte en volledig in nieuw verenkleed getooide witgesterde blauwborst. Het echte krentje in de pap kwam vandaag echter in de ronde van 11 uur, een sperwergrasmus. Feest voor onze Spaanse vrienden want als deze vogel voor ons al tot de schaarse soorten behoort dan gaat dat voor hen helemaal op.

Foto: Sperwergrasmus (Sylvia Nisoria) 1e kalenderjaar.

De gemiddelde gewichten van de zwartkoppen van vandaag lagen beduidend lager dan gisteren; de meerderheid kwam niet over de 20 grams-grens heen, ook later op de ochtend niet nadat ze alle tijd hadden gehad om flink bij te eten. toch waren er zeker wel uitschieters bij, wat te denken van een tuinfluiter van 25,4 gram naast een exemplaar van 17,9 gram...
Nadat tegen 9 uur de mist definitief was opgetrokken en het in de hogere luchtlagen begon op te klaren werd het snel warmer en stegen de temperaturen tot goede zomerse waarden. Dat houdt echter in de meeste gevallen dan wel in dat de vangsten behoorlijk stil vallen, en zo geschiedde. Wel zagen we mooie behoorlijk lage roofvogeltrek op gang komen. In amper een half uur tijd kwamen er 5 wespendieven laag over de baan en later zagen we er ook nog enkele boven het duin en boven de eerste K.P. 's middags kwam er nog een heel mooi licht exemplaar laag over de zwaluw gevlogen. Daar genoten we in de warme zon verder op de middag ook nog van een tiental witte kwikstaarten op het dak van het posthuis, 3 foeragerende gierzwaluwen, een torenvalk die netjes door boerenzwaluwen werd weggebracht en boven het dennenbos nog krijsende grote sterns.

Foto: rups van wilgenhoutvlinder, circa 9 cm.

In de avond wordt het weer dampig buiten maar dat trekt later op de avond toch weer op. We zien als we buiten bij de Zwaluw sterren staan te kijken een groot oranje schijnsel boven de Noordzee. Als we op het duin poolshoogte gaan nemen blijkt dat men op het productieplatform aan het affakkelen is. Een beruchte activiteit gedurende de trektijd, in de trekroute en gedurende de nacht... Dat zal wellicht weer flink wat vogelslachtoffers maken want we horen al weer regelmatig vogels over komen vliegen...

Foto: affakkelen bij nacht op productieplatform op de Noordzee.

Dagtotalen: (nieuw geringd / teruggevangen):
--------------------------------------------
Waterral 1 / -
Grasmus 1 / -
Graspieper 1 / -
Tuinfluiter 5 / 1
Winterkoning 1 / -
Zwartkop 69 / 2
Heggenmus 2 / -
Tjiftjaf 4 / -
Witgesterde Blauwborst 1 / -
Fitis 4 / 1
Sprinkhaanzanger 1 / -
Vuurgoudhaantje 1 / -
Rietzanger 2 / -
Spreeuw 2 / -
Kleine Karekiet 5 / 2
Groenling 1 / -
Sperwergrasmus 1 / -
Rietgors 2 / -
-------------------------------------------------
Totaal: 110 exemplaren, 18 soorten, 7:45 uren met
259 meter mistnet, 2 fuiken en 2 inloopkooien.

Yes... We zijn weer op vlieland !

2011-09-02T19:04:00.015+02:00

Eindelijk... Gisteravond met een vanwege het festival 'into the great wide open' bomvolle avondboot aangekomen op ons ringwalhalla Vlieland. De overtocht ging over een spiegelgladde Waddenzee en de fietstocht in de avondschemer met een fantastisch tegenlicht inclusief aan het eind een laagstaand smal sikkeltje van de maan. Onze eilander vrienden Sierd en Adéle hadden al een voorraad rantsoen naar de Zwaluw gebracht en aldaar werden we opgewacht door Hans en Trees van Heiningen. Na een stevige kop koffie en dito borrel was het goed slapen en wachten tot de wekker om 04:30 uur eindelijk afliep.... Ook de fietstocht naar de baan vond onder perfecte omstandigheden met een fabuleuze sterrenhemel plaats. Met drie man hadden we de netten in iets meer dan een half uur openstaan en begon het wachten op de eerste ronde. de verwachtingen waren hooggespannen want gisteren waren er de eerste voortekenen al dat er een nieuwe zending vogels zou kunnen arriveren. De eerste ronde viel mede door zware dauw tegen, alhoewel Hans eerder deze week maar weinig 1e rondes met 20 vogels had gelopen. De tweede ronde gaf echter een heel ander beeld. In die ronde vingen we pas de eerste rietvogels en het aantal zwartkoppen en tuinfluiters overtrof de 1e ronde ruimschoots. M'n Spaanse collega van het NIOO, Ivan de la Hera wist te vertellen dat hij aan een voedselonderzoek aan zwartkoppen had meegewerkt en daarbij bleek dat zij in staat waren om in slechts 20 minuten een bes te verwerken tot een keutel! Dus is het niet verwonderlijk dat we in de tweede ronde al onder de besseninkt komen te zitten als we ze uit de netten peuteren.
Foto: bosje zwartkoppen.
In die 2e ronde heeft Ivan meteen ook een leuke terugvangst van een zwartkop, namelijk een exemplaar met een mooi glimmende ring van de ringcentrale HELGOLAND in Duitsland. Om 09:30 uur moet Hans van Heiningen ons verlaten, zijn bijna volle ringweek zit erop. En ja hoor... gisteravond maakte Trees nog de opmerking: 'als je morgen een draaihals vangt dan...' Ze moeten ongeveer halverwege Vlieland ne Harlingen hebben gevaren op het moment dat ik dus een draaihals uit het net kon halen.... Zo gaan die dingen nu eenmaal in de ringerij. Daarna ook nog even een fluiter en een kneu kunnen we hier ook niet tot de dagelijkse vangsten rekenen.
Foto: Fluiter.
Op het puinpad langs de hut zaten vanochtend weer enkele tapuiten en witte kwikstaarten maar niet één daarvan belandde in het speciaal daarvoor dwars over het pad opgestelde net. Wel vingen weer enkele spreeuwen in maar ook daarvan rolden er 3 uit een groepje van 6 uit het net voordat we ze hebben kunnen uithalen. Mooie juveniele vogels die al ongeveer halverwege hun postjuveniele rui waren gevorderd. Er vliegt al een behoorlijke zwerm spreeuwen in de polder, foeragerend op de eerste rijpe vlierbessen en lijsterbessen. Vooralsnog houden ze echter behoorlijk afstand van de ringbaan. Verdere waarnemingen vandaag: 3 watersnippen, enkele tientallen groenpootruiters en dito witgatjes bij de plassen in de 3e polder, 1 bruine kiekendief, lichte trek van heggenmus en graspieper, enkele gele kwikstaarten. Tegen 14 uur zakten de vangsten behoorlijk in en dus hadden we om 15:30 uur de gehele opstelling weer gesloten in afwachting wat ons morgen brengen zal. De Zuidzuidoostelijke wind kwam vanmorgen van 1 bft opzetten naar 3 bft in de middag en is bij het vallen van de avond omgedraaid naar Zuidwest. In tegenstelling tot gisteren is het in de avond zwaarbewolkt en dampig geworden op het eiland. De temperatuur zit om 22:30 uur nog steeds op 17 graden. We zullen zien wat morgenochtend de invloed daarvan zal zijn.
Foto: Dagpauwoog al in winterslaap.
Foto: a hard day at the office.

Dagtotalen: vers / terugvangst: -------------------------------
Draaihals 1 / -
Grasmus 5 / 1
Heggenmus 1 / -
Tuinfluiter 11 / -
Roodborst 1 / -
Zwartkop 69 / 1
Blauwborst 1 / -
Fluiter 1 / -
Gekraagde Roodstaart 1 / -
Tjiftjaf 3 / -
Paapje 1 / -
Spreeuw 4 / -
Sprinkhaanzanger - / 1
Groenling 2 / -
Rietzanger 1 / -
Kneu 1 / -
Kleine Karekiet 12 / -
Rietgors 1 / -
Braamsluiper 1 / 2
---------------------------------------------
Totaal: 122 exemplaren, 19 soorten, 9:00 uren
met 259mtr net + 1 slagnet en 2 inloopkooien.

Vangsessie ringmus Raalte.

2011-08-29T22:55:00.009+02:00

Het leek een goed idee... een ochtendje vangen in de tuin terwijl Raalte op één oor lag na een halve week feestgedruis van het stoppelhaene-feest. Zelf hebben we hier op bescheiden schaal aan meegedaan door de concerten te bezoeken van de bands The wolff, Go back to the Zoo en Peter Pan Speedrock.

Foto's: The Wolff op Stoppelhaene 2011.

Foto: Frank Majoor klust bij... (Peter Pan Speedrock).

Het suisde vanochtend nog steeds licht in onze oren, maar goed. De netten stonden om 6 uur vanmorgen weer open en het wachten was op de eerste vangsten. Daarvoor, nog in het donker, zat er een merel in de voortuin heel zachtjes te zingen; vermoedelijk de eerste subsong van een eerstjaars vogel. Tegen de verwachting in was het toch zwaar bewolkt en enigszins dreigend in de lucht dus de weersverwachting kon in ieder geval de prullenbak weer in.
Na het inschenken van een kop koffie trok gekrijs van een vogel mij aandacht de tuin in. Meteen daarna zag ik een kat onder één van de netten zitten en die stond op het punt om de vogel (een koolmees) uit het net te grijpen. Snel naar buiten dus.... op het moment dat ik buiten kwam en de kat er (net op tijd) als een speer vandoor ging zag ik dat er nog 3 andere vogels in het net sprongen. Nadat ik die vogels uit het net had was er nog eentje ingevlogen en dat was t dan. Daarna was het gebeurd met de vogels want de schrik van de kat zat er goed in. Er heeft nog wel even een ekster met een lange nek zitten kijken of er nog iets voor hem te halen viel maar hij zag de netten goed staan en koos het hazenpad. Tussen 09:30 een 10:00 uur volgde er nog een stevige bui en daarna vingen we opnieuw nog 1 huismus, maar dat was het dan ook echt wel voor vandaag. Om 12:30 uur hebben we de beide netten weer gesloten. De vangsten van vandaag:

Dagtotaal: (nieuw geringd/terugvangst):
---------------------------------------------
Koolmees 0 / 1
Huismus 4 / 1
---------------------------------------------
Totaal 6 vogels met 19 meter net in 6,30 uur.

Vangsessie project Ringmus in Goor.

2011-08-24T21:02:00.006+02:00

Het was de hoogste tijd om weer eens in de eigen tuin te gaan vangen voor het project ringmus. De verwachtingen waren bepaald niet hooggespannen want de afgelopen dagen zag ik vanaf mijn werktafel maar heel weinig beweging in de tuin. De Turkse tortels en houtduiven waren nog wel het meest prominent aanwezig en af en toe zag je een paar koolmeesjes en een enkele groenling of vink door de struiken schieten. Maar dat was het dan wel, de huismussen laten zich nog steeds in geen velden of wegen zien. Slechts één gekleurringde man liet zich gisteren zien en aflezen.
De eerste vogel van deze ochtend was meteen een nieuwe ringsoort in mijn tuin!
Voor het eerst sinds Maart 2001 hing er een ekster in het net. Tenminste, een ekster die ik ook nog eens een keer in handen wist te krijgen voordat ie het net weer uitrolde.

Het betrof een eerstejaars vogel die een korst brood had gescoord; de broodkorst hing enkele meters verderop in het net hetgeen suggereerd dat de ekster al een heel eind door het net had gelopen.
Na de ekster bleef het lange tijd stil in de tuin want hij verzette zich hevig en schreeuwde moord en brand tijdens het uithalen. Dat zette de hele kauwenpopulatie uit de verre omgeving aan om eens te komen kijken wat er gaande was. De eiken naast huis zaten er in korte tijd vol mee. De est van de ochtend vielen de vangsten dus behoorlijk tegen. De gekleurringde huismus waar ik net over schreef liet zich ook vangen en bleek zwaar aan het ruien. De handpennen zaten in het stadium waarin ze zeker nog een week nodig hebben.Verder ving ik nog een koolmees terug van eerder deze zomer en daarnaast nog een paar andere vogels. Daarbij ook de groenling die ik al een paar weken lang onbeholpen zag foerageren met 1 stijve poot. Hij bleek een oude breuk in het bovenbeen te hebben gehad en op de borst zat ook een litteken; hij zal dus zeer waarschijnlijk op het nippertje aan een sperwer of kat zijn ontsnapt. Op het moment dat ik de netten na het middaguur heb weggehaald melden de eerste paar duiven zich al weer snel....

Dagtotaal: Nieuw geringd / teruggevangen:
-----------------------------------------
Ekster 1 / 0
Koolmees 1 / 1
Vink 1 / 0
Groenling 2 / 0
Huismus 0 / 1
------------------------------------------
Totaal 4 nieuw geringd en 3 teruggevangen =
7 vogels met 15 meter net in 6,5 uur.

Vangochtend in het riet langs het Twentekanaal.

2011-08-20T19:38:00.012+02:00

Het was weer eens tijd om in de nachtelijke uren op pad te gaan. Eindelijk een rustige en droge nacht na weer een paar nachten met regen en de vorige nacht ook onweer dat eerder die avond een catastrofe veroorzaakte op het Pukkelpopfestival in België. Als voormalig fanatiek festivalganger gaan m'n gedachten nu toch telkens weer uit naar de mensen die in die misere hebben gezeten of zelfs het leven hebben gelaten, moeder natuur liet zich weer eens even van haar zwarte kant zien.
Om 03:30 uur was de fiets weer volgeladen en trok ik de poort bij huis achter me dicht. Meteen werd mijn activiteit opgemerkt, een mannetje bosuil liet enkele eiken verderop met luid geroep zijn misnoegen merken. Gelijk heeft ie, een mens hoort nu op één oor te liggen. Twee straten verder merkte ik dat m'n fietstas toch te zwaar beladen was met de geluidsinstallatie erin. De tas zakte scheef en begon in m'n fietsspaken te ratelen. Na iedere 100 meter kon ik opnieuw stoppen omdat de tas steeds opnieuw scheefzakte. Dat was niet te doen en dus moest het besluit maar worden genomen om de inwoners van Goor maar uit hun nachtrust te halen en al ratelend verder te fietsen. Enfin, uiteindelijk kwam ik op de vanglocatie aan en kon snel beginnen met opbouwen onder een half maantje die mooi hielp met bijschijnen. het was behoorlijk helder en mede daardoor koud. In de laagtes van het terrein stond al een laag grondmist en het riet hing zwaar door van de dauw. Tijdens het opbouwen luister ik altijd goed naar de geluiden in de struiken. Zitten er vogels die al zijn ingevallen of bij het vallen van de nacht zijn gaan zitten slapen? Deze nacht niets van dat, de ritselindex staat op nul als het laatste net openstaat. Daarna kan het wachten beginnen en zie ik uiteindelijk pas bij het begin van de schemer om een uur of 5 dat er een paar vogeltjes binnen komen vallen. Vervolgens beleef ik een prachtig ochtendgloren dat het kanaal en omgeving knalrood en daarna oranje kleurt.

Twee steenuilen kondigen aan de overkant van het kanaal aan dat ze gaan slapen.
Het blijft met de vogels ronduit rustig, het eerste rondje levert slechts 3 vogels op. En dat blijft een paar rondjes zo want het riet blijft nog lang nat en daarin houden de vogels zich dan niet graag op. In de derde ronde een aantal tjiftjafjes en een vogel die ik betreffende het ringwerk alleen maar van de waddeneilanden ken. Nou ja zeg ! Een paapje! Da's zelfs jaren geleden dat ik er voor 't laatst één in m'n werkgebied heb gezien. Voor Twente een nieuwe handsoort dus terwijl ik er al vele tientallen in de hand heb gehad.

Foto: Paapje, man 1e kalenderjaar.

Daarna passeert er nog een keer een groepje mezen die kennelijk ergens van schrikken want ze spuiten ineens door het vanggebied. Wellicht daardoor vang ik er slechts een paar. Het is maar goed dat het aantal zwartkoppen inmiddels wat begint toe te nemen want anders was het echt helemaal een dag met miserabele vangsten geworden. Verrassingen aan het eind van de vangsessie zijn op het laatst nog een boomklever (in het riet) en een ringmus die het kanaal even is overgestoken want hij ruikt naar de stal van de paardenboer aan de overkant.

Foto: Grasmus, adult.

Er komen deze ochtend af en toe boompiepers overvliegen die pal zuid gaan; hetzelfde geldt voor af en toe een gele kwikstaart en een vermoedelijk gezinnetje van 4 grote lijsters. Ook komt er ineens een groep van circa 25 grauwe ganzen overvliegen, een niet alledaagse verschijning hier want ze worden flink bejaagd. Verder passeren precies midden over de vangbaan nog een grote bonte specht, een groene specht en een zwarte specht en zit er een wespendief in de dode boom aan de bosrand lange tijd te turen. Later hoor ik van Han dat hij daar een lading rotte appels heeft gestort en dat daar vast tientallen wespen op zullen zitten.
Tegen 09:30 uur begint er een zwak windje op te steken en breekt de bewolking die na het ochtendgloren stilletjes was komen opzetten. De temperaturen lopen daarna snel op en de vangsten stkaen volledig. Tijd om op te ruimen en de dagstaat op te maken.
Tijdens het opruimen tref ik nog een libel in één van de netten aan. Het blijkt een mannetje bruine glazenmaker. Na wat gepriegel kan hij zijn jacht in het warme veld verder voortzetten.

Foto's: bruine glazenmaker, man.

Dagtotalen (nieuw geringd / teruggevangen) :
--------------------------------------------
Paapje 1 / -
Tjiftjaf 10 / 1
Sprinkhaanzanger 1 / -
Pimpelmees - / 1
Kleine Karekiet 5 / -
Koolmees 1 / 1
Grasmus 1 / -
Boomklever 1 / -
Tuinfluiter 2 / -
Ringmus 1 / -
Zwartkop 11 / -
-----------------------------------------------------------------
Totaal: 37 exemplaren, 11 soorten, in 5:30 uren met 83 meter net.

Vangdag in het droge riet langs het Twentekanaal

2011-08-13T23:08:00.008+02:00

Gisteravond snel naar het vangtrerrein gefietst om baantjes te snoeien. Eindelijk was het weerbericht bijgesteld en zag het er naar uit dat het een half etmaal droog zou blijven. Na een paar uurtjes knippen en snoeien kon ik met blaren in beide handpalmen weer terug naar huis om daar de rest van de spullen klaar te zetten om meteen de volgende ochtend te gaan vangen, de vogeltrekverwachting op de Bambas-site zag er immers veelbelovend uit. Zo gezegd zo gedaan arriveerde ik om 02:30 uur op de vangbaan om allereerst vast te stellen dat op ongeveer 50 meter van de netopstelling een binnenvaartschipper was aangemeerd aan de ligwal voor boten met gevaarlijke wstoffen. Dat betekende dus een bak met licht en de gehele nacht draaiende generatoren. Niet erg handig als je daarbij in de buurt lokgeluid voor vogels wil afspelen....

Om 03:00 uur stonden de netten open en was het concert gaande. Het wachten tot het eerste licht kon beginnen en dat deed ik dus maar even lekker achterover liggend op m'n jas in het natte gras. Er was vannacht goede trek van witgatjes en af en toe oeverlopers. met tussenpozen van ongeveer een kwartier kon ik ze hoog over horen komen. het was goed merkbaar dat ze exact parallel aan het Twentekanaal vlogen in de richting van Lochem en Eefde, precies in zuidoostelijke richting dus. Tevens hoorde ik regelmatig zilvermeeuwen passeren. Tegen een uur of 4 verscheen de bijna volle maan even van achter de wolken en was zichtbaar dat er af ven toe kleine vogeltjes invielen in het riet. Ook waren er enkele vleermuizen aan het rondjagen.
Bij het eerste licht was er in het riet wel activiteit van vogels te merken, maar door de zware dauw op de netten bleven de vangsten in de eerste ronde beperkt tot slechts 5 vogels. Daarbij meteen een sprinkhaanzanger, bepaald niet een algemene soort hier in Twente en duidelijk aangetrokken door het lokgeluid.

Foto: sprinkhaanzanger 1 kj.
De tweede ronde was al een stuk beter maar hield met 10 vogels ook niet over. Pas vanaf circa 9 uur begon het met de vangsten beter te lopen. Op dat moment ook een wel heel erg leuke terugvangst, een bosrietzanger met een bleek gesleten ring met daarop MUSEUM PARIS. De eerste Franse ring die ik in Twente ooit in handen heb gehad.

Vanaf het eerste licht was er ook een min of meer gestage stroom van langstrekkende treintjes kokmeeuwen op gang gekomen, ook zij volgden precies de lijn van het Twentekanaal richting de IJssel. Bij de netvangsten zaten nu ook enkele rietzangers en verder ving ik er nog weer 2 sprinkhaanzangers bij. Bij de kleine karekieten zaten opvallend veel adulte vogels, de leeftijdsverhouding zou uiteindelijk eindigen op 13 eerstejaars tegen 16 adulte vogels. Daarbij een zeer uiteenlopend patroon van sterk postjuveniel ruiende en broodmagere vogels tot vogels met een flinke voorraad trekvet. Tegen 09:30 uur begon het licht te motregenen en dat triggerde meer vogels om toch in beweging te komen. De netten liepen langzaam maar zeker vol met tuinfluiters en zwartkoppen. Bij de tuinfluiters waren al lekker paarse patronen op de veren rond de snavel, hals en cloaca te zien. ze bleken flink te foerageren op de hier behoorlijk talrijk aanwezige dauwbramen die goed rijp zijn. de enigste andere terugvangst van vandaag was een adulte pimpel die we hier in de omgeving een paar jaar geleden al eerder hebben geringd in het kader van ons RAS-project Pimpel. Het langzaam maar zeker intenser wordende karakter van de motregenbuien noodzaakten mij er helaas toe om de netten om 11 uur te gaan sluiten en huiswaarts te keren. Al met al was het toch een leuke vanochtend al had ik er m.b.t het weer en de vogeltrekradar wel meer van voorgesteld.

Totalen (nieuw / teruggevangen) :
---------------------------------
Roodborst 2 / -
Tuinfluiter 9 / -
Gekraagde Roodstaart 1 / -
Zwartkop 10 / -
Sprinkhaanzanger 3 / -
Tjiftjaf 3 / -
Rietzanger 3 / -
Pimpelmees 3 / 1
Bosrietzanger 2 / 1
Koolmees 3 / -
Kleine Karekiet 29 / -
Rietgors 1 / -
Grasmus 1 / -
-----------------------------------------------------------------
Totaal: 72 exemplaren, 13 soorten, in 6:15 uren met 73 meter net.

Tweede avond boerenzwaluwen vangen

2011-08-05T23:49:00.003+02:00

Vanavond voor de tweede keer dit seizoen op stap geweest naar de oever van het Twentekanaal bij Markelo. Het was weer helemaal windstil en er waren al zwaluwen aan het jagen en water drinken boven het kanaal toen we begonnen met het opzetten van de 3 netten. We hebben daarna nog wat gesnoeid en geprobeerd een vierde net te plaatsen maar dar was geen tijd meer voor. Het bleef dus bij wederom 22 meter net.
Het duurde niet lang of de eerste boertjes hingen al. De aantallen aangetrokken vogels namen daarna snel toe en met tussenpozen van een minuut of tien scheerden tientallen tot naar schatting 150 zwaluwen over de netten. Er waren ook weer goede aantallen huiszwaluwen aanwezig en daar vingen we er bij toeval één van. Het blijft toch opmerkelijk dat je er daar dan toch maar zo weinig van vangt, ze kunnen duidelijk beter met de netten overweg en reageren veel minder op geluid. We hebben vanavond assistentie gehad van Anton Meenink, ringer voor de vogelwerkgroep Neede. Hij wou wel eens zien hoe we hier de zwaluwen uit hun werkgebied terugvingen, maar je raadt het al.... vanavond zat er geen enkele terugvangst bij. We hadden in tegenstelling tot de vorige avond ook vrijwel geen bijvangsten van andere soorten, al begonnen we met de vangst van een goudvink-man.
Er zaten vanavond 2 kanoërs op het kanaal om vanuit hun kano te vissen en hun aanwezigheid vlak achter de rietkraag veroorzaakte waarschijnlijk teveel onrust want de zwaluwen hielden over het algemeen te veel afstand van de netten. aan het eind van de avond hoorden we aan de rand van het zanddepot nog een torenvalk kekkeren en onderweg naar huis zagen we aan de Twikkelerweg in Stokkum nog een jagende kerkuil en een steenuil.

Vangtotaal (nieuw / terugvangst):
----------------------------------
kleine karekiet 2 / 1
goudvink 1 / 0
huiszwaluw 1 / 0
boerenzwaluw 26 / 0
----------------------------------
Totaal : 30 nieuw en 1 terugvangst

Eerste poging boerenzwaluwen ringen

2011-08-03T23:58:00.008+02:00

Na onze vervroegde terugkomst van onze verregende vakantie (aanvulling verslag volgt nog) is de tijd weer aangebroken van administratief werk voor het NIOO en af en toe ringen. Vanavond was het zover dat we voor het eerst op pad zijn gegaan om op de oever van het Twentekanaal weer te gaan vangen op de slaapplaats van boerenzwaluwen. Er moest nog wel wat extra snoeiwerk verricht worden want dat had ik gisteravond niet allemaal af kunnen krijgen, maar we hebben ook de eerste 3 netten kunnen zetten met een totaallengte van 22 meter. En ja, dan gooi je meteen ook even het geluid aan natuurlijk.

Er waren (nog) niet zoveel zwaluwen aanwezig als we gewend zijn maar na enkele minuten doken de eerste exemplaren al wel op. Ongeveer de helft van de aanwezige vogels waren huiszwaluwen.
Het eerste rondje dat we maakten leverde meteen ook al een terugvangst op en later op de avond zouden we ook nog een tweede terugvangst hebben, ditmaal een adulte vogel. Beide vogels waren geringd in het buitengebied van Neede waar Anton Meenink met een nieuwe collegaringer boerenzwaluwen heeft geringd. De adulte was geringd in 2010 en de andere dit jaar als nestjong.

We hoorden in de struiken de hele avond ook een goudvink en die werd uiteindelijk ook gevangen. Het was een zwaar ruiende vrouw die er door de rui niet uitzag...

Verder zoals te verwachten viel enkele zwartkoppen en karekieten, maar ook een niet alledaagse vangst omdat ze hier haast niet voorkomen: een rietzanger! Het is in al die jaren mijn tweede voor Twente geloof ik.

Als afsluiter vingen we in de laastste ronde nog een jonge geelgors, een alhier heel wat algemener vookomende soort.

We hebben niet kunnen zien waar de zwaluwen uiteindelijk zijn gaan zitten slapen, maar zijn er zeker van dat ze vanavond niet het riet op de opstelling in zijn gedoken. De samenstelling van de leeftijden van de gevangen vogels suggereert ook dat er nogal wat vrouwtjes nog broedsels hebben en nog niet buiten de stal slapen.
Toch viel het op dat zonder uitzondering de zwaluwen allemaal al vet hadden aangelegd, enkelen zaten ook al boven de 20 gram. De avond werd tijdens het afbreken afgesloten met het passeren van 2 oeverlopers die laag langs de stortsteen-rand vlogen.
We hopen zo snel mogelijk opnieuw te kunnen gaan vangen maar de weersverwachting ziet er op termijn niet best uit...

Totaal gevangen (nieuw / terugvangst):
-----------------------------------------------------
kleine karekiet 3 / -
zwartkop 2 / -
boerenzwaluw 19 / 2
koolmees 1 / -
rietzanger 1 / -
goudvink 1 / -
grasmus 1 / -
geelgors 1 / -
------------------------------------------------------
Totaal 29 vogels nieuw en 2 terugvangsten = 31 vogels.

EERSTE DEEL REISVERSLAG VAKANTIE DENEMARKEN – NOORWEGEN 2011.

2011-07-24T00:37:00.008+02:00

Zondag 10 Juli 2001: Naar Denemarken en Noorwegen.
Vanmorgen vroeg zijn we vanuit Goor vertrokken richting Denemarken om uiteindelijk in Noorwegen terecht te komen en daar onze eerste echte vakantie sinds jaren door te brengen. We gar in 2 etappes naar Hirtshals in het uiterste Noorden van Denemarken waar de ferry ons naar Noorwegen brengt. De tussenstop wordt in Aulum gemaakt waar we een paar dagen kunnen verblijven bij oude kennissen van Hanneke die vanuit Nederland zijn geëmigreerd om in Denemarken te gaan boeren. Na een succesvolle reis op een heerlijk rustige Zondagse autobahn zijn we bij hen neergestreken en hebben ons tentje opgebouwd op het gazon achter het woonhuis bij de boerderij. Onderweg zagen we al veel bonte kraaien in de weilanden, de eersten zelfs al meteen na het passeren van de grens bij Flensburg. Dat is volgens de vogelboeken al zowel in westelijke als in zuidelijke richting buiten de grens van het verspreidingsgebied. Maar ja, die gegevens dateren dan ook alweer uit de jaren 90. We kijken uit over de weilanden met langs de randen de voor Jutland zo karakteristieke houtwallen en singels. Daarachter 2 grote moderne windmolens. De vogels op het erf bestaan voornamelijk uit boerenzwaluwen, huiszwaluwen en zowel huis- als ringmussen. Boven het weiland achter de tent staat vrijwel voortdurend een veldleeuwerik te zingen en in de singels hoor je regelmatig het deuntje ‘mama, mama ik wil een ijsje…’ van de geelgors.

Maandag 11 Juli 2011: Ringkobing fjord en Tipperne.
Vandaag hebben we een tocht in de omgeving gemaakt en zijn naar de westkust gereden, naar de Ringkobing fjord. Jan had ons getipt dat daar aan de zuidkant van de fjord een mooi vogelgebied lag waar je kijkhutten had vanwaar je over de vlaktes uitkeek en watervogels in de ondiepe hoeken van het fjord kon zien foerageren. We zijn eerst over de met badgastenhuisjes volgebouwde smalle landtong aan de Noordzeekant van de fjord gereden. Wat moet hier een intensieve najaarstrek plaatsvinden over dit strookje land van op het smalste stuk slechts 1 km breed. Aangekomen bij het vogelgebied Tipperne viel meteen op dat hier de term natuurreservaat maar een relatief begrip is. Het gebied wordt begraasd door 2000 koeien die door meerdere boeren in het voorjaar en zomer ingeschaard mogen worden op de grote grasvlaktes. Aan de rand daarvan staat 270 kleine huisjes van jagers die hier vanaf 1 September komen jagen op voornamelijk ganzen en eenden. De overheid had hen in de jaren 90 ngelast de huisjes af te breken omdat het ongepast as in een natuurreservaat, maar via hun slinkse lobby hebben de jagers het voor elkaar gekregen om met het excuus van traditie de huisjes juist op een soort van monumentenlijst te krijgen zodat midden in een natuurgebied hun hobby nog steeds kan blijven doorgaan.
Je mag het gebied gewoon inrijden over de enigste grindweg die er doorheen loopt en dat leidt er dus al snel toe dat ook mensen die totaal niet in de natuur geïnteresseerd zijn hier rondrijden. Het duurde dan ook niet lang of we vonden al een doodgereden veldleeuwerik, die gaan hier veel op de grindweg zitten en vragen dus langzaam rijdende automobilisten. Het kleine en summier ingerichte informatiecentrum en de 2 uitkijktorens boden een mooie blik over het hele gebied en de Ringkobing fjord. We zagen niet zoveel soorten vogels en al helemaal geen grote aantallen, maar wel opmerkelijk veel blauwe reigers. Al met al toch wel meer dan 200. Verder vooral kokmeeuwen en zilvermeeuwen, maar ook lage aantallen noordse sterns, groenpootruiters en jaja, wel 4 scholeksters. Grote afwezige tijdens onze gehele rit rondom de fjord waren de aalscholvers; we zagen er niet één. Het is dan ook een soort die hier bestreden wordt. Boven de rietvelden zagen we nog wel een paar bruine kiekendieven wiekelen en stortte zich er één met prooi naar beneden. Verder zegge en schrijve 1 kievit gezien waarvan de vrouw kennelijk nog op eieren zat; ik weet niet of het nog zo is, maar een paar jaar geleden was ook de kievit hier nog gewoon bejaagbaar.
Op de terugweg hebben we gekozen voor de kleine weggetjes door de binnenlanden van Jutland. Een mooie route door een golvend landschap met overwegend graanteelt. Het valt wel op dat er hier heel wat boerderijtjes leegstaan. Jan vertelt ons later dat die allemaal opgekocht worden door grote boeren die het alleen om het bijbehorende land gaat. De bewoners trekken naar de stad en het erf raakt verwaarloosd want wordt slechts in enkele gevallen verkocht aan burgers. Een volledig andere trend dan bij ons dus, maar op termijn wel zorgend voor een ontvolking van het platteland waar nu al amper winkels overblijven in de kleine dorpen. We passeren ook een varkensboer met de varkens nog gewoon buiten in een groot weiland met slechts 1 schrikdraadje op 25 cm hoogte er omheen; een voor ons inmiddels volledig onbekend beeld.

Dinsdag 12 Juli 2011: Straso plantage.
Voor alle duidelijkheid: plantage staat hier voor aangeplant bos. Jan en Nannie hebben ons vanmorgen meegenomen naar een natuurgebied in de omgeving waar volgens zeggen nog korhoenders zouden voorkomen. Dat moet dan wel een bijzonder gebied zijn. Midden tussen de vele landbouwpercelen kom je ten westen van Aulum ineens in een bosgebied terecht dat ook een behoorlijk groot heidegebied omvat.

Foto : morgenrood.
Het bos stelt niks voor want dat is overwegend aanplant en monocultuur van fijnspar, maar het heidegebied is prachtig. Een ijstijdmorene met op de hellingen heide met veenbessen tussen jeneverbesstruiken en dwars er doorheen het kleine hevig meanderende riviertje de Lillea.

Foto: De Lillea in de Strasoplantage.

We hebben op de heenweg door het bos gelopen (enkele pimpeltjes en 1 kuifmees gezien) en zijn teruggelopen door het dalletje nadat we na enig zoeken een klein bruggetje hadden gevonden. Aan de overkant liep het vrij snel weer omhoog en liepen we langs heide met jongen voerende roodborsttapuiten, diverse veldleeuwerikken en schraal grasland met een enorme verscheidenheid aan bloemen waar een boer duidelijk was gestopt met de bedrijfsvoering. We passeerden ook de leegstaande woning en droomden meteen weg bij het idee om hier te mogen wonen. We zagen onszelf al werkend voor het Deense Staatsbosbeheer onze dagen vullend met inventarisaties en het ringen van vogels, en dan in de winter maar werken in de bosbouw… Maar goed, de realiteit is wel dat net als in zoveel landen het platteland hier aan het leeglopen is en veel mensen naar de stad trekken. ’s Avonds heeft Jan de terrashaard aangestoken en hebben we onder het genot van een paar flesjes Tuborg gron uitgebreid gediscussieerd over de kijk op politiek door de ogen van een agrarier en natuurbeschermers.

Foto: Geelsprietdikkopje.

Woensdag 13 Juli 2011: van Aulum naar… Noorwegen!
Vroeg opgestaan en ontbeten aan de keukentafel. Daarna snel de tent afgebroken en afscheid genomen van Jan en Nannie die net met het melken klaar waren. Via een binnenweg zijn we naar het Noorden gereden dat, zoals ik al wist van eerdere bezoeken aan Noorwegen, vlakker en saaier wordt naargelang je noordelijker komt. We stonden om 10:45 uur in de haven en daar kwam niet lang nadat we ingecheckt waren de veerboot binnenlopen. 10 verdiepingen waarvan 6 dekken met auto’s werden in amper een half uur gelost. Niet te geloven, er kunnen maar liefst meer dan 700 auto’s en 117 vrachtwagens aan boord. We hebben de oversteek kunnen maken onder een vrijwel onbewolkte hemel en de matige wind maakte het goed mogelijk om het eerste uur van de overtocht op het zonnedek door te brengen. Daarna naar binnen gegaan waar we een plek aan een tafeltje wisten te bemachtigen. Een Noors echtpaar aan de andere zijde van het tafeltje begon het gesprek onmiddellijk met de opmerking dat er zoveel Hollanders naar Noorwegen emigreerden, wordt dit de rode draad door onze vakantie?
Na het ontschepen reden we stapvoets richting douane maar ook hier vond men het niet noodzakelijk om enige controle uit te voeren, laat staan dat er paspoortcontrole werd gehouden.
We zijn zoals de meeste mensen doen meteen de stad uitgereden en zijn in Noordelijke richting gereden waar we een kleinere weg hebben genomen die naar het kleine plaatsje Bjelland leidde. Voor Hanneke de eerste kennismaking met het Noorse landschap en in het bijzonder het rijden in Noorwegen. Voordat we in het dorp aankwamen stond er een afslag naar de natuurcamping van de familie Hogetveit. Meteen na de bocht ging het steil omhoog en moest het autootje stevig aan het werk op de gruisweg. Het bleef klimmen door het bos maar na 3 km kwamen we op een open terrein met enkele boerderijen en daar stond het veelzeggende bord : 3 km to go, don’t give up. Dat deden we dan ook niet. De camping is klein en de plaatsen staan op het vroegere weitje bij de voormalige bergboerderij. Er is amper een vlak stukje grond, maar we weten een heel redelijk plekje te vinden.
Na het avondeten zijn we een eindje langs het weggetje gelopen en genoten daarbij al van de vele soorten bloemen die je hier aantreft. Het is in de loop van de avond stevig afgekoeld en na een tijdje folders over de omgeving te hebben gelezen duiken we de koude slaapzak in.

Donderdag 14 Juli 2011: Bjelland.
Opgestaan met mooi zonnig weer maar er staat wel een stevige wind; dat ken ik niet van de binnenlanden van Noorwegen. We hebben de wandelschoenen aangetrokken en hebben een door de eigenaar uitgezette wandelroute gelopen dat leidt naar een meertje en een uitzichtpunt. We lopen het grootste deel door een typisch fjellbos met lage dennen en op de bosbodem vooral veen- en bosbesstruiken. Ook hier ontdekten we al diverse mooie planten en zagen we ook regelmatig wolfsklauw op en naast het pad staan. Daar worden bij ons reservaten voor op slot gegooid teneinde deze plant maximaal te beschermen. Later ook nog vetblad en rondbladig zonnedauw. Bij het meertje hebben we een kop koffie genomen. Dat dachten we… maar we hadden alleen aan heet water gedacht. Het werd dus bosbessenthee van verse blaadjes en bessen. Daarna lieten we één van de 2 canadese kano’s te water en hebben een rondje over het meertje gemaakt. Voor Hanneke de eerste kennismaking met kanoën en dat beviel haar wel. Daarna verder op pad naar het uitzichtpunt. Het paadje verruigde snel en werd meer en meer onherkenbaar als pad. Maar gelukkig was de route gemarkeerd met aan draadjes in de boom gehangen plankjes en nestkastjes. Leuk idee, een wandelroute markeren met nestkasten….
Het uitzichtpunt viel ons aanvankelijk nogal tegen, maar een ons tegemoet komend echtpaar vertelde ons dat we nog niet op het eindpunt waren. Dus nog 5 minuten doorgelopen, je verwacht niet dat je dan nog naar beneden moet.. en aangekomen op een rotsplateau dat iets uit de boomtoppen uitsteekt. Daar keek je inderdaad uit over het dal van de Mandal-rivier en zag je aan de overkant de volgende bergrug met daarop in de verte de boerderijen. Op deze tocht zagen we onderweg kramsvogels, een merel (!) , zanglijster en grote lijster en verder vooral sijsjes, barmsijzen, een kruisbek en af en toe een gezinnetje pimpel en koolmees. Teruggekomen op de camping later nog een paartje raven en een jagende sperwer. Op de camping zijn net eksters uitgevlogen en hebben de boerenzwaluwen in de schuur 1 nestje met jongen die inmiddels op de balken zitten en een ander nestje dat op uitvliegen staat. In een nadere schuur broeden gierzwaluwen onder het dak en verder zie je enkele paartjes huiszwaluwen over de bergweiden jagen. Op die bergweiden lopen ook meerdere kramsvogels naar voedsel voor de jongen te zoeken en doen jonge spreeuwen driftig hun best om ook een kostje bij elkaar te scharrelen. De kampeerbaas is vandaag in een jolige stemming en compleet getooid met een hoge hoed en enkele berkentakjes als versiering rijdt hij de kinderen van de camping rond in een open koetsje met aangespannen paard. De kinderen hebben de grootste lol en hijzelf niet minder.

Vrijdag 15 Juli 2011: Bjelland.
Het weer is vannacht totaal omgeslagen. Het heeft afgelopen nacht de gehele nacht licht geregend en dat doet het vanmorgen ook nog. In de loop van de ochtend loopt de camping leeg en rijdt de camper van onze Duitse achterburen met gierende en slippende banden na veel gemopper en aanwijzingen van vrouwlief spuitend weg. Even later treffen we de splinternieuwe mat die ze onder de voorwielen gebruikt hebben bij het huisvuil… en er zat nog niet eens modder op. Die komt ons goed van pas want de voortent kan nog enige uitbreiding van de vloerbedekking gebruiken. We brengen de regenachtige ochtend en deel van de middag door in de historische authentiek ingerichte woonkamer van het oude woonhuis. We stoken het oude fornuis op met kachelhout en drogen er kleding bij die vannacht nat is geworden doordat regenwater de voortent inliep. Ondertussen draait Hanneke een wasmachine vol kleren van afgelopen week.
Gisteravond hebben we hier nog geprobeerd om de open haard aan te krijgen, maar dat resulteerde slechts in een onder de rook staande kamer doordat de schoorsteen niet wilde trekken.
In de loop van de middag is het droger geworden en zijn we een eind gaan wandelen in de omgeving. Dat kan hier alleen maar door de onverharde weg gewoon te volgen. Toch wordt het een mooie wandeling en genieten we van de vele mooie planten die de bermen hier herbergen. Brandnetels zijn hier erg zeldzaam en zij hebben ze nog niet gezien, laat staan een berm met louter gras. Onderweg zien we wel weer een nieuwe vogelsoort, een gaai. De vogel zit op een laag stenen muurtje dat de afscheiding van de weg vormt te loeren naar frambozen en bosaardbeitjes die op de helling achter het muurtje staan. Iedere keer komt hij weer naar boven met een vrucht in z’n snavel. In de omgeving wordt zijn gedrag kennelijk gekopieerd want we horen nog enkele gaaien. Het keerpunt van de wandeling leggen we bij een groepje gebouwen bestaande uit 2 boerderijen en 2 buitenhuisjes van waarschijnlijk stedelingen. We eten even snel iets in een bushokje waar ik de tijd nog even nuttig kan besteden aan het repareren van de paraplu’s die de bewoners hier gewoon in het bushokje achterlaten mochten ze eens nodig zijn. Onderweg horen we nog weer een paar raven en zien we op de pas gehooide weilandjes weer kramsvogels foerageren.
‘S Avonds eten we weer in de traditionele huiskamer en worden daarbij ineens verrast door een enorm gestommel en gerommel op de oude hooizolder die nu door de eigenaar als rommelschuur, garage voor de quad, sneeuwscooter en werkplaats gebruikt wordt. Eerder deze week zagen we hier onder een flink pak zooi ook een heel oude Fiat 500 staan en die werd nu tevoorschijn gehaald en op zolder even uitgeprobeerd op z’n motorisch vermogen. Je weet niet wat je hoort als zo’n zoldervloer slechts uit balken en planken bestaat. Hij reed er even mee naar buiten en weer naar binnen en toen keerde de rust weer terug; hij had zijn finest moment weer even gehad.

Zaterdag 16 Juli 2011, van Bjelland naar Ryssstad.
Vanmorgen opgestaan met prachtig zonnig weer. Na een ontbijt met net als gisteren zoutloze broodjes uit de houtgestookte oven van de eigenares van de camping hebben we de tent opgebroken en de spullen in de auto gepakt en zijn gaan rijden richting het Setesdal. Daar aangekomen passeerden we de rivier de Otra. Bij de stroomversnelling waar je tijdens mijn vorige vakanties in de jaren 90 nog gewoon de auto in de berm schoof en ging kijken was inmiddels een luxe parkeerplaats met geschoren gazons en een toiletgebouw aangelegd. Vanuit de auto had ik al een paar rafts op de rivier zien liggen en daar moest vanuit m’n kanoverleden natuurlijk even naar gekeken worden. Er kwam net een busje aangereden met een aanhanger erachter waarop 4 rubberboten lagen gestapeld en waarbij met enkele stoere bewegingen de touwen werden losgewrikt en de hele stapel boten in 1 beweging van de aanhanger op het asfalt werden gezwiept. Verderop langs de weg kwam de groep ‘vrijwillige slachtoffers’ aangelopen, elkaar duidelijk moed inpratend. Na enige voorbereidingstijd en –handelingen gingen de boten één voor één door de drietrappige flink kolkende stroomversnelling naar beneden nadat het parcours eerst door een kajakker was verkend. Na dit schouwspel hebben we geluncht en zijn we verder gereden maar hebben we weg nummer 9 verlaten om (typisch iets voor Hollanders en die kwamen we dus ook regelmatig tegen) het traject waarop de weg een tolweg is te vermijden en daar kregen we geen spijt van. We vonden op de kaart een alternatieve weg die de voorganger van de huidige weg bleek te zijn en prachtig door het Setesdal slingerde. Maar dat was nog niet alles, want op een gegeven moment zag ik op het stuwmeer vlak naast de weg zo ineens een parelduiker zwemmen. Wow, één van de mooiste vogels van Europa!
We hebben even stilgestaan en de vogel prachtig kunnen bekijken. Hij was aan het foerageren en hoefde daar niet eens voor onder water te duiken. Doordat het water zo helder was kon hij gewoon zijn kop onder water steken en loeren naar vis. Even later passeerden we een bruggetje over een klein en flink klaterend bergstroompje en daar liep gewoon een bontbekpleviertje op de weg. De vogel liep of vloog niet weg en gaf daarmee eigenlijk duidelijk aan dat er een legsel of jongen in de buurt moesten zijn. We leken over de vogel heen te rijden en ik ben dus maar even uitgestapt om te kijken of ik een nest of een dode vogel kon vinden. Jammer genoeg was het eerste niet het geval, maar het laatste gelukkig ook niet.
Na een kilometer of 15 pakten we de huidige weg 9 weer op nadat we de rivier overstaken over een miniatuuruitgave van de boogbrug van San Francisco met een breedte van 3 meter. Er mocht op deze brug maar 1 auto tegelijk rijden en dat kon ook echt niet anders… We reden daar nog maar enkele kilometers of ik zag op het hellinkje achter de vangrail zo ineens een eland met 2 kalfjes staan grazen. Helaas was het hier totaal onmogelijk om te stoppen dus helaas bleef het voorrecht van deze waarneming tot mij alleen beperkt. Gezien het tijdstip van de dag besloten we om bij Ryssstad (het om zilversmeedwerk vermaarde dorp) niet de afslag naar de Suleskarwegen, een bergpas uit 1990 te nemen maar om een plekje te zoeken om wildkamperend de nacht door te brengen en de prachtige bergpas morgen pas te rijden. Zo kwamen we uiteindelijk terecht op een verlaten werkterrein van een verlaten tunnel of mijn. Het lag er bezaaid met Elandenkeutels dus dat beloofde vast wat voor de avond. We vonden een plekje tussen jonge boompjes op de oever van de rivier de Otra en klokslag 20 uur begon het zoals de campingbaas had voorspeld te regenen. We hadden net het eten klaar en schoten er snel de tent mee in. Het zou naar we nu weten daarna gedurende een heel etmaal geen moment meer droog worden, zodat we die elanden op onze buik hebben kunnen schrijven. De volgende ochtend moesten we dus maar weer inpakken en met veel natte spullen en dito tent onze reis voortzetten.

Zondag 17 Juli 2011; van Rysstad naar Wathme bij Jørpeland.
Zo gezegd, zo gedaan. We beloofden onszelf een traktatie en reden voor de bergen in te duiken eerst naar het prachtige volledig traditioneel uit hout opgetrokken lokale hotel in Ryssstad voor een kop koffie. Zo hoog de verwachting van buiten was, zo tegenvallend bleek de inrichting van het interieur. We stapten in onze regenjacks een eetzaal binnen die nog het meest op een Jan de Bouvrie-ontwerp leek. Kortom, koud, net zoals de kak die daar de serveerster zaten te foeteren en de borden met aardappelen en groente weer mee naar de keuken terug liet nemen. We bestelden een kop cappuccino die heerlijk smaakte en bij betaling dus echt een traktatie bleek te zijn. We kregen voor omgerekend 5 euro de traktatie die we onszelf toegewenst hadden…
Daarna zijn we de regen weer ingestapt en begonnen we aan de bergpas. Het werd grauwer, mistiger naarmate we hoger kwamen en de hele route werd een deceptie ten opzichte van hoe ik deze weg jaren geleden met prachtig weer had ervaren. Han en ik hebben toen zelfs nog slechts in een korte broek een kanotocht gemaakt tussen de met meters sneeuw bedekte oevers van het stuwmeer Rosskrepfjorden dat hier in de bergen ligt. Niets van dat alles en zelfs de sneeuw was nu nog amper aanwezig. De meeste parkeergelegenheden waren inmiddels afgesloten omdat er vakantiehuisjes gebouwd waren, maar halverwege was er inmiddels een parkeerplaats aangelegd waar onder een groot afdak midden in een desolaat maanlandschap een info-hoek was gerealiseerd met een touchscreen van meer dan een meter groot en een wifi hotspot voor gratis internet… Welja zeg… helaas striemde de wind en regen onder het afdak door en was het totaal onmogelijk om deze faciliteiten te gebruiken. Nadat we aan de andere kant van de bergpas weer naar beneden slingerden hebben we de route voortgezet door een heel smal dal richting Oanes alwaar de veerboot ons naar de overkant van de Lysefjord bracht alwaar we de volgende dag de fameuze bergrots de Prekestolen wilden gaan beklimmen. We besloten om aan de overkant een hut te zoeken om zo ook onze natte spullen te kunnen drogen. Dat viel echter vies tegen want er waren kennelijk meer mensen op dat idee gekomen en er bleek in deze omgeving ook verbluffend weinig accommodatie aanwezig te zijn. We hebben uren gezocht en tevergeefs aangeklopt bij diverse adressen maar alles zat al vol. We kwamen zelfs bij een kaal en onaantrekkelijk gebouw dat een hotel van de regionale missie bleek te zijn. F*cking hell, het leek wel of we in een gevangenis beland waren toen de dienstdoende receptiemedewerker voor ons met een grote rammelende sleutelbos een dikke deur voor een oersaaie kale kamer met 2 tegen elkaar geschoven bedden liet zien; 390 NOK per persoon per nacht. We wisten dus niet hoe snel we weg moesten komen…Het weggetje naar dit enge oord had ook een klein bruggetje waarvan de relingen stampens vol zaten met een stuk of 30 drieteenmeeuwen en op het meer zwom een knobbelzwaan. Een eindje verderop kwam dan toch onze ‘verlossing’. Een camping met een beheerder van onomstotelijk Amerikaanse afkomst. Een hut werd een probleem maar hij had misschien wel een andere mogelijkheid… en zo liepen we samen naar wat zijn eigen chalet bleek te zijn. Hij zwaaide de deur open en we stapten een kamer binnen met blank grenen betimmerde muren, een smaakvolle keuken en een megagroot flatscreen televisie aan de muur. De teleurstelling voor wat vast en zeker voor ons onbetaalbaar zou zijn lazen op elkaars gezichten af maar toen we hoorden dat we hier ‘slechts’ 500 NOK per nacht hoefden te betalen waren we snel om en hadden we eindelijk een plekje weten te bemachtigen. Het chalet bleek te zijn aangebouwd aan een caravan waarin gewoon alle inrichting gehandhaafd was, ideaal. We zwelgden die avond in onze met veel moeite verworven weelde en het was maar goed dat tegen 00:45 uur ’s nachts de stroom uitviel want anders waren we helemaal niet in bed gekomen. Achter het huisje stroomt overigens een verbindingskanaaltje tussen het bergmeer en de fjord en op de oever daarvan zaten vanavond enkele oeverlopers te foerageren. Tevens vlogen er daarachter tientallen oeverzwaluwen die vrijwel zeker hun nesten hadden in de steilwand van de afgraving die daar, net als aan de overzijde van de doorgaande weg, werd uitgevoerd voor de aanleg van een nieuw wijkje.

Maandag 18 Juli 2011; van Wathme bij Jørpeland naar Tysdal.
Vanmorgen met enige moeite afscheid genomen van ons optrekje nadat we op het terras de tent nog hebben kunnen drogen. We zijn via Tau verder gereden en hebben op een stuk kust waar je uitkeek op de grote industriestad Stavanger een tussenstop gemaakt bij een rotspartij waar runentekens (Helristninger) waren gekerfd. Er stonden vooral arrensleden, Vikingschepen en zonnesymbolen afgebeeld. Daarna reden we verder terug naar een schiereiland, Idse, om te kijken of we daar nog een hut voor de nacht konden krijgen teneinde morgen dan toch nog een poging te kunnen wagen om de Prekestolen te beklimmen. Het werd wederom een tocht langs diverse adressen waar alles vol bleek te zitten (voor meerdere dagen) of voor ons onbetaalbaar bleek te zijn. We hebben het schiereiland helemaal rondgereden en hebben alleen maar privéhuisjes gezien. Het was er helemaal mee volgebouwd. We kwamen op een gegeven moment via een smal weggetje op een wel heel idyllisch plekje uit waar een mooie boerderij stond die uitkeek over de fjord. Maar de aankondiging van hutten bleek te slaan op plannen voor het bouwen van hutten door een projectontwikkelaar op de plek van de boerderij. Het deed ons weer even aan Holland denken… Zelfs zoeken vanaf 12 uur werkt hier in het hoogseizoen dus al niet meer. Het is geen reclame voor het toerisme in Noorwegen als je al niet eens meer in de gelegenheid bent om een dagwandeling te maken op een populaire bestemming; er is een structureel gebrek aan accommodatie, ook al mag je hier wild kamperen, dat kun je hier dus nergens.
Dus zijn we weer helemaal teruggereden in noordelijke richting, voorbij ons vorige adres en daarna door naar het einde van het meer Tysdalsvatnet. Daar wisten we eindelijk een hutje te bemachtigen op een oude camping die zijn glorie wel verloren was. Datzelfde kon gezegd worden van de oude vrouw die dienst had op de receptie. Zelden heb ik zoveel rimpels gezien zeg…. Maar goed, we hebben in deze regentijd weer een dak boven ons hoofd en blijken zelfs een nestje met 3 jonge boerenzwaluwen onder de dakrand van de hut te hebben. Het is de enigste van 3 beschikbare hutten met een tweepersoons bed, de mazzel die we maar weer hebben. Na het avondeten zijn we een eindje verderop gereden naar een plek waar we een reservaat aangekondigd zagen. Het bleek een ondoordringbare jungle op een helling van 45% waar veel knotbomen, vooral knotlindes, stonden en 180 keversoorten waren vastgesteld en 23 vogelsoorten waaronder de bonte vliegenvanger. Omdat dit niet echt lekker wandelde zijn we een ander weggetje ingelopen maar dat bleek na een 100 m uit te komen bij een boerderij en er stond een duidelijk bord ‘verboden voor onbevoegden’. Op het pad vonden we nog wel een zonnende hazelworm. Gedesillusioneerd reden we terug naar de camping zonder gewandeld te hebben, en zagen in een weiland nog 2 reeën staan, de eersten van deze vakantie. Teruggekomen in de hut begon het korte tijd later al weer flink te regenen.

Dinsdag 19 Juli 2011; van Tysdal naar……. Tysdal.
Iets over tienen reden we weer, met het plan om in de omgeving een bergwandeling te maken als alternatief voor het debacle van de Prekestolenwandeling die we nu toch echt maar op onze buik hebben geschreven. We zijn nu naar Hjelmeland gereden om van daaruit over weer een heel smal weggetje de bergen in te klimmen naar de bergboerderij Hagali, wat moest het autootje aan het werk. De weg werd smaller als een Hollands fietspad. En natuurlijk volop haarspeldbochten en stukken met veeroosters gemaakt van spoorrails die op zo’n afstand lagen dat je er haast in bleef hangen. Bij de bergboerderij aangekomen hebben we eerst een boterham gegeten met een kop versgezette koffie, waarbij ik haast 2 van die landschapsontsierende plastic hooibalen in de fik had staan omdat ik ze als windscherm voor de gasbrander had gebruikt. Daarna zijn we begonnen aan de klim naar de Skomakarnibba, een uit de berg Oksnafjellet vrijstaande rots die zijn naam te danken heeft aan een sage over een ter door veroordeelde schoenmaker die aan zijn doodvonnis kon ontkomen als ie op die rots durfde te klimmen en daar een paar schoenen zou repareren. Dat was hem natuurlijk niet te vreemd en zo gezegd zo gedaan. Na het repareren van de schoenen bleek hij te zijn opgestaan om van de rots te klauteren maar daarbij zag hij vanaf de rots op de fjord een processie van boten met daarop bruidsparen. Hij was daar zo van onder de indruk dat hij pardoes van de rots afviel en alsnog een doodssmak in de fjord maakte. De mensen moeten destijds goede ogen hebben gehad om op 743 meter boven de fjord bruidsparen in een bootje te herkennen… De fjord is hier overigens ook nog eens 545 meter diep… De wandeling ging aanvankelijk door een schapenweide maar klom daarna al snel met een stevig stijgingspercentage omhoog. Via een zone met naaldbomen kwamen we na een drie kwartier lopen in een berkenzone. Daar zagen we tot twee maal toe een grote groep van zo’n 75-100 mezen het pad oversteken. Bij de groep hadden zich ook vinken en tjiftjaffen gevoegd. Daarna kwam er een keuzepunt waar de wandelaar de keuze kon maken tussen de kortere route terug naar het vertrekpunt of verder naar de top. Wij kozen voor dat laatste en begonnen aan een steeds steiler wordende klim. We kwamen na een half uurtje aan de voet van een steile rots die de laatste scherprechter leek te zijn. Hanneke besloot om daar achter te blijven en op mij te wachten. Ik klom verder en kwam al snel tot de conclusie dat zij er verstandig aan had gedaan. Het pad van 2 schoenen breed ging over in 1 meter stijgen in 3 passen en het werd al gauw klimmen met behulp van optrekken aan berkentakken en –stammetjes. Diverse malen glibberde en gleed ik uit over de door de regen glad geworden kale rotsen. En dan ben je blij dat je boven op de rots aangekomen bent en na het genieten van een enorm uitzicht over de gehele kustlijn, denkende dat je bij de top bent… nee hoor, heeft de persoon die de route voor de DNT heeft uitgezet er een brievenbus neergezet met de mededeling dat het nu nog een half uur is. Voor Hollanders moet je zo’n Noors half uur zeker verdubbelen, maar na een korte stop en het invullen van het wandelregister ben ik toch maar verder gegaan. Hanneke SMS-te net daarvoor dat zij het koud kreeg en alvast begon aan het afdalen. Ik kreeg echter geen spijt van m’n besluit want nog geen kwartiertje later zag ik op een lager gelegen helling een mooie forse elandenstier. Het beest had mij al eerder in de gaten want stond meteen naar mij te kijken. Ik heb er enkele onscherpe foto’s van kunnen maken en ben verder gegaan zonder dat de eland op de loop ging, prachtig. Na een half uur verder klauteren kwam ik bij een kloof die 700 meter naar beneden ging en in de fjord eindigde. Met de verrekijker volgde ik het smalle paadje en kwam tot de conclusie dat het vanaf hier nogmaals minstens een half uur lopen moest zijn. Dan maar niet, want voor Hanneke is het ook niet leuk om alleen af te dalen en de motregen die ik het laatste half uur van de klim had ging ook al over in gestage hardere regen… Ik begon dus aan de afdaling maar zag op de hoogvlakte nog wel even een gezinnetje tapuiten en enkele oeverpiepers. Boven op de berg stond ook volop bergframboos maar de vruchten daarvan waren nog niet rijp, dat wordt wel Augustus. Verder veel Zweeds Kornoelje. De afdaling ging aanvankelijk veel moeilijker dan op de heenweg, vooral omdat het nog veel gladder en modderiger was geworden. Een val op m’n pols leerde daarbij meteen dat je hier in de bergen in je eentje goed kwetsbaar bent… Halverwege stuitte ik op een schaap met 2 oudere lammeren die over zeker anderhalve kilometer voor mij uit bleven rennen. Niet lang daarna had ik Hanneke ingehaald. Nat en moe maar voldaan zijn we even later bij de auto aangekomen, het was een mooie klimtocht.
We zijn weer afgedaald en hebben in Hjelmeland geprobeerd om weer een hut te huren. Maar wederom… alles vol. We kwamen o.a. bij een oud echtpaar terecht met een behoorlijk verlopen hotel met camping. We zaten bij de eigenaresse aan tafel in een grote plas water van de Duitse fietsster die zich voor ons had ingeschreven voor de laatste hut en helemaal doorweekt was aangekomen op haar weg naar Bergen. De eigenaresse probeerde ons nog te verleiden tot het huren van een luxe hut door met de prijs tot 600 NOK te zakken maar daarvoor bedankten wij toch maar. En zo keerden wij uiteindelijk terug op de plek waar we vanmorgen vertrokken en stelden opgelucht vast dat de hut van afgelopen nacht als enigste nog beschikbaar was, inclusief de 3 jonge zwaluwen in hun nestje….

Woensdag 20 Juli 2011; van Tysdal naar Roldal.
Een verplaatsingsdag want onderweg was er weinig aanleiding om iets te ondernemen. We waren weliswaar met droog weer vertrokken uit Tysdal maar al snel regende het weer en kwam het soms met bakken uit de lucht. We kwamen weer door prachtige dalen gereden met smalle wegen en overhangende rotspartijen, om nog maar te zwijgen over de vele watervallen die we onderweg naar beneden zagen kletteren. Onderweg ook een heel mooi liggend piepklein eilandje met alleen 1 huisje, een botenhuis en een tuintje met terras er op. Daar moesten natuurlijk foto’s van gemaakt worden en daar waren wij niet de enigen in. De mensen in dit huis zullen zich permanent begluurd voelen. Bij dit huis zagen we onze 47e vogelsoort van deze vakantie, twee blauwe reigers. Tegen half vijf in de middag kwamen we aan in het dorp Roldal, vermaard als ski-oord en mooi ingeklemd tussen enkele forse bergen met hier de eerste eeuwige sneeuw op de toppen. We hebben bij de tourist information rondgegeken naar mogelijkheden om een hut te huren, vooral omdat we op het weerbericht hadden gezien dat er nog meer dagen met regen zouden komen. Dat strandde wederom na de constatering dat alles duur of vol was. Dus zijn we teruggereden naar seim-camping en hebben daar toch maar het tentje opgezet op de hoogst mogelijke plaats om verzuipen te voorkomen. In de berken rondom het grasveld zitten gezinnetjes barmsijzen en vooral in het bloeiende gras op de hellingen zien we groepjes sijzen foerageren op het volop beschikbare graszaad. Tegen de hellingen zien we nog 3 bonte kraaien en we constateren dat op deze hoogte geen boeren- en huiszwaluwen meer aanwezig zijn.

Donderdag 21 Juli 2011; Roldal.
Tegen alle verwachtingen in stonden we vanmorgen op met zonnig weer. Na het ontbijt kon zelfs de korte broek aan terwijl we bewust waren van het gevaar daarvan…. We hebben even gekeken bij de oude staafkerk van Roldal en lekker geluierd bij de tent en hebben ondertussen nog even heel mooi kunnen genieten van een overvliegende slechtvalk die op de rotsen boven de camping ging zitten. Het bleek een jonge vogel te zijn die meer dan een uur heeft zitten mekkeren om voer. We hebben er geen ouders bij gezien en nadat we via de telescoop de vogel uitgebreid hebben bekeken vloog hij uiteindelijk over het dal weg naar een andere berghelling.
Na de middag zijn we begonnen aan een wandeltocht. We kozen voor de route naar het Austdalen aan de Noordzijde van Roldal. De wandeling begon bij een steegje naar een huis waar de helling meteen iets van 35% was. Na de klim hijgden we even uit en zagen tot onze verbazing een bewoner gewoon met z’n auto tegen de helling oprijden of t niks was. Nadat de route van de verharde weg afging stonden we meteen tussen de vele soorten bloemen die allerlei insecten de gelegenheid boden van de vele nectar te genieten. Ook op deze helling zaten talloze vogels te foerageren van de zaden die er al te vinden waren. We zagen ook hier weer tjiffen, fitissen, barmsijzen en sijzen, maar ook nieuw voor deze reis kneutjes.
Terwijl we plantennamen aan het opzoeken waren kwamen ons 3 damens in fitnesskleding achterop. Ze gingen in een moordend tempo de berg op en lieten ons in verbazing achter. Even later kwamen er een paar rennend terug naar beneden. Het bergpad bleek gewoon als trimroute gebruikt te worden… we zagen zelfs een man z’n hond hier uitlaten. Nou ja, op een helling van 45%.. Niks geen wonder dat de mensen hier allemaal zo oud worden. Boven de eerste helling volgt een stuk dat wat aangenamer loopt, hier heb je ook even tijd om over het dorp uit te kijken en de rest van de bergen te overzien. De kloof heeft ook enkele smalle watervallen die weer met wild geraas naar beneden storten. We klauteren nog een uurtje verder en komen in een zone met mooie exemplaren van de Noordse monnikskap op de hellingen. Op dat punt zien we ook de eerste zweedse kornoelje weer verschijnen en staan er ook de eerste plantjes van de bergframboos. In de bloemenzee treft Hanneke de resten van een gepredeerde kramsvogel, wellicht het werk van de slechtvalkenfamilie die hier op deze helling huist. Nadat de splitsing naar de volgende bestemming van de lange route zich aankondigt lopen we nog een klein eindje verder en besluiten we om terug te keren bij een plek waar de bergstroom verandert in een waterval die zich tussen twee smalle rotsen zo’n 30 meter naar beneden stort. Op dit stuk treffen we ook opmerkelijk veel mierenhopen aan. Sommige liggen slechts op zo’n 10 meter afstand van elkaar. We bekijken de verkeersstromen van de mieren even van dichtbij en constateren dat deze soort hier elkaar onderling niet helpt. We zien exemplaren met dode andere mieren sjouwen en enkele exemplaren die met takjes tegen de helling op sjouwen voor zover dat gaat. Als er een andere passeert komt ie wel even kijken maar loopt daarna onverrichterzake verder. Ook wij gaan daarna verder en komen een uurtje later moe maar voldaan terug in het dorp. We kijken bij de tourist information nog maar even weer bhij het weerbericht om te constateren dat het mooie weer bij deze ene dag blijft. Morgen zal het weer regenen. Daarom besluiten we om terug op de camping de kans meteen te grijpen als we zien dat 1 van de 2 kleine trekkershutten vrij is. We breken de tent op en verhuizen naar 30 meter verderop.

Vrijdag 22 Juli 2011; van Roldal naar Odda en naar ….Roldal.
Na het ontbijt krijgen we in de hut bezoek van het meisje van de receptie. We moeten de hut verlaten want hij bleek maar 1 nacht beschikbaar. Daar hadden we niet op gerekend want het is inmiddels al weer helemaal naatje met het weer. We zien op het veld de andere kampeerders al weer in regenpakken bij hun tenten rondscharrelen en doorweekt raken. Er zit dus niks anders op en we pakken de auto weer vol. Na wederom navragen bij de tourist information besluiten we om verder te rijden richting oosten. Maar wat schetst onze verbazing? Voor we het dorp uit zijn zien we een terrein met trekkershutten waarbij ook kleine hutten staan. We informeren bij de bewoonster en hebben na 2 minuten een hut gevonden ! We pakken snel wat spullen uit de auto en gooien onze plannen weer om. We gaan naar Odda, de industriestad waar je via een mooie route door de bergen binnen komt vallen en dan weer op zeeniveau aan het zoute water van de sorfjord staat, de fjord die bekend staat om z’n fruitkwekerijen. In deze tijd zijn dat vooral morellen en er is volgend weekend zelfs een morellenfestival met o.a kampioenschappen kersenpitspugen…. Er is in Odda ook al weinig te beleven omdat het wederom klotenweer is. Ook een korte rit langs de fjord kan ons niet verblijden. Vooral niet omdat we meer en meer het vermoeden krijgen dat er iets niet in de haak is met de auto, we ruiken bij één van de wielkassen een rubbergeur. We maken dus rechtsomkeerd en kruipen het dal naar roldal weer door. We maken nog wel even een tussenstop bij de grote waterval Latefossen die zicht daverend een weg baant en waarvan het water onder de weg door stroomt. De bouwers van de lage brug moeten destijds de hele dag in een nat pak hebben gewerkt… In de vlakke vallei tussen de waterval en Odda zagen we overigens wel weer boerenzwaluwen, ze houden duidelijk niet van hoogte. Vandaag kregen we via een SMS van Han te horen dat er zich in Noorwegen een drama had voltrokken, een aanslag op overheidsgebouwen in Oslo en een schietpartij op een eiland in de buurt van Oslo. Als toerist in zo’n groot land merk je daar aanvankelijk amper iets van, maar gaandeweg zien we meer vlaggen halfstok hangen…

Zaterdag 23 Juli 2011; van Roldal naar Dalen.
Vannacht toch nog heerlijk geslapen nadat we de trekkershut zo ongeveer half verbouwd hebben omdat de matrassen in de stapelbedden wel heel erg dus waren en er dus zoals gezegd alleen stapelbedden aanwezig waren. In de ochtend waren op de bergweide waar we op uitkeken de sijsjes al weer aan het foerageren in de grashalmen en zagen we van de berg aan de overkant al weer watervallen stromen die fors aangezweld waren. Het heeft wederom de hele nacht geregend en vanochtend miezerde het nog door.
We zijn vertrokken vanuit Roldal en zijn in oostelijke richting gaan rijden richting Haukeliseter. Nog hoger de bergen in dus. Nadat we weer 2 lange tunnels doorreden kwamen we boven de boomgrens uit maar was alles in grote lijnen behoorlijk in regen en nevelen gehuld. Kortom, amper iets te zien laat staan genieten en/of een bergwandeling maken. We hebben op een parkeerplaats koffie gedronken en zowaar kwam er daar even at meer helderheid in de lucht. Dat was echter maar van korte duur. Toch heb ik nog even kunnen kijken naar een stel oeverpiepers op de hellingen naast de weg.
We zijn doorgereden richting Amot en zagen onderweg het aantal sparren toenemen en al dalende zakten we af naar het lager gelegen deel van de provincie Telemarken. In Amot hebben we gepoogd wat informatie in te winnen over mogelijkheden tot vermaak voor natuurliefhebbers in de regio. We vroegen een kassamedewerker van een lokale supermarkt netjes in het engels en kregen ook netjes in het engels antwoord dat de tourist information gesloten was. Maar wat willen jullie weten dan? Kwam er in onvervalst Nederlands achteraan… Het bleek wederom een Nederlander die naar Noorwegen geëmigreerd was.
Hij kon ons de tip geven om een camping op te zoeken in Dalen, volgens hem was daar nog wel wat interessants voor ons te beleven. We reden dus verder en kregen ineens weer plannen om te gaan wildkamperen want we zagen het weer wat opknappen. We hadden echter nog niet een zijweggetje ingedraaid om te gaan zoeken of het begon weer te regenen en even later hoosde het weer….. Dus toch maar door naar Dalen. Onderweg nog een stop gemaakt bij een afgesloten stuk van de oude weg en daar zagen we bij een gestopte boer nog een nieuwe soort voor deze toch wel desastreus verlopende vakantie, een Noordse gele kwikstaart.
In Dalen hebben we ingecheckd op de camping waar geen hutten meer beschikbaar waren maar nog wel kamers, en zijn na het koken een stukje de berg op gaan rijden om te kijken of we nog elanden in het vizier wisten te krijgen. We hebben de weg waar we naartoe werden verwezen totaal niet kunnen vinden, maar kwamen uiteindelijk op de terugweg dan toch oog in oog te staan met een elandkoe die 50 meter voor ons pal naast de weg stond te grazen. Je kon er op wachten, even later verscheen er een kalf op de weg dat nog veel onbehouwener liep dan elanden normaliter al doen. We hebben de auto met de motor uit een eindje van de helling laten rollen en hebben de elandkoe nog veel dichterbij kunnen passeren. Helaas kwam er toen al snel een tegenligger aanrijden en die joeg de eland het bos weer in. Een prachtwaarneming, en de eerste eland voor Hanneke. Later hebben we nog een eindje langs de rivier gelopen en een wandelpad de verg op gevolgd. Dat was echter maar van korte duur want er vormde zich een heus riviertje op het pad dat hoe hoger we kwamen meer en meer aanzwelde en lopen onmogelijk maakte. Beneden teruggekomen merkten we dat de rivier verder en verder aan het aanzwellen was. De Noren maken zich daar echter nog niet ongerust over, ondanks het feit dat we op een eilandje in de rivier zitten. Dat doen wij dan dus ook maar niet… Morgen zakken we verder zuidwaarts af en gaan we beslissen of het niet beter is om voortijdig naar huis te gaan. We hebben alleen nog maar zitten wachten en rijden in de regen, hebben 3 keer een bergwandeling kunnen maken en hebben een half uur in een kano gezeten…. Het is inmiddels niet leuk meer en de portemonnee gaat helemaal leeg aan dure overnachtingen in hutten waar we eigenlijk niet willen zitten…

28 Juni 2011: Vangdag op De Bree Markelo

2011-06-28T23:32:00.007+02:00

Vandaag voor het eerst in het voorjaar en zomer tijd en gelegenheid gehad om een dagje op de vangbaan te gaan ringen. Het veldwerk op de Hoge Veluwe zit er op en nu breekt de tijd aan van vele uren achter de pc zitten en dit te combineren met het project ringmus, ander ringwerk en af en toe een uitstapje om eens iets heel anders te doen dan met vogels bezig te zijn.
De fotografiehut die m'n broer hier met zijn camera'den heeft gebouwd is voor de rest van de week gereserveerd en tevens zal het weer natter weer gaan worden. Kortom, de enige gelegenheid voor deze week. Daarom ben ik gistermiddag eerst op m'n fiets gesprongen om met de zeis de netbanen uit te maaien. Met de momenteel heersende temperaturen werd dat een verhaal van bloed, zweet en muggen. Die laatste pestkopjes zitten er door het stilstaande water in de vijver van de fotografiehut nu in grotere getale dan ooit tevoren en ze waren dan ook flink bloeddorstig.
Vanmorgen stond om 06 uur 112 meter net open en meldden zich al snel de eerste kandidaten voor een ring. Vooral zwartkoppen, daarvoor is het habitat na de bosverjonging van de afgelopen 3 winters echt geschikt aan het worden. Verder enkele merels die vlak naast de opstelling nog een nestje met 2 jongen en 2 niet uitgekomen eieren hadden zitten en natuurlijk vooral rondzwervende mezen. In totaal ving ik vandaag 28 koolmezen waarvan bij de 21 terugvangsten 15 dit jaar in nestkasten geringde juveniele rakkers zaten. Bij die 15 jonge koolmezen zaten ook enkele broertjes en zusjes. 3 x 2 stuks kwamen samen uit 1 nestkast, de rest allemaal als enigste uit een kast. Eigenlijk had ik verwacht dat dit aantal hoger zou liggen maar kennelijk zijn ze nu al zo aan het mixen tijdens hun zwerftochten dat er al geen verband meer in zit. Het viel wel op dat alle jonge vogels, en ook enkele adulten, behoorlijk mager waren, steile vliegspieren en lage gewichten. De voedselsituatie is momenteel kennelijk toch moeilijk voor ze. pimpels waren in de netten opvallend afwezig vandaag, het kan er mee te maken hebben dat ze momenteel liever hoog in de sparren foerageren, daar zag ik vandaag meermalen kleine troepjes rondzwerven.
tussen het lopen van rondjes en ringen door heb ik ook nog een paar maal in de nieuwe fotohut gezeten; wat een mooie ervaring om zo van dichtbij te kunnen zien hoeveel vogels gewoon spelen met de netten en dus mooi niet gevangen worden. Zo heb ik vandaag in het net waar ik op uitkeek slechts ongeveer een kwart van de vogels die er tegenaan vliegen of langs willen vliegen in het net zien belanden; de rest gaat er na vele verschillende vormen van trapeze-acts alsnog vandoor. Het is wel evident dat dit enorm kan verschillen van soort tot soort, zo lijken glanskoppen en matkoppen juist extra hun best te doen om in een net te komen. Als ze het als een barriere merken blijven ze hun pogingen net zo lang herhalen tot ze uiteindelijk hangen. Daarom is het werken met mistnetten niet voor iedere soort geschikt om met de vangresultaten populatieberekeningen te maken.

Foto: blik vanuit de observatiehut/kijkdoos: zoek het net...

Een opmerkelijke terugvangst betrof vandaag een gaai (geringd op 16 Januari dit jaar); het is voor de allereerste keer in het bestaan van de vangbaan (sinds 1993) dat ik hier een gaai heb teruggevangen. Het zijn net als kauwtjes slimme rakkers die goed met netten om kunnen gaan, zeker als ze er al een keer in hebben gehangen. Bovendien is het een soort die net als eksters hier in de regio nog altijd flink worden bejaagd.
Verder nog als leuke vermelding een soort die hier op de baan meer dan 10 jaar niet meer geringd is : een gekraagde roodstaart. Het betrof een juveniele vogel die wellicht geboren is op één van de boerenerven die pal naast het vangtrerrein liggen. als broedvogel heb ik deze soort nog nooit kunnen vaststellen op de Bree.

Foto: juveniele gekraagde roodstaart.

Aan het einde van de vangsessie moesten de 2 jonge merels natuurlijk nog even geringd worden, het bleken jongen van 8 dagen oud te zijn en het feit dat 2 eieren van het legsel niet waren uitgekomen was voor hen maar goed ook want ze waren flink mager...

Foto: jonge merels 8 dagen oud, wat nou "het broedseizoen is afgelopen"?

Na het opruimen van alle spullen en het opmaken van de eindbalans moest het er toch van komen: op de fiets de warmte trotserend naar huis... en onderweg daarbij maakte ik toch nog een aangename verrassing mee.... aan de kanaaldijk zag ik een grote geel met zwarte vlinder over de rand van de nog niet gemaaide berm schieten: een KONINGINNEPAGE ! De vlinder was erg actief en liet zich kort zien maar was overduidelijk op soort te brengen. Ik heb Han nog gebeld en die kwam meteen ter plaatse maar een gezamenlijke zoekactie leverde niets op, slechts de vaststelling dat werkelijk iedere jonge eik die hier als laanbeplanting zijn gepoot een bundel eikenprocessierupsen droeg...

Dagtotalen, nieuw geringd / terug (in volgorde van opkomst):
------------------------------------------------------------
Merel 5 / 1
zwartkop 20 / 0
roodborst 2 / 1
winterkoning 5 / 0
tjiftjaf 4 / 0
koolmees 7 / 21 (1 adult nieuw, 4 adulten terug en 17 nestkastpullen terug)
pimpel 3 / 3 (alle 3 terugvangsten nestkastpullen)
gaai 0 / 1
heggenmus 1 / 1
matkop 1 / 1
glanskop 1 / 0
tuinfluiter 2 / 0
grote bonte specht 0 / 1
gekraagde roodstaart 1 / 0
---------------------------------------------------------------------------
Totaal 52 nieuw geringd en 30 terugvangsten = 82 vogels.

Vangsessie project Ringmus-Goor.

2011-06-05T23:56:00.009+02:00

Vanochtend hebben we in Goor weer een vangsessie gedaan voor het nieuwe project van het vogeltrekstation: ringmus. Er zou in de loop van de dag kans op regen zijn, maar tegen die tijd zouden we de verplichte minimaal 6 uur vangen er al wel op hebben zitten. Maar wat schetste mijn verbazing bij de eerste controleronde van de twee netten in de tuin? Juist ja, regen! Het begon heel lichtjes maar ging nadat ik de eerste vogel van de ochtend (een reeds geringde merel) uit het net had gehaald regende het al gestaag en ging het flink harder. De vogels reageerden er meteen op door te stoppen met vliegen. Omdat je 2 netten snel dicht kunt gooien als het toch te gek wordt besloot ik om af te wachten hoe het verloop van de regen zich zou ontwikkelen. De buienradar zag er ook positief uit. Na een half uurtje werd het inderdaad droog en meteen daarna kwamen de vogels in beweging. Vanuit de over de tuin hangende eikentakken druppelden één voor één groenlingen naar beneden en over de schuttingen kwamen de huismussen de tuin binnenvallen. Het is bij deze beide soorten ronduit verbluffend om te zien hoe ze met de meest fantastische capriolen de netten toch nog weten te ontwijken en hoe de meeste van de uiteindelijk gevangen vogels pas in de netten belanden nadat ze op de voerplaats zijn uitgegeten. Hun aandacht lijkt dan te zijn afgezwakt. En zo kon er dus kort na het eindigen van de regen een rondje worden gemaakt met maar liefst 24 vogels. Daarbij vooral groenlingen en huismussen maar ook twee koolmezen waarvan er één geringd bleek te zijn tijdens de mezentrek van Oktober 2010. Toen noteerde ik als extra opmerking dat de vogel een medium bleek verenkleed had. Dat had ie nu ook nog en we mogen veronderstellen dat deze vogel hier in de wijk zal hebben gebroed. Niet iedere Nederlandse mees is dus een fel geel gekleurde mees, maar iedere bleke mees is ook geen oostelijke mees....
Tussen de vogels ook een tjiftjaf, een vrouwtje met een duidelijke broedplek. Even later zie ik vlak voor het kamerraam een andere tjiftjaf verwoede pogingen doen om het mistnet te passeren. Wel drie maal vliegt hij tegen het net, maar bij de vierde poging weet hij onder het net door te komen en met het voer nog steeds in de snavel duikt hij het perkje met brandnetels en dichte klimop in. Daar zal het nestje met jongen dus wel ergens zitten.

Foto: Huismus vrouw met kleurringen voor het project ringmus.

Nadat de laatste vogel van de succesvolle ronde is weggewerkt blijkt er al weer een vergelijkbare hoeveelheid vogels in de twee netten te hangen en kan er meteen weer gewerkt worden. Na die tweede volle ronde druppelt het nog een tijdje door met enkele losse individuen waaronder een jong kauwtje dat door Hanneke al een paar dagen in de tuin rondscharrelend is gezien. Als ik hem/haar uit het net haal hangt del ucht in korte tijd vol met luid krijsende familieleden en soortgenoten die al snel in de gaten hebben wat er gaande is. om 11:30 uur hebben we totaal geen vangsten meer en zitten er 6,5 uren van vangen op. We maken voor vanochtend de volgende totaalstand op:

Soort Nieuw geringd / Teruggevangen:
---------------------------------------------
Merel - /1
Koolmees 1 / 2
Groenling 14 / 8
Tjiftjaf 1 / -
Huismus 28 / 2
Heggenmus 2 / -
Kauw 1 / -
---------------------------------------------
Totaal : 47 nieuw geringd en 13 teruggevangen

Daarna zijn we op pad geweest om op het erf van Ed Romeijn het enigst resterende steenuil-jong te ringen dat nog in leven is nadat vorige week het vrouwtje op de weg van Goor naar Enter verongelukt is. Ed had nog overwogen om het mannetje te helpen met het voeren van de 3 jongen in de kast, maar het mannetje had zelf hierin al een besluit genomen en 2 van de 3 jonge uiltjes wegens gebrek aan voedsel opgevoerd aan het (waarschijnlijk) oudste jong. Dat lijkt wreed maar op die manier weet de man toch zeer waarschijnlijk in ieder geval nog 1 jong in leven te houden. Het jong verkeerde in blakende conditie en woog op een leeftijd van 25 dagen 146 gram.

Vervolgens nog doorgereden naar Diepenheim alwaar we nog een paar kasten met jonge bonte vliegenvangers op één van de terreinen van IVN-Diepenheim probeerden te ringen. We hadden van Gerrit Meutstege een lijstje met 10 broedsels gekregen, maar wisten er maar 2 te ringen. Van die 2 was er zelfs nog één een toegift doordat we jongen hoorden piepen in een kast die niet o pde lijst vermeld stond. Bij de andere broedsels bleken er al 4 te zijn uitgevlogen en helaas, helaas, 5 andere nesten bleken gepredeerd door boom- of steenmarter. Alle jongen waren daar veelal samen met het nestmateriaal uit de kast getrokken. Dan zijn we daarna nog maar even naar het Aspotterveld gereden en hebben daar nog 3 nestjes met jonge kunnen ringen en van 2 van deze 3 kasten de ouders kunnen vangen en ringen. We hebben op de terreinen van het NIVON nu nog een 15-tal broedsels van bonte vliegenvangers zitten die we volgend weekend kunnen ringen en waar we voor het RAS-project de ouders zullen pogen te vangen. Over de totaalresultaten van dat project zal ik komende week meer schrijven.

Jonge mezen ringen.

2011-05-11T00:09:00.008+02:00

We zitten inmiddels midden in de drukste dagen met het vangen van de ouders op de dag dat de jongen 7 dagen oud zijn. In driekwart van de nestkasten zijn de eieren van de mezen inmiddels uitgekomen en drie dagen geleden zijn de eerste bonte vliegenvangers zelfs al geboren. We verrichten dat vangwerk op die 7e levensdag omdat dat de eerste dag is waarop de jongen groot genoeg zijn om geringd te worden en dat kunnen we dan combineren met het vangen, meten, ringen en kleurringen van de ouders. Bij die ouders is bij de koolmees tijdens het aflezen van kleurringen in en nabij de nestkasten al wel gebleken dat we heel veel nieuwe recruten in het onderzoeksterrein hebben zitten. Dat wil zeggen, zeker 70 % ongeringde vogels. Vanwege het feit dat we alle in de nestkasten broedende en slapende vogels ringen en kleurringen mogen we daarbij de conclusie trekken dat het merendeel van die vogels van buiten het onderzoeksterrein komen. Een beperkt deel zal wel uit hetzelfde terrein komen, uit de natuurlijke holtes in het terrein. Duidelijk is in ieder geval dat er afgelopen najaar/winter veel dispersie en wintersterfte is geweest. Tijdens de avondcontroles werden ook al historisch lage aantallen slapende vogels aangetroffen.
Wat dan tijdens het monitoren van de populatie wel weer heel mooi te zien is dat is het feit dat het lagere aantal broedparen kiest voor grote legsels waardoor het verlies aan vogels toch flink gecompenseerd wordt. Zo hebben we bij de koolmezen heel veel legsels van 12 en soms wel 13 of 14 eieren zitten en heeft 1 van de 2 broedparen van de zwarte mees een historisch groot legsel van maar liefst 12 eieren. Zo'n groot legsel heb ik bij die soort in ieder geval nog nooit meegemaakt.
Een ander opmerkleijk fenomeen troffen we afgelopen weekend thuis aan in een nest van een bonte vliegenvanger. Daar lag een legsel in van totaal witte eieren. Het ontbreken van pigment op eieren duidt op een gebrek, vaak treedt dit ook op bij kalkgebrek waarbij in het lichtste geval pigment ontbreekt en in het hevigste geval de hele kalkschaal ontbreekt.

Foto: legsel bonte vliegenvanger met witte eieren.

De droogte van dit voorjaar is inmiddels nog steeds niet achter de rug, hoewel we gisteren een middagje met buien hebben meegemaakt. Dit was voor mij pas de tweede keer dat ik regendruppels voelde sinds mijn terugkeer uit Ghana. In het veld heeft deze droogte op veel plaatsen zijn sporen flink nagelaten. Naast diverse bos- en duinbranden in heel het land hebben planten, struiken en bomen er flink van te lijden. Zowel op de Veluwe als in Twente lieten de hulststruiken in de bossen een deel van de bladeren al vallen en uit pure nood zijn veel bomen en struiken heftiger dan ooit gaan bloesemen en bloeien en dat ook nog eens extra vroeg.
De koude nachen van afgelopen week in combinatie met warme dagen en veel bezoekers in het park (het was Meivakantie) heeft echter ook slachtoffers gemaakt, en wel onder de reptielen. In 2 dagen tijd trof ik maar liefst 6 doodgereden hazelwormen en 3 zandhagedissen aan. Deze koudbloedige dieren gaan na een koude nacht op het asfalt liggen om warmte op te vangen om actief te kunnen worden. Dat wordt veel dieren fataal.

Foto: doodgereden zandhagedis.

De fluiters zijn gearriveerd.

2011-04-24T23:15:00.007+02:00

Er zijn alweer ween paar weken verstreken sinds m'n laatste post en de reden laat zich raden: de voorjaarsdrukte met het nestkast-onderzoek is los gebarsten. Ondertussen hebben we ook nog het 50 jarig huwelijk van m'n ouders mogen vieren. Indrukwekkend hoor, al een halve eeuw bij elkaar.
We hebben dat weekend verder doorgebracht met het nog snel even afsteken van een steilwand voor oeverzwaluwen en controleren van nestkasten (de spreeuwen zijn inmiddels ook met broeden begonnen).

Foto: afsteken van een oeverzwaluwwand in Markelo.

Volgens planning was het ook het weekend dat de eerste jonge grote gele kwikstaarten geringd konden worden, maar dat werd net als vorig jaar weer een forse tegenvaller. Het nest bleek wederom leeggeroofd door een volierehouder; de voetafdrukken stonden nog op het talud bij het nest.. Het moet niet gekker worden in Nederland, je kunt verd#%@* inmiddels niet eens meer onderzoeks-/beschermingswerk aan minder algemene vogels doen. Bij de spreeuwen treedt dit jaar weer het effect op dat ze beginnen te broeden vanaf het 3e of 4e ei. In meerdere spreeuwennesten troffen we tevens vlekjes op de eieren aan, veroorzaakt door poep van vlooien op de broedende vogel.

Foto: zes-legsel van spreeuw met vlooienpoep op de eischalen.

De vogels op m'n eigen nestkastenterrein zijn voor een groot deel al bijna een week onderweg met het broeden; en dat terwijl ze op het terrein van Hanneke, de Hoch op de Borkeld nog aan het leggen zijn. Slechts enkele kasten hadden daar bebroede legsels. We zagen daar ook onze eerste levendbarende hagedissen tussen het kreupelhout wegsnellen. Het werk om het bos om te vormen tot heide ligt hier overigens na het uitslepen van het hout en versnipperen van een deel van het takhout nog steeds stil, voor het derde jaar nu al, een zeer ergerlijke situatie en ronduit wanbeleid te noemen want in de verstrijkende jaren verdwijnen soorten. Zo zien we sinds de houtkap amper nog levendbarende hagedissen die hier toch voorkwamen.
Zondagochtend zijn we op de Hoge Veluwe weer aan de slag gegaan en daarbij merkten we direct achter de poort dat de eerste fluiters waren gearriveerd. Op meerder plaatsen in het nestkastengebied hoorden we de zeer herkenbare zang met dat mooie scheidsrechtersfluitje. Inmiddels heb ik al 9 territoria op kaart staan.

legpauzes.

2011-04-19T23:55:00.005+02:00

Onder stralende weersomstandigheden heb ik vandaag het derde terreindeel voor de derde maal kunnen controleren. In tegenstelling tot voorgaande 2 dagen trof ik vandaag ineens meerdere kasten aan waarin de eileg tijdelijk was onderbroken, kortom : legpauze! Legpauzes worden meestal veroorzaakt door koude nachten en kunnen ook heel lokaal optreden zoals ik vandaag dus heb kunnen constateren. Het betrof in alle gevallen legsels van pimpels en in de meeste gevallen slechts 1 eidag verschil (tot nu toe...) en in enkele gevallen 2 eidagen verschil. De temperaturen mogen momenteel overdag dan wel de 20 graden celcius overstijgen, 's nachts is het nog een heel ander verhaal met temperaturen amper boven het nulpunt. In het gebied van vandaag zijn inmiddels 64 kasten in gebruik en dat is op 92 kasten al 70%. In 24 kasten liggen eieren van koolmezen, in 21 kasten eieren van pimpels.
En vandaag trof ik de tweede nestkast met een ei van een bonte vliegenvanger. En net als bij het allereerste ei is ook dit tweede geval het vroegste ooit ten aanzien van de tijd tussen de start van eileg van het eerste en het tweede paar.
Ik ben vandaag na de controleronde ook begonnen met het invoeren van gegevens in de computer, en daarbij heb ik vanuit de caravan uitzicht op een vijvertje onder de struiken. Dat vijvertje is met het huidige warme weer enorm in trek en in een uur tijd bezochten al 11 soorten het vijvertje om water te drinken maar vooral om te badderen. Daarbij de gebruikelijke bosvogels: koolmees, pimpel, merel, zanglijster, zwartkop, boomklever, winterkoning, zanglijster, vink, tjiftjaf en roodborst. Daar zullen de komende weken vast nog wel een paar leuke soorten bijkomen. Bij de merel die in de taxus achter de vijver broedt zijn vandaag de eieren uitgekomen, in het nest lagen vanmiddag 2 jongen van 0 dagen oud en nog 1 ei.

Foto: leve de waslijn !

Eerste hazelworm waargenomen.

2011-04-18T23:56:00.004+02:00

Een dag waarop eigenlijk weinig opmerkelijks gebeurde. Vandaag ben ik eerst maar eens begonnen met het opbouwen van de voortent van de kantoorcaravan in het park, dat moest er nu dan toch maar eens van komen... Daarna is door collega Louis de pc geïnstalleerd, dus vanaf morgen kan ik met de administratie van de verzamelde gegevens beginnen.
Tijdens de controle van vandaag trof ik in een fijnsparrenvak een dode hazelworm aan. Hij moet er al een paar dagen hebben gelegen want hij was al aan het indrogen. Het meest opmerkelijke was echter dat het eigenlijk maar een halve hazelworm was want het achterlijf was verdwenen. Het zal dan ook wel een prooi zijn van één of ander dier, maar welke? Nog geen kwartier later zag ik een levende hazelworm, die was net bezig het pad langs het Aalderinksveld over te kruipen.
Ondertussen zag collega Ivan vandaag een dagactieve bosuil die van de grond opsprong met waarschijnlijk een prooi in de poten. De vogel werd gezien in hetzelfde bosdeel waar ik drie jaar geleden ook al een bosuil overdag een merelnest zag plunderen; wellicht gaat het om dezelfde vogel. Bosuilen worden vooral dagactief in jaren waarin er maar weinig muizen zijn en daarvan heb ik zeker hier in het bos de indruk dat dat het geval is.
De bezetting van de kasten in het terrein van vandaag kwam uiteindelijk uit op 55%, van de 73 kasten waren er 40 in gebruik. Daarbij 14 legsels van koolmees met als grootste legsel (en nog niet eens aan het broeden) 10 eieren. Verder 5 legsels van pimpels en 1 van zwarte mezen. De boomklever ontbreekt in de kasten van dit gebied.
Ook het aantal wespenkoninginnen dat in de nestkasten actief is om nesten aan de binnenkant van de deksels te bouwen is snel aan het toenemen; vandaag trof ik er al 14 aan. Oh ja, de esdoorns laten inmiddels de bloeisels al vallen.

Het eerste ei van bonte vliegenvanger !

2011-04-17T23:54:00.005+02:00

Allereerst zijn excuses op z'n plaats voor het niet eerder plaatsen van dit bericht; de internetverbinding op de camping is zwak en lag er gisteravond laat geheel uit.
Vandaag, de 17e April was het inderdaad zover. Het was voorspeld en precies een week nadat ik de eerste nestbouw van een bonte vliegenvanger constateerde trof ik vandaag in dezelfde nestkast het eerste ei aan. Dat is voor het onderzoeksterrein op de Hoge Veluwe een absoluut nieuw record want de vorige vroegste datum stond op 21 April (2009).
En de kast waarin het ei werd aangetroffen was nog niet eens op de plek waar de allereerste man werd gezien. De man op die locatie heeft er gewoon langer over gedaan om een vrouw in zijn habitat te krijgen die de nestlocatie accepteerde. Desalniettemin was op die locatie vandaag het nest ook helemaal afgebouwd en kan daar maar zo morgen een eerste ei liggen. Er zullen de komende paar dagen nog wel enkele vroege starters bijkomen voordat de grote meute aan het leggen begint. Ivan heeft inmiddels een kaart gemaakt van alle locaties waar meerdere dagen achtereen zingende mannen zijn gezien, er staan er al 100 op, en dat zijn er al meer dan we de laatste jaren hier hebben gehad. Dezelfde conclusie trokken we thuis op de Borkeld ook al; het is alleen nog afwachten in hoeveel broedparen het zal resulteren, dat aantal zal iets lager uitvallen tenzij nog niet alles binnen is.

Foto: eerste ei van bonte vliegenvanger.

Verder zijn er afgelopen week in dit gebied toch nog steeds mezen met nestbouw begonnen en is de groep die begon aan de eileg nog weer fors toegenomen. In gebied 1 dat ik vandaag gecontroleerd heb lagen in de 129 kasten inmiddels 35 legsels van koolmezen, 19 legsels van pimpel en 4 van boomklever. Bij zowel de koolmees- als pimpellegsels ook de eerste die is begonnen met broeden. De koolmees zelfs op 12 eieren. De pimpel houdt het vooralsnog bij 10 eieren, maar met de ervaring van de afgelopen jaren in het achterhoofd kan het maar zo zijn dat daar nog een paar eitjes bijkomen. De boomkleverlegsels hebben een gemiddelde van broedselgrootte van 8, daarbij 1 broedsel van 9 eieren.
De bezettingsgraad van de nestkasten in dit gebied ligt met 93 van de 129 kasten bezet op 72% en daar komen nog aanzienlijke aantallen bonte vliegenvangers bij.
Het paartje mandarijneenden dat zich inmiddels bij de vijvers ophoudt blijkt ongeringd te zijn. Het is dus een totaal ander paar dan hier vorig jaar zat, want daarvan hadden beide individuen een ring. In de buurt van de vijvers trof ik ook nog een plek met de resten van een opgevreten buizerd. Deze tweedejaars vogel was opgevreten door een zoogdier hetgeen aan de afgebeten veren en resten huid was te zien. Het moet wel een flink verzwakt exemplaar zijn geweest als ie door een vos of marterachtige zal zijn gegrepen. Daarbij ligt een marterachtige het meest voor de hand want vossen zijn hier vanwege het uitzet-project korhoen uitgestorven te noemen.